Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik programista
Kwalifikacja: INF.03 - Tworzenie i administrowanie stronami i aplikacjami internetowymi oraz bazami danych
Data rozpoczęcia: 11 czerwca 2026 18:19
Data zakończenia: 11 czerwca 2026 18:59

Egzamin zdany!

Wynik: 27/40 punktów (67,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Dostępna jest tabela pracownicy zawierająca pola id, nazwisko, imię oraz wynagrodzenie. Kolumnę wynagrodzenie można usunąć przy użyciu następującej instrukcji

A. ALTER TABLE pracownicy DELETE wynagrodzenie

B. DROP TABLE pracownicy DELETE COLUMN wynagrodzenie

C. ALTER TABLE pracownicy DROP COLUMN wynagrodzenie

D. ALTER TABLE pracownicy DELETE COLUMN wynagrodzenie

W niepoprawnych odpowiedziach pojawiają się błędy związane z użyciem SQL i polecenia ALTER TABLE. Na przykład w pierwszej odpowiedzi ktoś użył kombinacji DROP TABLE i DELETE COLUMN, co jest totalnie pomyłką, bo DROP TABLE usuwa całą tabelę, a nie tylko kolumnę. Może to wynikać z pomylenia usuwania tabeli z usuwaniem kolumny. W następnej odpowiedzi, ALTER TABLE pracownicy DELETE COLUMN, mamy do czynienia z błędem, bo w SQL nie ma czegoś takiego jak DELETE COLUMN. Ludzie mogą to mylić z instrukcją DELETE, która dotyczy usuwania wierszy, a nie kolumn. Ostatnia odpowiedź, czyli ALTER TABLE pracownicy DELETE wynagrodzenie, też jest błędna, bo nie zaznacza, że chodzi o kolumnę, a użycie słowa DELETE w tym kontekście jest mylące. Takie błędy mogą wynikać z niepełnego zrozumienia podstawowych konceptów związanych z bazami danych i SQL. Żeby tego uniknąć, dobrze jest regularnie przeglądać dokumentację oraz ćwiczyć pisanie zapytań, bo to naprawdę pomaga w lepszym rozumieniu tego, co się robi.

Pytanie 2

Na zaprezentowanym schemacie bazy danych biblioteka, elementy takie jak: czytelnik, wypożyczenie oraz książka stanowią

A. atrybuty

B. krotki

C. encje

D. pola

Na tym schemacie bazy danych warto najpierw odróżnić kilka podstawowych pojęć: encja, atrybut, krotka i pole. To jest taki fundament, bez którego łatwo się pogubić. Prostokąty podpisane „czytelnik”, „wypożyczenie” i „książka” reprezentują ogólne typy obiektów, które występują w systemie. W języku modelowania danych nazywamy je encjami. Encja to nie pojedynczy rekord, tylko pewien rodzaj bytu, np. każdy konkretny czytelnik będzie instancją encji CZYTELNIK.
Częsty błąd polega na myleniu encji z atrybutami. Atrybut to pojedyncza cecha encji – na przykład imię, nazwisko, tytuł, rok wydania. Na diagramie są one wypisane wewnątrz prostokąta, pod nazwą encji. Gdyby „czytelnik” był atrybutem, to musiałby opisywać jakąś inną encję, co tu nie ma sensu. Podobnie jest z pojęciem pola: w praktyce pola kojarzymy z kolumnami w tabeli lub polami formularza. Pole to techniczna reprezentacja atrybutu w konkretnej tabeli, a nie osobny obiekt biznesowy.
Zdarza się też, że uczniowie zaznaczają odpowiedź „krotki”, bo widzą powiązanie z relacyjną bazą danych. Krotka (rekord, wiersz tabeli) oznacza jednak pojedyńczy wpis w tabeli, np. jednego konkretnego Kowalskiego jako czytelnika albo jedną konkretną książkę. Na diagramie nie widzimy pojedynczych rekordów, tylko definicję struktur, z których te rekordy będą się składać. Innymi słowy: encja to wzór, a krotka to jego konkretne wystąpienie.
Moim zdaniem najbezpieczniejsza metoda zapamiętania jest taka: na etapie projektowania koncepcyjnego mówimy o encjach i atrybutach, na etapie fizycznej bazy – o tabelach, kolumnach (polach) i rekordach (krotkach). W tym pytaniu mówimy właśnie o poziomie modelu koncepcyjnego, dlatego poprawnym pojęciem są encje, a nie atrybuty, krotki czy pola.

Pytanie 3

W tabeli psy znajdują się kolumny: imie, rasa, telefon_wlasciciela, rok_szczepienia. Jakie polecenie SQL należy zastosować, aby uzyskać numery telefonów właścicieli psów, które były szczepione przed rokiem 2015?

A. SELECT telefon_wlasciciela FROM psy WHERE rok_szczepienia < 2015

B. SELECT psy FROM rok_szczepienia < 2015

C. SELECT imie, rasa FROM psy WHERE rok_szczepienia > 2015

D. SELECT telefon_wlasciciela FROM psy WHERE rok_szczepienia > 2015

Wybór odpowiedzi 'SELECT telefon_wlasciciela FROM psy WHERE rok_szczepienia < 2015' jest poprawny, ponieważ spełnia wszystkie kryteria zawarte w pytaniu. Kluczowym elementem jest zastosowanie klauzuli WHERE, która filtruje wyniki do tych, gdzie rok szczepienia jest mniejszy niż 2015. Używając SELECT, wybieramy tylko kolumnę 'telefon_wlasciciela', co odpowiada na konkretną potrzebę, jaką jest uzyskanie numerów telefonów właścicieli psów, które były szczepione przed określoną datą. W praktyce, takie zapytanie może być użyteczne w sytuacjach np. przypominania właścicielom o konieczności szczepień, co wpisuje się w szerszy kontekst zarządzania zdrowiem zwierząt. Dobre praktyki w SQL obejmują również staranność przy określaniu warunków filtracji, aby zminimalizować ryzyko błędnych wyników. Warto także pamiętać o indeksowaniu kolumn w bazie danych, co może przyspieszyć wykonywanie takich zapytań, zwłaszcza w dużych zbiorach danych.

Pytanie 4

Przedstawiony kod PHP nawiązuje połączenie z serwerem bazy danych. Jakiego typu operacje powinny się znaleźć w instrukcji warunkowej w miejscu trzech kropek?

$db = mysqli_connect("localhost", "root", "qwerty", "baza1");
if (!$db) {
...
}

A. Zamknięcie połączenia z bazą danych

B. Informacja o pomyślnym nawiązaniu połączenia z bazą

C. Przetwarzanie danych uzyskanych z bazy

D. Obsługa błędu przy nawiązywaniu połączenia

Obsługa błędu połączenia jest kluczowym elementem przy nawiązywaniu połączenia z bazą danych w PHP. Gdy używamy funkcji mysqli_connect, istotne jest, aby sprawdzić, czy połączenie zostało nawiązane poprawnie. W przypadku, gdy połączenie nie powiedzie się, funkcja mysqli_connect zwraca fałsz. W takich sytuacjach warto zaimplementować odpowiednią obsługę błędów, aby zrozumieć, co poszło nie tak, oraz działania, które powinny być podjęte. Dobrą praktyką jest wykorzystanie funkcji mysqli_connect_errno oraz mysqli_connect_error, które dostarczają szczegółowych informacji o błędzie. Na przykład, można wyświetlić komunikat o błędzie lub zalogować go do pliku w celu dalszej analizy. W ten sposób programista może szybko zidentyfikować problem, czy to związany z błędnym loginem, hasłem, czy problemami z serwerem bazy danych. Implementacja takiej obsługi błędów zwiększa stabilność aplikacji oraz ułatwia późniejsze diagnozowanie problemów, co jest istotne w profesjonalnym środowisku programistycznym.

Pytanie 5

W bazie danych dotyczącej sklepu znajduje się tabela artykuły, która posiada pole o nazwie nowy. Jak można zaktualizować to pole, aby dla każdego rekordu wprowadzić wartość TRUE, stosując odpowiednią kwerendę?

A. INSERT INTO nowy FROM artykuły SET TRUE

B. INSERT INTO artykuły VALUE nowy=TRUE

C. UPDATE nowy FROM artykuły VALUE TRUE

D. UPDATE artykuły SET nowy=TRUE

Odpowiedź UPDATE artykuły SET nowy=TRUE; jest poprawna, ponieważ wykorzystuje standardową składnię SQL do aktualizacji istniejących rekordów w tabeli. Kwerenda ta zmienia wartość pola 'nowy' na TRUE dla wszystkich rekordów w tabeli 'artykuły'. Metoda ta jest szeroko stosowana w praktyce, gdyż pozwala na masową aktualizację danych w bazie bez konieczności ich usuwania czy dodawania nowych rekordów. Z uwagi na fakt, że pole 'nowy' ma być uzupełnione dla wszystkich pozycji w tabeli, użycie kwerendy UPDATE jest najefektywniejszym i najbardziej intuicyjnym rozwiązaniem. Przykład zastosowania może obejmować sytuację, w której sklep wprowadza nową kategorię produktów, które są oznaczane jako 'nowe'. Stosowanie dobrze zdefiniowanych kwerend UPDATE jest zgodne z dobrymi praktykami w zarządzaniu bazami danych, ponieważ promuje integralność danych oraz umożliwia łatwą modyfikację i kontrolę nad bazą.

Pytanie 6

Jakie dane zostaną wybrane po wykonaniu poniższej kwerendy na pokazanych rekordach?

SELECT id FROM samochody WHERE rocznik LIKE "2%4";

id	marka	model	rocznik
1	Fiat	Punto	2016
2	Fiat	Punto	2002
3	Fiat	Punto	2007
4	Opel	Corsa	2016
5	Opel	Astra	2003
6	Toyota	Corolla	2016
7	Toyota	Corolla	2014
8	Toyota	Yaris	2004

A. Brak danych

B. Tylko id równe 8

C. Pole id równe 7 oraz 8

D. Wszystkie id

Odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ zapytanie SQL SELECT id FROM samochody WHERE rocznik LIKE '2_4'; filtruje rekordy, które mają w kolumnie rocznik wartość z drugą cyfrą równą '2' i czwartą cyfrą równą '4'. W złożonym zapytaniu SQL zastosowano operator LIKE z użyciem symbolu podkreślenia (_) jako symbolu zastępczego dla pojedynczego znaku. To oznacza, że szukamy dowolnego roku, który zaczyna się od cyfry '2', ma dowolną cyfrę na drugiej pozycji i cyfrę '4' na ostatniej pozycji. Praktycznie oznacza to, że wybierane są identyfikatory pojazdów, które mają rocznik odpowiadający temu wzorcowi. W dostarczonym zbiorze danych tylko rekordy o id 7 i 8 spełniają ten warunek, ponieważ rocznik to 2014 i 2004. Tego rodzaju konstrukcja SQL jest użyteczna w sytuacjach, gdy potrzebujemy selektywnie uzyskać dane na podstawie wzorców. Operator LIKE jest bardzo efektywny w analizie danych tekstowych w bazach danych np. w raportach analitycznych gdzie kluczowe jest wyszukiwanie na podstawie wzorców. Warto zaznaczyć, że takie podejście jest zgodne ze standardami SQL, ułatwiającymi zarządzanie i filtrowanie danych w złożonych systemach bazodanowych.

Pytanie 7

Określ rodzaj relacji między tabelami: Tabela1 oraz Tabela3?

A. Jeden do jednego

B. Wiele do wielu

C. Wiele do jednego

D. Jeden do wielu

Relacja wiele do wielu pomiędzy tabelami w bazie danych oznacza, że jeden rekord w pierwszej tabeli może być powiązany z wieloma rekordami w drugiej tabeli i odwrotnie. To jest powszechne w sytuacjach, gdzie istnieje potrzeba przechowywania złożonych asocjacji danych. W przedstawionym schemacie, Tabela1 reprezentuje uczniów, a Tabela3 nauczycieli. Ponieważ jeden uczeń może być uczony przez wielu nauczycieli, a jeden nauczyciel może uczyć wielu uczniów, Tabela2 stanowi tabelę pośrednią, często zwaną tabelą asocjacyjną, która przechowuje klucze obce z obu tabel, tworząc relację wiele do wielu. Tego typu struktura jest kluczowa, gdy chcemy modelować bardziej złożone związki danych i zapewnić łatwy dostęp do nich, co jest standardową praktyką w relacyjnych bazach danych. Użycie tabel asocjacyjnych pozwala na efektywne zarządzanie danymi i jest zgodne z normą normalizacji bazy danych, eliminując redundancję i zapewniając integralność danych. W kontekście praktycznym, takie podejście umożliwia elastyczne zapytania i analizy, co jest fundamentalne w zarządzaniu danymi w dużych systemach informacyjnych.

Pytanie 8

Co robi kwerenda:

ALTER TABLE artykuly MODIFY cena float;

A. zmienia nazwę kolumny cena na float

B. usuwa kolumnę cena

C. zmienia typ kolumny cena na float

D. dodaje kolumnę cena typu float, jeśli nie istnieje

Polecenie ALTER TABLE artykuly MODIFY cena float; zmienia DEFINICJĘ istniejącej kolumny cena, ustawiając jej typ na float (liczba zmiennoprzecinkowa). Klauzula MODIFY służy właśnie do zmiany właściwości kolumny, która już istnieje. Dlatego polecenie zmienia typ kolumny cena na float.

Pytanie 9

W języku SQL przedstawiony warunek jest równoważny warunkowi

liczba >= 10 AND liczba <= 100

A. liczba BETWEEN 10 AND 100

B. liczba LIKE '10%'

C. liczba IN (10, 100)

D. NOT (liczba < 10 AND liczba > 100)

Dobra robota! Twoja odpowiedź jest na pewno poprawna. Warunek 'liczba >= 10 AND liczba <= 100' w SQL oznacza, że musimy znaleźć liczbę, która jest większa lub równa 10 i mniejsza lub równa 100. Można to również zapisać jako 'liczba BETWEEN 10 AND 100', co po prostu definiuje zakres wartości od 10 do 100, łącznie z tymi granicami. Używanie operatorów takich jak BETWEEN jest naprawdę przydatne w SQL, bo ułatwia nam życie przy pisaniu zapytań i sprawia, że łatwiej jest zrozumieć, co ten kod właściwie robi. Fajnie umieć takie rzeczy, bo to naprawdę klucz do efektywnej pracy z bazami danych.

Pytanie 10

Na podstawie jakiego parametru oraz z ilu tabel będą zwrócone wiersze w wyniku podanego zapytania?

SELECT * FROM producent, hurtownia, sklep, serwis WHERE
producent.nr_id = hurtownia.nr_id AND
producent.wyrob_id = serwis.wyrob_id AND
hurtownia.nr_id = sklep.nr_id AND
sklep.nr_id = serwis.nr_id AND
producent.nr_id = 1;

A. Na podstawie parametru wyrob_id tylko dla trzech tabel

B. Na podstawie parametru nr_id dla wszystkich tabel

C. Na podstawie parametru wyrob_id tylko dla trzech tabel

D. Na podstawie parametru nr_id tylko dla trzech tabel

Analizując błędne odpowiedzi można zauważyć że kluczowym aspektem w tym pytaniu jest zrozumienie zastosowania parametrów w klauzuli WHERE Odpowiedzi sugerujące selekcję według parametru wyrob_id są nieprawidłowe ponieważ w klauzuli WHERE dominującą rolę odgrywa parametr nr_id choć występuje tam także warunek dotyczący wyrob_id to jednak główną funkcją jest połączenie tabel według nr_id Jest to typowy błąd wynikający z nieuwzględnienia hierarchii oraz sposobu połączenia tabel w relacyjnych bazach danych Ponadto niektóre odpowiedzi ograniczają się wyłącznie do trzech tabel co również jest błędne ponieważ zapytanie obejmuje wszystkie cztery wymienione tabele producent hurtownia sklep i serwis Koncentracja na jednej lub dwóch tabelach często bierze się z pominięcia kluczowych związków logicznych między tabelami jak w przypadku odpowiedzi które ograniczają scope do mniejszej liczby tabel niż rzeczywiście obejmuje zapytanie Kluczową umiejętnością jest zrozumienie jak różne parametry mogą wpływać na wybór danych zwłaszcza w kontekście tworzenia złożonych zapytań SQL gdzie przemyślane zastosowanie klauzul jest niezbędne do efektywnego zarządzania danymi i unikania niepoprawnych interpretacji wyników Właściwe zrozumienie jak parametry takie jak nr_id czy wyrob_id funkcjonują w zapytaniach pozwala na ich poprawne i skuteczne zastosowanie co jest kluczowe w profesjonalnym podejściu do pracy z bazami danych

Pytanie 11

Co zazwyczaj wchodzi w skład frameworka?

A. zarządzanie komunikacją z bazą oraz mechanizm uruchamiania i przetwarzania akcji

B. wbudowany serwer i obsługa formularzy

C. certyfikat HTTP oraz mechanizm przetwarzania akcji

D. obsługa błędów i domena

Framework dostarcza gotowy szkielet aplikacji, a w jego skład wchodzą m.in. mechanizmy zarządzania komunikacją z bazą danych oraz uruchamiania i przetwarzania akcji (żądań) - czyli „rusztowanie”, na którym programista buduje logikę. Dzięki temu nie pisze się tych elementów od zera. Dlatego framework zawiera obsługę bazy oraz przetwarzanie akcji.

Pytanie 12

W systemie baz danych hurtowni utworzono tabelę sprzedaz z polami: id, kontrahent, grupa_cenowa, obrot. Jakie polecenie należy zastosować, aby znaleźć jedynie kontrahentów z drugiej grupy cenowej, których obrót przekracza 4000zł?

A. SELECT sprzedaz FROM kontrahent WHERE obrot > 4000

B. SELECT sprzedaz FROM kontrahent WHERE grupa_cenowa = 2 AND obrot > 4000

C. SELECT kontrahent FROM sprzedaz WHERE grupa_cenowa = 2 OR obrot > 4000

D. SELECT kontrahent FROM sprzedaz WHERE grupa_cenowa = 2 AND obrot > 4000

Poprawna odpowiedź to 'SELECT kontrahent FROM sprzedaz WHERE grupa_cenowa = 2 AND obrot > 4000;'. To polecenie SQL precyzyjnie spełnia wymagania postawione w pytaniu, ponieważ korzysta z operatora AND do jednoczesnego filtrowania kontrahentów w drugiej grupie cenowej oraz tych, których obrót przekracza 4000 zł. W praktyce, takie zapytanie jest niezwykle użyteczne w analizie danych w hurtowniach, umożliwiając wyodrębnienie tylko tych kontrahentów, którzy spełniają oba warunki, co jest kluczowe w procesach selekcji kontrahentów do dalszych działań marketingowych czy analizy rentowności. Warto zauważyć, że dobrym nawykiem jest dokładne określenie, które pola chcemy wyświetlić, a w tym przypadku 'kontrahent' wskazuje na konkretne dane, które są istotne dla analizy. Dodatkowo, stosowanie odpowiednich warunków w zapytaniach SQL jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie optymalizacji wydajności bazy danych, ponieważ pozwala na minimalizację ilości przetwarzanych danych oraz zwiększa przejrzystość wyników.

Pytanie 13

W języku PHP wykonano poniższą operację. Aby uzyskać wszystkie rezultaty tego zapytania, należy:

$tab = mysqli_query($db, "SELECT imie FROM Osoby WHERE wiek < 18");

A. użyć polecenia mysql_fetch

B. zastosować pętlę z poleceniem mysqli_fetch_row

C. wyświetlić zmienną $db

D. zaindeksować zmienną tab, tab[0] to pierwsze imię

Pojawiające się koncepcje w odpowiedziach błędnych wskazują na niezrozumienie procesu pobierania danych z bazy danych w PHP. Zaindeksowanie zmiennej tab, w myśli o tym, że tab[0] zwróci pierwsze imię, jest podejściem, które nie uwzględnia, że zmienna $tab nie jest tablicą, lecz wynikiem zapytania, które może zawierać wiele wierszy. Otrzymujemy obiekt typu mysqli_result, który musi być przetworzony przez odpowiednie funkcje, a nie za pomocą prostego indeksowania. Zastosowanie polecenia mysql_fetch jest również niepoprawne, ponieważ mysql_fetch jest przestarzałą funkcją z rodziny mysql, która nie jest już wspierana i powinna być zastąpiona przez mysqli_fetch_ lub PDO. Wyświetlanie zmiennej $db nie ma sensu w kontekście uzyskania wyników zapytania, ponieważ zmienna ta odnosi się do połączenia z bazą danych, a nie do danych z zapytania. Te błędne podejścia prowadzą do szerszego problemu, którym jest brak znajomości mechanizmów obsługi baz danych w PHP oraz różnicy między różnymi typami metod dostępu do danych. Kluczowe jest, aby nie tylko znać składnię, ale także rozumieć koncepty stojące za pobieraniem i przetwarzaniem danych w systemach baz danych. Właściwe podejście do zarządzania danymi wymaga umiejętności korzystania z odpowiednich funkcji oraz znajomości struktur danych, które są wykorzystywane w PHP.

Pytanie 14

Dana jest tabela firmy zawierająca następujące kolumny: nazwa, adres, NIP, obrot (obrót w ostatnim miesiącu), rozliczenie, status. Wykonanie kwerendy SQL SELECT sprawi, że zostaną wyświetlone

SELECT nazwa, NIP FROM firmy WHERE obrot < 4000;

A. jedynie nazwa oraz numer NIP firm, które w ostatnim miesiącu miały obrót co najmniej 4000 zł.

B. wszystkie dane firm, które w ostatnim miesiącu miały obrót co najmniej 4000 zł.

C. jedynie nazwa oraz numer NIP firm, które w ostatnim miesiącu miały obrót mniejszy niż 4000 zł.

D. wszystkie dane firm, które w ostatnim miesiącu miały obrót mniejszy niż 4000 zł.

Twoja odpowiedź jest poprawna. Przy wykonywaniu zapytań SQL często wybieramy nie wszystkie, a jedynie niektóre kolumny z tabeli. W tym przypadku, pytanie dotyczyło wybrania tylko nazwy i NIPu firm, które w ostatnim miesiącu miały obrót mniejszy niż 4000 zł. Do realizacji tego zadania użyliśmy kwerendy SELECT z określeniem kolumn oraz warunku w klauzuli WHERE. Jest to częsty scenariusz w praktyce, gdy potrzebujemy wyfiltrować dane według określonych kryteriów. Ważne jest zrozumienie, że instrukcja SELECT jest używana do wybrania jednej lub wielu kolumn, które chcemy zobaczyć w wynikach, a klauzula WHERE służy do definiowania warunków, które muszą spełniać dane wyświetlane w wynikach.

Pytanie 15

Jakie będą skutki wykonania podanego zapytania w tabeli?

ALTER TABLE nazwa1 ADD nazwa2 DOUBLE NOT NULL;

A. zmiana wartości kolumny nazwa2 na DOUBLE

B. dodanie kolumny nazwa2 z wartością domyślną typu DOUBLE

C. zmiana nazwy kolumny z nazwa1 na nazwa2

D. dodanie kolumny nazwa2 typu zmiennoprzecinkowego

Analiza błędnych odpowiedzi związanych z zapytaniem ALTER TABLE wymaga zrozumienia funkcji oraz ograniczeń tej komendy w SQL. Słowo kluczowe ADD wskazuje na intencję dodania nowego elementu do struktury tabeli co eliminuje możliwość zmiany istniejącej kolumny jak sugerują niektóre odpowiedzi. Typ DOUBLE jest używany do przechowywania danych zmiennoprzecinkowych lecz nie oznacza to że istniejąca kolumna może zmieniać się na ten typ poprzez użycie ADD co jest błędnym zrozumieniem funkcji SQL. Typowe błędy myślowe obejmują mylenie dodawania nowej kolumny ze zmianą istniejącej co można osiągnąć jedynie poprzez bezpośrednie użycie MODIFY w poleceniu ALTER TABLE. Również błędne jest założenie że dodawanie kolumny automatycznie ustali wartość domyślną co wymaga specjalnego określenia DEFAULT w zapytaniu aby wprowadzić takie ustawienie. Konsekwencją takiego błędnego rozumienia jest niepoprawna rozbudowa struktury danych co może prowadzić do problemów w aplikacjach wykorzystujących bazę danych. Prawidłowe rozumienie działania ALTER TABLE jest kluczowe w efektywnym zarządzaniu i rozwoju baz danych co zgodne jest z dobrymi praktykami w tej dziedzinie. Aby uniknąć tych błędów warto zapoznać się z dokumentacją i praktykami związanymi z obsługą SQL i wdrożyć systematyczne testowanie zmian strukturalnych przed ich implementacją w środowisku produkcyjnym co minimalizuje ryzyko błędów i ich wpływ na operacje biznesowe. Poprawne użycie ALTER TABLE wymaga także zaawansowanej znajomości typów danych i zasad spójności w bazach danych co jest istotnym elementem kompetencji każdego specjalisty IT zarządzającego danymi. W kontekście tego pytania ważne jest zrozumienie że kluczową operacją jest dodanie nowej kolumny a nie zmiana istniejącej struktury co wymaga innego podejścia i komend SQL.

Pytanie 16

Która klauzula SQL służy do posortowania wyników zapytania?

GROUP BY

WHERE

HAVING

ORDER BY

Wyniki zapytania sortuje klauzula ORDER BY, po której podaje się kolumnę i kierunek: ASC (rosnąco, domyślnie) lub DESC (malejąco), np. SELECT * FROM klienci ORDER BY nazwisko ASC. Można sortować po wielu kolumnach. Dlatego do uporządkowania wyniku służy ORDER BY.

Pytanie 17

Co PRZYSPIESZA wyszukiwanie danych, ale może spowolnić operacje zapisu (INSERT/UPDATE)?

A. wartości domyślne

B. indeksy

C. klucze podstawowe

D. reguły

Pozostałe elementy nie mają takiego kompromisu. Reguły i wartości domyślne dotyczą poprawności i wypełniania danych, a klucze podstawowe identyfikują rekordy (same w sobie nie są mechanizmem przyspieszania wyszukiwań po dowolnych polach). Przyspieszają odczyt kosztem zapisu indeksy.

Pytanie 18

Na zakończenie dnia w systemie zarządzania magazynem sklepu spożywczego generowany jest raport, który przedstawia produkty oraz ich dostawców, dla których ilość na stanie jest mniejsza niż 10 sztuk. Do stworzenia tego raportu zastosowano kwerendę

A. SELECT

B. INSERT INTO

C. UPDATE

D. CHECK TABLE

Odpowiedź 'SELECT' jest poprawna, ponieważ to polecenie służy do pobierania danych z bazy danych. Kwerenda SELECT umożliwia zdefiniowanie, jakie kolumny oraz z jakich tabel chcemy wyświetlić. W kontekście raportu dla sklepu spożywczego, który wyświetla produkty z ich dostawcami, gdzie stan magazynowy jest mniejszy niż 10 sztuk, kwerenda SELECT pozwoli na precyzyjne określenie kryteriów wyszukiwania, takich jak nazwa produktu, nazwa dostawcy oraz warunek dotyczący stanu magazynowego. Przykładowa kwerenda mogłaby wyglądać następująco: 'SELECT product_name, supplier_name FROM inventory WHERE stock < 10'. W praktyce, stosowanie kwerend SELECT w raportach umożliwia monitorowanie stanów magazynowych, co jest kluczowe dla efektywnego zarządzania zapasami oraz podejmowania decyzji o zamówieniach. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami w zarządzaniu danymi w sklepach detalicznych, gdzie ciągłe monitorowanie stanu magazynowego jest kluczowe dla utrzymania płynności sprzedaży i zadowolenia klientów.

Pytanie 19

Wskaż właściwą zasadę związaną z integralnością danych w bazie danych?

A. pole klucza podstawowego musi mieć utworzony indeks

B. w relacji 1..n pole klucza obcego łączy się z polem klucza obcego innej tabeli

C. pole klucza podstawowego nie może pozostawać puste

D. pole klucza obcego nie może być puste

Pole klucza podstawowego, definiujące unikalność wierszy w tabeli, nie może być puste. Jest to fundamentalna zasada normalizacji baz danych, która zapewnia integralność danych oraz ich jednoznaczność. W praktyce oznacza to, że każda tabela w relacyjnej bazie danych musi mieć przynajmniej jeden klucz podstawowy, który nie dopuszcza do pojawienia się dwóch identycznych rekordów. Na przykład, w bazie danych klientów, numer identyfikacyjny klienta (np. PESEL lub ID) powinien być kluczem podstawowym. Dzięki temu można jednoznacznie identyfikować każdy rekord, co jest kluczowe dla operacji takich jak aktualizacja lub usunięcie danych. Dobrą praktyką jest także zapewnienie, aby klucz podstawowy był prosty w użyciu, zrozumiały dla użytkowników oraz, w miarę możliwości, niemożliwy do zmiany, co zmniejsza ryzyko błędów przy zarządzaniu danymi. Dodatkowo, klucz podstawowy powinien być indeksowany, co przyspiesza operacje wyszukiwania, ale jego podstawową cechą pozostaje unikalność i obowiązek posiadania wartości.

Pytanie 20

W języku PHP przeprowadzono operację przedstawioną w ramce. Jak można postąpić, aby wyświetlić wszystkie wyniki tego zapytania?

$tab = mysqli_query($db, "SELECT imie FROM Osoby WHERE wiek < 18");

A. zaindeksować zmienną tab, tab[0] to pierwsze imię

B. użyć polecenia mysql_fetch

C. zastosować pętlę z poleceniem mysqli_fetch_row

D. pokazać zmienną $db

W przypadku wyświetlania wyników zapytania SQL w PHP, ważne jest zrozumienie mechanizmu działania funkcji dostępnych w bibliotece mysqli. Wśród niewłaściwych koncepcji można wymienić próbę wyświetlenia zmiennej $db, która jest zazwyczaj uchwytem połączenia do bazy danych a nie bezpośrednim wynikiem zapytania. To podejście często prowadzi do błędów logicznych, ponieważ $db reprezentuje połączenie a nie dane wynikowe. Polecenie mysql_fetch, choć kiedyś używane w starszej wersji PHP, obecnie nie jest zalecane z powodu przestarzałości i braku wsparcia dla rozszerzenia mysql, które zostało zastąpione przez mysqli i PDO. Próba zaindeksowania zmiennej tab jako tab[0] bez odpowiedniego pobrania danych wynikowych jest również błędna. Zmienna tab przechowuje rezultat zapytania w postaci obiektu typu mysqli_result, a bez użycia odpowiednich funkcji fetch nie można bezpośrednio uzyskać dostępu do danych. Takie podejście wynika z niezrozumienia struktury danych zwracanych przez zapytania. Iteracyjne pobieranie wyników za pomocą funkcji typu mysqli_fetch_row czy mysqli_fetch_assoc jest standardem w nowoczesnych aplikacjach PHP, ponieważ umożliwia elastyczne i efektywne zarządzanie danymi. Zastosowanie odpowiednich mechanizmów fetch pozwala na bezbłędne iterowanie przez wiersze wynikowe co jest kluczowe dla poprawnego przetwarzania danych z bazy.

Pytanie 21

Które z poniższych poleceń pozwala na dodanie kolumny zadanie_kompletne do tabeli zadania?

A. CREATE INDEX zadania ADD COLUMN zadanie_kompletne int

B. ALTER TABLE zadania ADD COLUMN zadanie_kompletne int

C. ADD COLUMN zadanie_kompletne WITH zadania

D. INSERT INTO zadania VALUES zadanie_kompletne

Dodanie kolumny do istniejącej tabeli w relacyjnej bazie danych może być realizowane za pomocą polecenia ALTER TABLE. To polecenie jest standardem SQL i jest wspierane przez większość systemów zarządzania bazami danych, takich jak MySQL, PostgreSQL, Oracle czy Microsoft SQL Server. W przypadku zapytania 'ALTER TABLE zadania ADD COLUMN zadanie_kompletne int', polecenie to modyfikuje strukturę tabeli 'zadania', dodając nową kolumnę o nazwie 'zadanie_kompletne', która będzie przechowywać dane typu całkowitego (int). Praktycznym przykładem zastosowania tego polecenia może być system zarządzania projektami, w którym chcemy śledzić status zadań. Po dodaniu tej kolumny, możemy wprowadzać wartości 0 lub 1, które mogą reprezentować, czy zadanie zostało ukończone, czy nie. Użycie ALTER TABLE jest niezbędne, gdyż inne polecenia, takie jak CREATE INDEX czy INSERT INTO, służą do innych celów, takich jak tworzenie indeksów lub wstawianie danych, a nie do modyfikacji struktury tabeli. W praktyce, aby upewnić się, że zmiany są zgodne z wymaganiami systemu, zaleca się zawsze wykonanie kopii zapasowej bazy danych przed przeprowadzeniem operacji na strukturze tabeli.

Pytanie 22

Na czym polega operacja selekcji w algebrze relacji?

A. na wyborze krotek spełniających określone warunki

B. na wyborze krotek bez wartości NULL

C. na usunięciu pustych wierszy

D. na usunięciu krotek z powtarzającymi się polami

Selekcja w algebrze relacji to operacja wyboru tych KROTEK (wierszy), które spełniają zadany warunek - jej odpowiednikiem w SQL jest klauzula WHERE. Z całej relacji zostają więc tylko rekordy pasujące do kryterium (np. pracownicy z pensją powyżej 5000). Dlatego selekcja to wybór krotek spełniających warunek.

Pytanie 23

Dana jest tabela ksiazki z polami: tytul, autor, cena (typu liczbowego). Aby kwerenda SELECT wybrała tylko tytuły, dla których cena jest mniejsza od 50 zł, należy zapisać

A. SELECT tytul FROM ksiazki WHERE cena < 50;

B. SELECT tytul FROM ksiazki WHERE cena > '50 zł';

C. SELECT ksiazki FROM tytul WHERE cena < '50 zł';

D. SELECT * FROM ksiazki WHERE cena < 50;

Prawidłowa odpowiedź wybiera dokładnie to, o co chodzi w treści zadania: tylko kolumnę tytul z tabeli ksiazki, ale tylko dla tych rekordów, gdzie cena jest mniejsza niż 50. Składnia SELECT tytul FROM ksiazki WHERE cena < 50; jest zgodna ze standardowym SQL i pokazuje dobrą praktykę – pobieramy tylko te dane, które są nam potrzebne, zamiast używać SELECT *. Dzięki temu zapytanie jest lżejsze, szybsze i czytelniejsze, co w większych projektach ma naprawdę duże znaczenie.

Moim zdaniem warto zwrócić uwagę na kilka elementów. Po pierwsze, w klauzuli SELECT podajemy konkretne nazwy kolumn (tu: tytul), nie nazwę tabeli. Po drugie, w FROM podajemy dokładnie nazwę tabeli, z której korzystamy (ksiazki). Po trzecie, warunek WHERE cena < 50 poprawnie porównuje wartość liczbową, bo kolumna cena ma typ liczbowy, więc nie używamy tu cudzysłowów ani żadnych „zł” w środku.

W praktyce podobny wzorzec stosuje się cały czas, np.: SELECT tytul, autor FROM ksiazki WHERE cena <= 30; żeby dostać tańsze książki, albo SELECT tytul FROM ksiazki WHERE cena BETWEEN 20 AND 40; gdy interesuje nas konkretny przedział. W profesjonalnych aplikacjach webowych taka precyzja w definiowaniu zapytań SQL jest podstawą: ułatwia optymalizację, indeksowanie kolumn (np. indeks na kolumnie cena przyspiesza filtrowanie w WHERE) i minimalizuje przesyłanie niepotrzebnych danych między bazą a aplikacją. Dobra praktyka jest też taka, żeby dostosowywać typy danych: skoro cena jest liczbą, to porównujemy ją z liczbą, bez jednostek, a formatowanie typu „50 zł” robimy później w warstwie prezentacji, np. w PHP, JavaScript albo w szablonach widoków.

Pytanie 24

Które tabele będą analizowane w wyniku tego polecenia?

CHECK TABLE pracownicy CHANGED;

A. Tabele, które zmieniły się od poprzedniej weryfikacji lub nie zostały poprawnie zamknięte

B. Wyłącznie tabele, które nie zostały poprawnie zamknięte

C. Tabele, które zostały zmodyfikowane w bieżącej sesji

D. Jedynie tabele odwołujące się do innych

W kontekście podanych odpowiedzi, jedynie opcja pierwsza jest prawidłowa. Niepoprawne jest stwierdzenie, że polecenie CHECK TABLE będzie sprawdzać tylko tabele, które nie zostały poprawnie zamknięte, jak sugeruje druga odpowiedź. Taki scenariusz odnosi się do bardziej ograniczonej funkcji, podczas gdy w realnych zastosowaniach administracyjnych konieczne jest uwzględnienie wszelkich potencjalnych zmian w tabelach, które mogą wpływać na ich integralność. Trzecia odpowiedź wskazuje na tabele referujące do innych, co jest błędnym założeniem, ponieważ polecenie nie ogranicza się do takich relacji, lecz skupia się na detekcji zmian w danych. Ostatecznie, czwarta odpowiedź sugeruje sprawdzanie tabel zmienionych jedynie w bieżącej sesji, co jest nieprawidłowe, ponieważ polecenie z opcją CHANGED poszukuje zmian od ostatniego sprawdzenia bez ograniczenia czasowego do jednej sesji. Typowe błędy myślowe wynikają z niezrozumienia zakresu działania tej funkcji, która ma za zadanie identyfikację zmian wpływających na dane niezależnie od kontekstu czasowego, co jest fundamentalne dla zachowania integralności i poprawności operacji w ramach zarządzania bazą danych, zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi w zarządzaniu systemami bazodanowymi.

Pytanie 25

Rozważ tabelę pracownicy. Jakie jest polecenie MySQL, które usuwa wszystkie wpisy z tabeli, gdzie pole rodzaj_umowy jest puste?

A. DROP pracownicy FROM rodzaj_umowy = 0

B. DELETE pracownicy WHERE rodzaj_umowy ='brak'

C. DELETE FROM pracownicy WHERE rodzaj_umowy IS NULL

D. DROP pracownicy WHERE rodzaj_umowy IS NULL

Aby usunąć wszystkie rekordy z tabeli pracownicy, dla których pole rodzaj_umowy pozostaje puste, czyli ma wartość NULL, używamy polecenia DELETE FROM pracownicy WHERE rodzaj_umowy IS NULL. Klauzula DELETE FROM jest standardowym poleceniem SQL, które służy do usuwania danych z bazy danych. W tym przypadku warunek IS NULL jest kluczowy, ponieważ wskazuje, że chcemy usunąć jedynie te rekordy, w których pole rodzaj_umowy nie zawiera żadnej wartości. Warto zauważyć, że NULL w SQL oznacza brak wartości, co różni się od innych typów wartości, jak na przykład 0 czy pusty ciąg tekstowy. Przykład praktyczny użycia tego polecenia: jeśli w tabeli mamy pracowników z różnymi rodzajami umowy, w tym także takich, którzy nie mają przypisanego rodzaju, to powyższe polecenie usunie ich z bazy danych. Tego rodzaju operacje są niezwykle ważne w kontekście utrzymania bazy danych, gdyż pozwalają na eliminację nieaktualnych lub niekompletnych danych, co w efekcie prowadzi do poprawy jakości przechowywanych informacji i ułatwia późniejsze zapytania do bazy. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami w zakresie zarządzania danymi i normami ANSI SQL.

Pytanie 26

Przedstawiony fragment kodu ilustruje działanie

A. prezentacji danych

B. podjęcia decyzji

C. pozyskiwania danych

D. wykorzystania zdefiniowanej procedury lub funkcji

Zastosowanie gotowej procedury lub funkcji nie jest reprezentowane przez blok w kształcie rombu. Takie czynności zazwyczaj ilustruje się prostokątem z zaokrąglonymi narożnikami lub innym charakterystycznym symbolem, który wskazuje na działanie sekwencyjne. Wczytanie danych z kolei często reprezentowane jest przez blok w kształcie równoległoboku, podkreślający operacje wejścia-wyjścia, czyli interakcję z zewnętrznym źródłem danych. Wyświetlanie danych również jest związane z operacjami wejścia-wyjścia, co sugeruje podobny symbol jak w przypadku wczytywania danych. Podstawowy błąd myślowy w tych odpowiedziach polega na myleniu struktury kontrolnej z funkcjami operacyjnymi. Struktury kontrolne, jak decyzje, są kluczowe dla logiki programu, podczas gdy operacje wejścia-wyjścia są bardziej związane z przetwarzaniem danych. Zrozumienie tych różnic jest fundamentalne dla poprawnego projektowania algorytmów i diagramów przepływu, co znacząco wpływa na efektywność i czytelność projektowanych systemów.

Pytanie 27

Jakim poleceniem SQL można zlikwidować z tabeli artykuly wiersze, które zawierają słowo "sto" w dowolnej lokalizacji pola tresc?

A. DELETE FROM artykuly WHERE tresc = "%sto%"

B. DELETE * FROM artykuly WHERE tresc = "%sto%"

C. DELETE * FROM artykuly WHERE tresc LIKE "%sto%"

D. DELETE FROM artykuly WHERE tresc LIKE "%sto%"

Odpowiedź "DELETE FROM artykuly WHERE tresc LIKE '%sto%';" jest okej, bo używasz operatora LIKE. To pozwala na szukanie wzorców w tekście. W SQL to polecenie usunie wszystkie wiersze z tabeli 'artykuly', które mają słowo 'sto' w polu 'tresc', niezależnie od tego, gdzie się ono znajduje. Te znaki procentu (%) przed i po 'sto' to takie wildcardy, które mogą oznaczać dowolny tekst przed lub po. To zgodne z dobrymi praktykami programowania w SQL, gdzie można używać LIKE, gdy nie mamy ściśle określonego formatu. Na przykład, takie zapytanie może się przydać, żeby usunąć artykuły z niepożądanym zwrotem, co ma znaczenie przy moderowaniu treści na stronach internetowych.

Pytanie 28

Tabela zwierzeta ma m.in. nazwa, gromada, dlugosc_zycia. Która kwerenda zwróci nazwy zwierząt żyjących min. 20 lat ORAZ będących ssakami?

SELECT nazwa FROM zwierzeta WHERE dlugosc_zycia >= 20;

SELECT nazwa FROM zwierzeta WHERE dlugosc_zycia >= 20 OR gromada = 'ssak';

SELECT nazwa FROM zwierzeta WHERE dlugosc_zycia >= 20 AND gromada = 'ssak';

SELECT nazwa FROM zwierzeta WHERE gromada = 'ssak';

Zadanie wymaga, by oba warunki zachodziły jednocześnie - długość życia min. 20 lat (dlugosc_zycia >= 20) ORAZ przynależność do ssaków (gromada = 'ssak') - dlatego łączy je AND: SELECT nazwa FROM zwierzeta WHERE dlugosc_zycia >= 20 AND gromada = 'ssak';. Dlatego ta kwerenda jest poprawna.

Pytanie 29

Za pomocą podanego zapytania w tabeli zostanie wykonane

ALTER TABLE nazwa1 ADD nazwa2 DOUBLE NOT NULL;

A. Dodana kolumna nazwa2 o typie zmiennoprzecinkowym.

B. Zmieniono typ kolumny nazwa2 na DOUBLE.

C. Dodana kolumna nazwa2, która nie przyjmuje wartości domyślnej.

D. Została zmieniona nazwa kolumny z nazwa1 na nazwa2.

Analizując dostępne odpowiedzi, warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii związanych z instrukcją ALTER TABLE oraz jej zastosowaniem. Pierwsza koncepcja, dotycząca zmiany nazwy kolumny z nazwa1 na nazwa2, jest niepoprawna, ponieważ zapytanie nie wskazuje na taką operację. Zamiast tego, tworzymy nową kolumnę, a nie modyfikujemy istniejącą. Przechodząc do drugiej odpowiedzi, zmiana wartości kolumny nazwa2 na DOUBLE jest błędna, ponieważ instrukcja nie odnosi się do zmian wartości, ale do struktury tabeli. Kolejna nieprawidłowa koncepcja, sugerująca dodanie kolumny nazwa2 przyjmującej wartość domyślną DOUBLE, jest również myląca, ponieważ w zapytaniu nie ma ustawienia wartości domyślnej, a jedynie określenie typu kolumny oraz ograniczenia NOT NULL. Typowe błędy myślowe, które prowadzą do takich wniosków, to nieścisłe rozumienie roli polecenia ALTER TABLE oraz mylenie operacji na kolumnach z ich definicjami. W praktyce, ważne jest, aby dokładnie rozumieć jak działają typy danych w SQL oraz jakie ograniczenia można na nich nakładać, aby zapewnić integralność i jakość przechowywanych danych.

Pytanie 30

Pole tabeli „czyWypozyczona” może przyjmować tylko wartości true lub false. Który typ danych jest dla niego najlepszy?

DOUBLE

VARCHAR(5)

CHAR

BOOLEAN

Pole przyjmujące jedynie dwie wartości - prawda albo fałsz - najlepiej opisać typem logicznym BOOLEAN. Jest najbardziej oszczędny i czytelny, a baza pilnuje, że dopuszczalne są tylko dwa stany. W MySQL BOOLEAN jest aliasem dla TINYINT(1) (0/1), gdzie 0 to fałsz, a każda wartość różna od zera - prawda. Dla flag typu „czyWypożyczona”, „aktywny”, „zatwierdzony” to naturalny wybór. Dlatego najlepszym typem jest BOOLEAN.

Pytanie 31

Formularz, który pełni rolę pośrednika w nawigacji po bazie danych pomiędzy formularzami i kwerendami dostępnymi w systemie, określany jest jako formularz

A. sterującym

B. pierwotnym

C. zagnieżdżonym

D. głównym

Wybór odpowiedzi nie jest trafny, ponieważ w kontekście baz danych i interfejsów użytkownika pojęcia pierwotny, zagnieżdżony i główny nie oddają prawidłowo roli formularza sterującego. Formularz pierwotny nie jest pojęciem standardowym w kontekście baz danych; może on być mylnie interpretowany jako formularz, na którym bazują inne formularze, co nie jest odpowiednie w tym kontekście, ponieważ nie pełni on funkcji nawigacyjnej. Z kolei formularz zagnieżdżony odnosi się do formularzy umieszczonych wewnątrz innych formularzy, co służy do organizacji danych w sposób hierarchiczny, ale nie jest to jego główna funkcjonalność. Zagnieżdżone formularze mogą być użyteczne w specyficznych scenariuszach, ale nie są one odpowiednie do sterowania nawigacją pomiędzy różnymi sekcjami aplikacji. Odpowiedź „główny” również nie oddaje meritum, gdyż sugeruje, że formularz główny pełni tę funkcję, co jest mylące, gdyż w rzeczywistości to formularz sterujący odpowiada za organizację i kontrolę nawigacji w bazie danych. Formułując odpowiedzi, często można pomylić terminy oraz ich funkcje, co prowadzi do nieporozumień w zrozumieniu architektury aplikacji. W praktyce, kluczowe jest zrozumienie roli formularza sterującego jako centralnego elementu interfejsu użytkownika, który ma na celu uproszczenie interakcji z danymi.

Pytanie 32

Jeden klient może mieć wiele zamówień, a każde zamówienie należy do jednego klienta. Jaka to relacja?

1 .. n

n .. 1

n .. n

1 .. 1

Pozostałe oznaczenia nie pasują. 1..1 znaczyłoby, że klient ma tylko jedno zamówienie. n..1 to ta sama relacja zapisana odwrotnie (z punktu widzenia zamówień), ale w opisie punktem wyjścia jest klient, więc naturalnie 1..n. n..n pozwalałoby, by zamówienie należało do wielu klientów. Opisany przypadek to 1..n.

Pytanie 33

Wynik wykonania zapytania SQL to

SELECT count(*) FROM Uczniowie WHERE srednia = 5;

A. suma ocen uczniów, których średnia ocen to 5

B. całkowita liczba uczniów

C. liczba uczniów, których średnia ocen wynosi 5

D. średnia ocen wszystkich uczniów

Poprawna odpowiedź to liczba uczniów, których średnia ocen wynosi 5. Zapytanie SQL zawiera funkcję agregującą count(*), która zlicza wszystkie rekordy spełniające warunek określony w klauzuli WHERE. W tym przypadku filtrujemy uczniów, których średnia ocen jest równa 5. Tego rodzaju operacje są powszechnie stosowane w bazach danych do uzyskiwania statystyk oraz analizowania danych. Na przykład, jeśli chcemy ocenić skuteczność programu nauczania, możemy zastosować podobne zapytanie, aby zidentyfikować liczbę uczniów osiągających określony poziom w nauce. W praktyce ważne jest, aby zrozumieć, że przy używaniu funkcji agregujących w SQL, wyniki mogą być niezwykle cenne dla menedżerów edukacyjnych, którzy podejmują decyzje na podstawie danych. Rekomendowane jest również zrozumienie kontekstu, w jakim są stosowane takie zapytania, oraz sposób, w jaki można je optymalizować dla większych zbiorów danych, aby uzyskać szybkie i dokładne wyniki.

Pytanie 34

Tabela Pacjenci ma pola: imie, nazwisko, wiek, lekarz_id. Aby zestawić raport zawierający wyłącznie imiona i nazwiska pacjentów poniżej 18 roku życia, którzy zapisani są do lekarza o id równym 6, można posłużyć się kwerendą SQL

A. SELECT imie, nazwisko WHERE wiek < 18 AND lekarz_id = 6;

B. SELECT imie, nazwisko FROM Pacjenci WHERE wiek < 18 OR lekarz_id = 6;

C. SELECT imie, nazwisko FROM Pacjenci WHERE wiek < 18 AND lekarz_id = 6;

D. SELECT imie, nazwisko WHERE wiek < 18 OR lekarz_id = 6;

Poprawna kwerenda to: SELECT imie, nazwisko FROM Pacjenci WHERE wiek < 18 AND lekarz_id = 6; i ona dokładnie realizuje założenia zadania. Po pierwsze, część SELECT imie, nazwisko określa, jakie kolumny mają znaleźć się w wyniku – tylko imię i nazwisko, bez wieku czy identyfikatora lekarza. To jest dobra praktyka: wybieramy tylko te dane, które są faktycznie potrzebne w raporcie, zamiast używać SELECT *.
Po drugie, FROM Pacjenci wskazuje tabelę źródłową. W standardowym SQL klauzula FROM jest obowiązkowa przy pobieraniu danych z tabel, bez niej serwer bazodanowy po prostu nie wie, skąd ma brać rekordy. Moim zdaniem to jest taki fundament, który warto mieć odruchowo w palcach.
Najważniejsza jest jednak klauzula WHERE wiek < 18 AND lekarz_id = 6. Warunek wiek < 18 filtruje wyłącznie pacjentów niepełnoletnich, a lekarz_id = 6 ogranicza wynik do tych osób, które przypisane są do konkretnego lekarza o identyfikatorze 6. Zastosowanie operatora logicznego AND oznacza, że oba warunki muszą być spełnione jednocześnie. To dokładnie odpowiada treści zadania: pacjent musi być jednocześnie poniżej 18 lat i zapisany do lekarza nr 6.
W praktyce takie kwerendy są podstawą raportowania w systemach medycznych, CRM-ach, systemach sprzedażowych itd. Na przykład podobną konstrukcję można użyć: SELECT * FROM Zamowienia WHERE status = 'nowe' AND kwota > 1000; – logika jest identyczna. Dobrą praktyką jest też czytelne zapisywanie warunków logicznych i unikanie niejednoznacznych kombinacji AND/OR bez nawiasów. W większych projektach standardem jest również używanie aliasów tabel, ale tu jedna tabela w zupełności wystarcza. Warto zapamiętać ten szablon: SELECT [kolumny] FROM [tabela] WHERE [warunek1] AND [warunek2]; bo pojawia się praktycznie wszędzie w pracy z SQL.

Pytanie 35

Czy poniższy kod PHP działa poprawnie, wyświetlając na stronie dane pobrane z bazy danych? Ile pól zostanie zaprezentowanych?

$ile = mysqli_num_rows($zapytanie);
for ($i = 0; $i < $ile; $i++)
{
  $wiersz = mysqli_fetch_row($zapytanie);
  echo "<p>Klient: $wiersz[0] $wiersz[1], adres: $wiersz[2] </p>";
}

A. Z jednego pola

B. Z dwóch pól

C. Z trzech pól

D. Z czterech pól

Kod PHP wykorzystuje funkcję mysqli_fetch_row aby pobrać dane z bazy danych które są następnie wyświetlane. W funkcji tej każda wiersz z wyników zapytania jest reprezentowany jako tablica indeksowana liczbowo. W zaprezentowanym fragmencie kodu mamy dostęp do trzech indeksów: $wiersz[0] $wiersz[1] oraz $wiersz[2]. Oznacza to że z każdego wiersza wyniku kwerendy pobierane są trzy pola. Kod ten wyświetla dane w formacie paragrafu HTML zawierającego imię i nazwisko klienta oraz jego adres. W praktyce taka konstrukcja jest często wykorzystywana do generowania dynamicznych treści na stronie internetowej. Należy jednak pamiętać o zabezpieczeniach takich jak filtrowanie danych wejściowych aby uniknąć zagrożeń związanych z SQL injection. Warto również rozważyć wykorzystanie bardziej złożonych struktur danych jak tablice asocjacyjne które pozwalają na bardziej czytelne i zrozumiałe odwoływanie się do poszczególnych pól wiersza danych zwłaszcza w przypadku większych projektów. Użycie mysqli_fetch_row jest zgodne z dobrą praktyką jeśli chcemy uzyskać dostęp do danych w sposób sekwencyjny i wydajny

Pytanie 36

Dla których imion klauzula LIKE jest prawdziwa?

SELECT imie FROM mieszkancy WHERE imie LIKE 'o_%_a';

A. Oda, Oksana, Oktawia

B. Oksana, Ola, Olga

C. Oksana, Oktawia, Olga

D. Oktawia, Oktawian, Olga

Odpowiedź „Oksana, Oktawia, Olga" jest prawidłowa. Aby zrozumieć, dlaczego właśnie te imiona spełniają warunek, należy dokładnie przeanalizować wzorzec użyty w klauzuli LIKE. Wzorzec 'o_%_a' składa się z pięciu elementów: litery „o" na początku, znaku podkreślenia oznaczającego dokładnie jeden dowolny znak, symbolu procentu reprezentującego zero lub więcej dowolnych znaków, kolejnego znaku podkreślenia (znów dokładnie jeden znak) oraz litery „a" na końcu. Z tej struktury wynika, że prawidłowe imię musi spełniać trzy warunki: zaczynać się od litery „o", kończyć się na literę „a" oraz mieć co najmniej cztery znaki długości. Ta ostatnia zasada jest kluczowa - dwa znaki podkreślenia wymuszają obecność minimum dwóch znaków pomiędzy pierwszą a ostatnią literą. Dlatego imiona takie jak „Ola" czy „Oda", mimo że zaczynają się na „o" i kończą na „a", są zbyt krótkie. Z kolei „Oktawian" odpada, ponieważ kończy się na literę „n", nie „a". Pozostają więc Oksana, Oktawia i Olga - każde z nich ma odpowiednią długość i właściwe litery na początku oraz końcu.

Pytanie 37

Aby wykonać kopię zapasową bazy danych w MySQL, jakie polecenie należy zastosować?

A. mysqlslap

B. mysqlreplicate

C. mysqlcheck

D. mysqldump

Polecenie mysqldump jest standardowym narzędziem w systemie MySQL, które służy do tworzenia kopii zapasowych baz danych. Umożliwia on eksportowanie danych oraz struktury wszystkich tabel w postaci pliku tekstowego, co sprawia, że jest niezwykle przydatny przy przeprowadzaniu migracji, aktualizacji lub przywracania danych. Przykładowe użycie mysqldump może wyglądać następująco: 'mysqldump -u użytkownik -p nazwa_bazy_danych > kopia_zapasowa.sql', co tworzy plik o nazwie 'kopia_zapasowa.sql' zawierający wszystkie dane i strukturę wskazanej bazy. Dobrą praktyką jest regularne tworzenie kopii zapasowych, szczególnie przed wprowadzeniem istotnych zmian w schemacie bazy danych lub podczas aktualizacji systemu. Ponadto, mysqldump umożliwia także eksportowanie danych w formacie CSV, co ułatwia ich dalszą analizę lub przeniesienie do innych systemów. Warto także pamiętać, że polecenie to oferuje różnorodne opcje, takie jak --single-transaction, które zapewniają spójność danych podczas tworzenia kopii zapasowej w bazach danych o dużym ruchu.

Pytanie 38

Co oceniają testy wydajnościowe oprogramowania?

A. ciąg zdarzeń, gdzie prawdopodobieństwo zależy tylko od poprzedniego

B. działanie programu przy wadliwym sprzęcie

C. działanie programu przy wadliwym systemie

D. stopień spełnienia wymagań wydajnościowych przez system lub moduł

Testy wydajnościowe oceniają, w jakim stopniu system lub moduł spełnia wymagania dotyczące wydajności - czas odpowiedzi, przepustowość czy zachowanie pod obciążeniem. Dzięki nim wiadomo, czy aplikacja udźwignie spodziewany ruch. Dlatego mierzą stopień spełnienia wymagań wydajnościowych.

Pytanie 39

Jakie uprawnienia posiada użytkownik jan po wykonaniu poniższych poleceń na bazie danych?

GRANT ALL PRIVILEGES ON klienci TO jan;

REVOKE SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON klienci FROM jan;

A. Będzie miał możliwość wyszukiwania danych w tabeli klienci

B. Będzie miał możliwość usuwania rekordów z tabeli klienci

C. Będzie miał możliwość wstawiania rekordów do tabeli klienci

D. Będzie miał możliwość zmiany struktury tabeli klienci

Odpowiedź jest poprawna, ponieważ po wykonaniu poleceń SQL użytkownik jan ma przyznane wszystkie uprawnienia do tabeli klienci, a następnie odebrano mu konkretne uprawnienia do wykonywania operacji SELECT, INSERT, UPDATE oraz DELETE. Oznacza to, że jedynym uprawnieniem, które pozostaje jemu po tych operacjach, jest możliwość zmiany struktury tabeli, co oznacza operacje takie jak ADD COLUMN czy DROP COLUMN. W praktyce, gdy przyznajemy użytkownikowi rolę, często stosujemy uprawnienia do wykonywania operacji DDL (Data Definition Language), które są niezbędne do modyfikacji schematu bazy danych. Odpowiedzi na pytania dotyczące uprawnień powinny uwzględniać kontekst celów administracyjnych, ponieważ różne role użytkowników mogą mieć różne poziomy dostępu. W związku z tym, zrozumienie systemu uprawnień w kontekście zarządzania bazą danych jest kluczowe, a dobrym standardem jest nadawanie użytkownikom tylko tych uprawnień, które są niezbędne do wykonywania ich zadań.

Pytanie 40

Wskaż właściwą sekwencję kroków w procesie projektowania relacyjnej bazy danych?

A. Określenie zbioru danych, Selekcja, Określenie kluczy głównych tabel, Określenie relacji

B. Selekcja, Określenie relacji, Określenie kluczy głównych tabel, Określenie zbioru danych

C. Określenie relacji, Określenie kluczy głównych tabel, Selekcja, Określenie zbioru danych

D. Określenie kluczy głównych tabel, Określenie zbioru danych, Selekcja, Określenie relacji

Wybranie błędnej odpowiedzi sugeruje, że nie do końca rozumiesz, jak działa proces projektowania relacyjnej bazy danych. Kiedy kolejność kroków jest pomijana, mogą się pojawić problemy. Czasem widziałem, że klucze podstawowe są określane jeszcze przed zdefiniowaniem zbioru danych. To może prowadzić do błędnego przypisania kluczy do tabel. Klucz podstawowy powinien być oparty na wcześniej zdefiniowanych danych, żeby wszystko było unikalne i wartościowe. Jak się nie rozumie, jakie dane mają być w bazie, to ustalanie relacji na wyrost nie ma sensu. W praktyce, jeśli źle podchodzimy do projektowania bazy danych, to później mogą być kłopoty z zarządzaniem danymi, co wpłynie na efektywność naszej aplikacji. Dlatego warto skupić się na dobrze przemyślanym zbiorze danych zanim zaczniemy myśleć o kluczach i relacjach.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej