Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik pojazdów samochodowych
  • Kwalifikacja: MOT.02 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa mechatronicznych systemów pojazdów samochodowych
  • Data rozpoczęcia: 27 maja 2026 19:38
  • Data zakończenia: 27 maja 2026 20:08

Egzamin zdany!

Wynik: 24/40 punktów (60,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe
Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania
Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

W silniku V6 Common Rail 2,3 18V Turbo stwierdzono uszkodzenie połowy wtryskiwaczy oraz wszystkich świec żarowych. Na podstawie cennika określ, jaką kwotę zapłaci klient za zakup części i wymianę uszkodzonych elementów?

Lp.Część/usługaWartość [zł]
1.Świeca żarowa100,00
2.Wtryskiwacz200,00
3.Wymiana wtryskiwacza20,00
4.Wymiana świecy żarowej40,00
5.Kasowanie błędów za pomocą testera50,00
6.Jazda próbna20,00
A. 1 450,00 zł.
B. 1 570,00 zł.
C. 2 170,00 zł.
D. 2 230,00 zł.
Wybór kwoty 1 570,00 zł jest trafny, ponieważ dokładnie odzwierciedla koszt materiałów i usług w przypadku wymiany połowy wtryskiwaczy oraz wszystkich świec żarowych w silniku V6 Common Rail 2,3 18V Turbo. Rozważmy to na spokojnie: silnik V6 ma 6 cylindrów, więc połowa wtryskiwaczy to 3 sztuki (3 x 200 zł = 600 zł), wszystkie świece żarowe to 6 sztuk (6 x 100 zł = 600 zł). Do tego należy doliczyć robociznę: wymiana 3 wtryskiwaczy (3 x 20 zł = 60 zł) oraz wymiana 6 świec żarowych (6 x 40 zł = 240 zł). Sumując: 600 zł (świece) + 600 zł (wtryskiwacze) + 60 zł (wymiana wtryskiwaczy) + 240 zł (wymiana świec) = 1 500 zł. Odpowiedź, która jest poprawna, to 1 570 zł – różnica wynika z tego, że w kosztorysie należy jeszcze uwzględnić kasowanie błędów za pomocą testera (50 zł) oraz jazdę próbną (20 zł). Moim zdaniem, w praktyce naprawdę często pomija się te drobne pozycje w pośpiechu, a one są niezbędne do zamknięcia całego procesu serwisowego zgodnie ze standardami branżowymi. Z punktu widzenia dobrych praktyk, każda wymiana elementów układu paliwowego wymaga kasowania błędów oraz minimum krótkiej jazdy próbnej – to umożliwia prawidłową ocenę działania silnika po naprawie i zapobiega dalszym usterkom. Takie podejście to podstawa jakościowej obsługi klienta w profesjonalnych warsztatach. Dlatego suma 1 570 zł jest nie tyle poprawna, co wręcz wzorcowa, jeśli chodzi o kompletność usługi. Dla przyszłych techników – zawsze pamiętajcie o wszystkich składowych kosztów, nawet tych najmniej oczywistych!

Pytanie 2

Która z przedstawionych na rysunkach żarówek może być stosowana jako źródło światła mijania i drogowego?

Ilustracja do pytania
A. 3
B. 2
C. 4
D. 1
Żarówka oznaczona numerem 3 to model H4, który jest zaprojektowany w taki sposób, aby pełnić funkcję zarówno światła mijania, jak i drogowego. W odróżnieniu od wielu innych typów żarówek, H4 posiada dwa żarniki: jeden z nich jest dedykowany do światła mijania, a drugi do światła drogowego. Taka konstrukcja pozwala na efektywne dostosowanie intensywności oświetlenia w zależności od warunków drogowych, co jest zgodne z dobrą praktyką w motoryzacji. Użycie żarówki H4 w pojazdach osobowych i ciężarowych jest powszechne ze względu na jej wszechstronność. W sytuacjach, gdy kierowca porusza się po oświetlonej drodze, może używać światła mijania, co zmniejsza oślepiający efekt dla innych uczestników ruchu. Z kolei w warunkach nocnych lub przy słabej widoczności, przełączenie na światło drogowe zapewnia lepsze oświetlenie drogi przed pojazdem. Warto również zaznaczyć, że stosowanie właściwych typów żarówek zgodnie z zaleceniami producentów pojazdów jest kluczowe dla bezpieczeństwa na drodze.

Pytanie 3

Które części i materiały eksploatacyjne są niezbędne do wykonania usługi naprawy po wykonanym przeglądzie instalacji elektrycznej samochodu z silnikiem R4 1,6 THP 16V 102 KM?

L.p.Przegląd instalacji elektrycznejWynik przeglądu
1Stan akumulatoraD/U ¹⁾
2Poduszki powietrzneD
3Włączniki, wskaźniki, wyświetlaczeD
4ReflektoryLewy –W; Prawy – D/R
5Ustawienie reflektorówR
6WycieraczkiLewa – D, Prawa – uszkodzone pióro ²⁾
7SpryskiwaczeD/U
8Oświetlenie wnętrzaD
9Świece zapłonoweD ³⁾
10Oświetlenie zewnętrzneD
W – wymienić; U – uzupełnić; D – stan dobry; R – przeprowadzić regulację
¹⁾ w przypadku akumulatora uzupełnić poziom elektrolitu
²⁾ w przypadku zużycia jednego pióra zaleca się wymianę kompletu piór
³⁾ w przypadku zużycia jednej świecy zaleca się wymianę kompletu świec
A. Akumulator, prawy reflektor, pióra wycieraczek, płyn do spryskiwaczy.
B. Woda destylowana, lewy reflektor, pióra wycieraczek, płyn do spryskiwaczy.
C. Komplet świece, pióra wycieraczek, woda destylowana, płyn do spryskiwaczy.
D. Płyn do spryskiwaczy, prawy reflektor, woda destylowana, pióra wycieraczek.
W tej sytuacji prawidłowa odpowiedź to: woda destylowana, lewy reflektor, pióra wycieraczek, płyn do spryskiwaczy. Wynika to z dokładnej analizy protokołu przeglądu instalacji elektrycznej. Woda destylowana jest wymagana do uzupełnienia poziomu elektrolitu w akumulatorze, co jest zgodne z zaleceniami dla starszych typów akumulatorów, szczególnie tych obsługowych – mam wrażenie, że wielu młodych adeptów motoryzacji często o tym zapomina, a to ważny drobiazg. Lewy reflektor należy wymienić („W” – wymienić), natomiast w przypadku wycieraczek, jeśli jedno pióro jest uszkodzone, zawsze zaleca się wymianę kompletu dla zapewnienia równomiernego oczyszczania szyby i bezpieczeństwa jazdy. Płyn do spryskiwaczy trzeba uzupełnić, bo stan jest niepełny („D/U”), a to wpływa bezpośrednio na widoczność. Z mojego doświadczenia wynika, że takie drobiazgi jak pióra i płyn nieraz decydują o komforcie i bezpieczeństwie użytkownika auta. Takie podejście jest zgodne z praktyką branżową – wymienia się komplet elementów eksploatacyjnych nawet przy jednostkowej awarii, żeby uniknąć szybkich powrotów do warsztatu. Odpowiedź ta uwzględnia szczególne zalecenia notowane w protokole i zgodnie z dobrą praktyką serwisową nie pomija żadnych niezbędnych czynności eksploatacyjnych.

Pytanie 4

Wtryskiwacz w systemie Common Rail po zadziałaniu elektromagnesu nie podał paliwa do cylindra. Wskaż przyczynę niesprawności wtryskiwacza pokazanego na rysunku.

Ilustracja do pytania
A. Zmiana biegunowości cewki elektromagnesu.
B. Uszkodzony zawór z kulką i talerzykiem.
C. Brak przepływu w przewodzie przelewowym paliwa.
D. Nierówne powierzchnie tłoczków.
Istnieje kilka powszechnych nieporozumień dotyczących problemów z wtryskiwaczami w systemie Common Rail, które mogą prowadzić do błędnych wniosków na temat przyczyn niesprawności. Zmiana biegunowości cewki elektromagnesu nie jest typowym czynnikiem wpływającym na działanie wtryskiwacza. Wtryskiwacze są zaprojektowane do pracy w określonym kierunku biegunowości i ich struktura eliminuje ryzyko awarii związanych z odwrotnym podłączeniem. Przykładem mogą być nowoczesne wtryskiwacze, które posiadają zabezpieczenia przed takim ryzykiem. Brak przepływu w przewodzie przelewowym paliwa, choć może być związany z innymi problemami, nie powinien uniemożliwić podania paliwa do cylindra. W rzeczywistości, nawet przy niedoborze przepływu zwrotnego, wtryskiwacz powinien zachować zdolność do wtrysku, o ile ciśnienie paliwa jest odpowiednie. Nierówne powierzchnie tłoczków mogą wprawdzie wpływać na wydajność, lecz nie stanowią one bezpośredniej przyczyny braku podania paliwa. Problemy z tłoczkami zazwyczaj skutkują nieprawidłowym rozpyleniem paliwa, a nie całkowitym jego zablokowaniem, co z kolei prowadzi do nieefektywnego spalania, a nie do całkowitej awarii wtryskiwacza. Zrozumienie tych aspektów jest kluczowe dla skutecznej diagnostyki i unikaniu fałszywych diagnoz w praktyce serwisowej.

Pytanie 5

Na rysunku przedstawiono schemat

Ilustracja do pytania
A. regulatora napięcia.
B. prądnicy prądu przemiennego.
C. przekaźnika typu NO.
D. układu prostowniczego.
Schemat przedstawia układ prostowniczy, który jest kluczowym elementem w systemach zasilania. Jego podstawową funkcją jest przekształcanie prądu przemiennego (AC) na prąd stały (DC), co jest niezbędne dla wielu urządzeń elektronicznych. Układ prostowniczy najczęściej stosuje diody w konfiguracji mostkowej, co wychodzi na jaw w analizowanym schemacie, gdzie cztery diody tworzą mostek prostowniczy. Dzięki tej konfiguracji możliwe jest uzyskanie stałego napięcia, co jest szczególnie istotne w aplikacjach takich jak zasilacze, ładowarki akumulatorów, a także w systemach zasilania różnych urządzeń. W branży elektronicznej stosuje się różne typy prostowników, w tym jednokierunkowe oraz mostkowe, w zależności od wymagań aplikacji. Dobrą praktyką jest stosowanie filtrów po wyjściu prostownika, aby wygładzić napięcie stałe, minimalizując tętnienia, co poprawia jakość zasilania i zwiększa efektywność działania urządzeń. Zrozumienie zasady działania układów prostowniczych oraz ich aplikacji jest kluczowe dla każdego inżyniera zajmującego się elektroniką.

Pytanie 6

Na autostradzie dozwolony jest ruch pojazdów osobowych, które na płaskiej nawierzchni mogą osiągnąć prędkość co najmniej

A. 15 km/h
B. 25 km/h
C. 40 km/h
D. 60 km/h
Wybór innej prędkości niż 40 km/h świadczy o nieporozumieniu związanym z zasadami ruchu drogowego na autostradach. Prędkości takie jak 15 km/h, 25 km/h czy 60 km/h nie są odpowiednie, ponieważ nie spełniają wymagań dotyczących minimalnej prędkości na autostradzie. Przykładowo, prędkość 15 km/h jest na tyle niska, że może prowadzić do poważnych zagrożeń, ograniczając zdolność do utrzymania płynności ruchu. Pojazdy poruszające się z taką prędkością mogą stwarzać poważne ryzyko kolizji, gdyż inne pojazdy jadące z prędkościami autostradowymi mogłyby nie zdążyć zareagować na ich obecność. Odpowiedź 25 km/h również wykazuje podobne problemy, ponieważ nie zapewnia ona wystarczającej dynamiki do bezpiecznego poruszania się w warunkach autostradowych. Z kolei 60 km/h, podczas gdy jest to prędkość, która byłaby odpowiednia w niektórych kontekstach drogowych, nie spełnia wymogu minimalnej prędkości na autostradach, gdzie pojazdy powinny poruszać się w bezpiecznym zakresie, pozwalającym na szybką reakcję w krytycznych sytuacjach. Warto zrozumieć, że zasady te są ustalane w celu ochrony wszystkich uczestników ruchu, a ich nieprzestrzeganie może prowadzić do niebezpiecznych zdarzeń drogowych oraz zwiększonego ryzyka wypadków.".

Pytanie 7

Jaki będzie całkowity koszt naprawy w silniku R4 1,4 16v Twin Spark, jeżeli stwierdzono uszkodzenie wszystkich świec oraz przewodów zapłonowych, a po naprawie zostanie wykonane kasowanie błędów z pamięci sterownika i jazda próbna?

Lp.Wartość jednostkowa części (podzespołu)Wartość [PLN]
1.Świeca zapłonowa30,00
2.Świeca żarowa20,00
3.Zestaw przewodów wysokiego napięcia260,00
Lp.Wykonana usługa (czynność)
1.Jazda próbna20,00
2.Kasowanie błędów za pomocą testera50,00
3.Wymiana świecy zapłonowej lub żarowej10,00
4.Wymiana przewodów wysokiego napięcia40,00
A. 370,00 PLN
B. 420,00 PLN
C. 530,00 PLN
D. 690,00 PLN
Często przy tego typu zadaniach spotykam się z sytuacją, że ktoś automatycznie zakłada, iż w silniku R4 wystarczą cztery świece zapłonowe, bo tyle jest cylindrów – i na tym kończy szacunki. To zrozumiałe, bo w większości popularnych jednostek tak właśnie jest. Ale silnik 1.4 16v Twin Spark to klasyczny przykład, gdzie konstrukcja odbiega od standardu – każda komora spalania ma dwie świece zapłonowe, co razem daje osiem świec. W odpowiedziach poniżej prawidłowej ludzie często uwzględniają koszt wymiany tylko czterech świec oraz podwójnie policzą niektóre usługi, przez co wychodzi im np. 370 zł czy 530 zł. Jest to typowy błąd: nie uwzględnia się dokładnej specyfikacji modelu silnika. Część osób sumuje tylko podstawowe czynności (świece, przewody, wymiana, kasowanie błędów, jazda próbna), ale bez pełnej analizy parametrów Twin Spark – a to prowadzi do zaniżenia sumy. Znam wiele przypadków, kiedy w warsztatach padały pytania o stosunkowo niską kwotę za naprawę, a po czasie okazywało się, że trzeba było doliczyć drugą świecę na cylinder, bo właśnie taki był układ zapłonowy. Kolejna sprawa to nieuwzględnienie wszystkich etapów procesu: czasem ktoś, licząc przewody czy usługę wymiany, bierze pod uwagę ceny jednostkowe, ale nie sumuje tego dla wszystkich elementów wymienianych razem. Na tym zadaniu dobrze widać, jak ważne jest dokładne czytanie opisu i analiza szczegółów technicznych, bo tylko wtedy kosztorys będzie zgodny z realiami branży. W praktyce, zwłaszcza w autach z bardziej rozbudowanym układem zapłonowym, takie niedoszacowania mogą prowadzić do niepotrzebnych kosztów lub nieporozumień z klientem. Moim zdaniem lepiej zawsze sprawdzać, ile świec zapłonowych jest w danym silniku i na tej podstawie podchodzić do wyceny.

Pytanie 8

Oscylogram otrzymany w trakcie wykonywania diagnostyki układu sterowania potwierdza, że

Ilustracja do pytania
A. współczynnik wypełnienia badanego sygnału wynosi około 8/10 x 100%.
B. wartość średnia napięcia badanego sygnału równa jest około 5V.
C. okres badanego sygnału sterującego równy jest około 10 ms.
D. częstotliwość badanego sygnału wynosi około 500 Hz.
Oceniając parametry sygnału przedstawionego na oscylogramie, nietrudno wpaść w pułapki myślowe, które prowadzą do nietrafnych wniosków. Często spotykam się z przekonaniem, że współczynnik wypełnienia na takich wykresach oscyluje w okolicach 80%, bo „większość” czasu sygnał jest w stanie wysokim – jednak po dokładnym przyjrzeniu się, okazuje się, że jest to dokładnie pół na pół, czyli 50%. To typowy błąd przy analizie PWM, zwłaszcza na szybko lub bez dokładnego liczenia podziałek. Zdarza się też mylenie wartości średniej napięcia z chwilową wartością, zwłaszcza gdy napięcia maksymalne i minimalne są dość wyraźnie zaznaczone – tutaj wartości graniczne to 0V i 5V, więc wartość średnia dla 50% wypełnienia wyniesie 2,5V, nie 5V. Co do okresu sygnału: częstą pomyłką jest sugerowanie się pełną długością osi czasu na wykresie; tu 10 ms to zakres całego wyświetlanego fragmentu, a nie pojedynczego okresu sygnału. W rzeczywistości jeden cykl trwa 2 ms, co łatwo policzyć, patrząc na powtarzalność przebiegu. Takie pomyłki są dość powszechne, szczególnie u osób, które nie mają jeszcze nawyku dokładnej analizy oscylogramów i opierają się na „na oko”. Dlatego w branży zawsze warto dwa razy sprawdzić, zwłaszcza gdy wyniki mają wpływ na ocenę sprawności układu. Poprawne rozpoznanie częstotliwości to nie tylko wiedza podręcznikowa, ale praktyczna umiejętność, która procentuje w codziennej pracy serwisowej.

Pytanie 9

Które narzędzia, przyrządy i płyny eksploatacyjne są niezbędne do wykonania czynności przeglądowych wymienionych w tabeli w pojeździe samochodowym z silnikiem typu 1,6 HDI DOHC 16V?

L.p.Przegląd instalacji elektrycznej
1Akumulator 1)
2Oświetlenie wnętrza
3Oświetlenie zewnętrzne
4Poduszki powietrzne1)
5Reflektory2)
6Spryskiwacze3)
7Świece1)
8Włączniki, wskaźniki, wyświetlacze
9Wycieraczki
1)- pełna diagnostyka
2)- bez regulacji ustawienia
3)- uzupełnić płyn
A. Aerometr, tester akumulatorów, tester diagnostyczny, klucz do świec, szczelinomierz, multimetr cyfrowy.
B. Klucz do świec, przyrząd do ustawiania świateł, tester diagnostyczny.
C. Tester akumulatorów, tester diagnostyczny, multimetr, klucz do świec, szczelinomierz, płyn do spryskiwaczy, woda destylowana.
D. Akumulator, multimetr, tester do akumulatorów, tester diagnostyczny, woda destylowana.
Wybrana odpowiedź jest poprawna, ponieważ zawiera wszystkie niezbędne narzędzia i płyny eksploatacyjne do przeprowadzenia przeglądów w samochodzie z silnikiem 1,6 HDI DOHC 16V. Tester akumulatorów jest kluczowy do oceny stanu akumulatora oraz jego zdolności do utrzymania ładunku, co jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania pojazdu. Tester diagnostyczny pozwala na pełną analizę systemów elektronicznych samochodu, co umożliwia wczesne wykrywanie usterek. Multimetr jest niezbędny do wykonywania pomiarów napięcia, prądu i oporu, co jest kluczowe przy diagnozowaniu problemów elektrycznych. Klucz do świec umożliwia ich łatwą wymianę, co powinno być regularnie wykonywane w celu zapewnienia optymalnej pracy silnika. Szczelinomierz pozwala na precyzyjne ustawienie elektrod świec, co wpływa na efektywność spalania paliwa. Dodatkowo, płyn do spryskiwaczy oraz woda destylowana są niezbędne do utrzymania odpowiedniej widoczności i działania układu spryskiwaczy. Wybór tych narzędzi i płynów zaznacza zrozumienie standardów eksploatacyjnych w motoryzacji, a ich umiejętne wykorzystanie jest fundamentem dobrej praktyki w serwisowaniu pojazdów.

Pytanie 10

Czujniki poduszek powietrznych w przedniej części pojazdu informują o zderzeniu na podstawie pomiaru

A. opóźnienia.
B. ciśnienia.
C. siły.
D. prędkości.
Opóźnienia to jedna rzecz, a inne parametry, jak ciśnienie, siła czy prędkość, to zupełnie inna bajka. Ciśnienie dotyczy stanu gazu wewnątrz poduszki, co jest ważne, ale nie ma wpływu na to, jak czujniki wykrywają kolizje. Siła to wynik masy i przyspieszenia, ale te czujniki reagują na zmiany przyspieszenia, a nie na bezpośrednią siłę. Prędkość też jest inną rzeczą, która nie wskazuje bezpośrednio na kolizję. Mylenie opóźnienia z tymi innymi parametrami może prowadzić do tego, że nie do końca rozumiesz, jak działa ten cały system bezpieczeństwa. Żeby zaprojektować skuteczne systemy, trzeba wziąć pod uwagę dynamikę pojazdu i to, jak on reaguje w różnych sytuacjach, a opóźnienie jest kluczowe w detekcji kolizji.

Pytanie 11

Tabela przedstawia pomiary parametrów akumulatorów. Który wynik pomiaru świadczy o częściowym naładowaniu akumulatora umożliwiającym eksploatację?

Pomiary akumulatorów
Wynik pomiaruGęstość elektrolitu [g/cm³]Napięcie podczas obciążenia [V]
11,2411,00
21,1410,00
31,2811,60
41,1010,50
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Analizując prezentowane wyniki pomiarów, można zauważyć kilka charakterystycznych problemów i nieporozumień często spotykanych przy ocenie stanu akumulatora. Warto zacząć od tego, że gęstość elektrolitu to parametr bezpośrednio świadczący o poziomie naładowania – im niższa gęstość, tym mniejszy stan naładowania. Dla prawidłowej i bezpiecznej eksploatacji akumulatora uznaje się, że gęstość powinna wynosić powyżej 1,20 g/cm³, natomiast napięcie mierzone pod obciążeniem nie powinno spadać poniżej 10,8 V (to taki branżowy minimum do rozruchu). Wskazanie wyniku, gdzie gęstość elektrolitu wynosi 1,14 lub 1,10, oznacza w praktyce, że akumulator jest już głęboko rozładowany i w codziennym użyciu taki stan może prowadzić do trwałego uszkodzenia ogniw. Napięcia rzędu 10,00 czy 10,50 V pod obciążeniem to wartości, przy których akumulator ma ogromne trudności z rozruchem silnika – w większości przypadków rozrusznik nawet nie zakręci, szczególnie zimą. Częstym błędem jest sugerowanie się tylko napięciem, bez uwzględnienia gęstości – tymczasem oba te parametry zawsze trzeba analizować razem. Z drugiej strony, wynik z gęstością 1,28 i napięciem 11,60 V wskazuje na w pełni naładowany i zdrowy akumulator, a pytanie dotyczyło stanu częściowego naładowania umożliwiającego eksploatację, a nie pełnej sprawności. Takie niuanse są bardzo istotne w praktyce warsztatowej, bo błędna interpretacja może prowadzić do niepotrzebnej wymiany akumulatora lub wystawienia pojazdu na ryzyko awarii. Moim zdaniem, najważniejsze to pamiętać, że akumulator nie musi być zawsze naładowany 'na maksa', ale nie może też spaść poniżej krytycznych wartości, bo wtedy zamiast zysków mamy tylko kłopoty.

Pytanie 12

Który z wymienionych układów pojazdów samochodowych nie wymaga okresowej obsługi serwisowej?

A. ABS.
B. Paliwowy.
C. Zapłonowy.
D. Klimatyzacji.
Wielu osobom może się wydawać, że wszystkie systemy pojazdu wymagają regularnych przeglądów czy wymian części i płynów, ale nie zawsze tak jest. Układ paliwowy praktycznie zawsze wymaga okresowej obsługi – chodzi o wymianę filtrów paliwa, kontrolę szczelności przewodów, sprawdzenie pompy paliwa czy nawet czyszczenie wtryskiwaczy. To naprawdę istotne, bo zanieczyszczenia paliwa albo zużyte podzespoły mogą prowadzić do kosztownych awarii całego silnika. Podobnie układ zapłonowy, choćby we współczesnych silnikach benzynowych – świece zapłonowe mają określony interwał wymiany, cewki zapłonowe czy przewody również podlegają kontroli i serwisowaniu. Z mojego doświadczenia, zlekceważenie tego potrafi skutkować utratą mocy, nierówną pracą silnika albo nawet problemami z uruchomieniem auta. Klimatyzacja z kolei wymaga regularnych przeglądów związanych z napełnianiem czynnika chłodniczego, sprawdzeniem szczelności układu, wymianą filtra kabinowego czy odgrzybianiem parownika. Brak serwisowania tego systemu może prowadzić nie tylko do spadku wydajności chłodzenia, ale czasem nawet do nieprzyjemnych zapachów czy problemów zdrowotnych. Typowym błędem jest myślenie, że jeśli coś działa, to nie trzeba się tym zajmować, jednak te układy mają realny wpływ na bezpieczeństwo i komfort jazdy. Branżowe standardy zalecają interwały obsługi dla paliwa, zapłonu czy klimatyzacji, natomiast ABS pozostaje praktycznie bezobsługowy, o ile nie pojawi się awaria sygnalizowana przez elektronikę pojazdu. Tak więc, wybierając którąkolwiek z tych trzech odpowiedzi, można przeoczyć fakt, że to właśnie ABS, dzięki swojej konstrukcji i zasadzie działania, nie wymaga regularnych czynności serwisowych w zakresie standardowych przeglądów.

Pytanie 13

W warsztacie instaluje się na zmianie średnio w pięciu samochodach światła do jazdy dziennej. Zakład pracuje przez pięć dni w tygodniu na dwie zmiany, a jedna lampa wyposażona jest w 12 diod LED. Tygodniowe zapotrzebowanie na diody LED wynosi

A. 400 sztuk.
B. 800 sztuk.
C. 1200 sztuk.
D. 1400 sztuk.
Obliczenie tygodniowego zapotrzebowania na diody LED wymaga podejścia typowego dla logistyki warsztatowej. Jeśli warsztat instaluje światła do jazdy dziennej średnio w pięciu samochodach na zmianie, a są dwie zmiany dziennie przez pięć dni w tygodniu, to tygodniowo obsługuje się 5 aut × 2 zmiany × 5 dni = 50 samochodów. Każdy taki samochód dostaje komplet lamp, a jedna lampa ma 12 diod LED, czyli najpewniej liczymy zestaw na samochód jako dwie lampy – standard w pojazdach (lewa i prawa). Jednak pytanie dotyczy pojedynczej lampy, więc prawidłowo obliczamy zapotrzebowanie jako 50 lamp × 12 diod = 600 diod. Ale tu jest haczyk: instalacja dotyczy całych samochodów, więc do każdego auta montuje się komplet, czyli dwie lampy, co daje 50 × 2 × 12 = 1200 diod LED tygodniowo. W praktyce zamawiając diody, magazynierzy powinni zawsze brać poprawkę na ewentualne uszkodzenia czy odpady, więc nawet zamówienie z drobnym zapasem jest wskazane – przynajmniej takie są dobre praktyki w branży motoryzacyjnej. Branżowe normy podkreślają, by nie zaniżać zamówień, bo przestoje montażowe generują straty i opóźnienia. Moim zdaniem, dokładna kalkulacja w tym zadaniu jest kluczowa – warto automatyzować takie obliczenia, bo liczba komponentów szybko rośnie przy większej skali produkcji. Tego typu zadania pokazują, jak ważne jest myślenie praktyczne w organizacji pracy warsztatu i planowaniu zaopatrzenia.

Pytanie 14

Na zdjęciu przedstawiono

Ilustracja do pytania
A. filtr z węglem aktywnym.
B. pirotechniczny napinacz pasów bezpieczeństwa.
C. generator poduszki gazowej.
D. filtr powietrza.
Wybór odpowiedzi o filtrze z węglem aktywnym lub filtrze powietrza to chyba nieporozumienie, bo te elementy mają zupełnie inne zadania w samochodzie. Filtr węglowy służy przede wszystkim do oczyszczania powietrza z nieprzyjemnych zapachów i szkodliwych substancji, a to nie ma nic wspólnego z napełnianiem poduszki powietrznej. Z kolei filtry powietrza są tam po to, żeby dbać o to, co dostaje się do silnika, a to również nie wpływa na bezpieczeństwo pasażerów. Napinacz pasów bezpieczeństwa, mimo że działa w systemie bezpieczeństwa, to nie jest to samo co generator poduszki gazowej. Napinacze wzmacniają moc pasów, ale nie wytwarzają gazów ani nie aktywują poduszki. Widać, że można się pogubić, myląc różne elementy systemu bezpieczeństwa i ich funkcje, co prowadzi do błędnych wniosków. Ważne, żeby zrozumieć, że każdy z tych elementów ma swoją specyfikę w ochronie pasażerów, a znajomość tych różnic jest kluczowa w kontekście bezpieczeństwa w motoryzacji.

Pytanie 15

Regularna obsługa hydraulicznego układu hamulcowego wymaga wykonania pomiaru

A. gęstości płynu hamulcowego
B. temperatury krzepnięcia płynu hamulcowego
C. temperatury wrzenia płynu hamulcowego
D. lepkości płynu hamulcowego
Gęstość płynu hamulcowego, choć istotna w kontekście jakości materiału, nie jest krytycznym wskaźnikiem dla jego wydajności w układzie hamulcowym. Zmiany gęstości mogą być wynikiem zanieczyszczeń lub mieszania różnych typów płynów, ale nie są one bezpośrednio związane z bezpieczeństwem hamowania. Temperatura krzepnięcia płynu hamulcowego, mimo że istotna w warunkach ekstremalnych, również nie jest priorytetowa w regularnej obsłudze, ponieważ większość płynów hamulcowych jest projektowana tak, aby nie krzepły w standardowych warunkach eksploatacji. Lepkość płynu hamulcowego, choć wpływa na jego przepływ w układzie, nie jest tak kluczowym wskaźnikiem jak temperatura wrzenia, ponieważ zmiany lepkości rzadko prowadzą do nagłych awarii. W praktyce, technicy często koncentrują się na pomiarze temperatury wrzenia, co jest bezpośrednio związane z bezpieczeństwem użytkowania pojazdu. Błędne przekonania dotyczące tych parametrów mogą prowadzić do niedoszacowania ryzyka, co jest niebezpieczne podczas eksploatacji pojazdów.

Pytanie 16

Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli oblicz, jaki będzie całkowity koszt usunięcia usterki układu ABS, jeżeli podczas diagnostyki komputerowej wykryto uszkodzenie 2 czujników ABS, a naprawa układu zajmie elektromechanikowi 2 godziny. Po naprawie należy skasować kody usterek w pamięci sterownika, a za całą usługę (materiały i robocizna) klient otrzyma rabat wysokości 10%.

Lp.Cena jednostkowa części (podzespołu)Wartość [PLN]
1.Czujnik ABS150,00
2.Wiązka czujnika ABS20,00
Lp.Wykonana usługa (czynność)
1.Koszt 1 rbh pracy elektromeсhanika75,00
2.Kasowanie błędów za pomocą testera50,00
A. 450,00 PLN
B. 315,00 PLN
C. 520,00 PLN
D. 500,00 PLN
Poprawna odpowiedź to 450,00 PLN. W celu obliczenia całkowitego kosztu usunięcia usterki w układzie ABS, musimy uwzględnić kilka kluczowych elementów. Koszt dwóch czujników ABS wynosi 300,00 PLN, a koszt dwóch wiązek czujników to dodatkowe 40,00 PLN. Robocizna za 2 godziny pracy elektromechanika wynosi 150,00 PLN, natomiast kasowanie błędów to koszt 50,00 PLN. Łączny koszt bez rabatu wynosi zatem 540,00 PLN. Zastosowanie rabatu w wysokości 10% skutkuje obniżeniem tej kwoty o 54,00 PLN, co daje ostateczny koszt 486,00 PLN. W praktyce, znajomość takich wyliczeń jest kluczowa w branży motoryzacyjnej, ponieważ pozwala na precyzyjne oszacowanie kosztów napraw oraz skuteczne zarządzanie budżetem klienta. Tego rodzaju obliczenia powinny być rutynowo przeprowadzane przez specjalistów, aby zapewnić transparentność i rzetelność w relacjach z klientami.

Pytanie 17

Aby skontrolować działanie MAP sensora napięciowego usuniętego z pojazdu, należy wykorzystać pompkę podciśnienia oraz zasilanie

A. napięciem stałym 5V
B. sygnałem prostokątnym
C. współczynnikiem wypełnienia impulsu
D. przemienną wartością napięcia 5V
Odpowiedzi, które sugerują użycie sygnału prostokątnego, współczynnika wypełnienia impulsu czy przemiennej wartości napięcia 5V, są błędne, ponieważ nie odzwierciedlają zasad działania MAP sensora. Sensory te są zaprojektowane do pracy z napięciem stałym, które dostarcza stabilne odniesienie dla pomiarów ciśnienia. Użycie sygnału prostokątnego, który jest zazwyczaj stosowany w aplikacjach cyfrowych, wprowadzałoby nieliniowości w pomiarach i mogłoby prowadzić do fałszywych odczytów. Współczynnik wypełnienia impulsu, będący miarą stosunku czasu trwania stanu wysokiego do całkowitego czasu trwania cyklu, jest istotny w kontekście sygnałów PWM, ale nie ma zastosowania w kontekście pracy sensorów analogowych, jak MAP. Ponadto, przemienne napięcie 5V nie jest odpowiednie, ponieważ te czujniki wymagają stabilnego zasilania do poprawnego funkcjonowania. Użycie nieodpowiednich sygnałów może prowadzić do błędnych wniosków diagnostycznych oraz potencjalnych uszkodzeń sensora, co jest sprzeczne z normami diagnostycznymi w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 18

Odblokowania czujnika wstrząsowego, blokującego zapłon w samochodzie, należy dokonać

A. kondensatorem.
B. urządzeniem startowym.
C. przez zwarcie wyjścia czujnika.
D. przez naciśnięcie przycisku zwalniającego.
Czujniki wstrząsowe w samochodach to taki dość ważny element całego systemu zabezpieczeń, głównie przeciwkradzieżowych. Po wykryciu nietypowego ruchu, np. próby włamania czy uderzenia, czujnik blokuje zapłon silnika, uniemożliwiając uruchomienie pojazdu – to naprawdę często ratuje auto przed kradzieżą. Odblokowanie tego zabezpieczenia odbywa się najczęściej przez naciśnięcie dedykowanego przycisku zwalniającego, który jest zamontowany zwykle w mało widocznym, ale dostępnym miejscu dla właściciela. Takie rozwiązanie jest wygodne i zgodne z ogólnie przyjętymi standardami branży motoryzacyjnej – chodzi o to, żeby użytkownik mógł łatwo przywrócić sprawność auta po przypadkowym zadziałaniu czujnika (np. w wyniku silnego uderzenia w karoserię czy gwałtownego zamknięcia drzwi), nie musząc rozbierać instalacji czy kombinować z elektroniką. Z mojego doświadczenia wynika, że producenci nawet w instrukcjach obsługi wskazują na taki sposób resetowania czujnika. Przycisk ten działa na zasadzie chwilowego rozłączenia lub zresetowania obwodu czujnika – jest to bezpieczne, nie ingeruje w integralność instalacji i nie powoduje ryzyka uszkodzenia elektroniki. W praktyce, jeśli ktoś spotka się z sytuacją, gdzie samochód nagle nie odpala po wstrząsie, warto sprawdzić właśnie ten przycisk, bo często to on rozwiązuje problem. Także cała procedura jest zgodna z wymaganiami producentów i nie niesie za sobą żadnych negatywnych konsekwencji dla układu elektrycznego auta.

Pytanie 19

Na rysunku przedstawiono schemat gniazda elektrycznego stosowanego do podłączenia

Ilustracja do pytania
A. instalacji elektrycznej przyczepy.
B. zestawu diagnostycznego OBD.
C. dodatkowego oświetlenia.
D. komputera pokładowego.
To gniazdo, które przedstawiono na rysunku, to klasyczny siedmiopinowy wtyk stosowany do podłączenia instalacji elektrycznej przyczepy samochodowej. Moim zdaniem, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych schematów w branży motoryzacyjnej – każdy, kto miał do czynienia z przyczepami, na pewno widział taki układ bolców. Standard ten został określony w normie ISO 1724 i jest powszechnie wykorzystywany w samochodach osobowych, dostawczych i przyczepach lekkich. Dzięki temu połączeniu możliwe jest przekazanie zasilania do wszystkich podstawowych świateł przyczepy: pozycyjnych, stopu, kierunkowskazów, a także światła przeciwmgielnego. Praktycznie, jeśli chcesz podpiąć przyczepę do samochodu, musisz upewnić się, że zarówno auto, jak i przyczepa posiadają takie gniazda – wszystko po to, żeby zachować bezpieczeństwo na drodze i spełnić wymagania prawne. Ciekawe jest to, że choć pojawiają się już bardziej zaawansowane, 13-pinowe wersje, to 7-pinowy układ wciąż jest najpopularniejszy w Polsce. Z mojego doświadczenia wynika, że prawidłowe podłączenie wszystkich przewodów i sprawdzenie poprawności działania świateł jest kluczowe przed wyjazdem – to naprawdę jeden z podstawowych elementów kontroli technicznej.

Pytanie 20

Na wykresie przedstawiona jest charakterystyka czujnika

Ilustracja do pytania
A. indukcyjnego.
B. termistorowego.
C. hallotronowego.
D. piezoelektrycznego.
To właśnie termistor charakteryzuje się taką zależnością rezystancji od temperatury, jak pokazano na tym wykresie. W praktyce są dwa główne typy termistorów: NTC (rezystancja maleje ze wzrostem temperatury) oraz PTC (rezystancja rośnie ze wzrostem temperatury). Ten wykres przypomina charakterystykę właśnie PTC, gdzie można zaobserwować wyraźny punkt przełamania i dalszy szybki wzrost rezystancji. Tego typu czujniki są szeroko stosowane w zabezpieczeniach termicznych, detekcji przegrzania czy regulacji temperatury w automatyce przemysłowej. Moim zdaniem w codziennej pracy z elektroniką i automatyką nie da się uniknąć kontaktu z termistorami – szczególnie jeśli chodzi o układy zabezpieczeń silników czy obwody pomiarowe. Często spotyka się je też np. w ładowarkach, zasilaczach i sprzęcie AGD. W branżowych standardach – np. IEC 60738 – dokładnie opisane są wymagania dotyczące tych elementów. Z mojego doświadczenia wynika, że umiejętność szybkiej identyfikacji charakterystyki termistora – po wykresie – to naprawdę przydatna praktyczna umiejętność.

Pytanie 21

Podczas przyjmowania auta do serwisu, pracownik powinien szczególnie zwrócić uwagę na

A. funkcjonowanie wyposażenia
B. stan płynów eksploatacyjnych
C. jakość powłoki lakierniczej
D. stan opon
Stan powłoki lakierniczej pojazdu jest kluczowy w kontekście jego wartości estetycznej oraz ochrony przed korozją. Właściwa ocena powłoki lakierniczej pozwala zidentyfikować ewentualne uszkodzenia, odpryski czy rysy, które mogą prowadzić do pogorszenia się stanu karoserii. Przykładowo, niewłaściwie zabezpieczona powierzchnia narażona jest na działanie czynników atmosferycznych, co może skutkować rdzą. W standardach branżowych, takich jak ISO 9001, podkreśla się znaczenie kontroli jakości, w tym oceny powłok lakierniczych, co ma na celu zapewnienie wysokiej jakości usług serwisowych. Dlatego pracownicy serwisu powinni regularnie przeprowadzać kontrolę stanu lakieru, co umożliwia nie tylko identyfikację bieżących problemów, ale także planowanie potencjalnych działań konserwacyjnych.

Pytanie 22

Jakie nakrycie głowy powinien nosić mechanik podczas wymiany

A. oleju w tylnym moście napędowym
B. świec zapłonowych
C. płynu w chłodnicy
D. przekładni napędu rozrządu
Nakrycie głowy, takie jak czapka czy hełm, jest niezbędne dla mechanika przy wymianie oleju w tylnym moście napędowym z kilku powodów. Po pierwsze, podczas tej operacji może dojść do kontaktu z różnymi substancjami chemicznymi, takimi jak oleje czy smary, które mogą być szkodliwe dla zdrowia. Dobre praktyki BHP w warsztatach samochodowych wymagają stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej, w tym nakryć głowy, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia kontuzji czy zatrucia. Przykładem zastosowania mogą być warsztaty, gdzie pracownicy są zobowiązani do noszenia odpowiednich ubrań roboczych, co nie tylko chroni ich zdrowie, ale także pokazuje profesjonalizm zakładu. Ponadto, w przypadku awarii lub nieprzewidzianych sytuacji, nakrycie głowy może ochronić przed urazami, co jest zgodne z zaleceniami dotyczącymi zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu pracy.

Pytanie 23

Diagnozowanie układu prostowniczego alternatora należy przeprowadzić przy pomocy

A. amperomierza.
B. woltomierza.
C. oscyloskopu.
D. omomierza.
Wielu początkujących mechaników czy elektroników wpada na pomysł, żeby diagnozować prostownik alternatora za pomocą amperomierza, woltomierza lub nawet oscyloskopu. W teorii wydaje się, że skoro prostownik jest częścią układu generującego i przesyłającego prąd, to właśnie takie narzędzia będą najbardziej przydatne. Jednak to mylące podejście. Amperomierz służy do pomiaru natężenia prądu, ale nie wykryje uszkodzenia konkretnej diody w prostowniku, bo nie pozwala sprawdzić przewodzenia w jednym kierunku i blokowania w przeciwnym. Woltomierz zmierzy napięcie wyjściowe alternatora lub akumulatora, ale nie pokaże, która dioda jest uszkodzona – spadek napięcia to już często efekt poważnej awarii całego układu, a nie sposób znaleźć przyczynę. Oscyloskop to świetne narzędzie przy analizie przebiegów napięć i prądów (np. do wykrycia tętnień na wyjściu alternatora), ale nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, która dioda jest przebita lub przerwana. Typowy błąd myślowy polega na założeniu, że skoro urządzenie mierzy prąd lub napięcie, to wszystko da się nim zbadać – a tymczasem układ prostowniczy wymaga zbadania właściwości diod, czyli tego, czy przewodzą tylko w jedną stronę. Standardy branżowe i instrukcje serwisowe jasno wskazują, że dopiero omomierz z funkcją testu diod pozwala skutecznie zdiagnozować każdą z diod osobno, niezależnie od stanu całego układu. To po prostu najskuteczniejsza i najprostsza metoda, którą stosują profesjonaliści w praktyce warsztatowej.

Pytanie 24

Ciecz chłodząca po użyciu należy

A. przekazać do utylizacji
B. zneutralizować i wlać do kanalizacji
C. wlać do kanalizacji
D. rozcieńczyć wodą i wlać do kanalizacji
Przekazanie zużytej cieczy chłodzącej do odpowiedniej utylizacji to naprawdę istotna sprawa, jeśli chodzi o bezpieczeństwo i ochronę naszego środowiska. Ta ciecz może zawierać różne chemikalia, które są niezdrowe dla nas i dla ekosystemów. Dobre praktyki, takie jak normy ISO 14001, mówią, że musimy odpowiedzialnie podchodzić do odpadów niebezpiecznych. Oddawanie cieczy do utylizacji zapewnia, że zostanie ona przetworzona zgodnie z przepisami. Na przykład, zakłady przemysłowe powinny współpracować z firmami, które mają odpowiednie certyfikaty do utylizacji. Dzięki temu chronimy nie tylko zdrowie ludzi, ale też wpływ na środowisko jest mniejszy, co jest fajne w kontekście zrównoważonego rozwoju.

Pytanie 25

Zakres czynności związanych z diagnozowaniem rozrusznika na stanowisku kontrolno-pomiarowym nie obejmuje sprawdzenia

A. pracy pod obciążeniem.
B. cewki elektromagnetycznej.
C. działania mechanizmu sprzęgającego.
D. wieńca zębatego na kole zamachowym.
Diagnozując rozrusznik na stanowisku kontrolno-pomiarowym, skupiamy się na jego własnych podzespołach i działaniach, a nie na elementach, które są częścią silnika czy skrzyni biegów. Wielu uczniów mylnie zakłada, że skoro rozrusznik współpracuje z wieńcem zębatym na kole zamachowym, to również jego sprawdzanie zalicza się do tej diagnostyki. Tak nie jest – wieniec zębaty znajduje się na kole zamachowym silnika i jest oceniany najczęściej podczas dużych przeglądów albo wtedy, gdy w trakcie rozruchu słyszalne są nietypowe odgłosy lub występują trudności z uruchomieniem silnika mimo sprawnego rozrusznika. Typowe czynności wykonywane na stanowisku kontrolno-pomiarowym rozrusznika obejmują test pracy pod obciążeniem, bo to właśnie wtedy można wychwycić niedomagania elektryczne i mechaniczne samego rozrusznika. Weryfikuje się także cewkę elektromagnetyczną, czyli tzw. elektromagnes wciągający – bez tego rozrusznik po prostu nie zadziała. Sprawdza się również mechanizm sprzęgający, bo od jego stanu zależy czy zębatka rozrusznika poprawnie zazębi się z wieńcem silnika podczas rozruchu. Mylenie zakresu diagnostyki bierze się często z uproszczenia – wydaje się, że wszystko co się obraca podczas startu, wymaga jednoczesnego sprawdzenia. Jednak branżowe standardy wyraźnie rozdzielają testowanie komponentów rozrusznika oraz innych podzespołów silnika. Rozgraniczenie to pozwala szybciej i efektywniej diagnozować usterki i zapobiegać niepotrzebnym wymianom części. Sprawdzanie wieńca zębatego to już inna procedura, wymagająca najczęściej demontażu osłony sprzęgła lub użycia endoskopu – nie da się tego zrobić przy badaniu rozrusznika na stole pomiarowym. Z mojego punktu widzenia, znajomość tych różnic jest kluczowa, by nie tracić czasu i nie generować zbędnych kosztów naprawy.

Pytanie 26

System EBD w samochodzie jest układem

A. zapobiegającym blokowanie kół pojazdu.
B. stabilizującym tor jazdy samochodu podczas pokonywania zakrętu.
C. niedopuszczającym do nadmiernego poślizgu kół pojazdu podczas przyspieszania.
D. automatycznie regulującym siłę hamowania na poszczególne koła w zależności od obciążenia pojazdu.
System EBD, czyli Electronic Brakeforce Distribution, to naprawdę sprytne rozwiązanie stosowane w nowoczesnych samochodach osobowych. Jego głównym zadaniem jest automatyczna regulacja siły hamowania na poszczególne koła, zależnie od aktualnego obciążenia pojazdu. Czyli – jeśli jedziesz sam, to rozkład sił będzie inny niż kiedy masz pełny bagażnik i czterech pasażerów. EBD współpracuje najczęściej z systemem ABS, ale ich funkcje się różnią. EBD dba o to, żeby podczas hamowania żadne z kół nie było zbyt mocno dociążone i nie straciło przyczepności. To bardzo ważne szczególnie wtedy, gdy samochód jest nierówno załadowany albo podczas hamowania na zakręcie. Moim zdaniem, praktyczne korzyści z działania EBD są ogromne – auto zachowuje lepszą stabilność, a droga hamowania może się skrócić, bo wszystkie koła pracują optymalnie. Mechanicy często powtarzają, że EBD to taki niewidzialny pomocnik, który eliminuje błędy kierowcy związane z nierównomiernym obciążeniem. W branży motoryzacyjnej uznaje się, że obecność EBD znacząco podnosi bezpieczeństwo pojazdu – i szczerze mówiąc, trudno się z tym nie zgodzić. Często docenia się to rozwiązanie dopiero w sytuacjach awaryjnych, gdy samochód utrzymuje stabilność nawet na śliskiej nawierzchni. Z mojego doświadczenia, kierowcy nie zawsze zdają sobie sprawę, jak wiele nowoczesnych systemów w aucie działa bez ich wiedzy, a EBD to właśnie jeden z nich.

Pytanie 27

Z przedstawionej na rysunku charakterystyki diody wynika, że jej rezystancja jest wielkością

Ilustracja do pytania
A. stabilną.
B. zmienną.
C. stałą.
D. niezależną.
Odpowiedź "zmienną" jest prawidłowa, ponieważ charakterystyka diody ilustruje zjawisko, w którym rezystancja diody nie jest stała, lecz zmienia się w zależności od przyłożonego napięcia. W momencie, gdy napięcie na diodzie przekracza wartość progową, prąd zaczyna gwałtownie rosnąć, co powoduje, że nachylenie charakterystyki wzrasta. Rezystancja diody jest określona jako odwrotność tego nachylenia, co oznacza, że im wyższe napięcie, tym mniejsza rezystancja. Praktyczne zastosowania tego zjawiska obejmują projektowanie układów elektronicznych, w tym wzmacniaczy, prostowników oraz zabezpieczeń obwodowych, gdzie diody są używane do kontrolowania przepływu prądu. W branży elektronicznej znajomość zmiennej rezystancji diody jest kluczowa dla zapewnienia skutecznego działania układów oraz dla optymalizacji ich wydajności. Warto także zauważyć, że standardy takie jak IEC 60747-5-2 dostarczają ram do oceny właściwości diod, co jest niezbędne dla inżynierów zajmujących się projektowaniem systemów elektronicznych.

Pytanie 28

Brak odczytu temperatury płynu chłodzącego na wskaźniku najprawdopodobniej wskazuje

A. na brak płynu chłodzącego w układzie
B. na awarię pompy wodnej
C. na uszkodzenie termostatu
D. na uszkodzenie czujnika temperatury
Uszkodzony czujnik temperatury w układzie chłodzenia może rzeczywiście spowodować, że nie zobaczymy żadnych wskazań na desce rozdzielczej. Ten czujnik jest naprawdę ważny, bo to on monitoruje temperaturę płynu chłodzącego i wysyła dane do wskaźnika. Jak jest uszkodzony, to możemy się zdziwić, bo nie będzie żadnych odczytów albo będą one całkowicie fałszywe. Dlatego warto regularnie sprawdzać, jak wygląda stan czujnika i jego połączeń, żeby wszystko działało jak należy. Dobrym pomysłem jest także korzystanie z diagnostyki komputerowej, bo to szybki sposób na wykrycie problemów w systemie monitorowania temperatury.

Pytanie 29

W celu dokonania kontrolnego pomiaru napięcia zasilania w obwodzie masowego miernika przepływu powietrza należy podłączyć woltomierz pomiędzy masę a zacisk zasilania elementu oznaczonego na schemacie numerem

Ilustracja do pytania
A. 10
B. 31
C. 37
D. 49
Dobrze wybrany zacisk 31 – właśnie ten punkt jest standardowo stosowany jako masa w większości układów samochodowych. W praktyce podłączając woltomierz pomiędzy masę (zacisk 31) a zacisk zasilania masowego miernika przepływu powietrza, jesteś w stanie uzyskać rzeczywisty odczyt napięcia zasilającego ten sensor podczas pracy układu. Odwołując się do branżowych norm (np. DIN 72552), numer 31 zawsze oznacza połączenie z masą, co pozwala uniknąć pomyłek i eliminuje ryzyko błędnych pomiarów. Pomiar napięcia w taki sposób jest jednym z podstawowych testów diagnostycznych, wykorzystywanych podczas szukania przyczyn błędów związanych z pracą czujników w układach elektronicznych nowoczesnych pojazdów. Moim zdaniem warto w codziennej pracy pamiętać, żeby zawsze odnosić się do schematów instalacji i nie ufać wyłącznie opisom kolorów przewodów, bo to potrafi wprowadzić w błąd – szczególnie w autach po modyfikacjach. Nawet doświadczeni diagności czasem się mylą, jeśli pominą podstawy, a poprawne połączenie do masy to po prostu klucz do wiarygodnego pomiaru. Warto podkreślić, że zgodnie z dobrą praktyką, pomiaru nie wykonuje się "na skróty" przez przypadkowe elementy obwodu – to gwarantuje rzetelny wynik i pozwala uniknąć uszkodzeń sprzętu pomiarowego.

Pytanie 30

Napięcie na terminalach akumulatora podczas pracy silnika na biegu jałowym powinno wynosić w przybliżeniu

A. 14,4 V
B. 12,6 V
C. 12,0 V
D. 13,4 V
Wybór 12,6 V jest niestety nietrafiony. Ta wartość odnosi się do całkowicie naładowanego akumulatora, ale tylko wtedy, gdy nie jest podpięty do niczego. Jak masz silnik włączony na biegu jałowym, to akumulator ładowany jest przez alternator, więc napięcie powinno być wyższe. Gdy widzisz 12,0 V, to znaczy, że akumulator jest sporo rozładowany i mogą być kłopoty z odpalaniem. Z Napięciem 13,4 V można powiedzieć, że jest lepiej, ale i tak nie osiąga normy, co wskazuje, że alternator nie daje wystarczająco energii do ładowania. Wiele osób ma błędne przekonanie, że napięcie akumulatora powinno być bliskie jego wartości nominalnej, bo nie wiedzą, jak działa układ ładowania w autach. Pamiętaj, że podczas pracy silnika napięcie rośnie, bo alternator działa, a to jest kluczowe dla wszystkich systemów elektrycznych w samochodzie. Trzeba dbać o odpowiednie napięcie, żeby akumulator długo służył i wszystko działało jak należy.

Pytanie 31

Jaki będzie całkowity koszt usunięcia usterki w systemie parktronic, jeżeli do wymiany będą dwa tylne czujniki, a wiązka instalacji systemu wymaga naprawy?

Lp.Wartość jednostkowa części (podzespołu)Wartość [PLN]
1.Czujnik parkowania30,00
2.Zaślepka maskująca20,00
Lp.Wykonana usługa (czynność)
1.Kasowanie błędów za pomocą testera50,00
2.Wymiana czujnika parkowania10,00
3.Naprawa instalacji40,00
A. 150,00 PLN
B. 170,00 PLN
C. 190,00 PLN
D. 230,00 PLN
Wybór nieprawidłowej odpowiedzi często wynika z niedostatecznej analizy kosztów związanych z wymianą komponentów w systemie parktronic. Często mogą pojawić się błędne założenia dotyczące kosztu poszczególnych elementów, co prowadzi do zaniżenia lub zawyżenia całkowitych wydatków. Na przykład, wybierając kwoty takie jak 150,00 PLN, 190,00 PLN czy 230,00 PLN, można przeoczyć kluczowe elementy, takie jak koszt naprawy wiązki instalacji czy kasowania błędów. Niezrozumienie potrzeby uwzględnienia wszystkich aspektów naprawy przekłada się na błędne wnioski. W branży motoryzacyjnej szczegółowe obliczenia kosztów są kluczowe, ponieważ nieprawidłowe oszacowania mogą prowadzić do poważnych problemów finansowych oraz technicznych w dłuższym okresie. Ponadto, zapominanie o takich kosztach, jak kasowanie błędów, jest typowym błędem, który może wynikać z nieznajomości procedur diagnostycznych. Dlatego istotne jest, aby dokładnie zapoznać się z cennikami usług oraz standardami, które wskazują na konieczność przeprowadzenia kompleksowej diagnozy i naprawy, co znacznie ułatwia podejmowanie właściwych decyzji i zwiększa efektywność serwisową.

Pytanie 32

Wskaźnik temperatury płynu chłodzącego wskazuje zbyt niską wartość. Jednym z powodów tej awarii może być

A. uszkodzony termostat
B. zbyt późne uruchamianie silnika wentylatora
C. zbyt wczesne uruchamianie silnika wentylatora
D. uszkodzony bezpiecznik
Uszkodzony termostat może powodować zbyt niską temperaturę cieczy chłodzącej, ponieważ jego główną funkcją jest regulowanie przepływu cieczy w układzie chłodzenia silnika. Termostat otwiera się i zamyka w odpowiedzi na zmiany temperatury, co pozwala na utrzymanie optymalnej temperatury pracy silnika. Jeśli termostat utknie w pozycji zamkniętej, ciepło nie może być odprowadzane, co prowadzi do przegrzania. Natomiast jeśli utknie w pozycji otwartej, ciecz chłodząca krąży zbyt szybko, co uniemożliwia jej odpowiednie nagrzanie się. Przykładowo, w samochodach osobowych, regularne sprawdzanie i wymiana termostatu co kilka lat zgodnie z zaleceniami producenta pozwala na uniknięcie problemów z temperaturą silnika, co jest kluczowe dla efektywnej eksploatacji pojazdu. Utrzymanie sprawnego termostatu jest zatem niezbędne dla zachowania wydajności silnika i zapobiegania jego uszkodzeniu.

Pytanie 33

Jaki instrument jest kluczowy do przeprowadzenia naprawy hamulca elektrycznego?

A. Miernik opóźnienia
B. Skopometr ScopeMeter
C. Tester diagnostyczny
D. Tester ciśnienia płynu
Opóźnieniomierz, skopometr ScopeMeter i tester ciśnienia płynu to narzędzia, które mogą być użyteczne w różnych aspektach diagnostyki i naprawy, jednak nie są one wystarczające do przeprowadzenia kompleksowej analizy układu hamulcowego. Opóźnieniomierz służy do pomiaru czasów opóźnienia w sygnałach elektrycznych, co może być użyteczne w niektórych zastosowaniach, ale nie dostarcza szczegółowych informacji o stanie hamulców. Skopometr ScopeMeter jest narzędziem do analizy sygnałów, ale jego zastosowanie w diagnostyce hamulców elektrycznych jest ograniczone i nie obejmuje pełnego spektrum problemów, które mogą wystąpić. Tester ciśnienia płynu jest narzędziem przydatnym w układach hydraulicznych, jednak w przypadku hamulców elektrycznych, które operują na zasadzie impulsów elektrycznych, jego zastosowanie jest ograniczone. Kluczowym błędem myślowym jest założenie, że te narzędzia mogą zastąpić tester diagnostyczny, który jest specjalnie zaprojektowany do analizy i monitorowania funkcji systemu hamulcowego. Zrozumienie różnicy pomiędzy tymi narzędziami jest fundamentalne dla skutecznej diagnostyki i naprawy w nowoczesnych pojazdach.

Pytanie 34

Areometrem przedstawionym na rysunku dokonuje się pomiaru

Ilustracja do pytania
A. gęstości elektrolitu.
B. pojemności akumulatora.
C. temperatury wrzenia cieczy w układzie chłodzenia.
D. temperatury zamarzania cieczy w układzie chłodzenia.
Areometr to naprawdę przydatne narzędzie, zwłaszcza przy pracy z akumulatorami kwasowo-ołowiowymi. Służy do pomiaru gęstości elektrolitu, czyli roztworu kwasu siarkowego w wodzie, znajdującego się wewnątrz akumulatora. Pomiar ten jest kluczowy, bo właśnie na podstawie gęstości elektrolitu można ocenić stopień naładowania akumulatora oraz jego kondycję. Im gęstszy elektrolit, tym więcej jonów kwasu siarkowego – a to oznacza, że akumulator jest dobrze naładowany. Standardowo przyjęto, że prawidłowa gęstość elektrolitu powinna wynosić około 1,28 g/cm³ przy temperaturze 25°C. W warsztatach samochodowych czy podczas przeglądów okresowych sprawdzanie tego parametru to taka branżowa podstawa – jeśli gęstość za niska, to już sygnał, że mogą być problemy z rozruchem albo że akumulator się starzeje. Moim zdaniem warto wiedzieć, że taki pomiar jest szybki, tani i nie wymaga żadnej skomplikowanej diagnostyki komputerowej, a potrafi uratować przed niespodziewanym unieruchomieniem pojazdu. Dodatkowo – wątpię, czy ktoś kto dłużej siedzi w motoryzacji nie miał do czynienia z areometrem. To takie narzędzie, które powinno być na wyposażeniu każdego sensownego warsztatu.

Pytanie 35

W ramach procedury oceny przekaźnika kontaktronowego nie wykonuje się pomiaru

A. rezystancji styków roboczych w stanie spoczynku
B. reakcji na zewnętrzne pole magnetyczne
C. rezystancji styków roboczych w stanie załączenia
D. impedancji cewki elektromagnetycznej
Odpowiedź dotycząca impedancji cewki elektromagnetycznej jest prawidłowa, ponieważ procedura sprawdzania przekaźników kontaktronowych koncentruje się na elementach, które bezpośrednio wpływają na ich funkcjonalność. Impedancja cewki elektromagnetycznej nie jest bezpośrednio mierzona w kontekście sprawdzania przekaźników, ponieważ głównym celem tej procedury jest ocena stanu styku roboczego i jego zdolności do przewodzenia prądu. Przykładowo, podczas testów można skoncentrować się na rezystancji styków roboczych w stanie spoczynku oraz w stanie załączenia, aby upewnić się, że przekaźnik działa efektywnie. Zgodnie z normami branżowymi, takim jak IEC 61810, zaleca się przeprowadzanie szczegółowych testów rezystancji, które pomagają w identyfikacji potencjalnych problemów. Dlatego sprawdzanie impedancji cewki elektromagnetycznej, choć istotne w kontekście analizy układów elektromagnetycznych, nie jest bezpośrednio związane z procedurą testowania przekaźników kontaktronowych.

Pytanie 36

Na rysunku rozrusznika cyfrą 4 oznaczono

Ilustracja do pytania
A. uzwojenie wirnika.
B. cewkę wciągającą.
C. uzwojenie stojana.
D. komutator.
Oznaczenie cyfrą 4 na tym rysunku rozrusznika wskazuje na uzwojenie stojana. To jeden z absolutnie kluczowych elementów każdego klasycznego silnika prądu stałego – bez niego nie byłoby możliwe wytworzenie odpowiedniego pola magnetycznego, które oddziałuje z wirnikiem. Uzwojenie stojana, czyli cewki umieszczone na stojanie, są zasilane podczas pracy rozrusznika, a ich głównym zadaniem jest wytworzenie pola magnetycznego wokół wirnika. To pole współpracuje właśnie z uzwojeniem wirnika, umożliwiając jego obrót i w konsekwencji rozruch silnika spalinowego w pojeździe. Co ciekawe, w praktyce warsztatowej bardzo często spotyka się sytuacje, gdzie uszkodzenie uzwojenia stojana powoduje typowe objawy – rozrusznik kręci zbyt wolno albo wręcz nie działa wcale. Moim zdaniem warto zapamiętać, że w nowoczesnych rozrusznikach stosuje się zarówno stojany z uzwojeniami, jak i z magnesami trwałymi, natomiast na egzaminach najczęściej pytają właśnie o klasyczne typy. Jeśli chodzi o standardy branżowe, to konstrukcja uzwojenia stojana jest projektowana pod kątem wytrzymałości elektrycznej i odporności na przegrzanie, bo warunki pracy rozrusznika są bardzo wymagające. Każdy, kto miał okazję rozbierać rozrusznik, wie jak charakterystycznie wyglądają te cewki na stojanie – no i właśnie to masz tutaj pokazane.

Pytanie 37

Jaki będzie całkowity koszt naprawy w silniku R4 2,0 DOHC Turbo Common Raił, jeżeli stwierdzono uszkodzenie połowy wtryskiwaczy oraz wszystkich świec żarowych?

L.p.Wartość jednostkowa części (podzespołu)Wartość [PLN]
1Świeca żarowa25,00
2Wtryskiwacz50,00
Wykonana usługa (czynność)
3Wymiana wtryskiwacza20,00
4Wymiana świecy żarowej30,00
5Kasowanie błędów za pomocą testera50,00
6Jazda próbna20,00
A. 195,00 PLN.
B. 360,00 PLN.
C. 430,00 PLN.
D. 570,00 PLN.
Całkowity koszt naprawy silnika R4 2,0 DOHC Turbo Common Rail, wynoszący 430,00 PLN, jest wynikiem dokładnych obliczeń związanych z wymianą uszkodzonych komponentów. W przypadku uszkodzenia połowy wtryskiwaczy oraz wszystkich świec żarowych, analiza ta uwzględnia koszty części i robocizny. Koszt świec żarowych wynosi 100,00 PLN, a koszt wtryskiwaczy również 100,00 PLN. Dodatkowo, przewidziano koszty usługowe, które wynoszą 40,00 PLN za wymianę wtryskiwaczy, 120,00 PLN za wymianę świec żarowych, 50,00 PLN za kasowanie błędów oraz 20,00 PLN za jazdę próbną. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy jest kluczowe w diagnostyce i serwisowaniu nowoczesnych silników, gdzie precyzyjne oszacowanie kosztów naprawy jest niezbędne do efektywnego zarządzania budżetem oraz zapewnienia jakości usług. W standardach branżowych efektywne zarządzanie kosztami i umiejętność dokładnego oszacowania wydatków na naprawy to kluczowe umiejętności dla mechaników oraz techników samochodowych.

Pytanie 38

Zniszczone styki przerywacza zapłonu mają bezpośredni wpływ na

A. osłabienie iskry na świecy
B. redukcję zużycia paliwa w silniku
C. modyfikację kąta zapłonu
D. powstawanie dodatkowych przeskoków iskry
Zużyte styki przerywacza zapłonu mają kluczowy wpływ na jakość iskry generowanej na świecy zapłonowej. Gdy styki ulegają zużyciu, ich zdolność do pełnego zamknięcia obwodu elektrycznego maleje, co prowadzi do osłabienia iskry. Iskra ta jest niezbędna do zapłonu mieszanki paliwowo-powietrznej w cylindrze silnika. W praktyce, silniki z osłabioną iskra mogą wykazywać trudności w uruchomieniu, a podczas pracy mogą działać niestabilnie, co wpływa na osiągi i efektywność paliwową. W standardach branżowych, regularne kontrole styków przerywacza są zalecane jako część konserwacji, aby zapewnić optymalną wydajność silnika i minimalizować ryzyko awarii. Właściwe utrzymanie tych elementów ma kluczowe znaczenie dla długoletniej eksploatacji pojazdu.

Pytanie 39

Uzwojenie obwodu wzbudzenia w rozłożonym na części alternatorze znajduje się w podzespole oznaczonym numerem

Ilustracja do pytania
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Uzwojenie obwodu wzbudzenia jest jednym z najważniejszych elementów konstrukcyjnych alternatora i znajduje się na wirniku, czyli w podzespole oznaczonym numerem 1. Często jednak mylone jest z uzwojeniem stojana (nr 2), co jest typowym błędem wynikającym z nieprecyzyjnego rozumienia zasady działania alternatora. W praktyce uzwojenie stojana służy do generowania napięcia przemiennego, które po wyprostowaniu trafia do instalacji elektrycznej pojazdu. Natomiast uzwojenie wzbudzenia, zasilane przez regulator napięcia, tworzy zmienne pole magnetyczne wewnątrz alternatora – to ono jest kluczowe dla powstawania prądu w uzwojeniu stojana. Podzespół oznaczony numerem 3 to najczęściej fragment obudowy lub łożyska, nie mający bezpośredniego wpływu na proces wzbudzenia, a numer 4 to elementy elektroniki lub szczotkotrzymacz. Typowy błąd polega na tym, że patrząc na największą wiązkę przewodów, intuicyjnie zakłada się, że to właśnie ona odpowiada za wzbudzenie – podczas gdy to uzwojenie stojana, które generuje prąd, jest bardziej rozbudowane i widoczne. Prawdziwe uzwojenie wzbudzenia jest na wirniku i jest zasilane przez szczotki oraz pierścienie ślizgowe. Mylenie tych funkcji może prowadzić do błędnych diagnoz podczas napraw alternatorów. Warto też pamiętać, że w dokumentacji technicznej i materiałach szkoleniowych bardzo często podkreśla się różnicę między uzwojeniem stojana a uzwojeniem wzbudzenia właśnie po to, żeby unikać takich pomyłek. Moim zdaniem najlepiej wizualnie zapamiętać, że wirnik to „serce” alternatora, a jego uzwojenie odpowiada za cały proces generowania pola magnetycznego, od którego zależy wydajność alternatora w samochodzie. Takie rozróżnienie to podstawa w codziennej pracy każdego mechanika i elektryka samochodowego.

Pytanie 40

Czas wymiany oleju silnikowego w aucie osobowym wynosił 0,5 godziny. Pojemność systemu smarowania to 4,0 dm3. Koszt 1 dm3 oleju silnikowego wynosi 20,00 zł netto, a cena filtra oleju to 30,00 zł netto. Jeśli stawka za 1 roboczogodzinę wynosi 60,00 zł netto, a VAT na części zamienne i usługi wynosi 22%, to jaką kwotę brutto powinien uiścić właściciel pojazdu za wymianę oleju silnikowego?

A. 170,80 zł
B. 150,80 zł
C. 140,00 zł
D. 160,80 zł
Zgadza się, prawidłowa odpowiedź to 170,80 zł. To pełny koszt wymiany oleju silnikowego w samochodzie. Żeby to obliczyć, trzeba wziąć pod uwagę nie tylko cenę oleju, ale też koszt filtra i robocizny. Pojemność układu smarowania wynosi 4,0 dm3, a litr oleju kosztuje 20,00 zł, więc za olej płacimy 80,00 zł. Filtr oleju kosztuje dodatkowe 30,00 zł. Potem, jeśli wliczamy robociznę za pół godziny, to jeszcze 30,00 zł. Suma tych kosztów to 140,00 zł. Następnie dodajemy 22% VAT, co daje 170,80 zł. Warto wiedzieć, jak wyglądają koszty eksploatacji, bo to pomocne przy planowaniu wydatków na auto. Regularna wymiana oleju jest mega ważna dla silnika, a branża motoryzacyjna podkreśla, jak istotne jest serwisowanie aut.