Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik informatyk
Kwalifikacja: INF.03 - Tworzenie i administrowanie stronami i aplikacjami internetowymi oraz bazami danych
Data rozpoczęcia: 27 kwietnia 2026 08:09
Data zakończenia: 27 kwietnia 2026 08:33

Egzamin zdany!

Wynik: 34/40 punktów (85,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Baza danych 6-letniej szkoły podstawowej zawiera tabelę uczniowie z kolumnami: imie, nazwisko, klasa. Wszyscy uczniowie w klasach 1 - 5 zaliczyli do następnej klasy. Aby zwiększyć wartość w kolumnie klasa o 1, należy wykorzystać następujące polecenie

A. UPDATE nazwisko, imie SET klasa=klasa+1 WHERE klasa>1 OR klasa<5;

B. SELECT nazwisko, imie FROM klasa=klasa+1 WHERE klasa>1 OR klasa<5;

C. UPDATE uczniowie SET klasa=klasa+1 WHERE klasa>=1 AND klasa<=5;

D. SELECT uczniowie FROM klasa=klasa+1 WHERE klasa>=1 AND klasa<=5;

Poprawna odpowiedź to 'UPDATE szkola SET klasa=klasa+1 WHERE klasa>=1 AND klasa<=5;'. To polecenie SQL jest zgodne z praktykami stosowanymi do aktualizacji danych w bazach danych. Funkcja UPDATE służy do modyfikacji istniejących rekordów w tabeli. W tym przypadku chcemy zwiększyć wartość w kolumnie 'klasa' dla wszystkich uczniów, którzy są obecnie w klasach od 1 do 5. Warunek 'WHERE klasa>=1 AND klasa<=5' zapewnia, że tylko uczniowie z tych klas zostaną zaktualizowani, co jest zgodne z logiką biznesową wskazującą, że wszyscy uczniowie klas 1-5 zdali do następnej klasy. Dzięki temu mamy pewność, że operacja jest przeprowadzana w bezpieczny sposób, minimalizując ryzyko błędów w danych. W praktyce, takie operacje są często stosowane, np. na koniec roku szkolnego, gdy uczniowie przechodzą do wyższej klasy. Ponadto, w kontekście najlepszych praktyk, ważne jest, aby przed wykonaniem operacji UPDATE przeprowadzić odpowiednie zabezpieczenia, takie jak tworzenie kopii zapasowych danych, aby uniknąć utraty informacji.

Pytanie 2

W języku PHP przeprowadzono operację przedstawioną w ramce. Jak można postąpić, aby wyświetlić wszystkie wyniki tego zapytania?

$tab = mysqli_query($db, "SELECT imie FROM Osoby WHERE wiek < 18");

A. użyć polecenia mysql_fetch

B. zastosować pętlę z poleceniem mysqli_fetch_row

C. pokazać zmienną $db

D. zaindeksować zmienną tab, tab[0] to pierwsze imię

Prawidłowa odpowiedź dotyczy zastosowania pętli z poleceniem mysqli_fetch_row. W języku PHP przy pracy z bazą danych MySQL wykorzystujemy bibliotekę mysqli, która oferuje funkcje pozwalające na manipulację danymi. Funkcja mysqli_query wykonuje zapytanie SQL na połączeniu z bazą danych, zwracając wynik w postaci obiektu typu mysqli_result. Aby pobrać wszystkie wiersze wyników, konieczne jest zastosowanie pętli, która iteruje przez każdy wiersz zwracany przez zapytanie. Funkcja mysqli_fetch_row jest używana do pobrania kolejnego wiersza z wyniku jako tablicy numerycznej. Przykładowy kod mógłby wyglądać następująco while ($row = mysqli_fetch_row($tab)) { echo $row[0]; } co pozwala na wyświetlenie imion wszystkich osób poniżej 18 roku życia. Praktyczne podejście polega na iteracyjnej obsłudze wyników zapytań, co jest zgodne z branżowymi standardami. Takie rozwiązanie umożliwia dynamiczne przetwarzanie danych w czasie rzeczywistym zwiększając elastyczność aplikacji. Dodatkowo warto pamiętać o odpowiednim zarządzaniu zasobami, takim jak zamknięcie połączenia z bazą danych po zakończeniu operacji. To podejście podkreśla znaczenie efektywnego zarządzania danymi w aplikacjach webowych.

Pytanie 3

Jak nazywa się składnik bazy danych, który umożliwia jedynie przeglądanie informacji z bazy, prezentując je w formie tekstowej lub graficznej?

A. Formularz

B. Zapytanie

C. Tabela

D. Raport

Raport to taka fajna część bazy danych, która pozwala ludziom spojrzeć na dane w czytelny sposób. Można je tworzyć, żeby analizować wyniki finansowe czy sprawdzać, jak firma sobie radzi. Przygotowywanie raportów na podstawie zapytań do bazy danych jest super, bo wszystko jest potem poukładane i przemyślane. W praktyce, raporty biorą dane z tabel i pokazują je w ładny sposób, wybierając odpowiednie kolumny i wiersze. Są też takie narzędzia jak SQL Server Reporting Services czy Crystal Reports, które oferują mnóstwo opcji do generowania raportów. To wszystko sprawia, że analiza danych jest lepsza i bardziej wizualna. Dobrze jest regularnie aktualizować raporty i dostosowywać je do potrzeb firmy, bo to pomaga w podejmowaniu decyzji na podstawie faktów.

Pytanie 4

Które z poniższych stwierdzeń na temat klucza głównego jest prawdziwe?

A. W przypadku tabeli z danymi osobowymi może to być pole nazwisko

B. Jest unikalny dla danej tabeli

C. Składa się wyłącznie z jednego pola

D. Może przyjmować wyłącznie wartości liczbowe

Klucz podstawowy to atrybut (lub zbiór atrybutów) w tabeli, który jednoznacznie identyfikuje każdy wiersz w tej tabeli. Jego unikalność w obrębie tabeli jest kluczowa, ponieważ pozwala na zapobieganie duplikatom i zapewnia integralność danych. Na przykład, w tabeli przechowującej informacje o klientach, kolumna z identyfikatorem klienta (np. ID klienta) powinna być kluczem podstawowym, ponieważ każdy klient musi mieć unikalny identyfikator. Standardy baz danych, takie jak model relacyjny, podkreślają znaczenie kluczy podstawowych w zapewnieniu stabilności i efektywności w przechowywaniu danych. Użycie klucza podstawowego również wpływa na wydajność operacji wyszukiwania i łączenia tabel, dlatego w projektowaniu baz danych należy starannie dobierać atrybuty, które będą pełnić tę rolę, aby spełniały wymagania unikalności oraz wydajności.

Pytanie 5

Aby ustanowić relację jeden do wielu, w tabeli reprezentującej stronę "wiele", konieczne jest zdefiniowanie

A. klucza obcego wskazującego na klucz podstawowy tabeli po stronie "jeden"

B. klucza sztucznego odnoszącego się do kluczy podstawowych obydwu tabel

C. klucza obcego odnoszącego się do klucza obcego tabeli po stronie "jeden"

D. klucza podstawowego wskazującego na klucz podstawowy tabeli po stronie "jeden"

Tak, relacja jeden do wielu w bazach danych faktycznie działa przez klucze obce. Kiedy mamy tabelę, która ma wiele rekordów, klucz obcy jest tworzony po to, żeby pokazać, który klucz podstawowy z drugiej tabeli jest z nim powiązany. To ważne, bo zapewnia, że każda wartość w kluczu obcym musi pasować do wartości klucza podstawowego w tabeli, na którą wskazuje. Na przykład, w systemie filmowym, mamy tabelę 'Filmy', która jest po stronie 'jeden', a obok niej tabelę 'Obsada', gdzie będą aktorzy. Klucz podstawowy w 'Filmy' to może być jakiś identyfikator filmu, a w 'Obsada' klucz obcy pokaże, do którego filmu się odnosi. Dzięki temu jeden film może mieć wielu aktorów. Dobrze jest pamiętać, że klucz obcy pomaga utrzymać porządek w danych i zapobiega problemom, które mogą się pojawić, jeśli coś się pomiesza. Jak projektujesz bazy danych, to warto używać kluczy obcych, żeby wszystko działało tak jak powinno.

Pytanie 6

Jakie zapytanie należy użyć, aby wyświetlić tylko imię, nazwisko oraz ulicę wszystkich mieszkańców?

A. SELECT * FROM Mieszkancy, Adresy ON Mieszkancy.id = Adresy.id

B. SELECT imie, nazwisko, ulica FROM Mieszkancy JOIN Adresy ON Mieszkancy.Adresy_id = Adresy.id

C. SELECT * FROM Mieszkancy JOIN Adresy ON Adresy.id = Mieszkancy.Adresy.id

D. SELECT imie, nazwisko, ulica FROM Mieszkancy, Adresy ON Mieszkancy.Adresy_id = Adresy.id

Odpowiedź SELECT imie nazwisko ulica FROM Mieszkancy JOIN Adresy ON Mieszkancy.Adresy_id = Adresy.id jest trafna, bo korzysta z dobrej składni dołączenia tabel w SQL. Dzięki temu wyciągasz tylko te kolumny, które są Ci potrzebne. W tym przypadku, używając JOIN, łączysz tabele Mieszkancy i Adresy na podstawie odpowiednich kluczy, co dobrze odpowiada zasadom baz danych. Klucz obcy Adresy_id w tabeli Mieszkancy wskazuje na id w tabeli Adresy, co jest super ważne, bo zapewnia, że dane są spójne. To zapytanie pokazuje, jak optymalizować SQL, bo ogranicza wybór do niezbędnych kolumn (imie, nazwisko, ulica), co zmniejsza obciążenie bazy i przyspiesza wyrzucanie wyników. W praktyce takie podejście jest fajne do efektywnego zarządzania danymi w relacyjnych bazach. Dobrze jest mieć w głowie, jak używać JOIN oraz wybierać konkretne kolumny, bo to naprawdę pomaga w pisaniu bardziej zrozumiałych i wydajnych zapytań, co jest przydatne w pracy zawodowej.

Pytanie 7

W jaki sposób będzie uporządkowana lista stworzona z wszystkich kolumn tabeli uczniowie, obejmująca uczniów o średniej wyższej niż 5, która zostanie zwrócona jako rezultat przedstawionego zapytania?

SELECT *
FROM uczniowie
WHERE srednia > 5
ORDER BY klasa DESC;

A. Malejąco według parametru srednia

B. Malejąco według parametru klasa

C. Rosnaco według parametru srednia

D. Rosnąca według parametru klasa

Zapytanie SQL używa klauzuli ORDER BY klasa DESC co oznacza że wyniki będą posortowane malejąco według kolumny klasa Klauzula ORDER BY jest używana w języku SQL do sortowania wyników zapytania Użycie DESC oznacza że sortowanie będzie w porządku malejącym co w praktyce oznacza że najwyższe wartości będą na początku listy a najniższe na końcu To jest przydatne gdy chcemy uzyskać strukturę danych w której najważniejsze lub najbardziej istotne rekordy są prezentowane na samym początku na przykład gdy analizujemy dane w kontekście hierarchicznym lub priorytetowym W tym przypadku sortujemy malejąco według klasy co może być użyteczne na przykład gdy chcemy szybko zidentyfikować uczniów z wyższych klas którzy osiągają wysokie wyniki średnia powyżej 5 Dobre praktyki w SQL zalecają jasne i precyzyjne definiowanie kryteriów sortowania co ułatwia zrozumienie logiki zapytania oraz zapewnia jego przewidywalne działanie Jeśli dane wymagają częstego sortowania warto rozważyć optymalizację poprzez odpowiednie indeksy co może znacząco poprawić wydajność zapytań zwłaszcza w dużych zestawach danych

Pytanie 8

Którą relację w projekcie bazy danych należy ustalić między tabelami widocznymi na ilustracji zakładając, że każdy klient sklepu internetowego dokona przynajmniej dwóch zamówień?

A. 1:n, gdzie 1 jest po stronie Zamówienia, a wiele po stronie Klienta

B. 1:1

C. 1:n, gdzie 1 jest po stronie Klienta, a wiele po stronie Zamówienia

D. n:n

Poprawnie wskazana relacja 1:n (jeden do wielu), gdzie „1” jest po stronie tabeli Klient, a „n” po stronie tabeli Zamówienie, dokładnie odzwierciedla opisany przypadek biznesowy: jeden klient sklepu internetowego może złożyć wiele zamówień, a każde zamówienie należy do jednego, konkretnego klienta. W praktyce projektowania relacyjnych baz danych oznacza to, że w tabeli Zamówienie umieszczamy klucz obcy (np. kolumnę id_klienta), który wskazuje na klucz główny w tabeli Klient (np. id_klienta jako PRIMARY KEY). To jest klasyczny przykład relacji nadrzędny–podrzędny (parent–child). Z mojego doświadczenia w systemach e‑commerce taka struktura jest standardem, bo pozwala łatwo wykonywać typowe kwerendy: wyszukiwanie wszystkich zamówień danego klienta, liczenie wartości zamówień na klienta, analizę historii zakupów. Dodatkowo założenie, że każdy klient dokona co najmniej dwóch zamówień, wpływa na tzw. krotność minimalną po stronie Zamówienia (min 2), ale nie zmienia samego typu relacji – nadal jest to 1:n. W modelu logicznym i fizycznym realizujemy to przez odpowiednie więzy integralności: klucz główny w tabeli Klient i klucz obcy w tabeli Zamówienie z ON DELETE RESTRICT lub CASCADE (w zależności od polityki biznesowej). Taka relacja ułatwia normalizację danych: dane klienta trzymamy w jednym miejscu, unikamy duplikacji w wielu zamówieniach, a w razie zmiany np. adresu e‑mail aktualizujemy tylko jeden rekord. W dobrze zaprojektowanych schematach (np. zgodnych z 3NF) dokładnie tak modeluje się powiązanie Klient–Zamówienie.

Pytanie 9

W SQL, aby ustawić klucz główny na polu id w tabeli uczniowie, można użyć polecenia

A. ALTER TABLE uczniowie ADD PRIMARY KEY (id)

B. ADD TABLE uczniowie PRIMARY KEY (id)

C. INSERT TABLE uczniowie ADD PRIMARY KEY (id)

D. INSERT TABLE uczniowie PRIMARY KEY (id)

Odpowiedź 'ALTER TABLE uczniowie ADD PRIMARY KEY (id);' jest poprawna, ponieważ polecenie ALTER TABLE w SQL służy do modyfikacji istniejącej struktury tabeli. W tym przypadku chcemy dodać klucz podstawowy do istniejącej tabeli uczniowie, co jest zgodne z zasadami normalizacji baz danych. Klucz podstawowy jest unikalnym identyfikatorem dla każdego rekordu, co zapewnia integralność danych. Przykładowo, jeśli tabela uczniowie zawiera kolumnę id, która jest już zdefiniowana, użycie polecenia ALTER TABLE pozwala na dodanie klucza podstawowego do tej kolumny. Ważne jest, aby pamiętać, że przed dodaniem klucza podstawowego, kolumna musi być unikalna i nie może zawierać wartości NULL. Dodatkowo, zgodnie z najlepszymi praktykami, warto wcześniej sprawdzić, czy w tabeli nie ma duplikatów w kolumnie, aby uniknąć błędów w trakcie dodawania klucza. W kontekście systemów zarządzania bazami danych, takich jak MySQL czy PostgreSQL, poprawne zarządzanie kluczami podstawowymi jest kluczowe dla zapewnienia efektywności operacji na tabelach oraz dla poprawności logiki aplikacji korzystającej z bazy danych.

Pytanie 10

Powszechnie stosowanym narzędziem SZBD do tworzenia zestawień danych, które można wydrukować, jest

A. raport

B. kwerenda UPDATE

C. formularz

D. makro

Raport jest kluczowym narzędziem w systemach zarządzania bazami danych (SZBD), które umożliwia przetwarzanie i prezentację danych w formie czytelnych zestawień. W przeciwieństwie do kwerend, które służą głównie do wyszukiwania i aktualizacji danych w bazie, raporty są projektowane z myślą o generowaniu wydruków lub prezentacji danych w zorganizowanej formie. Przykładowo, w systemie Microsoft Access, użytkownik może stworzyć raport, który zbiera dane z różnych tabel i prezentuje je w uporządkowany sposób, np. w formie tabeli z podsumowaniami lub wykresów. Dobre praktyki w tworzeniu raportów obejmują zrozumienie potrzeb odbiorcy oraz dostosowanie formatu raportu do celu, dla którego jest on tworzony. Ważne jest również, aby raporty były zgodne z estetyką i standardami wizualizacji danych, co zwiększa ich czytelność oraz efektywność w przekazywaniu informacji. W kontekście analizy danych, raporty pomagają w podejmowaniu świadomych decyzji biznesowych, dostarczając istotnych informacji w przystępnej formie.

Pytanie 11

Poniższy fragment kodu PHP funkcjonuje poprawnie i ma na celu wyświetlenie na stronie internetowej informacji pobranych kwerendą z bazy danych. Ile pól zostanie wyświetlonych na stronie?

$ile = mysqli_num_rows($zapytanie);
for ($i = 0; $i < $ile; $i++) 
{
    $wiersz = mysqli_fetch_row($zapytanie); 
    echo "<p>Klient: $wiersz[0] $wiersz[1], adres: $wiersz[2] </p>";
}

A. Z dwóch pól

B. Z trzech pól

C. Z jednego pola

D. Z czterech pól

Kod PHP wyświetla dane z bazy danych przy użyciu funkcji mysqli_fetch_row, która zwraca wiersz danych jako tablicę. W tym przypadku, wiersz zawiera trzy elementy: '$wiersz[0]', '$wiersz[1]' oraz '$wiersz[2]'. Pierwszy element '$wiersz[0]' odpowiada nazwisku klienta, drugi '$wiersz[1]' to imię klienta, a trzeci '$wiersz[2]' to adres. Wyświetlanie danych w formacie HTML (znacznik <p>) wskazuje, że wszystkie trzy elementy są używane do stworzenia czytelnej prezentacji. W praktyce, korzystanie z mysqli_num_rows do określenia liczby zwróconych wierszy pozwala na dynamiczne przetwarzanie danych z bazy danych, co jest zgodne z najlepszymi praktykami programowania PHP. Zastosowanie pętli for umożliwia iterację przez wszystkie wiersze wynikowe i wyświetlenie ich w odpowiedniej formie. Takie podejście jest powszechnie stosowane przy budowaniu aplikacji webowych, gdzie wyświetlanie danych z bazy jest kluczowym elementem interakcji z użytkownikiem.

Pytanie 12

W relacyjnych bazach danych dane zapisywane są w

A. listach.

B. wektorach.

C. kolejkach.

D. tabelach.

W relacyjnych bazach danych dane są przechowywane w tabelach, bo cały model relacyjny opiera się właśnie na pojęciu tabeli (relacji). Tabela to po prostu uporządkowany zbiór wierszy i kolumn: kolumny opisują strukturę danych (np. id, imię, nazwisko, email), a wiersze przechowują konkretne rekordy, czyli pojedyncze wpisy. Każda kolumna ma określony typ danych, np. INTEGER, VARCHAR, DATE, co pozwala silnikowi bazy danych kontrolować poprawność zapisów i optymalizować zapytania. Tak to działa w typowych systemach jak MySQL, PostgreSQL, SQL Server czy Oracle – wszędzie podstawową jednostką przechowywania danych użytkownika jest tabela. W praktyce, kiedy projektujesz bazę dla sklepu internetowego, tworzysz tabele takie jak users, products, orders, order_items. Potem za pomocą języka SQL wykonujesz na tych tabelach operacje SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE. Klucze główne i obce też odnoszą się do tabel – klucz główny jednoznacznie identyfikuje wiersz w tabeli, a klucz obcy wskazuje na wiersz w innej tabeli, tworząc relację między nimi. To właśnie dzięki tabelom i relacjom możesz łączyć dane z wielu miejsc, np. pobrać zamówienia wraz z danymi klienta jednym zapytaniem. Moim zdaniem warto od początku myśleć o tabeli jak o odpowiedniku arkusza w Excelu, tylko z dużo bardziej rygorystycznymi zasadami i możliwością zaawansowanych zapytań. Standard SQL zakłada, że operujemy na relacjach, a w implementacjach relacja = tabela. Dlatego odpowiedź „tabelach” jest zgodna zarówno z teorią modelu relacyjnego, jak i z praktyką codziennej pracy z bazami danych.

Pytanie 13

Jakiego języka można użyć do obsługi połączenia z bazą danych MySQL podczas rozwijania aplikacji webowej?

A. HTML

B. PHP

C. CSS

D. XHTML

PHP jest językiem skryptowym, który jest szeroko stosowany do tworzenia dynamicznych aplikacji internetowych, a jego zdolność do interakcji z bazami danych, takimi jak MySQL, czyni go idealnym narzędziem do obsługi połączeń z bazą danych. PHP umożliwia programistom wysyłanie zapytań SQL do bazy danych, wykonywanie operacji CRUD (tworzenie, odczyt, aktualizacja, usuwanie) oraz przetwarzanie wyników, co jest kluczowe w nowoczesnym tworzeniu aplikacji webowych. Przykładowy kod PHP do nawiązania połączenia z bazą danych MySQL może wyglądać następująco: $conn = new mysqli('localhost', 'username', 'password', 'database');. W przypadku niepowodzenia połączenia, można użyć if ($conn->connect_error) { die('Connection failed: ' . $conn->connect_error); }. PHP wspiera również różne techniki zabezpieczeń, takie jak przygotowywanie zapytań, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo aplikacji przed atakami typu SQL Injection. Dokumentacja PHP oraz standardy, takie jak PSR (PHP Standards Recommendations), dostarczają programistom niezbędnych wytycznych, aby tworzyć wydajne i bezpieczne aplikacje. Dzięki swojej elastyczności i wszechstronności, PHP stał się językiem pierwszego wyboru dla programistów zajmujących się tworzeniem aplikacji internetowych z interfejsem do baz danych.

Pytanie 14

W bazie danych znajduje się tabela uczniowie z kolumnami: imie, nazwisko, klasa. Jakie polecenie SQL należy wykorzystać, aby znaleźć imiona oraz nazwiska uczniów, których nazwiska zaczynają się na literę M?

A. SELECT nazwisko, imie FROM uczniowie WHERE nazwisko LIKE 'M%';

B. SELECT nazwisko, imie FROM uczniowie ORDER BY nazwisko = 'M%';

C. SELECT nazwisko, imie FROM uczniowie ORDER BY nazwisko IN 'M%';

D. SELECT nazwisko, imie FROM uczniowie WHERE nazwisko IN 'M%';

Wybrana odpowiedź jest poprawna, ponieważ używa operatora LIKE, który jest standardowym rozwiązaniem w SQL do wyszukiwania wzorców w danych. W tym przypadku 'M%' oznacza, że chcemy znaleźć wszystkie nazwiska, które zaczynają się na literę M. Operator LIKE jest szczególnie przydatny w sytuacjach, gdy potrzebujemy elastycznego wyszukiwania, umożliwiającego zastosowanie symboli wieloznacznych, takich jak '%' oznaczający dowolną liczbę znaków. Przykład zastosowania tego zapytania może obejmować generowanie listy uczniów dla nauczycieli, którzy chcą szybko zobaczyć wszystkich uczniów z nazwiskiem zaczynającym się na M, co może być przydatne przy organizowaniu wydarzeń czy klas. Dobrą praktyką jest także używanie odpowiednich indeksów w bazie danych, co może znacznie przyspieszyć wykonanie zapytań, zwłaszcza w dużych zbiorach danych. Znajomość operatorów SQL i ich zastosowań, jak również umiejętność formułowania zapytań, jest kluczowa w pracy z relacyjnymi bazami danych.

Pytanie 15

Na tabeli muzyka, przedstawionej na rysunku, zostało wykonane następujące zapytanie SQL. Jaki wynik zwróci ta kwerenda?

SELECT wykonawca FROM `muzyka` WHERE wykonawca LIKE 'C%w';

ID	tytul_plyty	wykonawca	rok_nagrania	opis
1	Czas jak rzeka	Czeslaw Niemen	2005	Przyjdz W Taka Noc itd.
2	Ikona	Stan Borys	2014
3	Aerolit	Czeslaw Niemen	2017	Winylowa reedycja płyty „Aerolit”.
4	Journey	Mikolaj Czechowski	2013

A. pusty wynik

B. Czeslaw, Niemen

C. Czeslaw, Czechowski

D. Czeslaw

Dobrze, wybrałeś prawidłową odpowiedź. Zapytanie SQL, które widzimy w tym pytaniu, zostało sformułowane w taki sposób, że wyszukuje ono wszystkich wykonawców (kolumna 'wykonawca' w tabeli 'muzyka'), których nazwy zaczynają się na literę 'C' i kończą na literę 'w'. Składnia LIKE 'C%w' w warunku WHERE zapytania SQL jest używane do dopasowania wzorca, gdzie '%' oznacza dowolny ciąg znaków, a 'C' i 'w' to konkretne litery na początku i końcu nazwy. Jednak w tabeli 'muzyka' nie ma żadnego wykonawcy, który spełniałby ten warunek. Dlatego wynik zapytania jest pusty. Jest to dobra praktyka, aby zrozumieć, jak używać operatora LIKE w zapytaniach SQL, ponieważ pozwala na elastyczne wyszukiwanie danych w bazie danych.

Pytanie 16

Relacja opisana jako: "Rekord z tabeli A może odpowiadać wielu rekordom z tabeli B. Każdemu rekordowi z tabeli B przyporządkowany jest dokładnie jeden rekord z tabeli A" jest relacją

A. jeden do jednego

B. jeden do wielu

C. wiele do wielu

D. nieoznaczoną

Relacja typu jeden do wielu oznacza, że jeden rekord z jednej tabeli (w tym przypadku tabela A) może być powiązany z wieloma rekordami z innej tabeli (tabela B). W opisanej sytuacji rekord z tabeli A może odpowiadać dowolnej liczbie rekordów z tabeli B, co ilustruje tę relację. Przykładem takiej relacji może być baza danych systemu zarządzania szkołą, gdzie jeden nauczyciel (rekord z tabeli A) może uczyć wielu uczniów (rekordy z tabeli B), ale każdy uczeń jest przypisany do jednego nauczyciela. Przy projektowaniu baz danych, stosowanie odpowiednich relacji jest kluczowe dla integralności i wydajności systemu. Dbałość o takie relacje przyczynia się do poprawy jakości danych oraz minimalizacji redundancji, co jest zgodne z zasadami normalizacji baz danych. W praktyce, relacje jeden do wielu są powszechnie stosowane w systemach CRM, ERP oraz wielu innych aplikacjach, które wymagają organizacji danych w sposób logiczny i praktyczny.

Pytanie 17

W języku SQL przedstawiony warunek jest równoważny warunkowi

liczba >= 10 AND liczba <= 100

A. liczba IN (10, 100)

B. NOT (liczba < 10 AND liczba > 100)

C. liczba BETWEEN 10 AND 100

D. liczba LIKE '10%'

Dobra robota! Twoja odpowiedź jest na pewno poprawna. Warunek 'liczba >= 10 AND liczba <= 100' w SQL oznacza, że musimy znaleźć liczbę, która jest większa lub równa 10 i mniejsza lub równa 100. Można to również zapisać jako 'liczba BETWEEN 10 AND 100', co po prostu definiuje zakres wartości od 10 do 100, łącznie z tymi granicami. Używanie operatorów takich jak BETWEEN jest naprawdę przydatne w SQL, bo ułatwia nam życie przy pisaniu zapytań i sprawia, że łatwiej jest zrozumieć, co ten kod właściwie robi. Fajnie umieć takie rzeczy, bo to naprawdę klucz do efektywnej pracy z bazami danych.

Pytanie 18

Jakiego polecenia SQL należy użyć, aby usunąć z tabeli artykuly wiersze, które zawierają słowo "sto" w dowolnej lokalizacji pola tresc?

A. DELETE * FROM artykuly WHERE tresc = "%sto%";

B. DELETE FROM artykuly WHERE tresc = "%sto%";

C. DELETE FROM artykuly WHERE tresc LIKE "%sto%";

D. DELETE * FROM artykuly WHERE tresc LIKE "%sto%";

Wszystkie błędne odpowiedzi opierają się na niezrozumieniu podstawowej funkcji operatora DELETE w języku SQL oraz zasad dotyczących dopasowywania wzorców. Przykłady takie jak 'DELETE * FROM artykuly WHERE tresc = "%sto%";' oraz 'DELETE * FROM artykuly WHERE tresc LIKE "%sto%";' zawierają nieprawidłowe użycie składni, które nie jest zgodne z standardem SQL. W SQL nie używa się znaku '*' w poleceniach DELETE, gdyż zapis 'DELETE * FROM' jest poprawny tylko dla zapytań SELECT. W kontekście usuwania danych, należy używać jedynie 'DELETE FROM', co jest wystarczające dla określenia, z jakiej tabeli mają zostać usunięte rekordy. Ponadto, pierwsza błędna odpowiedź zdobija wszystkie potencjalne błędy związane z niepoprawnym użyciem operatora '='. Operator '=' wymaga dokładnego dopasowania, co oznacza, że nie może być stosowany do wyszukiwania wzorców, w przeciwieństwie do operatora LIKE, który umożliwia elastyczne dopasowanie z użyciem znaków wieloznacznych. Typowym błędem jest więc przekonanie, że '=' oraz LIKE mogą być stosowane zamiennie bez uwzględnienia, że '=' nie przyjmuje znaków procentowych. Dlatego kluczowe jest, aby przed użyciem poleceń SQL upewnić się, że rozumie się ich składnię oraz zasady działania, co pozwoli uniknąć wielu pułapek w codziennej pracy z bazami danych.

Pytanie 19

W relacyjnym modelu baz danych, termin krotka odnosi się do

A. wierszy tabeli, z wyjątkiem wiersza nagłówkowego, w którym znajdują się nazwy kolumn

B. liczby rekordów w danej tabeli

C. wszystkich wierszy tabeli łącznie z wierszem nagłówkowym

D. wszystkich kolumn tabeli, które zawierają atrybuty danego obiektu

W relacyjnym modelu baz danych, krotka odnosi się do jednego wiersza tabeli, który przechowuje zestaw atrybutów (kolumn) dla danego obiektu. Każda krotka jest zbiorem wartości, które są powiązane z określonymi kolumnami. Krotki stanowią fundamentalny element relacyjnych baz danych, w których dane są zorganizowane w formie tabel, co ułatwia ich przechowywanie, przetwarzanie oraz zapytania. Na przykład, w tabeli przechowującej informacje o klientach, każda krotka mogłaby zawierać dane takie jak imię, nazwisko, adres e-mail i numer telefonu. Wartości te są ze sobą powiązane i tworzą kompletny zestaw informacji dotyczący jednego klienta. Zgodnie z normami SQL, krotki są często przetwarzane za pomocą instrukcji SELECT, które umożliwiają pobieranie, modyfikację i zarządzanie danymi na poziomie pojedynczych wierszy. Krotki są nie tylko podstawą struktury danych, ale również fundamentem, na którym opierają się operacje na bazach danych, co czyni je kluczowym pojęciem w projektowaniu oraz zarządzaniu relacyjnymi bazami danych.

Pytanie 20

Podane zapytanie SQL przyznaje użytkownikowi adam@localhost uprawnienia:

GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE
ON klienci TO adam@localhost

A. do manipulowania danymi w tabeli klienci

B. do zarządzania strukturą bazy danych klienci

C. do manipulowania danymi bazy danych klienci

D. do zarządzania strukturą tabeli klienci

Polecenie SQL GRANT SELECT INSERT UPDATE DELETE ON klienci TO adam@localhost nadaje użytkownikowi adam@localhost prawa manipulowania danymi w tabeli klienci Komendy SELECT INSERT UPDATE DELETE są podstawowymi operacjami manipulacji danymi w systemach zarządzania bazami danych (DBMS) SELECT umożliwia odczytywanie danych z tabeli INSERT pozwala na dodawanie nowych rekordów do tabeli UPDATE umożliwia modyfikację istniejących danych DELETE daje możliwość usuwania rekordów z tabeli Takie operacje są kluczowe przy codziennym zarządzaniu danymi w bazach danych oraz podczas tworzenia aplikacji które z tych danych korzystają Nadanie takich uprawnień jest często stosowane w środowiskach produkcyjnych i deweloperskich gdzie użytkownicy muszą wykonywać różnorodne operacje na danych Przydzielanie uprawnień powinno być jednak dobrze przemyślane aby zapewnić bezpieczeństwo danych oraz zgodność z najlepszymi praktykami branżowymi Takie podejście minimalizuje ryzyko nieautoryzowanych modyfikacji i utraty danych co jest zgodne z zasadami zarządzania bezpieczeństwem informacji

Pytanie 21

Związek między tabelami, osiągany przez bezpośrednie połączenie kluczy głównych obu tabel, nazywamy relacją

A. n..1

B. n..m

C. 1..n

D. 1..1

Odpowiedź 1..1 to trafny wybór. Mamy tam relację między tabelami, gdzie każda z par rekordów ma swoje odpowiedniki – czyli jeden rekord w tabeli A ma dokładnie jeden odpowiednik w tabeli B. Taka sytuacja jest dość konkretna i w praktyce sprawdza się w wielu systemach zarządzania danymi. Na przykład, jeśli mamy jakąś instytucję, to fajnie, żeby miała jednego reprezentanta, prawda? No i właśnie relacja 1..1 się w tym sprawdza. Choć muszę przyznać, że nie jest ona zbyt popularna, bo częściej korzysta się z innych typów relacji, to jednak w sytuacjach, gdzie chcemy mieć jasne połączenia, jest niezastąpiona. Weźmy na przykład użytkowników i ich profile – każdy użytkownik ma jeden profil, a ten profil tylko jednego użytkownika. Takie rozwiązanie ogranicza powielanie danych, co jest dużym plusem.

Pytanie 22

W dostępnej tabeli mieszkań znajdują się kolumny o nazwach: adres, metraż, liczba_pokoi, standard, status, cena. Wykonanie podanej kwerendy SQL SELECT spowoduje, że zostaną wyświetlone

A. metraż oraz cena tych mieszkań, które mają więcej niż 3 pokoje

B. metraż oraz cena tych mieszkań, które mają co najmniej 3 pokoje

C. wszystkie informacje dotyczące mieszkań, które mają co najmniej 3 pokoje

D. wszystkie informacje oprócz adresu tych mieszkań, które mają więcej niż 3 pokoje

Kwerenda SQL SELECT metraz cena FROM mieszkania WHERE ile_pokoi 3 jest zapytaniem, które precyzyjnie określa zakres danych do wyświetlenia na podstawie warunku. Polecenie SELECT określa, które kolumny będą zwracane w wyniku kwerendy w tym przypadku metraz i cena. Dzięki temu uzyskujemy tylko te dane które są istotne w kontekście analizy efektywności lub porównania cen nieruchomości o określonym rozmiarze w ramach bazy danych. Użycie klauzuli WHERE ile_pokoi 3 definiuje dodatkowy filtr aby wyświetlane były jedynie te rekordy które spełniają podany warunek logiczny czyli ilość pokoi większą niż trzy. Jest to powszechnie stosowana praktyka w pracy z bazami danych pozwalająca na efektywne przetwarzanie i analizę dużych zbiorów danych poprzez ograniczenie zwracanych wyników do tych które są najbardziej istotne dla użytkownika. Takie podejście pozwala na optymalizację wydajności zapytań SQL co jest kluczowe w środowiskach produkcyjnych gdzie czas odpowiedzi i obciążenie serwera mają istotne znaczenie

Pytanie 23

Aby przedstawić dane w bazach danych, które spełniają określone kryteria, należy stworzyć

A. makropolecenie

B. relację

C. formularz

D. raport

Wybór relacji, formularza lub makropolecenia jako odpowiedzi na pytanie o prezentację danych spełniających określone warunki jest nieprawidłowy z kilku powodów. Relacja w bazach danych odnosi się do struktury danych, która opisuje związki między tabelami, a nie do sposobu ich prezentacji. Choć relacje są fundamentem, na którym opiera się przechowywanie i organizowanie danych, same w sobie nie oferują narzędzia do wyodrębniania czy przedstawiania informacji w przystępny sposób. Formularze z kolei są wykorzystywane głównie do wprowadzania danych do systemu, pozwalając użytkownikom na interakcję z bazą, jednak nie służą one do analizy ani prezentacji danych w formie zrozumiałej dla odbiorcy. Makropolecenia, choć mogą automatyzować pewne procesy związane z przetwarzaniem danych, również nie spełniają funkcji raportowania, ponieważ są narzędziem do wykonywania powtarzalnych operacji. Wybierając te odpowiedzi, można wpaść w pułapkę myślową, w której myli się funkcje narzędzi bazodanowych, co może prowadzić do błędnych decyzji w zakresie projektowania systemów informatycznych. Każde z tych narzędzi pełni swoją specyficzną rolę w ekosystemie baz danych, lecz tylko raporty są zaprojektowane z myślą o efektywnej prezentacji danych zgodnie z określonymi kryteriami.

Pytanie 24

W celu modyfikacji danych w bazie danych można wykorzystać

A. formularzem

B. raportem

C. filtrowaniem

D. kwerendą SELECT

Raporty, filtracja oraz kwerendy SELECT to różne podejścia do pracy z danymi, ale nie są to metody edytowania danych w bazie danych. Raporty są narzędziem do generowania przeglądów danych, które pozwalają na analizę i wizualizację danych w różnych formatach, jednak nie umożliwiają bezpośredniego modyfikowania tych danych. Zwykle są one używane do prezentowania wyników na podstawie kwerend, a ich celem jest informowanie użytkowników o stanie bazy danych, a nie jej edytowanie. Filtracja, z drugiej strony, to proces selekcjonowania konkretnego zbioru danych z większej bazy, który ma na celu ograniczenie widocznych informacji, ale nie zmienia samych danych. Wyszukiwanie za pomocą filtrów jest kluczowe przy analizie danych, jednak samo w sobie nie prowadzi do ich edytowania. Kwerenda SELECT jest z kolei używana do pobierania danych z bazy, co oznacza, że pozwala na odczyt danych, ale nie na ich modyfikację. Kwerendy, które służą do edytowania danych, to kwerendy typu UPDATE czy INSERT, które bezpośrednio manipulują danymi w bazie. Obserwując te różnice, można zauważyć, że niektóre z tych narzędzi mogą być mylnie interpretowane jako metody edytowania, mimo że ich głównym celem jest analiza lub przetwarzanie informacji.

Pytanie 25

Jakie polecenie należy wykorzystać, aby przypisać użytkownikowi uprawnienia do tabel w bazie danych?

A. GRANT

B. REVOKE

C. SELECT

D. CREATE

Poprawna odpowiedź to GRANT, które jest standardowym poleceniem w systemach zarządzania bazami danych (DBMS) umożliwiającym nadawanie użytkownikom uprawnień do wykonywania określonych operacji na obiektach bazy danych, takich jak tabele, widoki czy procedury. Przy użyciu GRANT administrator bazy danych może precyzyjnie określić, jakie działania użytkownik może wykonać, np. SELECT (odczyt danych), INSERT (wstawianie danych), UPDATE (aktualizacja danych) czy DELETE (usuwanie danych). Przykładowo, polecenie 'GRANT SELECT ON tablename TO username;' nadaje użytkownikowi 'username' prawo do odczytu danych z tabeli 'tablename'. Dobrą praktyką jest przydzielanie minimalnych uprawnień, które są niezbędne do realizacji zadań, co zwiększa bezpieczeństwo bazy danych. Warto również zauważyć, że uprawnienia mogą być nadawane grupom użytkowników, co upraszcza zarządzanie dostępem w dużych organizacjach.

Pytanie 26

W tabeli artykuły wykonano następujące instrukcje dotyczące uprawnień użytkownika jan: ```GRANT ALL PRIVILEGES ON artykuly TO jan``` ```REVOKE SELECT, UPDATE ON artykuly FROM jan``` Po zrealizowaniu tych instrukcji pracownik jan będzie uprawniony do

A. tworzenia tabeli oraz edytowania danych w niej

B. tworzenia tabeli i wypełniania jej danymi

C. edycji danych oraz przeglądania tabeli

D. wyświetlania zawartości tabeli

Jan, po wydaniu polecenia GRANT ALL PRIVILEGES ON artykuly TO jan, miał pełne uprawnienia do wszystkich operacji na tabeli artykuly. Jednakże, po wykonaniu polecenia REVOKE SELECT, UPDATE ON artykuly FROM jan, jego uprawnienia do przeglądania danych (SELECT) oraz aktualizacji danych (UPDATE) zostały odebrane. Oznacza to, że Jan zachowuje możliwość tworzenia nowych tabel oraz wypełniania ich danymi (INSERT), ponieważ nie został ograniczony w tym zakresie. Możliwości tworzenia tabeli i wypełniania jej danymi są częścią przyznanych uprawnień. W standardzie SQL, komendy GRANT i REVOKE służą odpowiednio do przyznawania i odbierania uprawnień użytkownikom. W praktycznym zastosowaniu, takie operacje są kluczowe dla zarządzania bezpieczeństwem i dostępem do danych w bazach danych, co zapobiega nieautoryzowanym zmianom i zabezpiecza integralność danych.

Pytanie 27

Jaką integralność określa przytoczona definicja?

A. Encji

B. Statyczną

C. Semantyczną

D. Referencyjną

Integralność referencyjna jest fundamentalną zasadą w bazach danych, która zapewnia, że relacje między tabelami są prawidłowo zachowane. Oznacza to, że klucz obcy w jednej tabeli powinien zawsze odnosić się do istniejącego klucza głównego w innej tabeli. To podejście jest kluczowe w relacyjnych bazach danych, ponieważ zapobiega powstawaniu odniesień do nieistniejących danych co mogłoby prowadzić do niespójności w bazie danych. W praktyce integralność referencyjna jest implementowana poprzez restrykcje i ograniczenia narzucane na operacje takie jak wstawianie aktualizacja i usuwanie danych. Na przykład próba usunięcia rekordu z tabeli, do której odwołują się inne rekordy wprowadziłaby niespójność jeśli integralność referencyjna nie jest przestrzegana. Aby temu zapobiec systemy baz danych mogą blokować takie operacje lub automatycznie aktualizować albo usuwać powiązane dane. Przestrzeganie zasad integralności referencyjnej jest zgodne z dobrymi praktykami projektowania baz danych i zgodne ze standardem SQL co zapewnia spójność i integralność danych w systemach informatycznych.

Pytanie 28

Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące polecenia:

CREATE TABLE IF NOT EXISTS adres (ulica VARCHAR(70) CHARACTER SET utf8);

A. IF NOT EXISTS stosuje się opcjonalnie, aby upewnić się, że w bazie danych nie istnieje już taka tabela.

B. Klauzula CHARACTER SET utf8 jest obowiązkowa.

C. Rekordem tabeli nie może być '3 MAJA'.

D. Do tabeli nie można wprowadzać nazw ulic zawierających polskie znaki.

Niepoprawne odpowiedzi pokazują kilka powszechnych błędów myślowych. Na przykład, stwierdzenie, że do tabeli nie można wprowadzać ulic zawierających polskie znaki, jest nieprawdziwe. W rzeczywistości, zastosowanie odpowiedniego kodowania, takiego jak utf8, umożliwia przechowywanie dowolnych znaków specjalnych w tabelach SQL, w tym polskich. To jest bardzo ważne, gdy pracujemy z danymi, które mogą zawierać różne zestawy znaków. Druga nieprawidłowa odpowiedź sugeruje, że klauzula CHARACTER SET utf8 jest obowiązkowa. Jest to również mylące, ponieważ chociaż jest to dobra praktyka, aby umożliwić przechowywanie znaków specjalnych, nie jest to wymagane przez standard SQL. Ostatnia nieprawidłowa odpowiedź sugeruje, że rekordem tabeli nie może być '3 MAJA'. To jest błędne, ponieważ typ danych VARCHAR(70) w SQL pozwala na przechowywanie dowolnych ciągów znaków, w tym dat i nazw. W przypadku wszystkich tych nieprawidłowych odpowiedzi, ważne jest, aby rozumieć podstawy zarządzania danymi i struktur tabeli w SQL.

Pytanie 29

Wykonanie zapytania SQL: DELETE FROM mieszkania WHERE status=1; spowoduje usunięcie

A. rekordów, gdzie pole status ma wartość 1, z tabeli mieszkania

B. tabel, w których pole status ma wartość 1, z bazy danych mieszkania

C. pola o nazwie status w tabeli mieszkania

D. tabeli mieszkania w bazie danych

Użycie kwerendy SQL: DELETE FROM mieszkania WHERE status=1; jest poprawne, ponieważ polecenie DELETE ma na celu usunięcie rekordów z określonej tabeli, w tym przypadku z tabeli mieszkania. Klauzula WHERE filtruje te rekordy, które mają wartość pola status równą 1. To podejście jest zgodne z zasadami zarządzania danymi, które sugerują, że operacje usuwania powinny być przeprowadzane z użyciem odpowiednich filtrów, aby zminimalizować ryzyko przypadkowego usunięcia niezamierzonych danych. Na przykład, jeśli w tabeli mieszkania mamy 1000 rekordów, a tylko 150 z nich ma status równy 1, to po wykonaniu tej kwerendy usunięte zostaną dokładnie te 150 rekordów, a pozostałe pozostaną nienaruszone. Dobrą praktyką jest również tworzenie kopii zapasowych danych przed wykonaniem operacji usuwania, aby móc je przywrócić w razie potrzeby. Kwerendy DELETE są niezwykle przydatne w zarządzaniu bazami danych, zwłaszcza w sytuacjach, gdzie wymagana jest aktualizacja danych lub usunięcie nieaktualnych informacji.

Pytanie 30

Określ rodzaj relacji między tabelami: Tabela1 oraz Tabela3?

A. Wiele do wielu

B. Wiele do jednego

C. Jeden do wielu

D. Jeden do jednego

Relacja wiele do wielu pomiędzy tabelami w bazie danych oznacza, że jeden rekord w pierwszej tabeli może być powiązany z wieloma rekordami w drugiej tabeli i odwrotnie. To jest powszechne w sytuacjach, gdzie istnieje potrzeba przechowywania złożonych asocjacji danych. W przedstawionym schemacie, Tabela1 reprezentuje uczniów, a Tabela3 nauczycieli. Ponieważ jeden uczeń może być uczony przez wielu nauczycieli, a jeden nauczyciel może uczyć wielu uczniów, Tabela2 stanowi tabelę pośrednią, często zwaną tabelą asocjacyjną, która przechowuje klucze obce z obu tabel, tworząc relację wiele do wielu. Tego typu struktura jest kluczowa, gdy chcemy modelować bardziej złożone związki danych i zapewnić łatwy dostęp do nich, co jest standardową praktyką w relacyjnych bazach danych. Użycie tabel asocjacyjnych pozwala na efektywne zarządzanie danymi i jest zgodne z normą normalizacji bazy danych, eliminując redundancję i zapewniając integralność danych. W kontekście praktycznym, takie podejście umożliwia elastyczne zapytania i analizy, co jest fundamentalne w zarządzaniu danymi w dużych systemach informacyjnych.

Pytanie 31

Podane w ramce polecenie SQL nadaje prawo SELECT

GRANT SELECT ON hurtownia.* TO 'sprzedawca'@'localhost';

A. dla użytkownika 'root' na serwerze localhost.

B. dla użytkownika 'root' na serwerze sprzedawca.

C. do wszystkich tabel w bazie hurtownia.

D. do wszystkich pól w tabeli hurtownia.

To polecenie GRANT jest typowym przykładem, gdzie drobny szczegół składni całkowicie zmienia znaczenie. Wiele osób intuicyjnie myśli, że skoro pojawia się nazwa hurtownia, to chodzi o tabelę o takiej nazwie, albo że skoro często pracuje się na koncie root, to uprawnienia dotyczą właśnie jego. Tutaj jednak kluczowe są dwie rzeczy: zapis hurtownia.* oraz dokładna forma 'sprzedawca'@'localhost'. W MySQL konstrukcja nazwa_bazy.* jednoznacznie oznacza całą bazę danych, czyli wszystkie tabele znajdujące się w tej bazie. Gwiazdka nie oznacza „wszystkich pól w tabeli”, jak w SELECT * FROM tabela; tylko „wszystkie obiekty danego typu w tym kontekście”, czyli w tym wypadku wszystkie tabele w bazie hurtownia. Błąd myślowy bierze się stąd, że ludzie przenoszą swoje skojarzenia z SELECT * na GRANT, a to są jednak różne miejsca w składni SQL. Jeśli chcielibyśmy nadać uprawnienie tylko do jednej tabeli, używamy zapisu nazwa_bazy.nazwa_tabeli, bez gwiazdki. Na przykład GRANT SELECT ON hurtownia.klienci TO 'sprzedawca'@'localhost'; dotyczyłoby tylko tabeli klienci. Wtedy dopiero można by mówić o dostępie do wszystkich pól w tej konkretnej tabeli, bo SELECT z założenia domyślnie widzi wszystkie kolumny, chyba że zastosujemy uprawnienia na poziomie kolumn, co jest już bardziej zaawansowanym tematem. Druga częsta pomyłka to utożsamianie każdego polecenia GRANT z użytkownikiem root. W MySQL użytkownik jest identyfikowany przez parę login@host. W naszym przykładzie stoi tam wyraźnie 'sprzedawca'@'localhost', więc nie ma tu żadnego roota. Gdyby chodziło o konto root, składnia musiałaby wyglądać np. 'root'@'localhost'. Co więcej, host sprzedawca w ogóle nie występuje w tym poleceniu – pojawia się tylko jako nazwa użytkownika. To powoduje czasem dodatkowe zamieszanie: ktoś widzi słowo sprzedawca i myśli, że to nazwa serwera, a localhost to użytkownik, co jest całkowicie odwrotnie. Z punktu widzenia dobrych praktyk administracji bazą danych, nadawanie uprawnień rootowi poleceniem GRANT w aplikacjach produkcyjnych jest zresztą złym pomysłem. Standardem jest tworzenie osobnych kont, takich jak sprzedawca, księgowy czy aplikacja_web, z precyzyjnie dobranymi uprawnieniami do konkretnych baz. Wtedy dokładnie wiemy, kto może co czytać i modyfikować. Z mojego doświadczenia wynika, że większość problemów z bezpieczeństwem wynika właśnie z używania zbyt szerokich uprawnień, głównie konta root tam, gdzie absolutnie nie jest potrzebne. Podsumowując: to polecenie nie nadaje dostępu do „wszystkich pól w tabeli hurtownia”, bo hurtownia jest tu bazą, a nie tabelą. Nie dotyczy też użytkownika root ani żadnego serwera o nazwie sprzedawca. Nadaje ono prawo SELECT do wszystkich tabel w bazie hurtownia konkretnemu użytkownikowi o nazwie sprzedawca, który łączy się z hosta localhost. Zrozumienie tej składni jest kluczowe przy zarządzaniu uprawnieniami w MySQL i ogólnie w systemach baz danych.

Pytanie 32

Jaką klauzulę należy użyć w instrukcji CREATE TABLE w SQL, żeby pole rekordu nie mogło być puste?

A. NOT NULL

B. DEFAULT

C. CHECK

D. NULL

Klauzula NOT NULL w poleceniu CREATE TABLE języka SQL służy do zapewnienia, że dane w danym polu rekordu nie mogą być puste. To oznacza, że podczas wstawiania nowych rekordów do tabeli, każde pole, które zostało zdefiniowane z tą klauzulą, musi zawierać wartość. Na przykład, jeśli mamy tabelę pracowników, w której kolumna 'nazwisko' jest zdefiniowana jako NOT NULL, to każde dodanie nowego pracownika do tej tabeli musi zawierać wartość w kolumnie 'nazwisko'. W praktyce jest to bardzo ważne, ponieważ pozwala na utrzymanie integralności danych i zapobiega sytuacjom, w których kluczowe informacje mogłyby zostać pominięte. Użycie NOT NULL jest zgodne z dobrymi praktykami projektowania baz danych, które podkreślają znaczenie pełnych i kompletnych danych. Zastosowanie tej klauzuli zwiększa jakość danych oraz ułatwia późniejsze operacje na tabeli, takie jak zapytania czy raporty.

Pytanie 33

W SQL komenda ALTER TABLE ma na celu

A. dodanie tabeli do bazy danych

B. usunięcie tabeli z bazy danych

C. zmianę kolumn w tabeli

D. zmianę danych rekordów w tabeli

Polecenie ALTER TABLE w języku SQL jest kluczowym narzędziem do modyfikacji struktury istniejących tabel w bazie danych. Umożliwia ono dodawanie, usuwanie lub modyfikowanie kolumn oraz zmianę właściwości istniejących kolumn, takich jak typ danych, domyślne wartości czy ograniczenia. Przykładem użycia polecenia ALTER TABLE może być dodawanie nowej kolumny do tabeli: 'ALTER TABLE nazwa_tabeli ADD nowa_kolumna VARCHAR(255);', co dodaje kolumnę o nazwie 'nowa_kolumna' z typem danych VARCHAR i maksymalną długością 255 znaków. Można również usunąć kolumnę, używając składni: 'ALTER TABLE nazwa_tabeli DROP COLUMN kolumna;'. Ważnym aspektem jest to, że zmiany wprowadzone przez ALTER TABLE są natychmiastowe i dotyczą wszystkich przyszłych operacji na tabeli. Standard SQL definiuje to polecenie jako część DDL (Data Definition Language), co oznacza, że zmienia strukturę bazy danych, a nie dane same w sobie. Warto pamiętać o tym, że operacje te mogą powodować blokady tabel i wpływać na wydajność, zwłaszcza w przypadku dużych zbiorów danych.

Pytanie 34

Na ilustracji przedstawiono dwie tabele. Aby ustanowić między nimi relację jeden do wielu, gdzie jedna strona to Klienci, a druga strona to Zamowienia, należy

A. dodać pole klucza obcego do tabeli Klienci i powiązać je z ID tabeli Zamowienia.

B. powiązać relacją pola ID z obu tabel.

C. stworzyć trzecią tabelę z dwoma kluczami obcymi. Jeden klucz połączyć z ID tabeli Klienci, a drugi klucz połączyć z ID tabeli Zamowienia.

D. wprowadzić pole klucza obcego do tabeli Zamowienia i powiązać je z ID tabeli Klienci.

Tworzenie relacji jeden do wielu między tabelami w bazie danych wymaga zrozumienia, jak działa klucz podstawowy i klucz obcy. W tym przypadku tabela Klienci posiada pole ID, które jest kluczem podstawowym. Aby utworzyć relację jeden do wielu, należy dodać do tabeli Zamowienia pole klucza obcego, które będzie połączone z polem ID z tabeli Klienci. Dzięki temu każdy rekord w tabeli Zamowienia będzie mógł być przypisany do jednego klienta, ale jeden klient może mieć wiele zamówień. Taka struktura jest zgodna z normalizacją baz danych, która ma na celu eliminację redundancji danych i zapewnienie integralności danych. W praktyce, w systemach takich jak SQL, relacje te są wykorzystywane do wykonywania operacji takich jak wyszukiwanie wszystkich zamówień dla konkretnego klienta, co jest wykonywane przez dołączenie tabel za pomocą klucza obcego. Implementacja kluczy obcych w bazach danych jest standardową praktyką, która zwiększa spójność i bezpieczeństwo danych, minimalizując ryzyko błędów podczas operacji CRUD (Create Read Update Delete).

Pytanie 35

Dana jest tabela studenci o polach id_albumu, ubezpieczenie. Modyfikacja w kolumnie ubezpieczenie polegająca na zmianie wierszy bez wartości (NULL) na ciąg znaków „brak” zostanie wykonana kwerendą

A. UPDATE studenci SET ubezpieczenie='brak' WHERE ubezpieczenie IS NULL;

B. UPDATE studenci ubezpieczenie IS NULL SET ubezpieczenie='brak';

C. ALTER TABLE studenci MODIFY COLUMN ubezpieczenie='brak' NOT NULL;

D. ALTER TABLE studenci ADD ubezpieczenie='brak' WHERE ubezpieczenie IS NULL;

Prawidłowa kwerenda używa instrukcji UPDATE z klauzulą SET oraz warunkiem w części WHERE: „UPDATE studenci SET ubezpieczenie='brak' WHERE ubezpieczenie IS NULL;”. To dokładnie odpowiada temu, co chcemy zrobić: zaktualizować istniejące rekordy w tabeli, tylko w tych wierszach, gdzie kolumna ubezpieczenie ma wartość NULL. UPDATE służy właśnie do modyfikowania danych w tabeli, a nie do zmiany jej struktury. Kluczowy jest tu warunek WHERE ubezpieczenie IS NULL – bez tego zmienilibyśmy wartość ubezpieczenie na „brak” we wszystkich wierszach, co byłoby poważnym błędem. W SQL porównanie z NULL odbywa się zawsze przez IS NULL lub IS NOT NULL, a nie przez operator =, bo NULL oznacza „brak danych”, a nie konkretną wartość. Moim zdaniem warto zapamiętać ten schemat, bo w praktyce pracy z bazami danych bardzo często trzeba „sprzątać” dane: zastępować wartości NULL jakimiś domyślnymi opisami, np. „nieznany”, „nie dotyczy”, „brak danych”. Przykładowo: UPDATE klienci SET telefon='brak' WHERE telefon IS NULL; albo UPDATE pracownicy SET premia=0 WHERE premia IS NULL;. To jest ten sam wzorzec działania. Dobrą praktyką jest też najpierw wykonać SELECT z tym samym warunkiem WHERE, żeby zobaczyć, które rekordy zostaną zmodyfikowane, zanim puścimy właściwy UPDATE. W projektowaniu baz danych przyjęło się, że UPDATE służy do zmiany zawartości wierszy, a ALTER TABLE do zmiany struktury tabeli (dodawanie kolumn, zmiana typów, kluczy itp.). Mieszanie tych dwóch ról prowadzi potem do dziwnych błędów. W standardowym SQL nie ma możliwości aktualizacji tylko części wierszy poprzez ALTER TABLE, dlatego tutaj jedynym sensownym, poprawnym i zgodnym z dobrymi praktykami rozwiązaniem jest właśnie użycie UPDATE z warunkiem WHERE ubezpieczenie IS NULL.

Pytanie 36

Pole insert_id zdefiniowane w bibliotece MySQLi w języku PHP może służyć do

A. pobrania najwyższego indeksu z bazy, aby po jego inkrementacji wstawić pod niego dane

B. uzyskania id ostatnio dodanego wiersza

C. pobrania pierwszego dostępnego indeksu w bazie, tak aby można było pod nim dodać nowe dane

D. pozyskania kodu błędu, jeśli proces dodawania wiersza się nie powiódł

Pole insert_id w bibliotece MySQLi w języku PHP jest kluczowym narzędziem do uzyskiwania identyfikatora (ID) ostatnio wstawionego rekordu w bazie danych. Jest to szczególnie przydatne w kontekście operacji wstawiania nowych danych, gdzie często chcemy wiedzieć, jaki identyfikator został przypisany do nowego rekordu, aby móc go później wykorzystać, na przykład w odniesieniach do powiązanych tabel. W praktyce, po wykonaniu zapytania INSERT, możemy od razu pobrać ID nowo wstawionego rekordu, co jest istotne w relacyjnych bazach danych, gdzie klucze główne są często generowane automatycznie. Przykładowe zastosowanie to sytuacja, gdy wstawiamy nowego użytkownika do tabeli 'users' i chcemy również dodać rekord do tabeli 'profiles', który będzie powiązany z tym użytkownikiem. Wówczas, po wstawieniu użytkownika, możemy użyć insert_id, aby uzyskać jego ID i użyć go do wstawienia do 'profiles'. Używanie insert_id jest zgodne z najlepszymi praktykami, które zalecają minimalizowanie liczby zapytań do bazy danych oraz zapewnienie spójności danych.

Pytanie 37

W jaki sposób można ocenić normalizację przedstawionej tabeli?

FirmaAdres
Forbotul. Krótka 11, 22-222 Warszawa
Marbotul. Długa 5, 33-333 Warszawa

A. Tabela znajduje się w drugiej postaci normalnej

B. Tabela znajduje się w pierwszej postaci normalnej

C. Tabela jest w trzeciej postaci normalnej

D. Tabela nie została znormalizowana

Pierwsza postać normalna wymaga aby wszystkie wartości atrybutów w rekordzie były atomowe czyli nieredukowalne Tabela przedstawiona w zadaniu nie spełnia tego wymogu ponieważ adresy nie są rozbite na osobne elementy takie jak ulica miasto i kod pocztowy co uniemożliwia bardziej złożoną manipulację danymi oraz precyzyjne wyszukiwanie Druga postać normalna wymaga aby wszystkie atrybuty nie będące częścią klucza głównego były w pełni funkcjonalnie zależne od całego klucza Tabela z pytania nie spełnia tych kryteriów ponieważ istnieje redundancja i brak wyraźnej struktury Klucz główny w dobrze zaprojektowanej tabeli bazy danych powinien jednoznacznie identyfikować każdy wiersz co nie jest widoczne w tej strukturze Trzecia postać normalna idzie krok dalej eliminując zależności przechodnie między atrybutami co w przypadku tej tabeli również nie ma zastosowania Problemem tutaj jest brak rozdzielenia danych na mniejsze tabele co prowadzi do redundancji i potencjalnych błędów przy aktualizacji danych często określanych jako anomaly W dobrze znormalizowanej bazie danych oddzielenie informacji takich jak dane adresowe umożliwia lepszą organizację danych ich spójność oraz zwiększa efektywność operacji na bazie danych

Pytanie 38

Klucz obcy w bazie danych jest tworzony w celu

A. łączenia go z innymi kluczami obcymi w tabeli

B. stworzenia formularza do wprowadzania danych do tabeli

C. określenia relacji 1..n łączącej go z kluczem głównym innej tabeli

D. umożliwienia jednoznacznej identyfikacji rekordu w bazie danych

Klucz obcy w tabeli jest fundamentalnym elementem w relacyjnych bazach danych, który umożliwia tworzenie relacji pomiędzy tabelami. W szczególności, definiuje relację 1..n, co oznacza, że jeden rekord w tabeli, w której znajduje się klucz główny, może być powiązany z wieloma rekordami w tabeli, która posiada klucz obcy. Taki mechanizm pozwala na strukturalne powiązanie danych, co jest kluczowe dla zapewnienia integralności referencyjnej. Na przykład, w bazie danych zarządzającej informacjami o klientach i ich zamówieniach, klucz obcy w tabeli zamówień może wskazywać na klucz główny w tabeli klientów, co pozwala na łatwe śledzenie, które zamówienia są przypisane do konkretnego klienta. Zastosowanie kluczy obcych wspiera również dobre praktyki projektowania baz danych, takie jak normalizacja, co minimalizuje redundancję danych i poprawia ich spójność. Zgodność z tymi zasadami jest zgodna z wytycznymi organizacji takich jak ISO/IEC 9075 oraz ANSI SQL, które promują efektywne zarządzanie danymi.

Pytanie 39

Wykonano następującą kwerendę na tabeli Pracownicy:

SELECT imie FROM pracownicy WHERE nazwisko = 'Kowal' OR stanowisko > 2;

Na tabeli Pracownicy, której wiersze zostały pokazane na obrazie, wykonano przedstawioną kwerendę SELECT. Które dane zostaną wybrane?

id	imie	nazwisko	stanowisko
1	Anna	Kowalska	1
2	Monika	Nowak	2
3	Ewelina	Nowakowska	2
4	Anna	Przybylska	3
5	Maria	Kowal	3
6	Ewa	Nowacka	4

A. Tylko Maria.

B. Anna, Maria, Ewa.

C. Monika, Ewelina, Maria.

D. Tylko Anna.

Gratulacje, udzielona odpowiedź jest prawidłowa! Wykonana kwerenda SQL 'SELECT imie FROM pracownicy WHERE nazwisko = 'Kowal' OR stanowisko > 2;' zwraca imiona pracowników, którzy albo mają nazwisko 'Kowal', albo zajmują stanowisko o numerze większym niż 2. W kontekście przedstawionej tabeli pracowników, taka kwerenda zwróci nam poprawną odpowiedź 'Anna, Maria, Ewa'. To dlatego, że Anna pracuje na stanowisku 3, co jest większe niż 2, Maria ma nazwisko 'Kowal', a Ewa pracuje na stanowisku 4, które jest również większe niż 2. SQL jako język zapytań pozwala na efektywne zarządzanie danymi, niezależnie od skomplikowania zapytania. W praktyce, gdy mamy do czynienia z dużym zbiorem danych, takie zapytania pomagają w szybkim filtrowaniu i dostępie do potrzebnych informacji. Dobrym standardem jest wymyślanie i testowanie zapytań SQL w celu zrozumienia, jakie dane zostaną zwrócone, zanim zapytanie zostanie użyte w prawdziwej aplikacji lub systemie.

Pytanie 40

Które z poniższych poleceń przyznaje użytkownikowi uczen najniższy poziom uprawnień w zakresie zmiany danych i struktury tabel?

A. GRANT ALTER, SELECT ON szkola.przedmioty TO uczen;

B. GRANT DROP ON szkola.przedmioty TO uczen;

C. GRANT SELECT ON szkola.przedmioty TO uczen;

D. GRANT INSERT, DROP ON szkola.przedmioty TO uczen;

Odpowiedź GRANT SELECT ON szkola.przedmioty TO uczen jest poprawna, ponieważ przyznaje użytkownikowi 'uczen' jedynie uprawnienia do odczytu danych w tabeli 'przedmioty' w bazie danych 'szkola'. Uprawnienia SELECT pozwalają na przeglądanie danych, co jest istotne w kontekście nauki czy oceny przedmiotów, ale nie zezwalają na modyfikację danych ani na zmiany w strukturze tabeli. To podejście jest zgodne z zasadą minimalnych uprawnień, co oznacza, że użytkownik powinien mieć tylko te uprawnienia, które są niezbędne do wykonania swoich zadań. W praktyce, przyznawanie tylko uprawnień SELECT jest szczególnie ważne w środowiskach edukacyjnych, gdzie chcemy zapewnić uczniom dostęp do informacji, ale jednocześnie chronić integralność danych. W kontekście dobrych praktyk, ograniczenie dostępu do danych wrażliwych jest kluczowe, a nadawanie zbyt szerokich uprawnień może prowadzić do nieautoryzowanych zmian lub utraty danych.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej