Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik farmaceutyczny
  • Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
  • Data rozpoczęcia: 12 lutego 2026 14:24
  • Data zakończenia: 12 lutego 2026 14:41

Egzamin zdany!

Wynik: 33/40 punktów (82,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Który z leków moczopędnych należy do grupy oszczędzających potas?

A. Furosemid
B. Hydrochlorotiazyd
C. Spironolakton
D. Acetazolamid
Spironolakton to diuretyk, który oszczędza potas. Działa tak, że blokuje aldosteron w nerkach, przez co więcej sodu i wody jest wydalane, a potasu trzymamy więcej. W praktyce często wykorzystuje się go przy nadciśnieniu, obrzękach sercowych czy w zespole nerczycowym. To, co jest super w spironolaktonie, to fakt, że nie powoduje hipokaliemii, co zdarza się przy innych diuretykach, jak tiazydy czy pętlowe. Dlatego często łączy się go z innymi lekami, żeby zminimalizować ryzyko utraty potasu. Na przykład u pacjentów z niewydolnością serca, spironolakton może pomóc w wydłużeniu życia i zmniejszeniu hospitalizacji z powodu problemów sercowo-naczyniowych, co wskazują różne wytyczne kardiologiczne. Moim zdaniem, to naprawdę ważny lek w terapii.

Pytanie 2

Jakie jest stężenie rezorcynolu w roztworze przygotowanym według podanej recepty?

Rp.
Resorcini                        0,15
Aquae purificatae           ad  25,0
M.f.sol.
D.S. Zewnętrznie. Płyn na okłady
A. 1,20%
B. 0,15%
C. 0,30%
D. 0,60%
Odpowiedź 0,60% jest prawidłowa, ponieważ stężenie rezorcynolu w roztworze oblicza się na podstawie stosunku masy substancji czynnej do całkowitej masy roztworu. W tym przypadku masa rezorcynolu wynosi 0,15 g, a masa całkowita roztworu wynosi 25 g. Stężenie można obliczyć jako (0,15 g / 25 g) * 100%, co daje 0,60%. Takie obliczenia są kluczowe w chemii analitycznej oraz farmaceutycznej, gdzie precyzyjne stężenie substancji czynnych wpływa na skuteczność terapii medycznych. Warto zaznaczyć, że stosowanie optymalnych stężeń substancji czynnych jest niezwykle istotne dla zapewnienia ich bezpieczeństwa oraz efektywności działania. W praktyce, znajomość tych zasad pozwala na właściwe przygotowywanie roztworów, co jest fundamentem zarówno w laboratoriach badawczych, jak i w aptekach.

Pytanie 3

Kompleks flawolignanów, pozyskiwanych z owoców ostropestu plamistego, to

A. kurkumina, mająca działanie żółciotwórcze i żółciopędne
B. sylimaryna, o właściwościach hepatoprotekcyjnych
C. lecytyna, stanowiąca źródło choliny
D. podofilotoksyna, charakteryzująca się działaniem cytotoksycznym
Sylimaryna to coś w rodzaju super składnika, który pochodzi z ostropestu plamistego, a jego działania są naprawdę fajne, gdy chodzi o wątrobę. Chodzi o to, że ochroni ona komórki wątroby przed różnymi szkodliwymi rzeczami, jak toksyny czy alkohol. Z tego, co słyszałem, badania pokazują, że sylimaryna potrafi pomóc w regeneracji komórek wątroby i poprawić, jak one funkcjonują. Używa się jej na przykład przy stłuszczeniu wątroby albo wirusowym zapaleniu wątroby typu C, gdzie te jej właściwości ochronne naprawdę robią robotę. W praktyce bardzo dużo ludzi korzysta z sylimaryny w suplementach diety czy ziołach, co pokazuje, że ma swoje miejsce w medycynie naturalnej. Ważne jest też, by suplementy z sylimaryną były dobrze badane pod kątem czystości i skuteczności, bo to kluczowe dla bezpieczeństwa tych, którzy je przyjmują.

Pytanie 4

W zapobieganiu choroby wieńcowej stosuje się kwas acetylosalicylowy, ponieważ

A. przyspiesza krzepnięcie krwi
B. hamuje agregację płytek krwi
C. wywołuje rozkurcz mięśni gładkich w naczyniach krwionośnych
D. powoduje rozpad zakrzepu
Kwas acetylosalicylowy, znany też jako ASA, jest dość popularny w profilaktyce choroby wieńcowej, bo pomaga w hamowaniu zlepiania się płytek krwi. Działa tak, że blokuje enzym COX-1, który jest odpowiedzialny za produkcję tromboksanu A2. Ten tromboksan z kolei sprawia, że płytki krwi zaczynają się zlepiać. Jak jest go mniej, to płytki mają trudniej się zlepić, a to jest kluczowe, żeby nie powstały zakrzepy w naczyniach wieńcowych. W praktyce, lekarze często przepisują ASA pacjentom, którzy są w grupie ryzyka, na przykład po zawale serca. Dzięki temu spada ryzyko kolejnych problemów sercowych. Warto pamiętać, że lekarze dobierają odpowiednie dawki, żeby były skuteczne, a jednocześnie nie robiły krzywdy. Badania pokazują, że jego stosowanie naprawdę przynosi korzyści, przez co jest jednym z najważniejszych leków w kardiologii.

Pytanie 5

Jak odbywa się pozyskiwanie ichtiolu?

A. Przez nacięcie pnia oraz gałęzi Acacia senegal
B. Przez destylację łupków bitumicznych
C. Ze świeżych wątrób wątłusza
D. Z nacinanych na gorąco pni Myroxylon balsamum
Otrzymywanie ichtiolu przez destylację łupków bitumicznych jest procesem, który opiera się na technologii przetwarzania surowców naturalnych. Łupki bitumiczne są osadami skalnymi bogatymi w organiczne substancje, które przy odpowiednich warunkach temperatury i ciśnienia mogą być poddawane procesowi destylacji. W wyniku tego procesu wydobywane są różne frakcje, w tym ichtiol. Jest on szeroko stosowany w medycynie, głównie jako środek przeciwzapalny i antyseptyczny, a także w dermatologii do leczenia chorób skóry, takich jak łuszczyca czy egzema. Dzięki swoim właściwościom, ichtiol jest cenionym składnikiem w wielu preparatach farmaceutycznych i kosmetycznych. Przemysł chemiczny korzysta z ichtiolu również w produkcji nawozów oraz jako składnika w procesach produkcyjnych, co czyni go wartościowym surowcem w różnych branżach. W kontekście standardów jakości, proces pozyskiwania ichtiolu musi spełniać określone normy, aby zapewnić jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.

Pytanie 6

Działanie terapeutyczne leków: omeprazol oraz pantoprazol, używanych w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, wynika z tego, że

A. wykazują działanie cholinolityczne
B. selektywnie osłaniają błonę śluzową żołądka
C. są inhibitorami pompy protonowej
D. blokują receptory histaminowe - H2
Omeprazol i pantoprazol to leki, które należą do inhibitorów pompy protonowej, więc są całkiem ważne w terapii chorób żołądka. Działają one, blokując enzym H+/K+ ATP-azę w komórkach, które wydzielają kwas do żołądka. Dzięki temu pH w żołądku się obniża, a to jest kluczowe, bo pomaga w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy. Mówiąc krótko, dzięki nim wrzody mają szansę na gojenie, a objawy zgagi czy refluksu są mniejsze. Często stosuje się je w połączeniu z antybiotykami, gdy trzeba się pozbyć Helicobacter pylori, bakterii, która powoduje wrzody. Dodatkowo, ich użycie u pacjentów biorących NLPZ w profilaktyce wrzodów jest całkiem uzasadnione i popierane przez gastroenterologów, co świadczy o ich praktycznym znaczeniu.

Pytanie 7

Pełne opakowanie leku, którego termin przydatności minął, powinno być:

A. przekazane do analizy, aby zweryfikować jego skład
B. zbywane w pierwszej kolejności z rabatem
C. użyte, zwiększając stosowną dawkę
D. wycofane z obiegu, a następnie oddane do utylizacji
Termin ważności leku to kluczowy wskaźnik jego bezpieczeństwa oraz skuteczności. Po upływie tego terminu, lek może stracić swoje właściwości terapeutyczne, a w niektórych przypadkach może stać się wręcz niebezpieczny dla zdrowia. Dlatego pełne opakowanie leku z przeterminowanym terminem ważności należy wycofać z obrotu. Firmy farmaceutyczne i placówki medyczne mają obowiązek odpowiednio zarządzać lekami, które nie są już dopuszczone do stosowania. Kolejnym krokiem jest ich utylizacja, co powinno odbywać się zgodnie z lokalnymi przepisami i standardami ochrony środowiska. Na przykład, wiele krajów wprowadza programy zwrotu leków, które umożliwiają pacjentom oraz aptekom bezpieczne oddawanie przeterminowanych leków do odpowiednich punktów. Utylizacja takich leków jest kluczowa, aby zapobiec ich przypadkowemu użyciu i zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia środowiska. Takie praktyki są zgodne z normami ISO oraz wytycznymi WHO, które nakładają obowiązek odpowiedzialnego postępowania z substancjami farmakologicznymi.

Pytanie 8

Wysoka ilość tłuszczów w diecie zwiększa wchłanianie leków lipidowych podawanych

A. dopoliczkowo
B. doodbytniczo
C. podjęzykowo
D. doustnie
Odpowiedź "dousto" jest poprawna, ponieważ tłuszcze zawarte w pokarmie znacząco wpływają na wchłanianie leków lipidowych, które są najczęściej przyjmowane drogą doustną. Wchłanianie leków lipidowych, takich jak niektóre statyny czy leki stosowane w terapii chorób serca, następuje głównie w jelitach, gdzie obecność tłuszczu zwiększa ich biodostępność. Tłuszcze w pożywieniu tworzą micelle, które ułatwiają transport lipidów do komórek jelitowych, co przyczynia się do lepszego wchłaniania leku do krwiobiegu. Przykładowo, przyjmowanie leku lipidowego z posiłkiem zawierającym zdrowe tłuszcze (np. awokado, oliwa z oliwek) może zwiększyć jego skuteczność terapeutyczną. W praktyce klinicznej zaleca się często informowanie pacjentów o konieczności przyjmowania tego typu leków w trakcie posiłku, co stanowi standardową praktykę w farmakoterapii. Ponadto, znajomość interakcji między lekami a pokarmem jest kluczowa dla zapewnienia optymalnego leczenia i unikania działań niepożądanych.

Pytanie 9

Zgodnie z wytycznymi Farmakopei, zalecaną metodą uzyskiwania substancji leczniczych z Althaeae radix jest

A. przygotowanie decoctum
B. maceratio
C. percolatio
D. przygotowanie infusum
Maceracja, czyli maceratio, to fajna metoda, która polega na moczeniu surowca w zimnej lub letniej wodzie przez dłuższy czas. Dzięki temu można wydobyć z niego wartościowe składniki, a przy tym uniknąć wysokiej temperatury. W przypadku korzenia ślazu, czyli Althaeae radix, ta metoda jest wręcz polecana. Wiesz czemu? Ponieważ pomaga zachować wrażliwe składniki, takie jak polisacharydy, które mają właściwości łagodzące. Także dzięki maceracji otrzymujemy ekstrakt, który ma dużo aktywnych substancji, co jest bardzo ważne w farmakoterapii, zwłaszcza przy leczeniu schorzeń oddechowych. A co najlepsze, ta metoda jest zgodna z wytycznymi Farmakopei, które potwierdzają, że jest skuteczna i bezpieczna. Macerację można wykorzystać na przykład przy robieniu syropów czy nalewek, gdzie ważne jest, żeby zachować jak najwyższą jakość składników aktywnych. Więc ogólnie, maceracja to super technika, która naprawdę odpowiada na potrzeby pacjentów.

Pytanie 10

Która z substancji jest niewskazana do stosowania u kobiet w ciąży z powodu ryzyka szkodliwego wpływu na płód?

A. Retinol
B. Olej z wiesiołka
C. Alantoina
D. Kwas hialuronowy
Retinol, będący formą witaminy A, jest substancją, która może mieć poważne konsekwencje dla rozwoju płodu, szczególnie w pierwszych trzech miesiącach ciąży. Badania wykazały, że nadmiar witaminy A, w tym w postaci retinolu, może prowadzić do wad wrodzonych, takich jak wady serca, malformacje kończyn oraz zaburzenia rozwojowe układu nerwowego. Z tego powodu stosowanie retinolu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią, co powinno być uwzględnione w praktykach dermatologicznych. W kontekście pielęgnacji skóry, lekarze i kosmetolodzy zalecają stosowanie alternatywnych składników, takich jak bakuchiol, który jest uznawany za bezpieczniejszą opcję. Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiej Akademii Dermatologii, unikanie retinolu i jego pochodnych w ciąży jest kluczowe dla ochrony zdrowia przyszłych matek i ich dzieci.

Pytanie 11

Riwastygmina oraz donepezil to preparaty, których działanie opiera się na inhibicji

A. fosfodiesterazy
B. acetylocholinoesterazy
C. konwertazy angiotensynowej
D. monoaminooksydazy
Wybór konwertazy angiotensynowej, fosfodiesterazy lub monoaminooksydazy jako odpowiedzi na pytanie dotyczące mechanizmu działania riwastygminy i donepezilu wynika z nieporozumienia dotyczącego klasyfikacji i funkcji tych enzymów. Konwertaza angiotensynowa jest enzymem zaangażowanym w regulację ciśnienia krwi poprzez przekształcanie angiotensyny I w angiotensynę II, co nie ma związku z neurologicznymi funkcjami leku. Z kolei fosfodiesteraza jest enzymem rozkładającym cykliczne nukleotydy, co wpływa na sygnalizację komórkową, ale nie na metabolizm acetylocholiny. Monoaminooksydaza natomiast to enzym odpowiedzialny za rozkład neurotransmiterów, takich jak serotonina, dopamina czy noradrenalina, co również nie jest związane z działaniem riwastygminy i donepezilu. Kluczowym aspektem, który prowadzi do takich błędnych odpowiedzi, jest niepełne zrozumienie roli i lokalizacji enzymów w kontekście układu nerwowego oraz ich specyficznych funkcji biochemicznych. Aby uniknąć takich pomyłek, ważne jest, aby mieć solidną wiedzę na temat neurofarmakologii i mechanizmów działania leków stosowanych w terapii chorób neurodegeneracyjnych.

Pytanie 12

Która z podanych substancji nie jest wytwarzana w postaci plastrów transdermalnych?

A. Estradiol
B. Buprenorfina
C. Propranolol
D. Scopolamina
Propranolol, będący nieselektywnym beta-blokerem, nie jest produkowany w formie plastrów transdermalnych, co wynika z jego farmakokinetyki oraz mechanizmu działania. Plastry transdermalne są idealne dla substancji, które charakteryzują się odpowiednią lipofilowością, stabilnością oraz możliwością przenikania przez barierę skórną. Scopolamina, estradiol oraz buprenorfina są przykładami substancji, które doskonale sprawdzają się w tej formie, gdyż mają właściwości sprzyjające ich wchłanianiu przez skórę. Propranolol, ze względu na swoje właściwości, jest zazwyczaj podawany doustnie lub dożylnie w celu leczenia nadciśnienia, arytmii i innych schorzeń kardiologicznych. W praktyce klinicznej nie stosuje się transdermalnych form tego leku, ponieważ jego biodostępność oraz efektywność terapeutyczna są znacznie wyższe przy podaniu doustnym, co jest zgodne z aktualnymi standardami terapii. Wprowadzenie propranololu w postaci plastra transdermalnego mogłoby wiązać się z problemami z kontrolowaniem poziomu leku we krwi oraz ryzykiem działań niepożądanych wynikających z nierównomiernego uwalniania substancji czynnej.

Pytanie 13

Identyfikacja zawartości garbników stanowi część standaryzacji materiału

A. Sennae folium
B. Quercus cortex
C. Ipecacuanhae radix
D. Salicis cortex
Ipecacuanhae radix, Sennae folium i Salicis cortex to surowce roślinne, które różnią się od Quercus cortex pod względem chemicznym oraz zastosowań terapeutycznych. Ipecacuanhae radix, znana z działania wymiotnego, jest używana w leczeniu zatruć, ale nie jest głównym źródłem garbników, co czyni ją mniej odpowiednią w kontekście standaryzacji związanej z tymi związkami. Sennae folium zawiera glikozydy antrachinonowe, które mają działanie przeczyszczające, a nie garbniki, co również świadczy o braku związku z oznaczaniem ich zawartości. Salicis cortex, czyli kora wierzby, jest źródłem salicyn i ma działanie przeciwbólowe oraz przeciwzapalne, lecz nie jest uważana za surowiec bogaty w garbniki. W kontekście standaryzacji, istotne jest, aby surowce roślinne były klasyfikowane i oznaczane zgodnie z ich głównymi właściwościami chemicznymi oraz zastosowaniami. Typowym błędem myślowym jest utożsamianie różnych surowców roślinnych na podstawie ich ogólnych właściwości zdrowotnych, co prowadzi do niepoprawnych wniosków dotyczących ich standardów i metod oznaczania. Na przykład, biorąc pod uwagę ich chemiczne składniki aktywne, Ipecacuanhae radix, Sennae folium oraz Salicis cortex nie są odpowiednie do standaryzacji poprzez oznaczanie garbników, co jest kluczowe dla Quercus cortex.

Pytanie 14

Zapas benzyny aptecznej powinien być przechowywany w

A. osobnych pomieszczeniach, zabezpieczonych zgodnie z regulacjami bhp i przeciwpożarowymi
B. towarzystwie wszystkich płynów zewnętrznych
C. wyodrębnionych pomieszczeniach, bez potrzeby dodatkowych zabezpieczeń
D. towarzystwie wszystkich płynów wewnętrznych
Zapas benzyny aptecznej powinien być przechowywany w oddzielnych pomieszczeniach, które są zabezpieczone zgodnie z przepisami bhp oraz przeciwpożarowymi, ponieważ substancje łatwopalne, takie jak benzyna, stwarzają poważne ryzyko pożarowe i eksplozji. Przechowywanie tych materiałów w odpowiednich warunkach jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa zarówno personelu, jak i pacjentów. Przykładem właściwej praktyki jest wykorzystanie pomieszczeń wyposażonych w systemy wentylacji oraz gaśnice odpowiednie do rodzaju substancji. Ponadto, odpowiednie oznakowanie przestrzeni oraz regularne szkolenia dla personelu w zakresie postępowania w sytuacjach awaryjnych są kluczowe. Zgodność z normami takimi jak PN-EN 14015 dotycząca zbiorników do przechowywania cieczy oraz PN-ISO 45001 związana z zarządzaniem bezpieczeństwem i higieną pracy umożliwia minimalizację ryzyka wystąpienia incydentów związanych z substancjami niebezpiecznymi, co jest niezbędne w każdym zakładzie ochrony zdrowia.

Pytanie 15

Jest to metabolit fenacetyny o większej skuteczności oraz niższej toksyczności. Dobrze wchłania się z układu pokarmowego. W dzisiejszych czasach często używany jako środek przeciwbólowy oraz przeciwgorączkowy. Ktoś może wskazać, do kogo odnosi się ta charakterystyka?

A. ibuprofenu
B. kwasu acetylosalicylowego
C. paracetamolu
D. tramadolu
Paracetamol, znany również jako acetaminofen, jest metabolitem fenacetyny i jest szeroko stosowany jako lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy. Jego działanie przeciwbólowe jest silniejsze od fenacetyny, a przy tym jest mniej toksyczny, co czyni go bezpieczniejszym wyborem w terapii bólu. Paracetamol jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego, co zapewnia jego skuteczność w łagodzeniu objawów bólu i gorączki. Jego farmakokinetyka charakteryzuje się dużą biodostępnością oraz zdolnością do penetracji do tkanek, co czyni go preferowanym lekiem w wielu sytuacjach klinicznych, takich jak bóle głowy, bóle mięśniowe oraz w terapii stanów gorączkowych. Paracetamol jest także często stosowany w połączeniu z innymi lekami, co zwiększa jego efektywność w przypadku silniejszych bólów. Warto także zaznaczyć, że zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia, paracetamol jest zalecany jako pierwszy wybór w leczeniu bólu i gorączki, co potwierdza jego istotną rolę w terapii.

Pytanie 16

W przypadku zatrucia lekami, u osób, które są przytomne, należy

A. wywołać wymioty
B. zapewnić osobie poszkodowanej dostęp do świeżego powietrza
C. podać osobie poszkodowanej insulinę
D. podać osobie poszkodowanej leki przeciwbólowe
Sproszkowanie wymiotów u osób przytomnych w przypadku zatrucia lekami jest kluczowym działaniem, które może pomóc w usunięciu toksycznych substancji z organizmu. W przypadku zatrucia najważniejsze jest jak najszybsze usunięcie substancji toksycznej, co można osiągnąć poprzez indukcję wymiotów, pod warunkiem, że pacjent jest przytomny i zdolny do swobodnego oddychania. Warto jednak zwrócić uwagę, że nie wszystkie substancje należy usuwać w ten sposób; niektóre mogą powodować dodatkowe uszkodzenia, np. żrące substancje chemiczne. Standardy postępowania w takich sytuacjach, jak te określone przez Europejskie Centrum Zwalczania i Prewencji Chorób (ECDC), wskazują na konieczność oceny stanu poszkodowanego przed podjęciem decyzji o wywołaniu wymiotów. Przykładowo, w przypadku zatrucia lekami nasennymi najlepiej unikać wywoływania wymiotów na rzecz natychmiastowej pomocy medycznej. Jeśli dojdzie do wymiotów, należy również monitorować drożność dróg oddechowych oraz stany ogólne pacjenta, aby zapobiec potencjalnym powikłaniom.

Pytanie 17

Nipagina A stanowi synonim parahydroksybenzoesanu

A. propylu
B. etyliu
C. amylu
D. metylu
Nipagina A, znana również jako parahydroksybenzoesan etylu, jest estrem kwasu p-hydroksybenzoesowego, który jest szeroko stosowany jako konserwant w przemyśle spożywczym i kosmetycznym. Tego typu związki chemiczne, w tym parahydroksybenzoesany, mają właściwości przeciwbakteryjne i grzybobójcze, co czyni je skutecznymi środkami przedłużającymi trwałość produktów. Przykładem zastosowania nipaginy A może być jej wykorzystanie w kosmetykach, gdzie chroni formuły przed zepsuciem, co jest zgodne z normami bezpieczeństwa i higieny obowiązującymi w branży kosmetycznej, takimi jak regulacje REACH. W praktyce, dodawanie nipaginy A do produktów pozwala na zachowanie ich jakości przez dłuższy czas, co jest kluczowe w kontekście ochrony zdrowia konsumentów i minimalizacji strat w przemyśle. Warto także zauważyć, że stosowanie nipaginy A jest regulowane przez odpowiednie instytucje, co zapewnia, że jej zastosowanie jest bezpieczne i efektywne w zakresie ochrony produktów.

Pytanie 18

Jaka jest dawka dobowa chlorowodorku papaweryny w leku przygotowanym według powyższej recepty?

Rp.
Papaverini hydrochloridi      1,0
Chelidonii trae
Aquae            aa ad      100,0
M.f.mixt.
D.S. 3 razy dziennie 1 łyżkę stołową (14,0 g)
A. 0,42 g
B. 0,14 g
C. 0,07 g
D. 0,28 g
Odpowiedź 0,42 g jest jak najbardziej w porządku. Obliczanie dawki dobowej papaweryny chlorowodorek opiera się na prostych zasadach. Musisz pomnożyć ilość substancji w jednej dawce przez to, ile dawek bierzesz w ciągu dnia. Papaweryna pomaga przy skurczach mięśni gładkich, więc ważne jest, żeby dobrze ustalić dawkę, żeby leczenie było skuteczne, ale i bezpieczne. Lekarze w praktyce korzystają z tabel, żeby ustalić, jaką dawkę podać pacjentowi w zależności od ich stanu zdrowia. A pamiętaj, żeby uwzględniać jednostki objętości, jak łyżki stołowe, bo to istotne w kontekście leków doustnych. W końcu, jak masz wartość bliską 0,42 g, to pacjent dostaje odpowiednią ilość leku, która działa, ale nie jest za wysoka.

Pytanie 19

Jak uniknąć niezgodności przy przygotowywaniu leku według podanej recepty?

Rp.
Resorcinoli                    0,15
Aquae purificatae    ad       25,0
M.f.sol.
D.S. Zewnętrznie. Płyn na okłady
A. zwiększyć ilość wody.
B. wydać chlorowodorek papaweryny w postaci proszków.
C. zastosować odpowiednią kolejność łączenia składników.
D. wprowadzić potrzebną ilość etanolu.
Wybór odpowiedniej kolejności łączenia składników ma znaczenie, jednak nie jest kluczowym czynnikiem w kontekście podanej recepty. Koncentracja na kolejności może prowadzić do mylnego przekonania, że wystarczające będzie jedynie stosowanie właściwej sekwencji, co w rzeczywistości nie rozwiązuje problemu niezgodności. Wprowadzenie większej ilości etanolu czy zwiększenie ilości wody również nie jest wystarczające, ponieważ zmiany te mogą prowadzić do dodatkowych reakcji chemicznych, które nie tylko nie zażegnają konfliktu, ale mogą go wręcz pogłębić. Zwiększenie ilości wody często prowadzi do rozcieńczenia substancji czynnej, co wpływa na jej skuteczność, a nadmiar etanolu może powodować zmiany w stabilności i biodostępności leku. Ostatecznie, wydanie chlorowodorku papaweryny w formie proszków nie tylko minimalizuje ryzyko błędów, ale również odpowiada na wymagania dotyczące jakości i integralności leku. Pominięcie tego elementu w procesie sporządzania recepty może prowadzić do poważnych konsekwencji w terapii pacjenta, co pokazuje, jak ważne jest stosowanie się do sprawdzonych standardów w farmacji. To podkreśla znaczenie przemyślanej i świadomej pracy w aptece, gdzie każdy element musi być dostosowany do specyfikacji i wymagań dotyczących danej substancji.

Pytanie 20

Sformułowanie "Chronić przed światłem" wskazuje, że lek powinien być przechowywany w miejscu chronionym przed działaniem (uwaga: pytanie może być niejednoznaczne)

A. słońca
B. promieniowania ultrafioletowego
C. promieniowania podczerwonego
D. światła dziennego
Odpowiedź 'słońca' jest jak najbardziej na miejscu. Jak się mówi, 'chronić od światła' w kontekście przechowywania leków dotyczy głównie promieniowania słonecznego. Wiele substancji w lekach jest na to bardzo wrażliwych, co może spowodować, że się psują. Na przykład nitrogliceryna, która jest używana w leczeniu serca, musi być trzymana w ciemnych opakowaniach, żeby nie straciła swojej mocy pod wpływem światła. W praktyce, trzymanie leków w ciemnych pudełkach i z dala od okien jest kluczowe, by zachowały swoją skuteczność. WHO i EMA mają określone zasady dotyczące przechowywania, które powinny być przestrzegane, żeby leki były bezpieczne i działały jak należy aż do końca ich terminu ważności.

Pytanie 21

Osoba pracująca w aptece, która przyjmuje receptę do realizacji, ma prawo dodać do recepty, z imiennym potwierdzeniem dopisku,

A. kod uprawnień pacjenta
B. dawkowanie
C. PESEL pacjenta
D. ilość leku
Wybór innych opcji, jak kod uprawnień pacjenta, dawkowanie czy ilość leku, pokazuje, że mogły być jakieś nieporozumienia związane z tym, jak realizuje się recepty w aptekach. Kod uprawnień pacjenta jest ważny, ale nie powinien być wpisywany przez farmaceutę na recepcie. Dawkowanie i ilość leku to też nie to, czym powinien się zajmować aptekarz, bo to lekarz ustala, co i jak. Farmaceuta powinien znać te szczegóły i je respektować. Zmiana dawkowania przez farmaceutę może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a takie coś jest zdecydowanie zakazane. Jeśli są błędne informacje, jak za mała ilość leku, pacjent może być w niebezpieczeństwie, np. przedawkowania. A to z kolei może mieć poważne konsekwencje prawne i etyczne dla pracowników aptek. Dlatego tak ważne jest stosowanie się do regulacji i praktyk, które obowiązują w branży. Dbanie o poprawne zarządzanie informacjami o pacjentach to fundament bezpiecznego systemu farmaceutycznego.

Pytanie 22

Gdzie są przechowywane próbki archiwalne?

A. Okręgowa Izba Aptekarska
B. apteka ogólnodostępna
C. wytwórca leku
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Farmaceutycznego
Wytwórca leku jest odpowiedzialny za przechowywanie próbek archiwalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w Ustawie Prawo farmaceutyczne oraz odpowiednich rozporządzeniach. Próbki archiwalne są przechowywane w celu zapewnienia ścisłej kontroli jakości produktów farmaceutycznych, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów. Wytwórcy są zobowiązani do archiwizacji próbek leku przez określony czas, aby móc przeprowadzić analizy w przypadku wystąpienia problemów jakościowych lub w przypadku konieczności przeprowadzenia badań dotyczących skuteczności leku. Przykładowo, jeśli na rynku pojawią się skargi dotyczące działania leku, wytwórca może sięgnąć po archiwalne próbki, aby przeanalizować skład chemiczny lub przeprowadzić testy stability. Zgodnie z dobrą praktyką wytwarzania (GMP), każda seria leku powinna być odpowiednio zarchiwizowana, co umożliwia weryfikację zgodności z normami jakości. Takie działanie nie tylko wspiera transparentność w procesie wytwarzania, ale także przyczynia się do budowania zaufania wśród konsumentów.

Pytanie 23

Z jakiej recepty zostanie przygotowana postać leku?

Rp.
3% Sol. Acidi borici       5,0
Lanolini                   3,0
Paraffini liq.            10,0
M.f. ...
A. Zawiesina.
B. Maść.
C. Roztwór.
D. Emulsja.
Emulsja jest odpowiedzią prawidłową, ponieważ recepta wskazuje na zastosowanie lanoliny, która działa jako emulgator. W recepturze uwzględniono 3% roztwór kwasu borowego, który jest fazą wodną, oraz płynny parafin, będący fazą olejową. Emulgatory są kluczowe w tworzeniu emulsji, ponieważ stabilizują połączenie tych dwóch faz, co pozwala uzyskać jednolitą formę leku. Emulsje stosuje się w dermatologii do aplikacji na skórę, co przyczynia się do lepszego wchłaniania substancji czynnych oraz zmniejszenia podrażnień. Przykładem zastosowania emulsji jest preparat do nawilżania skóry, który nie tylko dostarcza składników odżywczych, ale również tworzy barierę ochronną. W praktyce farmaceutycznej, podczas sporządzania emulsji, istotne jest przestrzeganie określonych standardów, takich jak Monografia Europejska, aby zapewnić ich skuteczność i bezpieczeństwo dla pacjentów.

Pytanie 24

Kto podejmuje decyzję o wstrzymaniu obrotu lekiem lub wyrobem medycznym na terytorium całego kraju?

A. Główny Inspektor Farmaceutyczny
B. Główny Inspektor Sanitarny
C. Minister Zdrowia
D. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny
Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) jest kluczowym organem administracji publicznej, który odpowiada za nadzór nad obrotem produktami leczniczymi oraz wyrobami medycznymi. Jego kompetencje obejmują podejmowanie decyzji dotyczących wstrzymywania obrotu produktami, gdy zachowanie ich bezpieczeństwa lub skuteczności budzi wątpliwości. Na przykład, w sytuacji, gdy pojawiają się doniesienia o poważnych działaniach niepożądanych związanych z danym lekiem, GIF ma prawo natychmiast podjąć decyzję o jego wycofaniu z rynku, aby chronić zdrowie publiczne. W Polsce, decyzje podejmowane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego są zgodne z regulacjami prawa farmaceutycznego oraz normami międzynarodowymi, co zapewnia spójność i bezpieczeństwo obrotu produktami leczniczymi. Działania GIF są nie tylko zdefiniowane w polskim prawodawstwie, ale również są zgodne z wytycznymi Europejskiej Agencji Leków (EMA), co podkreśla znaczenie tej instytucji w utrzymaniu wysokich standardów ochrony zdrowia obywateli.

Pytanie 25

W jakiej kolejności powinno się połączyć składniki leku, aby sporządzić 'lege artis' maść według recepty?

Rp.

Mentholi                0,5
Zinci oxidi             7,0
Talci                   5,0
Vaselini albi     ad   50,0
M.f. ung.
D.S. Zewnętrznie.
A. Mentol rozetrzeć w moździerzu, wymieszać z pozostałymi składnikami stałymi i dodać wazelinę.
B. Rozpuścić wszystkie składniki w stopionej wazelinie i zemulgować z podłożem.
C. Mentol rozpuścić w wazelinie, pozostałe składniki zawiesić w podłożu.
D. Wymieszać wszystkie składniki stałe i rozproszyć w wazelinie.
Poprawna odpowiedź to mentol rozpuszczony w wazelinie, a pozostałe składniki zawieszone w podłożu. Rozpuszczanie mentolu w wazelinie jest zgodne z zasadami farmacji recepturowej, które wymagają, by substancje aktywne, możliwe do rozpuszczenia, były wprowadzone do bazy jako pierwsze. Wazelinę stosuje się jako podłoże maści, a jej właściwości umożliwiają efektywne rozpuszczanie substancji lipofilowych, takich jak mentol. Pozostałe składniki, takie jak tlenek cynku i talk, są substancjami nierozpuszczalnymi, które powinny być zawieszone w podłożu, co zapewnia ich równomierne rozmieszczenie w maści. Takie podejście jest zgodne z praktykami farmaceutycznymi, które wskazują na konieczność zapewnienia jednorodności leku oraz skuteczności terapeutycznej. Zastosowanie odpowiedniej kolejności w łączeniu składników jest kluczowe dla uzyskania stabilnego produktu farmaceutycznego, co ma bezpośredni wpływ na jego działanie oraz bezpieczeństwo stosowania.

Pytanie 26

Aby zweryfikować tożsamość Collargolu według FP, należy przeprowadzić badania jakościowe dotyczące obecności

A. jonu srebra Ag+
B. kwasów fenolowych
C. garbników
D. jonu chlorkowego Cl-
Poprawna odpowiedź dotyczy jonu srebra Ag+, który jest kluczowym składnikiem Collargolu, stosowanym w medycynie jako środek dezynfekujący oraz w leczeniu zakażeń. W celu potwierdzenia tożsamości tego preparatu według Farmakopei Polskiej (FP) przeprowadza się badania jakościowe, które wykazują obecność jonu srebra. Zastosowanie Collargolu jest szerokie, szczególnie w przypadkach, gdzie istotne jest działanie przeciwbakteryjne. W praktyce laboratoryjnej, metody analizy, takie jak reaktywacja z reagentami, pozwalają na identyfikację Ag+ w preparacie. Standardy dotyczące czystości i jakości substancji czynnych w farmacji wymagają, aby preparaty takie jak Collargol były dokładnie badane pod kątem obecności i stężenia substancji aktywnych. Oprócz metod chemicznych, warto zwrócić uwagę na nowe techniki analizy, jak spektrometria mas, które zwiększają dokładność i pewność w potwierdzaniu tożsamości substancji medycznych.

Pytanie 27

Jakie jest często występujące działanie niepożądane omeprazolu?

A. drżenie mięśniowe
B. ból brzucha
C. szum w uszach
D. zaburzenie rytmu serca
Omeprazol jest lekiem z grupy inhibitorów pompy protonowej, stosowanym w leczeniu chorób związanych z nadmierną produkcją kwasu żołądkowego, takich jak choroba refluksowa czy wrzody żołądka. Częstym działaniem niepożądanym tego leku jest ból brzucha, który może wynikać z jego wpływu na układ pokarmowy. Działanie omeprazolu polega na hamowaniu enzymu H+/K+ ATPazy w komórkach okładzinowych żołądka, co prowadzi do zmniejszenia produkcji kwasu solnego. Zmiany w równowadze kwasowo-zasadowej oraz ewentualne podrażnienie błony śluzowej żołądka mogą manifestować się jako ból brzucha. W praktyce klinicznej, pacjenci stosujący omeprazol powinni być monitorowani pod kątem występowania objawów ze strony układu pokarmowego, a w razie potrzeby lekarz może rozważyć modyfikację dawki lub zmianę leku. Warto również zaznaczyć, że ból brzucha jest jednym z częściej zgłaszanych objawów przez pacjentów i może być związany z innymi schorzeniami, dlatego istotne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki.

Pytanie 28

Po zrealizowaniu recepty są one przechowywane w aptece w tzw. "archiwum aptecznym" przez czas

A. 3 lata
B. 10 lat
C. 1 rok
D. 5 lat
Recepty, jak już je zrealizujemy, są trzymane w aptece w tzw. 'archiwum aptecznym' przez 5 lat. To wszystko jest zgodne z przepisami prawa farmaceutycznego. Dlaczego ten czas jest taki ważny? Chodzi o to, żeby móc sprawdzić, co się działo z realizacją recepty. W praktyce, te 5 lat daje pełen obraz i pozwala na ewentualne kontrole czy skargi pacjentów. Przykładowo, jeżeli pacjent ma jakieś zastrzeżenia do leku, apteka może zajrzeć do archiwum i zobaczyć, czy wszystko było ok. Jak dla mnie, to jest fajne podejście, bo daje jasność i zabezpieczenie zarówno dla pacjentów, jak i aptek, które muszą przestrzegać przepisów. Dodatkowo, regularne przeglądanie dokumentacji to dobra praktyka, która poprawia zarządzanie w aptekach.

Pytanie 29

W zestawie narzędzi i sprzętu do przygotowania leku według podanej recepty, niezbędna jest apteczna waga oraz

Rp.
1% Ung. Neomycini sulfatis 10,0
M.f. ung. ophthalm.
A. jednorazowy sączek membranowy o nominalnej wielkości porów 0,22 μm i jałowa strzykawka.
B. łaźnia wodna i jałowa parownica.
C. jałowa zlewka i jałowy lejek szklany z sączkiem bibułowym.
D. jałowy moździerz z pistlem i loża aseptyczna.
Jałowy moździerz z pistlem oraz loża aseptyczna są kluczowymi elementami wyposażenia w procesie przygotowywania leków jałowych, w tym maści do oczu. Użycie moździerza pozwala na precyzyjne wymieszanie składników, co jest niezbędne dla uzyskania jednorodnej konsystencji leku. Loża aseptyczna zapewnia kontrolowane środowisko, minimalizując ryzyko zanieczyszczenia mikrobiologicznego. W kontekście przygotowywania maści do oczu, aseptyka jest szczególnie istotna ze względu na ryzyko infekcji, które może wystąpić w przypadku kontaktu z zanieczyszczonymi produktami. Przygotowanie leku powinno być zgodne z obowiązującymi standardami, takimi jak Dobre Praktyki Wytwarzania (GMP), które określają wytyczne dotyczące jakości i bezpieczeństwa produktów farmaceutycznych. Przykład praktyczny: wytwarzanie maści do oczu wymaga nie tylko odpowiednich narzędzi, ale również procedur, które muszą być przestrzegane, aby zagwarantować, że finalny produkt będzie skuteczny i bezpieczny dla Pacjenta.

Pytanie 30

Pacjent nabył szczepionkę VAXIGRIP w aptece i planuje udać się do punktu szczepień za dwa dni. Należy go poinformować, w jaki sposób powinien przechowywać szczepionkę

A. w suchym miejscu, w temperaturze pokojowej
B. w lodówce
C. w ciemnym miejscu, w temperaturze pokojowej
D. w zamrażarce
Przechowywanie szczepionek w odpowiednich warunkach jest kluczowe dla ich skuteczności i bezpieczeństwa. Szczepionka VAXIGRIP powinna być przechowywana w lodówce w temperaturze od 2 do 8 stopni Celsjusza. Tego rodzaju konserwacja zapewnia, że składniki aktywne szczepionki zachowują swoje właściwości immunogenne, co jest kluczowe dla osiągnięcia pożądanego efektu ochronnego w organizmie. Przechowywanie w temperaturze zbyt wysokiej, np. w temperaturze pokojowej, może prowadzić do degradacji substancji czynnych, co skutkuje obniżeniem skuteczności szczepienia. W praktyce, apteki oraz punkty szczepień są zobowiązane do monitorowania temperatury przechowywania szczepionek do standardów określonych przez Światową Organizację Zdrowia oraz krajowe przepisy sanitarno-epidemiologiczne. Przykładem dobrych praktyk jest użycie urządzeń do ciągłego monitorowania temperatury oraz protokołów postępowania w przypadku stwierdzenia nieprawidłowych warunków przechowywania, aby zapewnić pacjentom maksymalne bezpieczeństwo.

Pytanie 31

Synergizm addycyjny można zauważyć po równoczesnym podaniu

A. atropiny i adrenaliny
B. ibuprofenu i paracetamolu
C. L-DOPA oraz chloropromazyny
D. adrenaliny oraz propranololu
Ibuprofen i paracetamol to przykłady leków, które działają synergistycznie, co oznacza, że ich wspólne podanie może prowadzić do lepszego efektu terapeutycznego niż stosowanie każdego z nich osobno. Ibuprofen jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), który działa przez hamowanie enzymów cyklooksygenazy (COX), co zmniejsza produkcję prostaglandyn odpowiedzialnych za ból i stan zapalny. Paracetamol natomiast działa głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, gdzie blokuje syntazę prostaglandyn, co wpływa na regulację odczuwania bólu. Połączenie tych dwóch leków pozwala na osiągnięcie silniejszego działania przeciwbólowego oraz przeciwgorączkowego, co jest szczególnie przydatne w leczeniu bólu o różnym podłożu, jak np. bóle głowy, bóle mięśni czy gorączka. W praktyce klinicznej, takie podejście jest często stosowane w celu zwiększenia efektywności terapii bólu, minimalizując jednocześnie ryzyko działań niepożądanych związanych z wyższymi dawkami jednego z leków. Zgodnie z wytycznymi wielu organizacji medycznych, łączenie tych leków jest bezpieczne i skuteczne, co czyni je popularnym wyborem w terapii.

Pytanie 32

Etykieta dotycząca substancji o silnym działaniu (wykaz A) przedstawia

A. biały tekst na czarnym tle z czerwoną ramką
B. biały tekst na czarnym tle z białą ramką
C. czerwony tekst na białym tle z czerwoną ramką
D. czerwony tekst na czarnym tle z czerwoną ramką
Wybór błędnych odpowiedzi może prowadzić do poważnych nieporozumień dotyczących klasyfikacji substancji silnie działających. Przykładowo, biały napis na czarnym tle z czerwoną obwódką może sugerować inne kategorie niebezpieczeństwa, co wprowadza w błąd osoby, które powinny być świadome zagrożeń. Czerwony napis na białym tle lub czarnym tle otoczony czerwoną obwódką również nie spełniają wymogów dotyczących oznakowania, ponieważ ich kolorystyka oraz kompozycja nie są zgodne z obowiązującymi standardami. Takie podejście może wynikać z niedostatecznej wiedzy na temat regulacji dotyczących etykietowania substancji chemicznych. Typowym błędem myślowym jest założenie, że każdy intensywny kolor, taki jak czerwień, jest zawsze związany z niebezpieczeństwem, podczas gdy zasady oznakowania są bardziej złożone i precyzyjnie określone. Niezrozumienie tych zasad może prowadzić do poważnych konsekwencji w pracy z substancjami chemicznymi, gdzie prawidłowa identyfikacja zagrożeń jest kluczowa dla zachowania bezpieczeństwa i zdrowia osób pracujących z tymi substancjami.

Pytanie 33

W maściach na bazie hydrofilowej jako środek konserwujący wykorzystuje się

A. glikol propylenowy
B. alkohol cetostearylowy
C. laurylosiarczan sodu
D. hydroksybenzoesan metylu
Laurylosiarczan sodu to związek stosowany głównie jako środek powierzchniowo czynny i emulgator, a nie jako substancja konserwująca. Chociaż może pomóc w stabilizacji emulsji w niektórych produktach, jego główną funkcją jest zwiększenie rozpuszczalności składników oraz poprawienie właściwości pianotwórczych. W kontekście zastosowania w maściach hydrofilowych, jego właściwości mogą prowadzić do podrażnień skóry, co jest niepożądane, szczególnie w produktach przeznaczonych do pielęgnacji. Glikol propylenowy jest humektantem, który zatrzymuje wilgoć, ale nie ma właściwości konserwujących, co czyni go niewłaściwym wyborem do długoterminowej stabilizacji produktów. Z kolei alkohol cetostearylowy jest emulgatorem, który stabilizuje emulsje, ale nie działa jako konserwant. Użytkownicy mogą błędnie sądzić, że wszystkie te substancje mogą pełnić funkcje konserwujące, co jest mylnym przekonaniem. W rzeczywistości ich zastosowanie jest ograniczone do konkretnych ról technologicznych, a nie do zabezpieczania produktów przed mikrobiologicznym zepsuciem. Dlatego tak istotne jest, aby w procesie formułowania maści stosować odpowiednie substancje, które nie tylko spełniają rolę emulgatorów lub humektantów, ale również skutecznie zapobiegają kontaminacji, co jest kluczowe dla zachowania jakości preparatów farmaceutycznych.

Pytanie 34

Jakie są objawy inotropowego działania dodatniego glikozydów nasercowych?

A. spowolnieniem przewodzenia w systemie przewodzącym
B. wzrostem siły skurczu serca
C. silnym efektem diuretycznym
D. podwyższonym ciśnieniem krwi
Działanie inotropowe dodatnie glikozydów nasercowych, takich jak digoksyna, przejawia się głównie poprzez zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego. Mechanizm ten jest związany z hamowaniem pompy sodowo-potasowej (Na+/K+ ATP-azy), co prowadzi do zwiększenia stężenia wapnia w komórkach miokardialnych. Wzrost poziomu wapnia w kardiomiocytach zwiększa siłę skurczu, co jest kluczowe w leczeniu takich schorzeń jak niewydolność serca. Przykładem zastosowania glikozydów jest pacjent z przewlekłą niewydolnością serca, u którego obserwuje się poprawę wydolności fizycznej oraz zmniejszenie objawów obrzęków. Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, glikozydy nasercowe są stosowane w terapii niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową, co potwierdza ich znaczenie w praktyce klinicznej.

Pytanie 35

Kto ma prawo do wystawiania recept?

A. lekarz, pielęgniarka, dentysta
B. dentysta, fizjoterapeuta, weterynarz
C. stomatolog, pielęgniarka, technik farmacji
D. farmaceuta, lekarz, psychoterapeuta
Odpowiedź 'lekarz, pielęgniarka, lekarz dentysta' jest jak najbardziej trafna. Te zawody mają uprawnienia do wystawiania recept w Polsce. Lekarze, niezależnie od tego jaką mają specjalizację, to podstawowi wystawcy recept, bo mają odpowiednie wykształcenie i licencje. Pielęgniarki, które ukończyły specjalne kursy, też mogą wystawiać recepty, zwłaszcza na leki, które często są potrzebne, jak na przykład leki przeciwbólowe. Co do lekarzy dentystów, to oni jako specjaliści w stomatologii mogą przepisywać leki, które są im potrzebne w praktyce. To wszystko jest ważne, bo dzięki temu pacjenci mają dostęp do leków, które są im niezbędne. Warto także pamiętać, że chociaż farmaceuci odgrywają kluczową rolę w systemie ochrony zdrowia, to nie mogą wystawiać recept na własną rękę, a jedynie realizować te, które podpisał ktoś uprawniony.

Pytanie 36

Jak długo maksymalnie insulina może być przechowywana w temperaturze pokojowej po jej wyjęciu z lodówki?

A. 2 tygodnie
B. 4 tygodnie
C. 8 tygodni
D. 6 tygodni
Insulinę można trzymać w temperaturze pokojowej po wyjęciu z lodówki przez maksymalnie 4 tygodnie. To super ważna rzecz dla ludzi z cukrzycą, którzy sami dbają o swoją insulinę. Kiedy trzymasz insulinę w temperaturze pokojowej, unikasz problemów, które mogą się zadziać, jak ból przy wstrzyknięciach czy gorsza skuteczność leku. Na przykład, gdy ktoś podróżuje i nie ma dostępu do lodówki, to spokojnie może korzystać z insuliny przez ten czas, byleby nie była wystawiona na skrajne temperatury. Ważne jest też, żeby pamiętać, że opakowanie insuliny powinno być otwierane tylko raz, bo każdorazowe narażenie na bakterie może prowadzić do zanieczyszczeń. Dlatego warto trzymać się wskazówek lekarzy i producentów, żeby nie tylko kontrolować poziom glukozy, ale też unikać różnych powikłań. Organizacje zdrowotne, jak Światowa Organizacja Zdrowia, mają jasne wytyczne dotyczące przechowywania leków, w tym insuliny.

Pytanie 37

Dawka maksymalna dobowa chlorowodorku efedryny podanego doustnie wynosi 0,15 g. Jaką maksymalną ilość chlorowodorku efedryny należy wpisać w miejsce "X" w przedstawionej recepcie, jeżeli lek jest przeznaczony dla trzyletniego dziecka? Do obliczeń zastosuj wzór Younga:

Dd = wiek dziecka(lata)
wiek dziecka(lata) + 12
 · Maksymalna dawka dla dorosłych (wg FP)
Rp.
Ephedrini hydrochloridi  X
Aquae                       5,0
Thymi sirupi ad           120,0
M.f. Mixt.
S. 2 x dz. łyżeczkę (6,0 g) dla dziecka lat 3
A. 0,150 g
B. 0,100 g
C. 0,030 g
D. 0,300 g
Wybór innej odpowiedzi niż 0,300 g może wynikać z kilku nieporozumień dotyczących dawkowania chlorowodorku efedryny. Odpowiedzi takie jak 0,100 g czy 0,150 g mogą sugerować niepełne zrozumienie zasad obliczania dawek leków u dzieci. Często zdarza się, że osoby podejmujące próbę obliczeń nie biorą pod uwagę, że maksymalna dawka dla dzieci może być wyższa niż te wartości. Zastosowanie niewłaściwego przelicznika, np. zbyt małej ilości miligramów na kilogram masy ciała, prowadzi do błędnych obliczeń, co może skutkować nieodpowiednim dawkowanie leku. Ponadto, pominięcie kontekstu klinicznego, w jakim lek jest stosowany, może zaburzyć ocenę rzeczywistej dawki potrzebnej pacjentowi. Zachowanie ostrożności w przypadku dawek dla dzieci jest kluczowe, z uwagi na ich szczególną wrażliwość na leki, dlatego warto korzystać z dostępnych narzędzi oraz zaleceń medycznych, aby obliczenia były jak najbardziej precyzyjne. Prowadzi to do sytuacji, w której lekarz, kierując się tylko ogólnymi zasadami, może zalecić niewłaściwą dawkę, co stwarza ryzyko dla pacjenta. Ważne jest, aby zawsze konsultować się z dokumentacją medyczną oraz zaleceniami dotyczącymi dawkowania, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznych pomyłek w leczeniu.

Pytanie 38

Którą etykietę apteczną i naklejkę należy dołączyć do opakowania leku sporządzonego według podanej recepty?

Rp.
Zinci oxidi                     8,0
Talci                          10,0
Glyceroli                       5,0
3,0% Sol. Acidi borici         15,0
Aquae                      ad  50,0
M.f. susp. ad us. ext.
A. Etykietę w kolorze białym i naklejkę z napisem: trucizna.
B. Etykietę w kolorze pomarańczowym i naklejkę z napisem: przed użyciem zmieszać.
C. Etykietę w kolorze pomarańczowym i naklejkę z napisem: lek oczny.
D. Etykietę w kolorze białym i naklejkę z napisem: przed użyciem zmieszać.
Wybór etykiety w kolorze pomarańczowym oraz naklejki z napisem 'przed użyciem zmieszać' jest zgodny z wymaganiami dotyczącymi oznaczania leków sporządzonych na receptę. Zgodnie z przepisami prawa farmaceutycznego, etykieta pomarańczowa jest stosowana dla preparatów przeznaczonych do użytku zewnętrznego, co w tym przypadku dotyczy sporządzonej zawiesiny. Przed użyciem tego typu leku istotne jest, aby użytkownik wiedział, że składniki należy dokładnie wymieszać, co zapewni równomierne rozprowadzenie substancji czynnych. Tego rodzaju informacje są kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta, a ich prawidłowe przekazanie ma na celu unikanie błędów w stosowaniu leku. Praktycznym przykładem jest sytuacja, w której pacjent otrzymuje zawiesinę do stosowania na skórę; brak informacji o konieczności wymieszania może prowadzić do niezadowalających efektów terapeutycznych oraz zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie standardów i dobrych praktyk w zakresie oznaczania leków.

Pytanie 39

Jakie leki stosuje się w terapii symptomów takich jak zawroty głowy i szumy uszne?

A. Betaserc 8 mg (Betahistine)
B. Diaprel MR 30 mg (Gliclazidum)
C. Amlozek 10 mg (Amlodipinum)
D. Bisocard 5 mg (Bisoprololum)
Betaserc 8 mg (Betahistine) jest lekiem stosowanym w leczeniu objawów takich jak szumy w uszach oraz zawroty głowy, które często są związane z zaburzeniami równowagi i chorobą Meniere'a. Działa poprzez poprawę mikrokrążenia w uchu wewnętrznym oraz zwiększenie przepływu krwi, co skutkuje zmniejszeniem ciśnienia śródchłonnego. Kluczowym mechanizmem działania betahistyny jest antagonizm wobec receptorów H1 oraz agonizm wobec receptorów H3, co prowadzi do zmniejszenia objawów vestibularnych. W praktyce, pacjenci z problemami równowagi mogą odczuć ulgę w postaci redukcji intensywności szumów usznych oraz poprawy ogólnego samopoczucia. Lek ten jest uznawany za standard w terapii objawowej, a jego stosowanie powinno być dostosowane przez specjalistów, zwracających uwagę na indywidualne potrzeby pacjentów oraz ewentualne interakcje z innymi lekami. W związku z tym, Betaserc powinien być rozważany w kontekście kompleksowego podejścia do pacjenta, co jest zgodne z aktualnymi wytycznymi w dziedzinie otolaryngologii.

Pytanie 40

Analiza ścieralności tabletek przeprowadza się, aby ustalić

A. czas rozpadu
B. dostępność biologiczną
C. wytrzymałość mechaniczną
D. dostępność farmaceutyczną
Badanie ścieralności tabletek jest kluczowym elementem oceny wytrzymałości mechanicznej form farmaceutycznych. Wytrzymałość mechaniczna odnosi się do zdolności tabletki do zachowania swojej integralności pod wpływem sił mechanicznych, które mogą wystąpić podczas transportu, przechowywania oraz podawania. Standardowe metody testowania ścieralności, takie jak testy na aparatach typu friabilator, pozwalają na ocenę, jak tabletki reagują na mechaniczne obciążenia, co ma ogromne znaczenie dla zapewnienia ich jakości. Przykładowo, tablety o wysokiej ścieralności mogą ulegać uszkodzeniom, co może prowadzić do zmniejszenia biodostępności leku w organizmie. Zgodnie z wytycznymi międzynarodowych agencji regulacyjnych, takich jak FDA czy EMA, badania te są integralną częścią procesu rozwoju leków, a ich wyniki wpływają na decyzje dotyczące formuł oraz technologii produkcji. Ostatecznie, właściwa ocena wytrzymałości mechanicznej ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia, że leki będą skuteczne oraz bezpieczne dla pacjentów.