Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik fotografii i multimediów
Kwalifikacja: AUD.02 - Rejestracja, obróbka i publikacja obrazu
Data rozpoczęcia: 29 czerwca 2026 14:43
Data zakończenia: 29 czerwca 2026 15:09

Egzamin niezdany

Wynik: 14/40 punktów (35,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Jeśli cień fotografowanego obiektu widoczny jest w przestrzeni przedmiotowej przed obiektem, oznacza to, że zastosowano oświetlenie

A. przednie.

B. boczne.

C. tylne.

D. górne.

Bardzo trafnie rozpoznane! Cień pojawiający się w przestrzeni przedmiotowej przed obiektem to typowy efekt zastosowania oświetlenia tylnego, czyli tzw. światła kontrowego. Jeśli źródło światła znajduje się za obiektem, kierując promienie w stronę aparatu, obiekt sam w sobie blokuje światło, rzucając cień na powierzchnię znajdującą się bliżej aparatu – stąd cień jest widoczny przed obiektem. To podejście jest bardzo popularne w fotografii produktowej i portretowej, gdzie zależy nam na wyodrębnieniu sylwetki oraz uzyskaniu efektownego zarysu czy rozświetlonych krawędzi. W praktyce światło tylne pomaga też wydobyć fakturę i głębię, a czasem nawet ukryć niedoskonałości na powierzchni obiektu. Wielu fotografów, moim zdaniem słusznie, uważa backlight za świetny sposób na nadanie zdjęciom przestrzenności oraz dramatyzmu. Oświetlenie tylne stosuje się często zgodnie z zasadą trójpunktowego oświetlenia (key, fill, back), którą znajdziesz w każdym podręczniku do fotografii studyjnej. Pamiętaj, że światło tylne może powodować pojawianie się flar lub prześwietleń, więc przy pracy z nim warto korzystać z blend, flag czy innych narzędzi modelujących światło. Praktyka pokazuje, że eksperymentowanie z pozycją lampy i kątami padania światła daje naprawdę świetne efekty.

Pytanie 2

Widoczny na zdjęciu sprzęt fotograficzny należy do grupy aparatów

A. wielkoformatowych.

B. typu lustrzanka.

C. średnioformatowych.

D. typu bezlusterkowiec.

To jest klasyczny przykład aparatu wielkoformatowego, który od razu rzuca się w oczy przez swoją budowę – charakterystyczny mieszek, ruchome standardy oraz możliwość niezależnej regulacji płaszczyzny matówki i obiektywu. W praktyce aparaty wielkoformatowe są wykorzystywane wszędzie tam, gdzie jakość obrazu oraz precyzyjna kontrola perspektywy czy płaszczyzny ostrości są absolutnie kluczowe – fotografowie architektury, krajobrazu czy dzieł sztuki bardzo często sięgają właśnie po ten sprzęt. Wielki format oznacza znacznie większą powierzchnię materiału światłoczułego niż w standardowych aparatach małoobrazkowych czy nawet średnioformatowych. Pozwala to uzyskać niesamowitą rozdzielczość i przejrzystość detali, których nie da się wyciągnąć z mniejszych matryc czy klisz. Sam miałem okazję pracować na takim aparacie i powiem szczerze – to daje zupełnie inne poczucie kontroli nad kadrem. W branży jest taki pogląd, że jak się chce mieć absolutnie bezkompromisowy obraz do dużych powiększeń albo reprodukcji, to nie ma lepszego narzędzia. Aparaty wielkoformatowe pozwalają stosować ruchy typu tilt, shift, swing, które są w zasadzie nieosiągalne w typowych lustrzankach czy bezlusterkowcach. To sprzęt dla bardzo świadomych użytkowników, którzy wiedzą, czego chcą osiągnąć i nie boją się ręcznej obsługi oraz długiego procesu przygotowania zdjęcia. Trochę zabawy, dużo precyzji, ale efekty – bajka.

Pytanie 3

W celu uzyskania zdjęcia o wysokiej jakości przed rozpoczęciem skanowania refleksyjnego materiału analogowego należy

A. ustawić minimalną rozdzielczość optyczną i zakres dynamiki skanowania od 0 do 0,5

B. ustawić minimalną rozdzielczość interpolowaną i zakres dynamiki skanowania od 0 do 2,0

C. ustawić maksymalną rozdzielczość optyczną i zakres dynamiki skanowania od 0 do 2,0

D. ustawić maksymalną rozdzielczość interpolowaną i zakres dynamiki skanowania od 0 do 0,5

W temacie skanowania materiałów analogowych bardzo łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że wysoka rozdzielczość interpolowana jest równie dobra co optyczna – a to niestety nieprawda. Interpolacja polega na sztucznym podbijaniu liczby pikseli przez oprogramowanie, czego efektem jest plik większy, ale nie lepszy jakościowo. Szczegółów nie przybywa, pojawia się za to „pustość” w obrazie, czasem nawet artefakty. Z mojego doświadczenia, jeśli ktoś skanuje zdjęcia np. do wysokiej jakości druku albo archiwizacji, od razu widać różnicę – tylko natywna, optyczna rozdzielczość naprawdę zachowuje wszystkie niuanse materiału wyjściowego. Druga typowa pułapka to zbyt wąski zakres dynamiki, np. ograniczanie go do 0–0,5. To sprawia, że tracimy masę informacji z najciemniejszych i najjaśniejszych fragmentów zdjęcia – często te „utracone” detale są potem nie do odzyskania. W branży przyjęło się, by nie ograniczać sobie pola manewru na starcie, bo późniejsza obróbka (np. korekta kontrastu czy ekspozycji) wymaga jak największego zakresu tonalnego. Minimalna rozdzielczość optyczna lub interpolowana, nawet jeśli wydaje się kusząca ze względu na mniejsze pliki, po prostu nie daje tej szczegółowości i elastyczności w edycji. Dobrym zwyczajem jest skanować zawsze „na zapas”, nawet jeśli finalnie będziemy pomniejszać czy kompresować plik – oryginał w wysokiej jakości zostaje na przyszłość. W pracy zawodowej, kiedy archiwizowałem stare odbitki, często wracałem do surowych skanów po paru latach – tylko te w wysokiej rozdzielczości i z pełnym zakresem dynamicznym „trzymają poziom” w nowych projektach, wymagających lepszej jakości. Tak więc, błędem jest myślenie, że interpolacja i minimalna rozdzielczość wystarczą – standardy branżowe są tu jednoznaczne: liczy się maksymalna optyczna rozdzielczość i szeroki zakres tonalny.

Pytanie 4

Do zaawansowanej obróbki grafiki rastrowej i wektorowej należy na komputerze zainstalować programy

A. Corel Photo-Paint i Adobe Lightroom.

B. Adobe Photoshop i CorelDRAW.

C. CorelDRAW i Adobe Reader.

D. Adobe Reader i Corel Photo-Paint.

Wybór odpowiedniego oprogramowania do zaawansowanej obróbki grafiki rastrowej i wektorowej to podstawa efektywnej pracy grafika. Wiele osób myli funkcje poszczególnych programów, co później prowadzi do niepotrzebnego marnowania czasu albo nawet utraty jakości projektu. Adobe Reader jest przykładem aplikacji, która służy wyłącznie do przeglądania plików PDF i nie ma żadnych narzędzi do edycji grafiki, ani rastrowej, ani wektorowej – to jest bardzo częsty błąd myślowy, bo Adobe kojarzy się z grafiką, ale Reader to zupełnie inna liga. Podobnie Corel Photo-Paint, chociaż jest narzędziem do edycji grafiki rastrowej, nie dorównuje Adobe Photoshopowi ani popularnością, ani zaawansowaniem funkcji – osobiście pewnie raz czy dwa widziałem, żeby ktoś na poważnie korzystał z Photo-Painta w studiu graficznym. Z kolei Adobe Lightroom jest świetny do zarządzania dużymi kolekcjami zdjęć i podstawowej korekcji kolorystycznej, ale nie sprawdzi się przy szczegółowej edycji, warstwach, maskach czy zaawansowanej ilustracji – co jest kluczowe w profesjonalnej obróbce grafiki. Często spotykam się z przekonaniem, że skoro program obsługuje obrazy lub zdjęcia, to nadaje się do wszystkiego – niestety to tak nie działa. Praca nad grafiką rastrową i wektorową wymaga specjalistycznych narzędzi, które są zoptymalizowane pod konkretne zadania. Dlatego wybierając zestaw programów do zaawansowanej grafiki, trzeba kierować się nie tylko rozpoznawalnością marki, ale przede wszystkim zakresem funkcji i kompatybilnością z branżowymi standardami. Prosty podział: Photoshop – do rastra, CorelDRAW – do wektorów. Reszta programów, mimo że cenna w innych sytuacjach, po prostu się tutaj nie sprawdzi.

Pytanie 5

Największe zniekształcenie obrazu w fotografii portretowej (przy założeniu stałej odległości przedmiotowej) uzyska się przy zastosowaniu

A. obiektywu standardowego.

B. obiektywu długoogniskowego.

C. teleobiektywu.

D. obiektywu szerokokątnego.

Wiele osób zakłada, że teleobiektywy albo obiektywy długoogniskowe mocno zniekształcają obraz, bo 'ściągają' tło lub kompresują perspektywę. To jednak jest tylko częściowo prawda i często prowadzi do klasycznych nieporozumień w fotografii portretowej. Teleobiektywy rzeczywiście sprawiają, że tło wydaje się bliżej, ale tak naprawdę ich działanie nie polega na deformowaniu proporcji twarzy, lecz bardziej na minimalizowaniu dystorsji – stąd są tak popularne w portretach studyjnych. Obiektywy standardowe – najczęściej około 50 mm dla pełnej klatki – dają neutralny efekt, podobny do tego, jak widzimy świat swoim okiem. W praktyce zdjęcia portretowe wykonane 'pięćdziesiątką' są bardzo naturalne, choć czasem mogą nieco zaokrąglać rysy, jeśli podejdziemy za blisko. Obiektywy długoogniskowe to po prostu teleobiektywy – tu nie ma dodatkowych efektów poza wspomnianym ‚spłaszczeniem’ perspektywy. Najczęstszym źródłem błędu jest właśnie utożsamianie długości ogniskowej z dystorsją geometryczną – a przecież to szeroki kąt, stosowany z tej samej odległości, powoduje, że proporcje twarzy są mocno zaburzone: nos wychodzi na pierwszy plan, oczy i uszy cofają się, całość wygląda nienaturalnie. Nawet w podręcznikach i standardach branżowych wyraźnie się podkreśla, żeby do portretów nie używać zbyt szerokich kątów – minimum bezpieczne to ok. 70 mm. Szerokokątny obiektyw z bliska nadaje się tylko do efektów specjalnych albo karykatur, nie do klasycznych portretów. Z mojego doświadczenia to właśnie złe dobranie ogniskowej najczęściej rujnuje efekt końcowy zdjęcia portretowego, a nie ustawienie teleobiektywu czy standardowego obiektywu.

Pytanie 6

Aby uzyskać pozytyw o odpowiednim kontraście i wiernie odwzorowanych detalach z naświetlonego negatywu, konieczne jest zastosowanie papieru fotograficznego o gradacji

A. twardej

B. specjalnej

C. miękkiej

D. normalnej

Wybór papieru fotograficznego o gradacji twardej lub specjalnej w kontekście uzyskiwania pozytywu z negatywu będzie prowadził do niedoskonałości w odwzorowaniu detali i tonalnych przejść. Papiery twarde charakteryzują się wyższą kontrastowością, co w praktyce oznacza, że są bardziej czułe na silne źródła światła. To prowadzi do „wypalania” jasnych obszarów oraz utraty detali w ciemnych partiach obrazu. W przypadku negatywów z bogatymi tonalnymi przejściami, użycie papieru twardego często skutkuje powstawaniem obrazów o nieprzyjemnych artefaktach oraz nadmiernym kontraście, co nie sprzyja zachowaniu subtelności detali. Wybór papieru specjalnego może prowadzić do nadmiernych oczekiwań co do efektów wizualnych, które nie są w stanie być zrealizowane bez odpowiedniego dopasowania do specyfiki używanego negatywu. W realnych warunkach fotograficznych, takie błędy w doborze materiałów mogą skutkować stratą czasu i zasobów, a także frustracją związaną z niezadowalającymi wynikami. W profesjonalnej fotografii kluczowe jest zrozumienie, że każdy typ papieru ma swoje unikalne właściwości, które powinny być dobierane do specyficznych potrzeb i warunków pracy, co jest istotne dla uzyskania wysokiej jakości końcowego produktu.

Pytanie 7

W jaki sposób oświetlony jest przedmiot na przedstawionym planie zdjęciowym?

A. Światłem pośrednim, skierowanym.

B. Światłem pośrednim, rozproszonym.

C. Światłem bezpośrednim, rozproszonym.

D. Światłem bezpośrednim, skierowanym.

Wybór innych opcji oświetleniowych wskazuje na brak zrozumienia, jak różne typy oświetlenia wpływają na efekt końcowy zdjęcia. Światło bezpośrednie, rozproszone, choć może wydawać się atrakcyjne, w rzeczywistości często prowadzi do niepożądanych efektów, takich jak zbyt intensywne cienie lub blask. W przypadkach, gdy światło pada bezpośrednio na obiekt, jego intensywność jest niekontrolowana, co może skutkować przesyconymi kolorami i utratą detali. Podobnie, wybór światła pośredniego, skierowanego, może wprowadzać w błąd, gdyż zakłada użycie źródła światła, które nie jest odpowiednio rozproszone. Tego rodzaju oświetlenie jest bardziej odpowiednie do sytuacji, w których chcemy uzyskać silne, wyraźne cienie, co nie jest celem w kontekście przedstawionego planu zdjęciowego. Często stosowane błędy myślowe w tym zakresie obejmują niezrozumienie, jak dyfuzja wpływa na jakość światła, prowadząc do niekorzystnych rezultatów w oświetleniu. Kluczowe jest zrozumienie, że właściwe oświetlenie wymaga nie tylko wyboru źródła, ale także zrozumienia, jak to światło będzie się rozprzestrzeniać i oddziaływać z obiektami w kadrze.

Pytanie 8

Jakie narzędzie w oprogramowaniu graficznym pozwala na wybranie obiektu na grafice?

A. Kroplomierz.

B. Pióro.

C. Przeciąganie.

D. Ramka.

Kadrowanie to technika, której celem jest przycięcie obrazu w celu zmiany jego rozmiaru lub kadru. Choć kadrowanie może pomóc w skupieniu uwagi na danym obiekcie, nie umożliwia precyzyjnego zaznaczania i edytowania elementów wewnątrz obrazu. Użytkownicy często mylą funkcję kadrowania z zaznaczaniem, co prowadzi do nieporozumień dotyczących możliwości edycyjnych narzędzi graficznych. Z kolei kroplomierz służy do wyboru koloru z obrazu, co ma zastosowanie przy dopasowywaniu kolorów lub tworzeniu palet, ale również nie wspiera zaznaczenia obiektów. Zastosowanie tego narzędzia może prowadzić do błędnych założeń o jego funkcjonalności. Narzędzie przesunięcia, mimo że pozwala na przenoszenie wybranych obiektów, nie oferuje opcji ich zaznaczania w sposób, który byłby potrzebny w przypadku bardziej złożonych projektów. Typowe błędy myślowe w tym kontekście to zakładanie, że każde narzędzie, które wpływa na wygląd lub położenie obiektów, może również zaznaczać te obiekty. Kluczowe w zrozumieniu działania narzędzi graficznych jest przyjęcie, że każde z nich ma swoją specyfikę i zastosowanie, które trzeba rozpoznać, aby efektywnie pracować nad projektami graficznymi.

Pytanie 9

Urządzenie umożliwiające kontrolowaną ekspozycję materiału wrażliwego na światło oraz obliczenie jego światłoczułości, to

A. sensytometr.

B. densytometr.

C. luksometr.

D. fotometr.

Densytometr, luksometr i fotometr to urządzenia, które, mimo że są przydatne w różnych dziedzinach, nie są odpowiednie do kontrolowanej ekspozycji materiałów światłoczułych. Densytometr służy do pomiaru gęstości optycznej, co jest istotne w analizie filmów, ale nie pozwala na bezpośrednie określenie światłoczułości materiałów. Jego zastosowanie jest ograniczone do oceny już naświetlonych materiałów, a nie do ich testowania w warunkach kontrolowanych. Luksometr, z kolei, jest narzędziem do pomiaru natężenia oświetlenia, co może być przydatne w ocenie warunków oświetleniowych w danym otoczeniu, ale nie dostarcza informacji o właściwościach światłoczułych materiałów. Z kolei fotometr służy do pomiaru ilości światła, a jego zastosowanie koncentruje się na analizie oświetlenia w kontekście różnych zjawisk optycznych, a nie na badaniu materiałów światłoczułych. Użytkownicy mogą mylnie sądzić, że te przyrządy spełniają podobną funkcję, jednak nie są one w stanie dostarczyć wymaganych danych do obliczenia charakterystyki materiałów światłoczułych, co jest kluczowe w branży fotograficznej i grafice. Dlatego ważne jest, aby rozumieć różnice i zastosowania tych urządzeń w kontekście ich specyficznych funkcji w analizie optycznej.

Pytanie 10

Jakie urządzenie powinno być zastosowane do uzyskania pozytywnej kopii z czarno-białego negatywu o wymiarach 13 x 18 cm w skali 1:1?

A. Skanera

B. Kopiarki stykowej

C. Powiększalnika

D. Wizualizera

Powiększalnik to urządzenie wykorzystywane głównie do projekcji obrazu z negatywu na papier fotograficzny w powiększeniu, co nie jest wymagane w tym przypadku. Służy on do uzyskiwania większych odbitek niż oryginalny format negatywu, a zatem nie nadaje się do odwzorowania 1:1. Wizualizer, z kolei, jest narzędziem używanym do prezentacji obrazów, a nie do tworzenia ich kopii, co czyni go nieodpowiednim do tego celu. Również skaner, mimo że jest w stanie zeskanować negatyw i przekształcić go na obraz cyfrowy, nie zapewnia kopii pozytywowej w tradycyjnym sensie, a wręcz wymaga konwersji do formatu pozytywowego, co wprowadza dodatkowe etapy w procesie. Typowy błąd myślowy związany z wyborem skanera polega na myśleniu, że każda technologia cyfrowa jest lepsza od analogowej, co nie zawsze jest prawdą w kontekście tradycyjnej fotografii. Warto również zauważyć, że korzystanie z nieodpowiednich metod może prowadzić do utraty jakości odbitek oraz braku wiernego odwzorowania tonalności i detali, co stanowi kluczowy element w pracy fotografa. Uzyskanie wysokiej jakości odbitek z negatywów wymaga znajomości odpowiednich narzędzi oraz ich zastosowania zgodnie z najlepszymi praktykami w branży.

Pytanie 11

Fotograf, który do wykonania zdjęć krajobrazowych ustawił liczbę przysłony: f/1.2, czułość matrycy: ISO 1400 i czas ekspozycji: 30 sekund, najprawdopodobniej zamierza wykonać zdjęcia przy świetle zastanym

A. po południu.

B. o świcie

C. nocą.

D. w południe.

Sugerowanie, że takie ustawienia aparatu – czyli bardzo otwarta przysłona, wysokie ISO i aż 30-sekundowy czas ekspozycji – można spotkać podczas fotografowania o świcie, po południu czy w południe, to typowe nieporozumienie wynikające z braku praktycznej znajomości ekspozycji. W ciągu dnia nawet przy zachmurzeniu ilość światła jest nieporównywalnie większa niż nocą; czasem aż trudno uwierzyć, jak bardzo. Gdyby tak długi czas naświetlania i tak szeroką przysłonę zastosować w południowym słońcu, zdjęcie byłoby praktycznie białą plamą. Nawet przy minimalnej czułości matrycy, ekspozycja rzędu kilkunastu sekund w dzień wymaga stosowania bardzo mocnych filtrów ND, bo ilość światła jest ogromna. W praktyce profesjonalnej, fotografując krajobrazy za dnia, korzysta się raczej z przysłon w zakresie f/8 – f/16 (dla większej głębi ostrości), niskiego ISO (100–200) i krótkich czasów (np. 1/125 s). Często myli się tu pojęcia dotyczące „złotej godziny” czy świtu, gdzie światła jest mniej, ale wciąż dużo za dużo na takie ustawienia. Największym błędem jest założenie, że każde słabsze światło wymaga aż tak ekstremalnych wartości – tymczasem tylko noc daje warunki, gdzie powyższe ustawienia mają uzasadnienie. Dla krajobrazów w dzień te parametry są wręcz niewskazane, bo prowadzą do prześwietleń i utraty jakości obrazu. Z mojego doświadczenia wynika, że to częsty błąd początkujących – mylić nocne i dzienne ustawienia ekspozycji.

Pytanie 12

Uzyskanie na zdjęciu efektu "zamrożenia ruchu” szybko jadącego samochodu wymaga ustawienia czasu naświetlania na wartość

A. 1/500 s

B. 1/30 s

C. 1/80 s

D. 1/15 s

W fotografii ruchu bardzo łatwo dać się złapać na pułapkę zbyt długiego czasu naświetlania – to częsty błąd, zwłaszcza u osób zaczynających przygodę z aparatem. Wydaje się, że np. 1/30 s czy nawet 1/80 s to już bardzo krótko, bo przecież ludzkie oko nie rejestruje takich ułamków sekundy. Niestety, z punktu widzenia fizyki i optyki, to wciąż za wolno, żeby zamrozić szybki ruch samochodu. Przy takich ustawieniach zdjęcie najpewniej pokaże wyraźne rozmycie kół, a nawet całej sylwetki auta, jeśli porusza się ono z dużą prędkością. Takie czasy naświetlania raczej wykorzystuje się do uzyskania efektu 'motion blur', czyli celowego rozmycia ruchu, co też bywa efektowne (np. przy panoramowaniu), ale to zupełnie inna technika. Z kolei 1/15 s jest już wartością typową raczej do zdjęć robionych ze statywu, w słabym świetle czy przy fotografowaniu rzeczy statycznych – kompletnie nie nadaje się do dynamicznych scen. Prawidłowe zamrożenie ruchu – szczególnie przy szybko poruszających się pojazdach – wymaga naprawdę krótkiego czasu, rzędu 1/500 s lub nawet krótszego. W praktyce, jeśli chcesz, by na fotografii nie było żadnego niechcianego rozmycia i każdy detal auta był ostry, musisz skrócić czas ekspozycji właśnie do takich wartości. Wiele osób nie docenia tego, jak bardzo nawet niewielki ruch obiektu może wpłynąć na ostrość – wystarczy spojrzeć na różnicę między zdjęciami zrobionymi na 1/80 s a 1/500 s. Ta druga opcja daje gwarancję, że ruch zostanie zatrzymany w kadrze, bez kompromisów. To jest standard, którego trzymają się praktycy – zwłaszcza w fotografii reportażowej czy sportowej.

Pytanie 13

Która przestrzeń barw jest standardowo stosowana w druku offsetowym?

A. HSB

B. RGB

C. Lab

D. CMYK

Wybór RGB, Lab czy HSB jako odpowiedzi na pytanie o przestrzeń barw stosowaną w druku offsetowym wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące różnic pomiędzy różnymi modelami kolorów oraz ich zastosowaniem. RGB, czyli Red, Green, Blue, jest modelem kolorów stosowanym głównie w systemach elektronicznych, takich jak monitory czy telewizory. Bazuje na addytywnym mieszaniu kolorów, co oznacza, że kolory są tworzone przez dodawanie światła w różnych proporcjach. W druku natomiast mamy do czynienia z modelami subtraktywnymi, gdzie kolory powstają poprzez odejmowanie światła. Odpowiedź Lab, która jest bardziej zaawansowanym modelem koloru opartym na percepcji ludzkiego oka, również nie jest odpowiednia w kontekście druku. Choć daje możliwość dokładniejszego odwzorowania kolorów w przestrzeni, nie jest to standard używany w procesach drukarskich. HSB (Hue, Saturation, Brightness) z kolei jest modelem kolorów bardziej przydatnym w kontekście edycji graficznej, ale nie ma zastosowania w druku offsetowym. Typowe błędy myślowe mogą obejmować mylenie kontekstu użycia tych przestrzeni barw i niepełne zrozumienie różnic między procesami druku a wyświetlaniem kolorów na ekranie. Zrozumienie tych podstawowych różnic jest kluczowe dla każdego, kto chce skutecznie pracować z kolorami w jakimkolwiek medium.

Pytanie 14

Na której fotografii zastosowano kompozycję otwartą?

A. Fotografia 3

B. Fotografia 1

C. Fotografia 2

D. Fotografia 4

Fotografia 1 doskonale ilustruje kompozycję otwartą, co wynika z tego, że kwiatowy wzór nie kończy się w obrębie kadru, tylko niejako wychodzi poza ramy zdjęcia. W praktyce kompozycja otwarta polega na takim ujęciu sceny, że widz ma wrażenie kontynuacji motywu poza fotografią. Moim zdaniem w branży fotograficznej to bardzo wartościowa technika – pozwala pokazać fragment większej całości, zachęca do interpretacji i buduje ciekawą narrację wizualną. Często stosuje się ją przy dokumentowaniu wzorów, tłumów czy przyrodniczych krajobrazów, gdzie nie zależy nam na domknięciu obrazu, tylko na pokazaniu nieograniczoności lub powtarzalności. Standardowe podręczniki fotografii, jak np. „The Photographer’s Eye” Michaela Freemana, podkreślają, że kompozycja otwarta jest bardzo ceniona zwłaszcza w reportażu czy fotografii ulicznej. Widać tu fajnie, że elementy są „ucięte” przez kadr – to charakterystyczne dla tej techniki. Sam nieraz korzystam z tej metody, np. fotografując tapety, tłumy lub serie przedmiotów. Pozwala to oddać dynamikę i życie, a nie jedynie zamknięty, wyizolowany fragment rzeczywistości. W praktyce, jeśli coś w fotografii sugeruje, że mogłoby się ciągnąć dalej poza kadr – to najpewniej właśnie kompozycja otwarta.

Pytanie 15

Pomiaru światła padającego dokonuje się światłomierzem w taki sposób, że czujnik światłomierza

A. z dołączonym dyfuzorem skierowany jest w stronę źródła światła

B. bez dyfuzora, skierowany jest w stronę aparatu

C. bez dyfuzora, skierowany jest w stronę źródła światła

D. z dołączonym dyfuzorem skierowany jest w stronę fotografowanego obiektu

Pomiar światła padającego za pomocą światłomierza z dyfuzorem skierowanym w stronę źródła światła jest prawidłową metodą, ponieważ dyfuzor pełni kluczową rolę w równomiernym rozpraszaniu światła. Dzięki temu czujnik światłomierza otrzymuje próbkę całkowitego oświetlenia, które wpływa na fotografowany obiekt. Zastosowanie dyfuzora minimalizuje wpływ punktowych źródeł światła i pozwala na dokładniejszy pomiar średniego natężenia światła w danym obszarze. W praktyce, na przykład w fotografii produktowej, pomiar światła z dyfuzorem pozwala uzyskać bardziej naturalne i zrównoważone efekty oświetleniowe, co jest zgodne z zaleceniami profesjonalnych fotografów. Warto również pamiętać, że standardy pomiaru światła, takie jak te określone przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), podkreślają znaczenie użycia odpowiednich akcesoriów, takich jak dyfuzory, aby uzyskać wiarygodne wyniki pomiarów.

Pytanie 16

Które tło zastosowane podczas fotografowania obiektu umożliwia szybką manipulację obrazem w celu wprowadzenia dowolnej scenerii?

A. Czarne.

B. Białe.

C. Szare.

D. Zielone.

Zastosowanie zielonego tła, czyli tzw. green screen, to jedna z najpopularniejszych technik stosowanych w fotografii i filmie, gdy zależy nam na łatwym i szybkim wycięciu obiektu z pierwotnego otoczenia. Działa to na zasadzie kluczowania koloru, gdzie specjalne oprogramowanie automatycznie rozpoznaje jednolity, łatwo odseparowany odcinek zieleni i zastępuje go dowolnym innym obrazem czy scenerią. Zielony kolor jest wybierany nieprzypadkowo – większość ludzi i przedmiotów rzadko występuje w tym odcieniu, więc minimalizuje się ryzyko przypadkowego usunięcia fragmentu obiektu. Moim zdaniem, to właśnie prostota późniejszej edycji jest największą zaletą tej techniki. Widać to szczególnie w branży reklamowej czy nawet na YouTube, gdzie każda osoba może bardzo szybko wstawić się na dowolne tło bez zaawansowanej wiedzy. Warto pamiętać, że równie często stosuje się niebieskie tło, ale jednak to właśnie zieleń dominuje ze względu na mniejszy szum cyfrowy przy rejestracji przez czujniki aparatów. Z mojego doświadczenia wynika, że dobre oświetlenie tła też bardzo pomaga w uzyskaniu idealnego efektu i naprawdę potrafi usprawnić dalszą pracę w postprodukcji.

Pytanie 17

Przy oświetleniu rembrandtowskie światło padające na fotografowaną osobę należy ustawić

A. nieco z góry i boku modela.

B. z góry nad modelem.

C. z tyłu za modelem.

D. nieco z góry i na wprost modela.

Temat rembrandtowskiego światła często bywa mylony z innymi tradycyjnymi schematami oświetlenia, co prowadzi do kilku powtarzających się błędów w praktyce fotograficznej. Przede wszystkim, światło ustawione z tyłu za modelem tworzy zupełnie inny efekt – to klasyczny backlight lub światło kontrowe, które mocno oddziela sylwetkę od tła, ale nie modeluje twarzy w sposób charakterystyczny dla stylu Rembrandta. Ustawienie światła ściśle nad modelem daje natomiast efekt bardzo ostrych cieni pod oczami i nosem, czego raczej się unika w portretach, bo wygląda to nienaturalnie i często wręcz postarza. Z kolei światło ustawione nieco z góry, ale dokładnie na wprost modela, to typowy układ beauty lub tzw. frontalny – on niweluje cienie i spłaszcza rysy twarzy, co może być przydatne w zdjęciach modowych, ale nie da oczekiwanej głębi i trójwymiarowości. Błąd polega na tym, że łatwo pomylić efekt delikatnego trójkąta światła z równomiernym oświetleniem, ale w praktyce tylko ustawienie źródła lekko powyżej i z boku powoduje, że cień rzucany przez nos łączy się z cieniem na policzku, pozostawiając charakterystyczny jasny obszar. Typowym złudzeniem jest też przekonanie, że światło ustawione dokładnie z góry daje „profesjonalną” plastykę – niestety, jest to mit, bo taki układ świetnie sprawdza się jedynie przy mocno stylizowanych, dramatycznych portretach, a nie w klasyce. Warto zapamiętać, że najważniejszy w rembrandtowskim świetle jest balans między światłem a cieniem oraz subtelność przejść tonalnych. Jeżeli światło pada z niewłaściwego kąta, efekt nie będzie miał nic wspólnego z oryginałem, a portret utraci całą swoją magię i przestrzenność. To właśnie dlatego tak ważne jest świadome ustawianie lampy – nie tylko pod kątem wysokości, ale też odległości od osi twarzy modela.

Pytanie 18

Właściwości materiału zdjęciowego, opisane jako IR 400 4 x 5 cali wskazują, że jest on przeznaczony do naświetlania w promieniowaniu

A. podczerwonym, w aparacie małoobrazkowym.

B. podczerwonym, w aparacie wielkoformatowym.

C. ultrafioletowym, w aparacie wielkoformatowym.

D. ultrafioletowym, w aparacie średnioformatowym.

Oznaczenie „IR 400 4×5 cala” zawiera dwie kluczowe informacje: zakres promieniowania oraz format materiału. Skrót IR (infrared) w fotografii jednoznacznie odnosi się do promieniowania podczerwonego, a nie ultrafioletu. Taki materiał jest czuły głównie na fale dłuższe niż światło widzialne, co daje charakterystyczny efekt: liście drzew robią się bardzo jasne (tzw. efekt Wooda), niebo przyciemnia się, a mgła i zamglenie atmosferyczne są częściowo „przebijane”. Liczba 400 najczęściej oznacza czułość materiału w ISO/ASA, czyli film jest umiarkowanie czuły i nadaje się do pracy w normalnym świetle dziennym, przy rozsądnych czasach naświetlania. Z kolei zapis „4×5 cala” to klasyczny format wielkoformatowy – arkuszowy film do aparatów wielkoformatowych, z kasetami na pojedyncze klisze. Nie jest to ani małoobrazkowy (ten ma zwykle 36×24 mm), ani średnioformatowy (np. 6×6, 6×7 cm), tylko typowa „blacha” wielkoformatowa używana w fotografii technicznej, architektonicznej, krajobrazowej czy naukowej. W praktyce taki film IR 4×5 cala stosuje się np. do precyzyjnych zdjęć architektury w podczerwieni, do dokumentacji roślinności i badań wegetacji (analiza zdrowia roślin), do artystycznych krajobrazów o mocno surrealistycznym charakterze. W dobrych praktykach pracy z materiałem IR pamięta się o stosowaniu odpowiednich filtrów (np. filtr IR 720 nm), o ładowaniu filmu w absolutnej ciemności (bo niektóre IR są czułe na światło przez czerwone szyby), a także o korektach ekspozycji, bo nominalne ISO 400 w IR często zachowuje się inaczej niż klasyczny film panchromatyczny. Sam fakt, że jest to format 4×5 cala, od razu sugeruje zastosowanie w aparacie wielkoformatowym z miechem, ruchomym standardem przednim i tylnym, co jest standardem branżowym przy tego typu materiałach specjalistycznych.

Pytanie 19

Technika tworzenia cyfrowych negatywów do druku w procesie platinum/palladium wymaga

A. użycia specjalnego papieru z podłożem metalicznym

B. przygotowania negatywu o wysokiej gęstości i dużym kontraście na przeźroczystej kliszy

C. zastosowania filtrów polaryzacyjnych podczas naświetlania papieru

D. wykonania serii wydruków próbnych o rosnącej ekspozycji

Odpowiedź dotycząca przygotowania negatywu o wysokiej gęstości i dużym kontraście na przeźroczystej kliszy jest jak najbardziej trafna w kontekście techniki platinum/palladium. Ta metoda druku wymaga, aby negatyw był wykonany z odpowiednią starannością, gdyż jego jakość ma bezpośredni wpływ na finalny efekt wizualny. Wysoka gęstość negatywu zapewnia, że cienie będą głębokie i bogate, podczas gdy duży kontrast sprawi, że wydrukowane obrazy będą miały wyraźnie określone detale. Przykładowo, negatywy powinny być wytwarzane z wykorzystaniem wysokiej jakości skanów lub zdjęć, które są odpowiednio przetworzone w programach graficznych, aby uzyskać pożądany kontrast. Standardowe praktyki w tej dziedzinie sugerują użycie klisz, które są specjalnie zaprojektowane do tego typu pracy, aby uniknąć problemów z ekspozycją i tonacją. Dodatkowo, właściwe przygotowanie negatywu pozwala na uzyskanie wytrzymałych i estetycznych wydruków, które są cenione w sztuce fotograficznej. Warto zwrócić uwagę, że ten proces wymaga także odpowiedniego naświetlenia, co decyduje o ostatecznym wyglądzie dzieła.

Pytanie 20

Które narzędzie programu Adobe Photoshop służy do uzupełnienia brakujących elementów w procesie rekonstrukcji zniszczonych obrazów?

A. Lasso.

B. Różdżka.

C. Gąbka.

D. Stempel.

Wybór narzędzi takich jak Lasso, Gąbka czy Różdżka w kontekście rekonstrukcji zniszczonych fragmentów zdjęcia może wynikać z nieporozumienia co do ich funkcji czy przeznaczenia. Lasso jest narzędziem do zaznaczania nieregularnych obszarów – przydaje się, jeśli chcesz wyizolować fragment obrazu do dalszej edycji, ale samo w sobie nie służy do zamalowywania czy uzupełniania braków. Gąbka natomiast działa zupełnie inaczej, bo służy do zmiany nasycenia kolorów, więc jej przydatność przy rekonstrukcji jest znikoma – ewentualnie możesz nią poprawić intensywność kolorów już po naprawie. Różdżka bywa myląca, bo łatwo ją skojarzyć z automatycznym zaznaczaniem jakiegoś obszaru. Faktycznie, pozwala szybko wybrać fragmenty o zbliżonej barwie, co jest przydatne przy selekcji tła czy jednolitego koloru, ale nie do naprawiania uszkodzonych miejsc. Moim zdaniem, bardzo często początkujący mylą narzędzia selekcji z narzędziami retuszerskimi – to typowy błąd, bo Photoshop oferuje wiele opcji, które mają zupełnie inne zadania. Kluczowe jest rozróżnienie działania – naprawianie obrazu wymaga narzędzi, które wprowadzają piksele w miejsce brakujących, a nie tylko zaznaczają czy modyfikują kolory. W praktyce, tylko narzędzie Stempel pozwala na precyzyjne odtworzenie brakujących detali, bo bazuje na kopiowaniu fragmentów obrazu z innych miejsc. Takie podejście jest zgodne z branżowymi standardami retuszu i rekonstrukcji, gdzie liczy się kontrola, dokładność oraz naturalny efekt końcowy. Warto więc zawsze analizować, do czego dane narzędzie zostało stworzone – to oszczędza czas i pozwala uniknąć frustracji podczas pracy.

Pytanie 21

Jakie parametry działania skanera wpływają na zdolność do wiernego odwzorowania drobnych detali w głębokich cieniach skanowanego dokumentu?

A. Rozdzielczość interpolowana i mała dynamika skanowania

B. Rozdzielczość optyczna i mała dynamika skanowania

C. Rozdzielczość interpolowana i duża dynamika skanowania

D. Rozdzielczość optyczna i duża dynamika skanowania

Wybór błędnych parametrów, takich jak rozdzielczość interpolowana oraz mała dynamika skanowania, może prowadzić do znacznych niedociągnięć w jakości skanowanych obrazów. Rozdzielczość interpolowana, w przeciwieństwie do optycznej, nie oznacza rzeczywistego zwiększenia zdolności skanera do rejestrowania detali, lecz polega na algorytmicznym powiększaniu istniejących pikseli. To podejście nie poprawia jakości obrazu, a wręcz może wprowadzać artefakty, które zacierają szczegóły, szczególnie w kontekście odwzorowywania drobnych detali w cieniach. Mała dynamika skanowania dodatkowo ogranicza zdolność skanera do uchwycenia szerokiego zakresu tonalnego, co prowadzi do utraty detali w jasnych i ciemnych obszarach obrazów. Skanowanie obrazów o słabej dynamice często skutkuje zjawiskiem zwanym „clipping”, gdzie szczegóły w najjaśniejszych lub najciemniejszych partiach są całkowicie „zdmuchiwane”. Takie błędne podejścia mogą prowadzić do nieefektywnej archiwizacji oraz utraty wartości artystycznej i informacyjnej skanowanych materiałów. W profesjonalnym skanowaniu istotne jest przestrzeganie uznawanych standardów jakości, które wyraźnie wskazują na konieczność stosowania odpowiednich parametrów w celu zachowania autentyczności i detali skanowanych obiektów.

Pytanie 22

Zniszczenie powłoki antyrefleksyjnej na soczewce obiektywu było wynikiem zastosowania podczas konserwacji

A. pędzelka.

B. gruszki.

C. optycznego środka do czyszczenia.

D. gospodarczego środka do czyszczenia.

Bardzo często podczas konserwacji delikatnych elementów optycznych, takich jak soczewki obiektywów, można popełnić proste błędy wynikające z braku dokładnej wiedzy o materiałach i technikach czyszczenia. Gruszka i pędzelek to narzędzia stosowane od lat przez fotografów i serwisantów do usuwania kurzu czy drobinek bez bezpośredniego kontaktu z powierzchnią optyczną. Dobrej jakości gruszka wydmuchuje pył bez ryzyka zarysowań, a odpowiednio miękki pędzelek z naturalnego lub syntetycznego włosia pozwala ściągnąć drobiny z powierzchni soczewki. Oba te narzędzia, jeśli użyte poprawnie, nie mają właściwości chemicznych i nie wpływają na powłokę antyrefleksyjną. Natomiast specjalistyczny optyczny środek do czyszczenia, taki jak płyn na bazie izopropanolu lub roztwory dedykowane, są projektowane w taki sposób, żeby rozpuszczać tłuste zabrudzenia bez naruszania warstw ochronnych. Ich skład i pH są precyzyjnie dobrane, żeby nie reagowały z materiałami zastosowanymi w powłokach. Z mojego doświadczenia, nieporozumienie pojawia się wtedy, gdy ktoś uznaje, że skoro jakiś środek czyści szybę w oknie, to nada się do obiektywu – a to najprostsza droga do uszkodzenia optyki. Gospodarcze środki często zawierają detergenty, związki wybielające albo nawet cząstki ścierne, które mogą wręcz dramatycznie pogorszyć stan powłoki antyrefleksyjnej. Bazowanie na nieprzeznaczonych do tego produktach wynika z błędnego przekonania, że wszystkie szkła są takie same, a tymczasem powłoki na soczewkach są wyjątkowo wrażliwe i wymagają zupełnie innego traktowania. Praktyka serwisowa i normy branżowe wyraźnie podkreślają konieczność używania tylko dedykowanych materiałów i chemii – wszystko inne grozi trwałym uszkodzeniem sprzętu. Właśnie dlatego gospodarczego środka do czyszczenia należy zawsze unikać!

Pytanie 23

Które parametry powinien posiadać plik zdjęciowy przeznaczony do zamieszczenia w Internecie?

A. Tryb barwny CMYK oraz rozdzielczość 96 ppi

B. Tryb barwny LAB oraz rozdzielczość 300 dpi

C. Tryb barwny RGB oraz rozdzielczość 600 dpi

D. Tryb barwny sRGB oraz rozdzielczość 72 ppi

Wiele osób myli parametry zdjęć do druku z tymi do wykorzystania w internecie — stąd wynikają błędne wybory trybu barwnego czy rozdzielczości. Pliki w trybie LAB są raczej do specjalistycznej edycji kolorystycznej, a nie do publikacji online. Dodatkowo rozdzielczość 300 dpi (czyli właściwie ppi, bo w kontekście ekranów ta jednostka nie ma realnego znaczenia) służy do druku, nie do ekranu. Jeśli wrzucisz takie zdjęcie na stronę, będzie niepotrzebnie duże i długo się ładowało, a użytkownik i tak zobaczy je w jakości ograniczonej przez wyświetlacz. RGB oraz 600 dpi to już w ogóle przesada — po pierwsze, standardowy kolor RGB bez konkretnego profilu (np. sRGB) może dać nieprzewidywalne efekty na różnych urządzeniach, a wysoka rozdzielczość jest całkowicie zbędna w sieci. Tryb barwny CMYK nie jest w ogóle przeznaczony do ekranów, bo to model stworzony pod druk (cyan, magenta, yellow, black). Strony internetowe nie radzą sobie z tym trybem i często pokazują zupełnie inne, wyblakłe kolory. Spotkałem się z sytuacją, gdzie ktoś wrzucił plik CMYK na stronę i wyglądał on tragicznie — to typowy błąd początkujących. Rozdzielczość 96 ppi to wprawdzie czasem spotykany parametr niektórych monitorów, ale nie jest ona standardem przy przygotowywaniu zdjęć do Internetu i nie daje żadnej przewagi nad 72 ppi. W skrócie — niepotrzebnie wyższa rozdzielczość i złe tryby kolorystyczne powodują mnóstwo problemów: większe pliki, zniekształcone kolory, wolniejsze ładowanie i finalnie złą prezentację na stronie. Najlepiej od początku trzymać się sRGB i 72 ppi, bo to sprawdzona i uniwersalna praktyka w branży internetowej.

Pytanie 24

Cechą charakterystyczną przedstawionego zdjęcia jest

A. złoty podział.

B. kontrast barw.

C. perspektywa centralna.

D. światłocień.

Kontrast barw jest kluczowym elementem kompozycji w fotografii, który przyciąga wzrok odbiorcy i nadaje zdjęciu głębię oraz dynamikę. W przedstawionym zdjęciu czerwony kwiat wyróżnia się na tle zielonych liści oraz szarego kamienia, co doskonale ilustruje zasadę kontrastu barw. Ta technika jest szeroko stosowana w sztuce oraz fotografii, aby podkreślić konkretne elementy kompozycji. Przykładem jej zastosowania może być fotografia krajobrazowa, gdzie intensywne kolory kwiatów kontrastują z spokojnymi odcieniami natury, co pozwala na uzyskanie emocjonalnego przekazu. W praktyce, aby uzyskać efektywny kontrast, warto korzystać z koła kolorów, które pomaga zrozumieć, jakie kolory wzajemnie się uzupełniają. Ponadto, kontrast barw wpływa na percepcję głębi i przestrzeni, co jest niezwykle istotne w kontekście produkcji wizualnych. Dlatego tak istotne jest, aby świadomie stosować tę technikę w swoim procesie twórczym.

Pytanie 25

Podczas robienia zdjęć na materiale kolorowym w świetle słonecznym, aby rozjaśnić cienie, należy doświetlić je światłem o temperaturze barwowej

A. 3200 K

B. 6500 K

C. 5500 K

D. 3800 K

Wybór temperatury barwowej 3200 K jest nieodpowiedni, ponieważ odpowiada światłu żarowemu, które ma znacznie cieplejszy odcień. Przy użyciu takiego światła cienie zostaną podkreślone przez kontrast ciepłych tonów, co może prowadzić do zafałszowania kolorów i nieprzyjemnych efektów wizualnych. Z kolei 3800 K, choć nieco bardziej neutralne, nadal jest stosunkowo ciepłe, co także nie sprzyja równomiernemu doświetleniu cieni. W przypadku, gdy będziemy używać światła o takich temperaturach, może wystąpić problem z reprodukcją naturalnych kolorów, co jest krytyczne w profesjonalnej fotografii. Zastosowanie 6500 K natomiast, mimo że zbliża się do światła dziennego, może być zbyt zimne, co wprowadzi do obrazu niepożądane niebieskie tony, które będą zaburzać naturalność odwzorowanych kolorów. Przy braku zrozumienia zasad związanych z temperaturą barwową, można łatwo wpaść w pułapkę wybierania źródeł światła, które nie spełniają wymagań z zakresu fotografii, co prowadzi do rozczarowujących rezultatów. Dobór odpowiedniego światła jest kluczowy, a ignorowanie standardów branżowych dotyczących temperatury barwowej skutkuje nie tylko estetycznymi, ale także technicznymi problemami w obróbce zdjęć.

Pytanie 26

Prędkość ciągłego zapisu danych na karcie pamięci przedstawionej na ilustracji wynosi co najmniej

A. 64 GB/s

B. 64 MB/s

C. 10 MB/s

D. 10 GB/s

Na ilustracji widać kartę microSD z oznaczeniem klasy prędkości „C10” (kółko z liczbą 10). To jest tzw. klasa prędkości SD (Speed Class), zdefiniowana przez SD Association. Klasa 10 oznacza minimalną gwarantowaną prędkość CIĄGŁEGO zapisu na poziomie 10 MB/s. Nie chodzi tu o prędkości maksymalne „w szczycie”, tylko o stabilny zapis sekwencyjny, który jest kluczowy przy fotografii seryjnej i nagrywaniu wideo. Dlatego poprawną odpowiedzią jest 10 MB/s. Na karcie widać też inne oznaczenia, np. U1 (UHS Speed Class 1 – minimum 10 MB/s) oraz A1 (Application Performance Class – ważne głównie w smartfonach). Moim zdaniem warto zapamiętać, że liczba w środku symbolu klasy C (2, 4, 6, 10) to od razu minimalna prędkość w MB/s. W praktyce taka karta spokojnie wystarcza do nagrywania wideo Full HD i do typowej fotografii w formacie JPEG, natomiast przy RAW-ach w serii czy wideo 4K lepiej sięgać po wyższe klasy (np. U3, V30 i wyżej). Dobrą praktyką jest zawsze sprawdzanie tych oznaczeń przed zakupem, a nie tylko pojemności w GB – bo pojemność nie mówi nic o tym, czy karta nadąży z zapisem danych z aparatu przy bardziej wymagających zastosowaniach.

Pytanie 27

Wykonanie portretu rodzinnego pięcioosobowej grupy wymaga oświetlenia rozproszonego z zastosowaniem

A. transparentnych parasolek.

B. srebrnej blendy.

C. stożkowego tubusu.

D. softboxu z wrotami.

Wybór odpowiedniego modyfikatora światła przy fotografii grupowej to kluczowy element uzyskania dobrego efektu. Srebrna blenda choć potrafi odbić sporą ilość światła, daje światło dość kontrastowe, czasem nawet ostre, przez co na twarzach mogą pojawiać się wyraźne cienie i prześwietlenia. To raczej narzędzie do doświetlania pojedynczych osób, ewentualnie detali, a nie całych grup, gdzie liczy się równomierność. Stożkowy tubus (snoot) to już zupełnie inna bajka — on koncentruje światło na bardzo wąskim obszarze, idealny do efektów punktowych, podkreślania wybranego fragmentu, np. włosów lub tła, ale zupełnie nie sprawdzi się, gdy naszym celem jest rozproszenie światła na pięć osób. Softbox z wrotami potrafi już mocno zmiękczyć światło, to fakt, ale wrót używa się do precyzyjnego kierowania światła, ograniczania rozproszenia, a nie do szerokiego oświetlenia dużych grup. Moim zdaniem często myli się go z bardzo dużym softboxem lub oktem, które są już lepsze do grup, ale klasyczny softbox z wrotami nadal nie będzie tak efektywny jak parasolka transparentna. Często spotykam się z tym błędem: ludzie zakładają, że im bardziej zaawansowany sprzęt, tym lepszy efekt, a czasem właśnie najprostsze rozwiązania są najskuteczniejsze. Dobre praktyki fotograficzne podpowiadają, żeby przy większych grupach – szczególnie rodzinnych portretach – sięgać po narzędzia, które rozpraszają światło jak najszerzej i jak najrówniej. Dlatego transparentne parasolki są tutaj rozwiązaniem najbardziej przewidywalnym i uniwersalnym, a inne wymienione opcje po prostu nie zapewnią tego charakterystycznego, miękkiego światła na każdym z członków rodziny.

Pytanie 28

Właściwa temperatura barwowa światła dziennego w południe wynosi około

A. 5500 K

B. 2800 K

C. 3200 K

D. 7500 K

Temperatura barwowa światła ma kluczowe znaczenie w wielu aspektach oświetlenia, ale nieprawidłowe odpowiedzi na to pytanie mogą prowadzić do nieporozumień i błędnych wniosków. Na przykład 3200 K to temperatura typowa dla oświetlenia żarowego, często używanego w fotografii studyjnej. Choć może wydawać się, że jest to odpowiednie źródło światła dla różnych zastosowań, w rzeczywistości wprowadza ono ciepły odcień, który może zniekształcać rzeczywiste kolory obiektów. Oświetlenie o temperaturze 7500 K, z kolei, jest zbyt chłodne, co może prowadzić do przesycenia niebieskich tonów w zdjęciach lub w projektach graficznych. W praktyce, stosowanie takich źródeł światła może powodować, że kolory będą wydawały się sztuczne i mniej atrakcyjne. Podobnie, temperatura 2800 K, która również jest typowa dla lamp żarowych, wytwarza zbyt ciepłe światło, co nie jest optymalne w wielu kontekstach, w szczególności tam, gdzie dokładność odwzorowania kolorów ma kluczowe znaczenie. Zrozumienie, jak działają różne temperatury barwowe, jest więc fundamentalne w kontekście projektowania oświetlenia i jego zastosowania w praktyce. Zbyt często osoby nie znające tego tematu mogą przypisywać równą wartość różnym źródłom światła, co jest błędem i może prowadzić do nieestetycznych efektów w projektach fotograficznych czy architektonicznych. Odpowiednia temperatura barwowa jest kluczowa dla uzyskania pożądanych efektów wizualnych.

Pytanie 29

Zdjęcie wykonano, stosując perspektywę

A. psią.

B. żyrafią.

C. ptasią.

D. normalną.

Zdjęcie wykonano z tak zwaną perspektywą psią, czyli z bardzo niskiego poziomu, tuż przy ziemi. To ujęcie pozwala uzyskać unikalny punkt widzenia — dokładnie taki, jakby patrzył pies, czyli ktoś bardzo nisko osadzony względem otoczenia. Moim zdaniem taki zabieg świetnie sprawdza się, kiedy chcemy podkreślić strukturę powierzchni lub uzyskać efekt głębi i przestrzenności na fotografii. Często używa się tej techniki w fotografii miejskiej i przy portretach dzieci albo zwierząt, bo pozwala na angażujące, niecodzienne spojrzenie na świat. W branży fotograficznej mówi się, że perspektywa psa pozwala widzowi dosłownie „wejść” do sceny, poczuć się jej częścią, bo nie jest to typowy punkt widzenia dorosłego człowieka. Stosując tę technikę, warto pamiętać o stabilizacji aparatu – szczególnie przy dłuższych czasach naświetlania. Z mojego doświadczenia, takie zdjęcia są zawsze ciekawsze dla odbiorcy, bo pokazują świat z zupełnie innej perspektywy niż na co dzień. Warto eksperymentować z takim ustawieniem aparatu i nie bać się nawet położyć go na ziemi, żeby uzyskać jeszcze bardziej wyrazisty efekt perspektywy.

Pytanie 30

Nie jest wymagana zgoda na opublikowanie zdjęcia, na którym znajduje się osoba publiczna, jeżeli zdjęcie wykonano w

A. sytuacji ściśle związanej z pełnieniem funkcji publicznych.

B. miejscu prywatnym.

C. miejscu publicznym podczas prywatnego spotkania.

D. sytuacji niezwiązanej z pełnieniem funkcji publicznej.

Często myli się pojęcia dotyczące prawa do wizerunku osób publicznych, zakładając, że wystarczy ich obecność w miejscu publicznym, by móc swobodnie opublikować ich zdjęcie. To jednak prosta pułapka logiczna – samo miejsce nie wystarczy, kluczowa jest okoliczność, czyli to, co dana osoba robiła w chwili wykonania fotografii. Jeśli osoba publiczna znajduje się na prywatnym spotkaniu, nawet jeśli odbywa się ono w restauracji czy innym ogólnodostępnym miejscu, jej wizerunek pozostaje chroniony, i publikacja zdjęcia bez zgody może naruszać jej prawa. Podobnie, jeśli zdjęcie wykonano w miejscu prywatnym, to ochrona wizerunku wręcz wzrasta – nie ma tu żadnego wyjątku, który pozwalałby ominąć zgodę. Wiele osób uważa też, że osoba publiczna traci ochronę wizerunku zawsze, gdy pojawia się wśród ludzi. To nieprawda. Ochrona wizerunku jest ograniczona tylko w bardzo konkretnej sytuacji: gdy osoba ta jest fotografowana podczas wykonywania swoich funkcji publicznych, czyli np. podczas oficjalnego przemówienia, uroczystości państwowej czy innej aktywności związanej bezpośrednio z jej rolą społeczną. Sytuacje prywatne, nawet jeśli odbywają się na oczach innych, nie są objęte tym wyjątkiem. Typowym błędem jest również przekonanie, że wystarczy, by osoba była rozpoznawalna lub znana – to wcale nie znosi jej prawa do prywatności poza działalnością służbową. W branży medialnej i fotograficznej standardem jest, by zawsze rozważać nie tylko miejsce, lecz przede wszystkim kontekst, w jakim wykonano zdjęcie. W praktyce każda publikacja zdjęcia osoby publicznej powinna być poprzedzona analizą, czy fotografia rzeczywiście została wykonana podczas pełnienia przez nią funkcji publicznych – tylko wtedy nie musimy się martwić o uzyskanie zgody. W pozostałych przypadkach ryzyko naruszenia prawa może okazać się bardzo realne.

Pytanie 31

W celu wykonania kopii diapozytywu w skali 1:1 techniką analogową, należy użyć

A. skanera płaskiego.

B. skanera do negatywów.

C. kopiarki do slajdów.

D. powiększalnika.

W tym zadaniu kluczowe jest zrozumienie różnicy między urządzeniami do rzutowania, skanowania a kopiowania materiałów światłoczułych w procesie analogowym. Wiele osób automatycznie myśli o powiększalniku, bo kojarzy się on z klasyczną ciemnią. Powiększalnik rzeczywiście służy do kopiowania obrazu z negatywu lub diapozytywu na papier fotograficzny, ale jego głównym celem jest zmiana skali – najczęściej powiększanie. Można oczywiście próbować ustawić go tak, żeby uzyskać skalę 1:1, ale to w praktyce jest mało wygodne i mało precyzyjne, a do tego powiększalnik nie jest przewidziany do robienia duplikatów na innym materiale filmowym, tylko do pracy z papierem. To zupełnie inna gałąź procesu.
Z kolei skaner płaski oraz skaner do negatywów to urządzenia stricte cyfrowe. One zamieniają obraz analogowy na plik cyfrowy, więc wchodzimy w świat obróbki cyfrowej, a pytanie mówi wyraźnie o technice analogowej. Typowy błąd myślowy jest taki, że skoro chcemy „kopię”, to wystarczy coś zeskanować i wydrukować. Tylko że wtedy nie mamy już diapozytywu w klasycznym sensie, lecz wydruk lub nowy nośnik cyfrowy. Do tego skanery mają zupełnie inne parametry pracy: rozdzielczość w dpi, zakres dynamiczny, oprogramowanie do korekcji, a nie układ optyczny zoptymalizowany pod duplikację 1:1 na materiale światłoczułym.
Kopiarka do slajdów to narzędzie stworzone właśnie do tego konkretnego zadania – wykonywania analogowych duplikatów slajdów w tej samej skali. W profesjonalnych pracowniach reprograficznych traktowano je jako standard przy powielaniu diapozytywów na filmach odwracalnych, z zachowaniem jak największej wierności tonalnej i barwnej. Dlatego odpowiedzi odwołujące się do powiększalnika lub skanerów mieszają różne etapy procesu: albo mylą powiększanie na papierze z duplikacją filmu, albo cyfrową digitalizację z czysto analogowym kopiowaniem. Zrozumienie tych różnic to podstawa dobrej praktyki w pracy z materiałami przeźroczystymi i archiwami slajdów.

Pytanie 32

Jakie wymiary będzie miała fotografia 10 x 15 cm umieszczona na stronie internetowej w rozdzielczości 72 ppi?

A. 591 x 887 px

B. 788 x 1183 px

C. 283 x 425 px

D. 378 x 568 px

Podane odpowiedzi o wymiarach 378 x 568 px, 591 x 887 px i 788 x 1183 px są błędne, ponieważ wynikają z nieprawidłowych obliczeń dotyczących przeliczenia centymetrów na piksele przy danej rozdzielczości. Wiele osób popełnia błąd, nie przeliczając dokładnie jednostek, co prowadzi do błędnych wyników. Na przykład, przyjmując, że 10 cm to 4 cale i mnożąc przez 72 ppi, otrzymujemy 288 px, co daje obraz o wielkości 288 x 425 px. Jednakże, prawidłowe przeliczenie 10 cm powinno dać około 3,94 cala, co po przemnożeniu przez 72 ppi prowadzi do 283 px dla szerokości. Wysokość, z kolei, powinna być prawidłowo policzona jako 5,91 cala, co daje 425 px. Typowym błędem, który można zauważyć przy obliczeniach, jest zaokrąglanie wartości bez uwzględnienia rzeczywistego przeliczenia na cale. Ponadto, niektórzy mogą mylić wartości ppi z dpi (punktów na cal), co również prowadzi do nieporozumień w kontekście przygotowania grafiki do publikacji w internecie. Ważne jest, aby podczas pracy z grafiką stosować standardowe metody przeliczania jednostek, aby zapewnić, że ostateczne wymiary są zarówno technologicznie poprawne, jak i dostosowane do oczekiwań dotyczących jakości obrazu w środowisku online.

Pytanie 33

Drukarka, która produkuje wydruki ekologiczne, nietoksyczne, bez zapachu oraz odporne na zmienne warunki atmosferyczne i promieniowanie UV, korzysta z materiałów elastycznych

A. igłowa

B. termiczna

C. sublimacyjna

D. lateksowa

Drukarki termiczne, sublimacyjne oraz igłowe charakteryzują się zupełnie innymi procesami drukowania, które nie umożliwiają osiągnięcia właściwości, jakie oferuje drukarka lateksowa. Drukarki termiczne wykorzystują ciepło do wytwarzania obrazu na specjalnym papierze, co ogranicza ich zastosowanie głównie do druku paragonów lub etykiet. Wydruki te nie są odporne na działanie promieni UV ani warunków atmosferycznych, co czyni je nieodpowiednimi do długoterminowej ekspozycji na zewnątrz. Z kolei drukarki sublimacyjne wykorzystują proces sublimacji barwników, co skutkuje utrwaleniem obrazu w podłożu, jednakże są one głównie stosowane do druku tekstylnego i nie oferują elastyczności, jaką zapewniają farby lateksowe. Ponadto, wydruki sublimacyjne są zazwyczaj mniej odporne na czynniki atmosferyczne i mogą blaknąć pod wpływem promieni UV. Drukarki igłowe, z kolei, działają na zasadzie uderzania igieł w taśmę barwiącą, co ogranicza jakość wydruków i sprawia, że są one bardziej odpowiednie do dokumentów tekstowych niż do grafiki. W kontekście ekologiczności, te technologie nie posiadają zalet farb lateksowych, które są przyjazne dla środowiska oraz użytkowników. Dlatego istotne jest, aby przy wyborze technologii druku kierować się ich właściwościami i zastosowaniami, co pozwoli na uzyskanie optymalnych efektów w konkretnych projektach.

Pytanie 34

Korzystając z programu Adobe Photoshop do usunięcia niepożądanych przebarwień na skórze modela należy użyć narzędzia

A. wyostrzenie.

B. stempel ze wzorkiem.

C. pędzel historii.

D. pędzel korygujący.

Pędzel korygujący w Photoshopie to absolutna podstawa przy retuszu skóry, zwłaszcza gdy chodzi o usuwanie przebarwień, wyprysków czy drobnych defektów. Jego siła polega na tym, że automatycznie analizuje otoczenie miejsca, które retuszujesz, i miesza teksturę oraz kolor z wybranych fragmentów skóry. Dzięki temu efekt jest naturalny i nie widać później sztucznych plam czy powtarzających się wzorów, co – moim zdaniem – jest niesamowicie ważne przy pracy z portretami. Branżowo to już praktycznie standard – zarówno w szybkim retuszu do internetu, jak i w zaawansowanych produkcjach do druku. Jeśli chcesz uzyskać równomierną, gładką cerę, a jednocześnie zachować fakturę skóry, to właśnie pędzel korygujący jest narzędziem numer jeden. Można nim szybko kliknąć pojedyncze przebarwienie albo przesuwać po większych powierzchniach w trybie „content-aware” – Photoshop sam dobiera najlepiej pasujące fragmenty. Kiedy pracuję nad zdjęciami do portfolio, zawsze zaczynam właśnie od tego narzędzia, zanim sięgnę po inne techniki. Dla osób zaczynających przygodę z retuszem warto poeksperymentować z różnymi ustawieniami narzędzia, np. trybami mieszania czy twardością pędzla. Naprawdę warto je dobrze opanować, bo to ogromna oszczędność czasu i gwarancja lepszych efektów, niż przy ręcznym kopiowaniu obszarów stemplem czy kombinowaniu z filtrami.

Pytanie 35

Na zdjęciu portretowym zastosowano kierunek oświetlenia

A. przedni.

B. boczny.

C. tylny.

D. dolny.

Na zdjęciu portretowym zastosowano przednie oświetlenie, co jest kluczowe dla uzyskania równomiernego i naturalnego efektu na twarzy modela. Przednie światło pada bezpośrednio na modela, eliminując cienie i podkreślając detale, takie jak rysy twarzy czy teksturę skóry. W praktyce fotografowie często korzystają z tego rodzaju oświetlenia podczas sesji zdjęciowych, aby uzyskać zdjęcia, które są przyjemne dla oka i wyraźnie oddają cechy portretowanej osoby. Warto pamiętać, że przednie oświetlenie często stosowane jest w portretach beauty, gdzie kluczowe jest ukazanie szczegółów, takich jak makijaż czy wyrazistość oczu. Dobrą praktyką w przypadku przedniego oświetlenia jest użycie miękkiego źródła światła, co jeszcze bardziej minimalizuje ostre cienie, skutkując harmonijnym wyglądem. W kontekście standardów fotograficznych, stosowanie przedniego oświetlenia jest rekomendowane w wielu podręcznikach dotyczących fotografii portretowej, co podkreśla jego znaczenie w branży.

Pytanie 36

W profesjonalnym procesie skanowania slajdów i negatywów współczynnik Dmax określa

A. maksymalną głębię kolorów wyrażoną w bitach

B. maksymalną gęstość optyczną, jaką skaner może poprawnie odczytać

C. maksymalną rozdzielczość skanowania wyrażoną w dpi

D. maksymalny rozmiar skanowanego oryginału

Odpowiedzi, które określają maksymalną rozdzielczość skanowania, maksymalny rozmiar skanowanego oryginału oraz maksymalną głębię kolorów, zawierają istotne nieporozumienia dotyczące definicji Dmax. Rozdzielczość skanowania, wyrażana w dpi (punktach na cal), odnosi się do szczegółowości obrazu, a nie do zdolności odczytu gęstości optycznej. Jest to kluczowy parametr, ale nie ma bezpośredniego związku z Dmax. Również maksymalny rozmiar skanowanego oryginału dotyczy przede wszystkim fizycznych wymiarów materiałów, które skanery mogą obsługiwać, co nie wpływa na ich zdolność do odczytu gęstości optycznej. Z kolei głębia kolorów, mierzona w bitach, wskazuje na ilość kolorów, które skaner może zarejestrować w jednym pikselu, co także nie jest bezpośrednio związane z Dmax. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe, ponieważ nieprawidłowe interpretacje mogą prowadzić do wyboru niewłaściwego sprzętu do konkretnego zadania. W praktyce, nie każdy skaner o wysokiej rozdzielczości będzie miał dobrą gęstość Dmax, co może skutkować utratą jakości obrazu, zwłaszcza w przypadku skanowania negatywów czy slajdów. Dbanie o zrozumienie tych specyfikacji jest istotne w pracy profesjonalisty w zakresie cyfrowej obróbki obrazu.

Pytanie 37

Ikonę efektów warstwy w programie Adobe Photoshop wskazano strzałką na rysunku

A. C.

B. B.

C. D.

D. A.

Wybór innej opcji niż B wskazuje na pewne nieporozumienie dotyczące funkcji ikon w Adobe Photoshop. Ikony są kluczowymi elementami interfejsu użytkownika, które pełnią różne role w procesie edycyjnym. W przypadku efektów warstwy, ich brak zrozumienia może prowadzić do utraty możliwości, jakie oferują, na przykład dodawania złożonych efektów wizualnych do obrazów. Osoby, które wskazują inne opcje, mogą mylić ikonę efektów warstwy z innymi ikonami na pasku narzędzi lub w panelu warstw, co może wynikać z niedostatecznej znajomości interfejsu. Każda ikona w Photoshopie ma przypisaną unikalną funkcję, a pomylenie ikon może skutkować wyborem niewłaściwych narzędzi do edycji. Na przykład, zamiast dodawania efektów, użytkownicy mogą przypadkowo wybrać ikonę do maskowania warstw, co prowadzi do chaosu w projekcie. Takie nieporozumienia mogą przyczynić się do frustracji i wydłużenia czasu pracy nad projektem. Aby uniknąć tych błędów, warto poświęcić czas na zapoznanie się z funkcjami i ikonami programu, co pozwoli na efektywniejszą i bardziej świadomą pracę w Adobe Photoshop.

Pytanie 38

Oświetlenie rembrandtowskie w portrecie

A. uwidoczni kość policzkową.

B. podkreśli włosy modela.

C. uwidoczni podbródek.

D. podkreśli ramiona modela.

Wielu początkujących fotografów czy operatorów oświetlenia może sądzić, że oświetlenie rembrandtowskie uwidacznia głównie podbródek, włosy czy ramiona modela, jednak to trochę mylne podejście. Wynika to często z nieprecyzyjnego rozumienia, czym w ogóle jest ten typ oświetlenia i do czego służy w klasycznym portrecie. Rembrandtowskie światło to technika portretowa, której istotą jest zaakcentowanie modelowania twarzy, a dokładnie – uwidocznienie charakterystycznej płaszczyzny światła na policzku, po stronie przeciwnej do światła głównego. Takie ustawienie nie wpływa szczególnie na wyeksponowanie ramion czy włosów, bo te elementy znajdują się poza strefą głównego założenia tej techniki. Skupienie się na podbródku to typowy błąd wynikający z przekonania, że każde światło portretowe musi rozjaśnić całą twarz od dołu do góry. W rzeczywistości, przy rembrandtzie podbródek często bywa wręcz delikatnie w cieniu, co dodaje zdjęciu dramaturgii. Włosy modela podkreślane są przez światło kontrowe, czyli tzw. światło dopełniające lub światło od tyłu, a nie przez główne światło rembrandtowskie. Podobnie z ramionami – ich podkreślenie to raczej domena światła wyodrębnionego, bocznego lub pełnej ekspozycji frontalnej. W praktyce, jeśli zależy nam na typowo rembrandtowskim efekcie, trzeba pamiętać o odpowiednim kącie ustawienia lampy (około 45 stopni w bok i 45 stopni w górę od twarzy modela) – wtedy właśnie pojawia się ten charakterystyczny trójkąt światła na kości policzkowej, a nie na innych partiach ciała. Trzymanie się tych założeń to podstawa dobrej praktyki fotograficznej i portretowej.

Pytanie 39

Do opublikowania zdjęcia na profilu portalu społecznościowego najczęściej używa się

A. aparatu wieloformatowego.

B. aparatu kompaktowego.

C. telefaksu.

D. telefonu komórkowego.

Najbardziej oczywistym i praktycznym urządzeniem do publikowania zdjęć na profilach portali społecznościowych jest właśnie telefon komórkowy. To narzędzie, które zrewolucjonizowało sposób, w jaki ludzie rejestrują, edytują i udostępniają obrazy. Większość nowoczesnych smartfonów ma wysokiej jakości aparaty fotograficzne – często wyposażone w zaawansowane przetworniki obrazu, stabilizację optyczną czy nawet sztuczną inteligencję poprawiającą zdjęcia automatycznie. Dzięki temu publikowanie zdjęć jest bardzo szybkie – robisz zdjęcie i w kilka sekund możesz je wrzucić na Facebooka, Instagrama czy TikToka. Osobiście zauważyłem, że praktycznie nikt już nie bawi się w przerzucanie zdjęć z oddzielnego aparatu na komputer, żeby potem wrzucić je na profil. W branży IT czy marketingu cyfrowym uznaje się, że natychmiastowość i łatwość obsługi są kluczowe, a telefon komórkowy spełnia te wymogi perfekcyjnie. Warto też pamiętać, że to właśnie aplikacje społecznościowe są projektowane głównie z myślą o użytkownikach mobilnych, co dodatkowo podnosi komfort i efektywność działania. Moim zdaniem, bez telefonu komórkowego trudno sobie dziś wyobrazić skuteczne zarządzanie swoją obecnością w social media. Daje to spore możliwości eksperymentowania z formatami i filtrami, a wszystko jest praktycznie na wyciągnięcie ręki. Można powiedzieć, że taki workflow to już standard rynkowy.

Pytanie 40

Fotografia jest chroniona prawem autorskim osobistym gdy

A. przedstawia dokumenty.

B. przedstawia wierne odtworzenie wyglądu oryginału.

C. przedstawia dzieła sztuki.

D. jest rezultatem pracy twórczej z cechą inwencji, samodzielności artystycznej.

Prawo autorskie osobiste chroni przede wszystkim przejawy indywidualnej twórczości o oryginalnym charakterze. Fotografia podlega tej ochronie tylko wtedy, gdy jest rezultatem pracy twórczej autora, czyli zawiera elementy inwencji, samodzielności artystycznej czy choćby nietuzinkowego podejścia. W praktyce oznacza to, że zdjęcie nie może być po prostu mechanicznym odtworzeniem rzeczywistości, na przykład kopią dokumentu czy wiernym odzwierciedleniem dzieła sztuki. Decyduje tu subiektywny wkład fotografa: sposób kadrowania, gra światłem, wybór perspektywy, moment naciśnięcia migawki, a czasem nawet zamysł artystyczny stojący za zdjęciem. Moim zdaniem widać to szczególnie dobrze w fotografii artystycznej i reportażowej, gdzie liczy się nie tylko to, co widzimy, ale też interpretacja i indywidualna wizja autora. Branżowe standardy mówią wprost – samo naciśnięcie spustu migawki nie czyni cię twórcą w rozumieniu prawa autorskiego. Liczy się pomysł, autorski charakter oraz to, czy fotografia wnosi coś nowego. Jeżeli zdjęcie jest wynikiem automatycznego procesu, bez żadnej kreatywności – na przykład skany dokumentów czy zdjęcia paszportowe robione według sztywnego wzorca – prawa autorskie osobiste nie działają. Warto pamiętać o tym, zwłaszcza gdy pracuje się z materiałami archiwalnymi albo tworzy zdjęcia na zamówienie. Prawo autorskie to nie tylko ochrona, ale też prestiż i uznanie dla pomysłowości autora. Z mojego doświadczenia, w branży liczy się właśnie to, by każde zdjęcie miało w sobie "to coś" – unikalny rys autora.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej