Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik elektryk
Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Data rozpoczęcia: 2 stycznia 2026 15:32
Data zakończenia: 2 stycznia 2026 15:52

Egzamin zdany!

Wynik: 24/40 punktów (60,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

W ramce zamieszczono wybrane parametry silnika trójfazowego. Jakie zakresy cewek prądowych i napięciowych watomierzy należy wybrać, aby w układzie Arona zmierzyć moc pobieraną przez silnik zasilany napięciem 3×400 V, 50 Hz i obciążony znamionowo przy połączeniu w gwiazdę?

Silnik 3^~   Typ 1E2-90S-4 S1
1,1 kW   3,2/1,8 A   Izol. F
IP55   1420 obr/min   cosφ 0,75
230/400 V   50 Hz

A. In = 2 A, Un = 400 V

B. In = 1 A, Un = 200 V

C. In = 1 A, Un = 400 V

D. In = 2 A, Un = 200 V

Wybór zakresu cewek prądowych i napięciowych watomierza w układzie Arona jest kluczowy dla dokładnych pomiarów mocy silnika trójfazowego. W tym przypadku, znamionowy prąd silnika wynosi 1,8 A, co oznacza, że cecha cewki prądowej powinna być dostosowana do wyższej wartości, aby zminimalizować ryzyko przeciążenia. Dlatego wybór 2 A dla cewek prądowych jest uzasadniony. Co więcej, napięcie znamionowe silnika wynosi 400 V w układzie gwiazda, co odpowiada napięciu międzyfazowemu. Zastosowanie cewki napięciowej o wartości 400 V zapewnia, że pomiar będzie dokonany w odpowiednim zakresie, co jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi. Takie podejście nie tylko zapewnia precyzyjność, ale również bezpieczeństwo operacyjne, gdyż pozwala na uniknięcie przeciążeń, które mogą prowadzić do uszkodzeń sprzętu. W praktyce, dobór odpowiednich zakresów cewek prądowych i napięciowych jest kluczowy dla prawidłowego monitorowania i zarządzania pracą silników trójfazowych, co jest istotne dla efektywności energetycznej i długowieczności urządzeń. Dobrze dobrany sprzęt pomiarowy może również przyczynić się do zmniejszenia kosztów operacyjnych, co jest istotne w obszarze przemysłowym.

Pytanie 2

Trójfazowy silnik klatkowy, pracujący ze znamionowym obciążeniem, nagle zaczął pracować głośniej, a jego prędkość obrotowa spadła. Która z poniższych przyczyn może być odpowiedzialna za zaobserwowaną zmianę w funkcjonowaniu tego silnika?

A. Wzrost wartości napięcia z sieci zasilającej.

B. Brak jednej z faz zasilania.

C. Zwiększenie częstotliwości napięcia zasilającego.

D. Przerwa w przewodzie ochronnym w sieci zasilającej.

Przerwa w jednej z faz zasilania jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów z trójfazowymi silnikami klatkowym. Taki silnik jest zaprojektowany do pracy na trzech fazach, a ich zrównoważone napięcie jest kluczowe dla prawidłowego działania. W przypadku przerwy w jednej z faz, silnik zaczyna pracować w trybie niepełnym, co prowadzi do utraty momentu obrotowego oraz zwiększenia obciążenia na pozostałych fazach. Przykładowo, podczas pracy silnika w trybie niepełnym, jego obroty mogą znacznie spaść, a hałas wzrosnąć z powodu wibracji i nadmiernych prądów w pozostałych fazach. W praktyce, jeśli operator zauważy takie objawy, powinien natychmiast wyłączyć silnik i sprawdzić połączenia zasilające oraz zabezpieczenia, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i dobrymi praktykami eksploatacyjnymi. Warto także przeprowadzić analizy obwodów zasilających, aby zidentyfikować ewentualne uszkodzenia. Takie działania są zgodne z normami IEC 60034 dotyczącymi maszyn elektrycznych oraz z procedurami bezpieczeństwa pracy z urządzeniami elektrycznymi.

Pytanie 3

Ruch napędu należy zatrzymać w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa operatora lub otoczenia, jak również w przypadku wykrycia uszkodzeń lub zakłóceń uniemożliwiających jego prawidłowe działanie, a szczególnie gdy występuje

A. spadek napięcia zasilania poniżej 3 %

B. spadek rezystancji izolacji uzwojeń do 5 MΩ

C. nadmierne wibracje

D. znamionowe zużycie prądu

Odpowiedź 3, dotycząca nadmiernych drgań, jest poprawna, ponieważ drgania w urządzeniach napędowych mogą prowadzić do poważnych problemów operacyjnych oraz uszkodzeń. Zgodnie z normami branżowymi, takim jak ISO 10816, nadmierne drgania mogą wskazywać na niewłaściwe osadzenie, zużycie łożysk czy też problemy z wirnikami. Przykładem może być sytuacja, gdy maszyna wibracyjna, taka jak silnik elektryczny, przekroczy dopuszczalne poziomy drgań, co może skutkować nie tylko uszkodzeniem samego urządzenia, ale również stanowić zagrożenie dla operatorów. W praktyce, w przypadku stwierdzenia nadmiernych drgań, należy natychmiast wstrzymać działanie urządzenia, aby przeprowadzić odpowiednią diagnostykę i naprawy, co jest zgodne z zasadą prewencji w zarządzaniu bezpieczeństwem pracy. Takie działania mają na celu minimalizację ryzyka obrażeń oraz zapewnienie ciągłości operacji, co jest kluczowe w przemyśle produkcyjnym.

Pytanie 4

W tabeli zestawiono wyniki pomiarów rezystancji izolacji różnych instalacji elektrycznych, przeprowadzonych podczas prób odbiorczych. Która z instalacji znajduje się w złym stanie technicznym, wykluczającym jej eksploatację?

	Instalacja	Rezystancja izolacji, MΩ
A.	SELV	0,9
B.	FELV	0,9
C.	230 V/400 V	1,5
D.	400 V/ 690 V	1,2

A. D.

B. B.

C. C.

D. A.

Wybór innej odpowiedzi niż B może wynikać z niedostatecznego zrozumienia kryteriów oceny stanu technicznego instalacji elektrycznych. Wiele osób przypuszcza, że wszystkie wartości rezystancji izolacji są akceptowalne, jeśli mieszczą się w pewnym zakresie, co jest błędnym podejściem. Każda instalacja elektryczna ma określone normy, które muszą być przestrzegane, aby zapewnić bezpieczeństwo i niezawodność. W przypadku instalacji elektrycznych, normy takie jak IEC 60364 wyraźnie wskazują, że rezystancja izolacji poniżej 1 MΩ jest niebezpieczna. Przypuszczenie, że wartości takie jak 1 MΩ są jedynie orientacyjne, ignoruje poważne zagrożenia związane z niską rezystancją, takie jak ryzyko pożaru lub porażenia prądem. Odpowiedzi inne niż B mogą również wskazywać na mylne zrozumienie pojęcia rezystancji izolacji, gdzie sądzono, że im wyższa wartość, tym lepiej, ale bez odniesienia do kontekstu użytkowego. Ignorowanie wpływu rezystancji na bezpieczeństwo eksploatacji prowadzi do poważnych konsekwencji, dlatego tak istotne jest stosowanie się do standardów i dobrych praktyk w każdej instalacji elektrycznej. W kontekście praktycznym, brak regularnych pomiarów i konserwacji instalacji, co może być przyczyną niskiej rezystancji, jest kolejnym typowym błędem, który może prowadzić do tragedii. Utrzymanie właściwych wartości rezystancji nie tylko chroni użytkowników, ale również zapewnia długowieczność samej instalacji.

Pytanie 5

Który z poniższych wyłączników nadprądowych powinien być zastosowany do zabezpieczenia obwodu zasilającego trójfazowy silnik klatkowy o następujących parametrach znamionowych: P = 11 kW, U = 400 V, cos φ = 0,73, η = 80%?

A. S303 C32

B. S303 C20

C. S303 C25

D. S303 C40

Odpowiedź S303 C32 jest poprawna, ponieważ przy wyborze wyłącznika nadprądowego dla trójfazowego silnika klatkowego o mocy znamionowej 11 kW, napięciu 400 V oraz współczynniku mocy cos φ = 0,73, istotne jest obliczenie prądu znamionowego silnika. Prąd ten można wyznaczyć z wzoru: I = P / (√3 * U * cos φ). Po podaniu wartości (P = 11 kW, U = 400 V, cos φ = 0,73), uzyskujemy prąd około 18,5 A. Wyłącznik C32 ma prąd znamionowy 32 A, co zapewnia odpowiedni margines ochrony w przypadku przeciążenia oraz pozwala na bezpieczną i niezawodną pracę silnika. Wybór wyłącznika z niższą wartością prądową, jak C25 czy C20, mógłby prowadzić do zbyt częstych wyłączeń w przypadku normalnych warunków pracy silnika. Praktyczne zastosowanie wyłącznika C32 w obwodach zasilających silniki trójfazowe jest zgodne z normami IEC 60947-2, które zalecają odpowiednie marginesy dla wyłączników chroniących silniki. Dodatkowo, zastosowanie tego wyłącznika zmniejsza ryzyko uszkodzenia silnika oraz zapewnia bezpieczeństwo całego systemu zasilania.

Pytanie 6

Aby zapewnić ochronę przeciwporażeniową uzupełniającą do podstawowej, obwody zasilające gniazda wtyczkowe z prądem do 32 A powinny być chronione wyłącznikiem RCD o znamionowym prądzie różnicowym

A. 100 mA

B. 500 mA

C. 1 000 mA

D. 30 mA

Wybór wyłącznika różnicowoprądowego (RCD) o znamionowym prądzie różnicowym 30 mA jest zgodny z aktualnymi normami bezpieczeństwa, takimi jak PN-EN 61008, które rekomendują jego zastosowanie w instalacjach zasilających obwody gniazd wtyczkowych, szczególnie w przypadku narażenia na porażenie prądem. Wyłącznik RCD 30 mA skutecznie minimalizuje ryzyko porażenia prądem przez szybkie odłączenie zasilania w przypadku wykrycia różnicy prądów, co jest istotne w obwodach o napięciu 230 V, gdzie ochrona osób jest priorytetem. Przykładem zastosowania wyłączników o tym znamionowym prądzie różnicowym jest instalacja w pomieszczeniach, gdzie wykorzystuje się urządzenia elektryczne w pobliżu wody, takie jak kuchnie czy łazienki. W takich miejscach, zgodnie z normami, zastosowanie RCD 30 mA jest koniecznością, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo użytkowników i ogranicza ryzyko wypadków. Regularna kontrola i testowanie RCD zapewnia jego prawidłowe działanie oraz podnosi świadomość użytkowników na temat znaczenia ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 7

Jaką czynność powinno się wykonać podczas pomiaru rezystancji uzwojeń stojana oraz rezystancji izolacji silnika trójfazowego w celu zlokalizowania uszkodzeń?

A. Obciążyć silnik momentem znamionowym

B. Podłączyć napięcie zasilające

C. Otworzyć łącznik załączający silnik

D. Zewrzeć zaciski silnika z zaciskiem ochronnym

Jak dla mnie, otwarcie łącznika przed pomiarem rezystancji uzwojeń w silniku trójfazowym to bardzo ważny krok. Dzięki temu unikamy poważnych uszkodzeń sprzętu, a także dbamy o swoje bezpieczeństwo podczas testów. Kiedy łącznik jest otwarty, można spokojnie zmierzyć rezystancję uzwojeń, co jest kluczowe, żeby ocenić stan ich izolacji i wychwycić ewentualne zwarcia międzyzwojowe. Warto wiedzieć, że takie praktyki są potwierdzone przez normy jak IEC 60034-1, które mocno podkreślają, że trzeba mieć bezpieczny dostęp do obwodów przed rozpoczęciem pomiarów. Otwarcie łącznika to także zabezpieczenie przed przypadkowym uruchomieniem silnika, co mogłoby prowadzić do nieprzyjemnych sytuacji. Pamiętaj, żeby używać odpowiednich narzędzi, jak megohmometr, do pomiaru rezystancji izolacji. To pozwoli uzyskać dokładne wyniki i ocenić stan izolacji. Regularne przeglądy silników w zakładach przemysłowych to najlepszy sposób na wczesne wykrywanie usterek i lepsze zarządzanie kosztami eksploatacji.

Pytanie 8

W tabeli zamieszczono wyniki kontrolnych pomiarów rezystancji uzwojeń stojana silnika trójfazowego połączonego w gwiazdę. Przedstawione wyniki świadczą o

Rezystancja uzwojeń stojana między zaciskami	Wartość, Ω
U1 – V1	15
V1 – W1	∞
W1 – U1	∞

A. przerwie w uzwojeniu Wl - W2

B. przerwie w uzwojeniu VI - V2

C. zwarciu międzyzwojowym w uzwojeniu Ul - U2

D. zwarciu międzyzwojowym w uzwójeniu V1 - V2

Poprawna odpowiedź wskazuje na przerwę w uzwojeniu W1-W2, co można zdiagnozować na podstawie pomiarów rezystancji. W przypadku silników trójfazowych połączonych w gwiazdę, każdy z trzech uzwojeń (U, V, W) powinien mieć zbliżoną rezystancję. W analizowanym przypadku, jeśli rezystancja między zaciskami V1-W1 oraz W1-U1 wynosi nieskończoność, oznacza to, że w obwodzie występuje przerwa. Tego rodzaju awarie mają poważne konsekwencje operacyjne, ponieważ przerywają ciągłość elektryczną, co prowadzi do nieprawidłowego działania silnika. Przerwa w uzwojeniu skutkuje brakiem obciążenia dla pozostałych uzwojeń, co może prowadzić do ich przegrzewania się i w konsekwencji do uszkodzenia. W praktyce ważne jest, aby regularnie przeprowadzać pomiary rezystancji uzwojeń, co jest zgodne z normami branżowymi, takimi jak IEC 60034, które podkreślają znaczenie monitorowania stanu technicznego maszyn elektrycznych.

Pytanie 9

Do pomiaru którego z wymienionych parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych przygotowany jest przyrząd przedstawiony na rysunku?

A. Prądu sterującego tyrystorem mocy.

B. Prądu wzbudzenia silnika pierścieniowego.

C. Prądu pobieranego z sieci przez spawarkę transformatorową.

D. Prądu rozruchu silnika szeregowego.

Wybór odpowiedzi dotyczącej prądu sterującego tyrystorem mocy jest nietrafiony, ponieważ tyrystory mocy są elementami półprzewodnikowymi, które wymagają specyficznych warunków pomiarowych. Miernik cęgowy, jak wskazuje jego konstrukcja, nie jest przeznaczony do pomiaru prądu sterującego, który jest znacznie mniejszy i wymaga bardziej precyzyjnych technik pomiarowych, takich jak pomiary w obwodach prądowych z wykorzystaniem oscyloskopów czy analizatorów mocy. Z kolei, prąd wzbudzenia silnika pierścieniowego również nie jest odpowiedni dla tego typu urządzenia, ponieważ wzbudzenie odbywa się poprzez dedykowane uzwojenia, a pomiar wymagałby użycia innych metod, takich jak pomiar napięcia czy prądu w obwodzie wzbudzenia. Wreszcie, wobec prądu pobieranego z sieci przez spawarkę transformatorową, również nie jest to zastosowanie dla miernika cęgowego, gdyż spawarki zazwyczaj operują w specyficznych warunkach, gdzie kontrola prądu wymaga bardziej złożonych urządzeń. Błędne rozumienie zastosowania przyrządów pomiarowych często prowadzi do niewłaściwej diagnostyki problemów elektrycznych, co może mieć poważne konsekwencje dla stabilności i bezpieczeństwa systemów elektrycznych. Dobrą praktyką jest zawsze dobierać przyrządy pomiarowe stosownie do specyfiki analizowanego obwodu oraz do parametrów, które chcemy zmierzyć, co zwiększa nie tylko dokładność pomiarów, ale także bezpieczeństwo prowadzonych prac.

Pytanie 10

Który z poniższych elementów nie jest częścią transformatora energetycznego?

A. Izolatory ceramiczne

B. Uchwyty do podłączenia przewodów

C. Silnik synchroniczny

D. Rdzeń magnetyczny

Rdzeń magnetyczny jest fundamentalnym elementem każdego transformatora, pozwalającym na przenoszenie strumienia magnetycznego między uzwojeniami. Jego obecność jest niezbędna do efektywnej pracy transformatora, ponieważ umożliwia optymalną zmianę napięcia prądu. Uchwyty do podłączenia przewodów, choć mogą wydawać się mniej istotne, pełnią ważną rolę w zapewnieniu bezpiecznego połączenia elektrycznego pomiędzy uzwojeniami transformatora a zewnętrznym obwodem elektrycznym. Umożliwiają one łatwy dostęp do podłączenia i odłączenia przewodów, co jest istotne podczas instalacji i konserwacji urządzenia. Izolatory ceramiczne również są częścią transformatora, choć ich obecność może nie być tak oczywista. Służą one do izolacji elektrycznej między różnymi częściami transformatora oraz między transformatorem a jego otoczeniem. Zapobiegają one przepływowi prądu tam, gdzie nie jest to pożądane, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa i efektywności działania urządzenia. Zrozumienie roli każdego z tych elementów jest istotne dla prawidłowej eksploatacji maszyn elektrycznych oraz unikania błędnych interpretacji ich funkcji i zastosowań. W transformatorach energetycznych każdy z tych elementów pełni specyficzną i niezbędną funkcję, co czyni je integralnymi częściami skomplikowanego systemu przetwarzania energii elektrycznej.

Pytanie 11

Na podstawie przedstawionych w tabeli wyników pomiarów, dotyczących silnika prądu stałego, określ które z wymienionych uszkodzeń wystąpiło w tym silniku.

Rezystancja uzwojeń pomiędzy zaciskami:			Rezystancja izolacji pomiędzy zaciskami:
A1-A2	D1-D2	E1-E2	A1-PE	D1-PE	E1-PE
0,8 Ω	0,9 Ω	4,7 Ω	123,1 MΩ	102,5 MΩ	166,6 MΩ

A. Nadpalenie izolacji między uzwojeniem bocznikowym, a obudową.

B. Przerwa w uzwojeniu twornika.

C. Zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu bocznikowym.

D. Przebicie izolacji uzwojenia twornika do obudowy.

Analizując pozostałe odpowiedzi, możemy zauważyć, że przynajmniej każda z nich odnosi się do różnych typów uszkodzeń, które mogą wystąpić w silniku prądu stałego, jednak żadna z nich nie wyjaśnia problemu tak dokładnie jak zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu bocznikowym. Uszkodzenie polegające na nadpaleniu izolacji między uzwojeniem bocznikowym a obudową mogłoby sugerować wystąpienie nadmiernych temperatur, jednak przy wysokiej rezystancji między zaciskami E1-E2, które zostały podane w tabeli, można stwierdzić, że nie występuje bezpośrednie przebicie do obudowy. Przebicie izolacji uzwojenia twornika do obudowy jest problematycznym zagadnieniem, ale również nie pasuje do przedstawionych wartości rezystancji, które wskazują na stabilność izolacji. Z kolei przerwa w uzwojeniu twornika mogłaby prowadzić do braku prądu w silniku, co również nie znajduje odzwierciedlenia w zmierzonych wartościach. Typowe błędy myślowe, które prowadzą do błędnych odpowiedzi, to np. analizowanie jedynie pojedynczych aspektów uszkodzenia, bez uwzględnienia całościowego obrazu pomiarów. W kontekście diagnostyki silników prądu stałego, kluczowe jest przyjrzenie się nie tylko wartościom rezystancji, ale także ich wzajemnym relacjom, aby uzyskać pełny obraz stanu maszyny i jej ewentualnych uszkodzeń.

Pytanie 12

Wirnik w szlifierce uległ uszkodzeniu. Na schemacie z dokumentacji techniczno-ruchowej jest on oznaczony numerem

A. 12

B. 50

C. 9

D. 35

Odpowiedź 9 jest właściwa, ponieważ zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową, wirnik szlifierki oznaczony jest właśnie tym numerem. Znajomość oznaczeń w dokumentacji jest kluczowa dla efektywnego przeprowadzania konserwacji oraz napraw urządzeń. Na przykład, w przypadku wymiany uszkodzonego wirnika, technik powinien korzystać z dokumentacji, aby zidentyfikować odpowiednią część zamienną. Oznaczenia w dokumentacji są często zgodne z normami branżowymi, takimi jak ISO 9001, które podkreślają znaczenie dokumentacji w zarządzaniu jakością. Używanie właściwych numerów oznaczeń pozwala na przyspieszenie procesu naprawy i minimalizację przestojów w pracy. Również, dla techników i inżynierów, umiejętność szybkiego lokalizowania i identyfikowania części przy pomocy oznaczeń jest niezbędna w codziennej pracy, co wpływa na efektywność i bezpieczeństwo procesów produkcyjnych.

Pytanie 13

W instalacji trójfazowej działającej w układzie TN-C, gdy na odbiornikach wystąpi napięcie fazowe przekraczające 300 V, co może być tego przyczyną?

A. zwarciem pomiędzy fazami

B. zwarciem między fazą a przewodem PEN

C. przerwaniem ciągłości przewodu PEN

D. przerwą w jednej z faz

Zwarcie fazy z przewodem PEN prowadziłoby do nieprawidłowego rozkładu napięć, jednak nie jest to główny powód wzrostu napięcia powyżej 300 V na odbiornikach. W sytuacji zwarcia fazowego, napięcia na pozostałych fazach mogą spadać, ponieważ dochodzi do podziału prądów i obciążenia. Zwarcie międzyfazowe także wprowadza nieprawidłowości w dostawie energii, lecz skutkiem jest zazwyczaj wyzwolenie zabezpieczeń, co chroni urządzenia przed nadmiernym napięciem. Natomiast przerwa w jednej z faz skutkuje z kolei nierównomiernym rozkładem obciążenia w systemie trójfazowym, co może prowadzić do problemów z równowagą obciążenia, ale rzadko skutkuje wzrostem napięcia na odbiornikach do wartości niebezpiecznych. W przypadku układu TN-C kluczowe znaczenie ma ciągłość przewodu PEN, który jest odpowiedzialny za ochronę przed porażeniem. Brak tego przewodu może spowodować, że napięcie na odbiornikach będzie w sposób niekontrolowany rosło, co zagraża bezpieczeństwu użytkowników oraz urządzeń. Dlatego uznanie przerwania ciągłości przewodu PEN za główną przyczynę wzrostów napięcia w tym układzie jest kluczowe dla prawidłowego zrozumienia funkcjonowania instalacji elektrycznych oraz ich bezpieczeństwa.

Pytanie 14

Na podstawie zamieszczonych w tabeli danych łożysk dobierz łożysko do silnika o średnicy wału d = 12 mm, średnicy wewnętrznej tarczy łożyskowej D = 37 mm i szerokości tarczy łożyskowej B = 12 mm.

Symbol	Wymiary podstawowe
Symbol	d [mm]	D [mm]	B [mm]	r [mm]
6700	10	15	3	0,1
6200	10	30	9	0,6
6001	12	28	8	0,3
6301	12	37	12	1

A. 6200

B. 6700

C. 6001

D. 6301

Odpowiedź 6301 jest prawidłowa, ponieważ dokładnie spełnia wszystkie wymagane wymiary dla danego zastosowania. Średnica wału o wartości 12 mm odpowiada średnicy otworu wewnętrznego łożyska 6301, który wynosi również 12 mm. Dodatkowo, średnica zewnętrzna tego łożyska wynosi 37 mm, co idealnie pasuje do średnicy wewnętrznej tarczy łożyskowej, a jego szerokość wynosząca 12 mm również jest zgodna z wymaganiami. W praktyce, dobór odpowiedniego łożyska jest kluczowy dla trwałości i niezawodności maszyn. Wybór łożyska zgodnego z wymiarami zapewnia optymalne przenoszenie obciążeń i minimalizuje zużycie. Zgodnie z międzynarodowymi standardami, właściwy dobór łożysko wpływa na efektywność działania silników i urządzeń, co często przekłada się na obniżenie kosztów eksploatacji oraz wydłużenie żywotności komponentów. W branży inżynieryjnej, stosowanie łożysk takich jak 6301 jest powszechne w silnikach elektrycznych, gdzie kluczowym aspektem jest redukcja tarcia, co z kolei zwiększa efektywność energetyczną.

Pytanie 15

Przed rozpoczęciem wymiany uszkodzonych części instalacji elektrycznej do 1 kV, należy najpierw odłączyć napięcie, a następnie stosować się do zasad bezpieczeństwa w poniższej kolejności:

A. potwierdzić brak napięcia, zabezpieczyć przed ponownym załączeniem, uziemić instalację elektryczną

B. potwierdzić brak napięcia, uziemić instalację elektryczną, zabezpieczyć przed ponownym załączeniem

C. zabezpieczyć przed ponownym załączeniem, potwierdzić brak napięcia, uziemić instalację elektryczną

D. zabezpieczyć przed ponownym załączeniem, uziemić instalację elektryczną, potwierdzić brak napięcia

Przed przystąpieniem do wymiany uszkodzonych elementów instalacji elektrycznej do 1 kV, kluczowe jest przestrzeganie ustalonej procedury bezpieczeństwa. Po pierwsze, zabezpieczenie przed powtórnym załączeniem oznacza zastosowanie odpowiednich blokad lub zamknięć, które uniemożliwiają przypadkowe przywrócenie zasilania podczas prac. Po tym etapie, potwierdzenie braku napięcia jest niezbędne, aby upewnić się, że instalacja faktycznie jest de-energizowana. Można to osiągnąć za pomocą odpowiednich przyrządów pomiarowych, takich jak wskaźniki napięcia, które powinny być używane przez wykwalifikowany personel. Uziemienie instalacji elektrycznej jest kolejnym krokiem, który zapewnia, że wszelkie pozostałe ładunki elektryczne są bezpiecznie odprowadzane do ziemi, co minimalizuje ryzyko porażenia prądem. Cała ta procedura jest zgodna z normami bezpieczeństwa, takimi jak PN-EN 50110-1, które określają zasady dotyczące eksploatacji instalacji elektrycznych.

Pytanie 16

Jaka jest podstawowa funkcja wyłącznika różnicowoprądowego?

A. Ochrona przed przeciążeniem obwodu

B. Przekształcenie prądu przemiennego na stały

C. Regulacja napięcia wyjściowego

D. Ochrona przed porażeniem poprzez wykrycie różnicy prądów w przewodach

Wyłącznik różnicowoprądowy jest kluczowym elementem systemów ochrony elektrycznej, którego głównym zadaniem jest zapobieganie porażeniom prądem elektrycznym. Działa on na zasadzie wykrywania różnicy pomiędzy prądem wpływającym a wypływającym z urządzenia lub instalacji. Jeśli taka różnica zostanie wykryta, oznacza to, że część prądu gdzieś 'ucieka', co może sugerować uszkodzenie izolacji lub kontakt prądu z osobą. W praktyce wyłącznik różnicowoprądowy automatycznie odłącza zasilanie w momencie wykrycia tego typu anomalii, minimalizując ryzyko porażenia. To urządzenie jest szeroko stosowane w instalacjach domowych i przemysłowych, zapewniając dodatkową warstwę ochrony w miejscach, gdzie mogą występować uszkodzenia izolacji lub wilgoć. Warto pamiętać, że nie zastępuje on standardowych zabezpieczeń nadprądowych, ale uzupełnia je, oferując ochronę przed skutkami niekontrolowanego przepływu prądu do ziemi. W kontekście bezpieczeństwa użytkownika wyłącznik różnicowoprądowy jest nieocenionym narzędziem, które powinno być standardem w każdej nowoczesnej instalacji elektrycznej.

Pytanie 17

Którego z przedstawionych na rysunkach urządzeń elektrycznych należy użyć jako zabezpieczenia silnika trójfazowego przed skutkami przeciążeń?

A. D.

B. B.

C. A.

D. C.

Stycznik termiczny, który został przedstawiony na rysunku A, jest kluczowym urządzeniem stosowanym w ochronie silników trójfazowych przed przeciążeniami. Działa na zasadzie detekcji wzrostu temperatury w wyniku nadmiernego obciążenia. Gdy temperatura osiągnie określony próg, stycznik termiczny przerywa obwód, co skutkuje natychmiastowym odłączeniem silnika od zasilania. Taka funkcjonalność jest niezwykle istotna, ponieważ przeciążenia mogą prowadzić do przegrzania i uszkodzenia silnika, co wiąże się z kosztownymi naprawami i przestojami w pracy. W branży przemysłowej, gdzie silniki trójfazowe są powszechnie stosowane, użycie styczników termicznych stanowi standard w dobrych praktykach zabezpieczeń elektrycznych. Warto zauważyć, że w zastosowaniach, gdzie silniki są często narażone na zmiany obciążenia, jak np. w systemach transportowych czy w liniach produkcyjnych, styczniki termiczne powinny być integralną częścią układu zabezpieczeń, aby zapewnić ich niezawodność i długowieczność.

Pytanie 18

Jakie uszkodzenie lub defekt można wykryć podczas przeglądu instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym?

A. Przekroczenie dopuszczalnego czasu zadziałania wyłącznika ochronnego

B. Brak ciągłości połączeń

C. Pogorszenie się stanu izolacji

D. Pogorszenie się stanu mechanicznego złącz i połączeń

Podczas analizy defektów instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym, niektóre odpowiedzi mogą wydawać się na pierwszy rzut oka poprawne, ale w rzeczywistości nie odnoszą się bezpośrednio do kwestii, które można zlokalizować podczas oględzin. Na przykład, pogorszenie stanu izolacji, choć istotne z perspektywy bezpieczeństwa, może być trudne do zidentyfikowania jedynie na podstawie wizualnych oględzin. Izolacja może wykazywać uszkodzenia, które nie są widoczne gołym okiem, co wymagałoby zastosowania specjalistycznych narzędzi pomiarowych, takich jak mierniki rezystancji izolacji. Przekroczenie dopuszczalnego czasu zadziałania wyłącznika ochronnego również nie jest czymś, co można w prosty sposób zlokalizować podczas standardowych oględzin. Wymaga to analizy działania urządzenia pod obciążeniem i oceny czasów reakcji wyłącznika, co przekracza zakres podstawowych oględzin. Brak ciągłości połączeń jest inną kwestią, która wymaga pomiarów technicznych, takich jak testy ciągłości, co również nie jest częścią typowych oględzin. W rzeczywistości, te aspekty wymagają bardziej zaawansowanych metod diagnostycznych, co może prowadzić do mylnych wniosków o ich wykrywalności podczas prostych inspekcji. Dlatego ważne jest, aby zrozumieć, że nie wszystkie problemy instalacji elektrycznej mogą być zidentyfikowane bez odpowiednich narzędzi i metod badawczych, co podkreśla znaczenie zastosowania specjalistycznych norm i procedur w praktyce inżynieryjnej.

Pytanie 19

Jakie z wymienionych uszkodzeń można zidentyfikować podczas inspekcji instalacji elektrycznej?

A. Obniżenie rezystancji izolacji przewodów

B. Przerwanie pionowego uziomu w ziemi

C. Zbyt długi czas reakcji wyłącznika różnicowoprądowego

D. Pogorszenie stanu mechanicznego połączeń przewodów

W kontekście oględzin instalacji elektrycznej, zmniejszenie rezystancji izolacji przewodów, zbyt długi czas działania wyłącznika różnicowoprądowego oraz przerwanie uziomu pionowego w ziemi stanowią koncepcje, które mogą być mylące w kontekście ich lokalizacji podczas inspekcji. Zmniejszenie rezystancji izolacji przewodów jest krytycznym parametrem w ocenie stanu technicznego instalacji, jednak podczas wizualnej weryfikacji nie jest możliwe bezpośrednie zidentyfikowanie tego problemu. Wymaga to odpowiednich pomiarów przy użyciu specjalistycznych narzędzi, takich jak megger. Z kolei zbyt długi czas działania wyłącznika różnicowoprądowego może świadczyć o nieprawidłowościach w instalacji, ale również wymaga szczegółowych testów diagnostycznych, aby określić przyczynę opóźnienia. Ostatecznie przerwanie uziomu pionowego w ziemi, mimo że istotne dla bezpieczeństwa, również nie jest bezpośrednio zauważalne podczas podstawowej wizualizacji. Podczas inspekcji należy kierować się zasadą, że wiele ukrytych usterek wymaga użycia specjalistycznych narzędzi i technik, co wzmacnia potrzebę kompetentnych przeglądów i pomiarów, aby właściwie ocenić stan instalacji elektrycznej oraz zapewnić jej bezpieczeństwo i funkcjonalność.

Pytanie 20

Który z podanych przewodów powinien zostać wybrany w celu zastąpienia uszkodzonego przewodu zasilającego silnik trójfazowy zainstalowany w odbiorniku ruchomym?

A. YLY 3x2,5 mm2

B. OP4x2,5 mm2

C. SM3x2,5 mm2

D. YDY 4x2,5 mm2

Odpowiedź OP4x2,5 mm2 jest prawidłowa, ponieważ przewód ten spełnia wymagania dotyczące zasilania silników trójfazowych w aplikacjach przemysłowych. Przewód OP (olejoodporny) charakteryzuje się dużą odpornością na działanie olejów i substancji chemicznych, co jest kluczowe w środowiskach, gdzie takie czynniki mogą występować. Przekrój 2,5 mm2 zapewnia odpowiedni przepływ prądu dla silników o mocy do około 5,5 kW, co jest standardem w wielu instalacjach. Użycie przewodów zgodnych z normami PN-IEC 60364-1 oraz PN-EN 60228 gwarantuje bezpieczeństwo i niezawodność systemu. W praktyce, przewody te stosuje się w różnych mechanizmach, takich jak taśmy transportowe czy maszyny produkcyjne, gdzie mobilność i odporność na uszkodzenia mechaniczne są kluczowe. Zastosowanie odpowiedniego przewodu zasilającego jest istotne nie tylko dla prawidłowego działania urządzeń, ale też dla zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu pracy.

Pytanie 21

Osoby zajmujące się naprawą instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych powinny posiadać

A. zaświadczenie o przeszkoleniu wydane przez administratora budynku

B. pisemne zezwolenie na pracę od kierownika robót

C. zaświadczenie o przeszkoleniu wystawione przez osobę mającą uprawnienia

D. uprawnienie potwierdzone odpowiednim świadectwem kwalifikacyjnym

Odpowiedź "uprawnienie potwierdzone odpowiednim świadectwem kwalifikacyjnym" jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego oraz normami dotyczącymi bezpieczeństwa pracy, osoby zajmujące się instalacjami elektrycznymi muszą posiadać odpowiednie kwalifikacje, które są dokumentowane przez świadectwa kwalifikacyjne. Tego typu świadectwa są wydawane na podstawie ukończenia specjalistycznych szkoleń oraz zdania egzaminów, które potwierdzają znajomość przepisów, norm i standardów dotyczących instalacji elektrycznych. Przykładem może być świadectwo wydawane przez Urząd Dozoru Technicznego, które jest wymagane do przeprowadzania prac w obiektach, gdzie stosuje się urządzenia elektryczne pod napięciem. Dzięki posiadaniu takich uprawnień, technicy elektrycy zapewniają bezpieczeństwo nie tylko sobie, ale również użytkownikom budynków. Posiadanie świadectwa kwalifikacyjnego jest zatem kluczowe dla profesjonalizmu w branży oraz zgodności z obowiązującym prawem, co przekłada się na bezpieczne i efektywne wykonywanie zadań w zakresie instalacji i konserwacji systemów elektrycznych.

Pytanie 22

Jakiego składnika nie powinien mieć kabel zasilający do głównej rozdzielnicy w strefie przemysłowej, która jest klasyfikowana jako niebezpieczna pod względem pożaru?

A. Zewnętrznego splotu włóknistego.

B. Pokrywy polietylenowej.

C. Obudowy stalowej.

D. Żył z aluminium.

Pomieszczenia przemysłowe o podwyższonym ryzyku pożarowym wymagają zastosowania odpowiednich materiałów w konstrukcji kabli zasilających. Pancerz stalowy stanowi skuteczną barierę przed mechanicznymi uszkodzeniami, co jest szczególnie istotne w środowiskach, gdzie mogą występować różne czynniki ryzyka. Powłoka polietylenowa natomiast zapewnia nie tylko izolację, ale również odporność na działanie wysokich temperatur. W świetle obowiązujących norm, takie jak PN-EN 50575, istotne jest, aby używane materiały charakteryzowały się niskim poziomem wydzielania dymu oraz niską toksycznością, co ma kluczowe znaczenie w przypadku pożaru. Wybór żył aluminiowych może wydawać się atrakcyjny ze względu na ich niższą wagę i koszt, jednak w kontekście bezpieczeństwa i przewodnictwa elektrycznego, stalowe żyły są preferowane, zwłaszcza w trudnych warunkach eksploatacyjnych. Zastosowanie zewnętrznego oplotu włóknistego w kablach zasilających w takich miejscach jest nieodpowiednie, ponieważ nie spełnia wymogów odporności na ogień. Oploty te nie tylko mogą ulegać uszkodzeniu w wysokich temperaturach, ale również przyczyniać się do szybszego rozprzestrzeniania się ognia. Podejmując decyzję o wyborze odpowiednich materiałów w konstrukcji kabli, kluczowe jest zrozumienie ich właściwości oraz dostosowanie ich do specyfiki środowiska pracy.

Pytanie 23

Jakie urządzenie powinno być wykorzystane do płynnej regulacji prędkości obrotowej silnika indukcyjnego zwartego?

A. Softstart

B. Autotransformator

C. Rozrusznik

D. Falownik

Używanie softstartów do regulacji obrotów silnika indukcyjnego zwartego opiera się na błędnym założeniu, że ten typ urządzenia może zmieniać prędkość silnika. Softstarty służą głównie do ograniczenia prądu rozruchowego silników oraz do wygodnego uruchamiania i zatrzymywania silników. Działają poprzez stopniowe zwiększanie napięcia zasilającego, co pozwala na łagodny start, ale nie umożliwiają regulacji prędkości obrotowej w sposób płynny i ciągły. Tego typu urządzenia są przydatne w aplikacjach, gdzie wymagana jest ochrona silnika przed przeciążeniem, ale nie można ich stosować tam, gdzie potrzebna jest precyzyjna kontrola obrotów. Autotransformator, z kolei, zmienia napięcie zasilające, co wpływa na moment obrotowy silnika, jednak nie jest w stanie zapewnić pełnej kontroli nad jego prędkością. Takie podejście prowadzi do nieefektywności energetycznej oraz może być przyczyną uszkodzeń silnika przy dużych zmianach obciążenia. Rozruszniki, zwłaszcza te ręczne, w ogóle nie oferują regulacji obrotów; ich głównym zadaniem jest uruchomienie silnika. W kontekście nowoczesnej automatyki przemysłowej, zastosowanie niewłaściwych urządzeń lub metod może prowadzić do utraty wydajności systemu oraz zwiększenia kosztów operacyjnych, co podkreśla znaczenie wyboru odpowiednich technologii dla specyficznych aplikacji.

Pytanie 24

Aby zweryfikować poprawność funkcjonowania wyłączników różnicowoprądowych, zmierzono ich różnicowe prądy zadziałania i wyniki umieszczono w poniższej tabeli. Który z wyłączników spełnia kryterium prądu zadziałania IA = (0,5÷1,00) IN?

WyłącznikWynik pomiaru różnicowego prądu zadziałania I&Dₑₗₜₐ;
P302 25-10-AC30 mA
P202 25-30-AC25 mA
P304 40-30-AC40 mA
P304 40-100-AC40 mA

A. P304 40-100-AC

B. P202 25-30-AC

C. P304 40-30-AC

D. P302 25-10-AC

Wybór innego wyłącznika niż P202 25-30-AC może wynikać z kilku powszechnych nieporozumień dotyczących specyfikacji prądów zadziałania wyłączników różnicowoprądowych. Na przykład, wybór wyłącznika P304 40-100-AC, który może wydawać się atrakcyjny ze względu na jego wysoką wartość znamionową, jest błędny, ponieważ jego prąd zadziałania wykracza poza wymagany zakres. Niezrozumienie tego aspektu często prowadzi do przekonania, że większa wartość znamionowa prądu to lepsza jakość zabezpieczenia, co jest mylnym podejściem. Również decyzja o wyborze P302 25-10-AC może wynikać z braku uwagi na zakres prądu zadziałania, gdyż jego wartość 10 mA jest zbyt niska w kontekście wymagań wskazanych w pytaniu. Kluczowe jest zrozumienie, że wyłączniki różnicowoprądowe muszą być precyzyjnie dobrane do wymogów ochrony, co gwarantuje ich prawidłowe działanie. Stosowanie nieodpowiednich wyłączników może prowadzić do niewystarczającej ochrony przed porażeniem prądem, co jest sprzeczne z zasadami bezpieczeństwa obowiązującymi w instalacjach elektrycznych, a także z normami bezpieczeństwa, takimi jak PN-EN 61008. Dlatego ważne jest, aby przy wyborze wyłącznika różnicowoprądowego koncentrować się na jego parametrach zadziałania, a nie tylko na wartościach znamionowych, które mogą być mylące.

Pytanie 25

Jaki przyrząd jest wykorzystywany do pomiaru rezystancji izolacji kabli?

A. Sonometr

B. Megaomomierz

C. Pirometr

D. Waromierz

Megaomomierz jest urządzeniem służącym do pomiaru rezystancji izolacji, które jest niezwykle istotne w kontekście bezpieczeństwa elektrycznego. Jego zastosowanie polega na sprawdzaniu jakości izolacji przewodów oraz urządzeń elektrycznych, co pozwala na wykrycie ewentualnych uszkodzeń izolacji, które mogą prowadzić do awarii lub zagrożeń, takich jak porażenie prądem. Dzięki pomiarom wykonywanym przy użyciu megaomomierza, można ocenić stan izolacji w instalacjach elektrycznych, co jest zgodne z normami takimi jak PN-EN 61557-2, które określają procedury testowania urządzeń elektrycznych. W praktyce, megaomomierz jest używany podczas regularnych przeglądów instalacji elektrycznych w budynkach, co ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa i zgodności z obowiązującymi przepisami. Użycie tego narzędzia pozwala na wczesne wykrywanie problemów, co przyczynia się do minimalizacji ryzyka wystąpienia awarii oraz zwiększa trwałość systemów elektrycznych.

Pytanie 26

Jaka jest maksymalna wartość skuteczna napięcia przemiennego, która może być wykorzystana do zasilania lamp oświetleniowych umieszczonych w strefie 0 łazienki?

A. 30 V

B. 25 V

C. 60 V

D. 12 V

Wybór niewłaściwej wartości maksymalnego napięcia skutecznego do zasilania lamp w strefie 0 łazienki może wydawać się trudny do zrozumienia, ale wynika z fundamentalnych zasad bezpieczeństwa elektrycznego. Odpowiedzi takie jak 60 V, 25 V czy 30 V są niezgodne z obowiązującymi normami, które mają na celu ochronę użytkowników przed niebezpieczeństwem porażenia prądem w obszarach o wysokiej wilgotności. W normach, takich jak PN-IEC 60364, jasno określono, że strefa 0 zdefiniowana jest jako miejsce, gdzie narażenie na wodę jest najwyższe, a zatem wymaga zastosowania napięć bezpiecznych. Napięcie 60 V, choć bezpieczniejsze niż wyższe wartości, wciąż niesie ze sobą ryzyko w kontakcie z wodą. Podobnie, napięcia 25 V i 30 V, mimo że niższe, również nie spełniają wymagań bezpieczeństwa w warunkach strefy 0. Często przyczyną wyboru wyższych napięć jest brak wiedzy na temat zasadności stosowania niskonapięciowych źródeł zasilania w obszarach zagrożonych. Użytkownicy mogą mylnie sądzić, że im wyższe napięcie, tym lepsza efektywność i jasność oświetlenia, co jest błędnym podejściem, ponieważ nowoczesne technologie LED oferują wysoką wydajność przy niskim napięciu. W kontekście praktycznym, stosowanie napięć skutecznych przekraczających 12 V w strefie 0 nie tylko zwiększa ryzyko, ale także może prowadzić do niezgodności z przepisami i potencjalnych konsekwencji prawnych, które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo użytkowników oraz odpowiedzialność wykonawców i projektantów instalacji elektrycznych.

Pytanie 27

Czas pomiędzy kolejnymi kontroli oraz próbami instalacji elektrycznych w budynkach użyteczności zbiorowej nie powinien przekraczać

A. 1 rok

B. 3 lata

C. 2 lata

D. 5 lat

Odpowiedź 5 lat jest poprawna, ponieważ zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz normami dotyczącymi instalacji elektrycznych, szczególnie w kontekście budynków zamieszkania zbiorowego, okres między kolejnymi sprawdzeniami nie powinien przekraczać 5 lat. Regularne kontrole są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców oraz prawidłowego funkcjonowania instalacji. Przykładowo, w Polskim prawie budowlanym oraz normach PN-IEC 60364-6, podkreśla się konieczność przeprowadzania okresowych przeglądów przez wykwalifikowanych specjalistów, co pozwala na wczesne wykrywanie ewentualnych usterek czy niezgodności z obowiązującymi standardami. W dłuższej perspektywie zaniedbania w tym zakresie mogą prowadzić do poważnych awarii, a także zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Dobrym przykładem praktycznych zastosowań jest wprowadzenie systemu zarządzania, który przypomina o nadchodzących kontrolach, co zwiększa efektywność i bezpieczeństwo eksploatacji budynków.

Pytanie 28

Jakie urządzenie służy do pomiaru obrotów wału silnika?

A. Induktor

B. Przekładnik napięciowy

C. Anemometr

D. Prądnica tachometryczna

Anemometr to urządzenie przeznaczone do pomiaru prędkości przepływu powietrza, a nie prędkości obrotowej wału silnika. Posiada różne rodzaje, jak anemometry cieplne, które mierzą prędkość powietrza za pomocą pomiaru różnicy temperatury, lub anemometry mechaniczne, które wykorzystują wirujące łopatki do oceny prędkości. Zatem, jego zastosowanie jest całkowicie odmienne od pomiarów silnikowych. Przekładnik napięciowy natomiast jest urządzeniem stosowanym do pomiaru i obliczania napięcia w obwodach elektrycznych, a nie do określania prędkości obrotowej. Działa na zasadzie przekształcania wyższego napięcia na niższe, co ułatwia jego pomiary i analizę na poziomie bezpiecznym dla użytkowników, jednak nie ma zastosowania w kontekście pomiarów prędkości obrotowej. Z kolei induktor, jako komponent obwodu elektrycznego, magazynuje energię w polu magnetycznym i również nie jest przeznaczony do pomiaru prędkości obrotowej. Typowe błędy myślowe prowadzące do wyboru tych odpowiedzi obejmują mylenie pojęć związanych z różnymi rodzajami pomiarów oraz niewłaściwe przyporządkowanie funkcji urządzeń do ich rzeczywistych zastosowań. Kluczowe jest zrozumienie, że pomiar prędkości obrotowej wymaga specjalistycznych instrumentów, takich jak prądnica tachometryczna, które są projektowane z myślą o precyzyjnym i wiarygodnym monitorowaniu parametrów silników.

Pytanie 29

Jakie konsekwencje wystąpią w instalacji elektrycznej po zamianie przewodów ADY 2,5 mm² na DY 2,5 mm²?

A. Obniżenie obciążalności prądowej

B. Zwiększenie temperatury przewodu

C. Obniżenie rezystancji pętli zwarciowej

D. Wzrost spadku napięcia na przewodach

Kiedy analizujemy skutki wymiany przewodów, ważne jest zrozumienie, że nie wszystkie zmiany w instalacji prowadzą do negatywnych efektów. Stwierdzenie, że wymiana przewodów ADY na DY 2,5 mm² spowoduje zwiększenie nagrzewania się przewodu, jest błędne. Przewody DY, wykonane z materiałów o lepszej przewodności elektrycznej, mogą w rzeczywistości poprawić efektywność przewodzenia prądu, co skutkuje mniejszymi stratami energii w postaci ciepła. Zwiększenie spadku napięcia na przewodach również jest mylne; w rzeczywistości, bardziej efektywne przewody mogą zredukować spadki napięcia, co jest szczególnie istotne w długich instalacjach. Z kolei stwierdzenie, że obciążalność prądowa zwiększy się po wymianie, jest niepoprawne, gdyż nowe przewody mogą mieć lepsze właściwości izolacyjne i przewodzące, co w rzeczywistości zwiększa ich obciążalność. Typowe błędy myślowe prowadzące do takich konkluzji to zbytnie uogólnienie negatywnych skutków związanych z wymianą przewodów, a nie uwzględnienie ich specyfikacji technicznych oraz standardów branżowych, jak PN-IEC, które jasno określają wymagania dla instalacji elektrycznych. Kluczowe jest zrozumienie, że właściwy dobór i zastosowanie materiałów w instalacjach elektrycznych wpływa na ich bezpieczeństwo oraz efektywność działania.

Pytanie 30

Jaką minimalną liczbę osób należy zaangażować do pracy w warunkach szczególnego zagrożenia?

A. Trzy osoby

B. Cztery osoby

C. Jedna osoba

D. Dwie osoby

Minimalna liczba osób wykonujących prace w warunkach szczególnego zagrożenia powinna wynosić dwie osoby, co jest zgodne z zasadami bezpieczeństwa pracy oraz regulacjami prawnymi. W praktyce, obecność co najmniej dwóch pracowników zapewnia wzajemne wsparcie i możliwość szybkiej reakcji w sytuacjach awaryjnych. Na przykład, w przypadku prac w zamkniętych przestrzeniach, takich jak zbiorniki czy kanały, jeden pracownik może pełnić rolę osoby asekurującej, co jest niezbędne w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia lub życia. Istotne jest, by w ramach tych prac, każdy z pracowników miał przypisane konkretne zadania oraz mógł efektywnie komunikować się z partnerem. Zgodnie z normami, takimi jak PN-N-18002 dotycząca zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia odpowiednich warunków, które minimalizują ryzyko wypadków. W praktyce, w przypadku awarii sprzętu lub nagłych problemów zdrowotnych, obecność drugiej osoby może być kluczowa w zapewnieniu szybkiej pomocy oraz wezwania służb ratunkowych.

Pytanie 31

Co należy zrobić przed przystąpieniem do pomiaru rezystancji izolacji za pomocą megomierza?

A. Zmierzyć napięcie zasilania

B. Podłączyć urządzenie do sieci

C. Odłączyć zasilanie

D. Uziemić megomierz

Przed pomiarem rezystancji izolacji za pomocą megomierza należy bezwzględnie odłączyć zasilanie badanego obwodu. To kluczowy krok, który zapewnia bezpieczeństwo zarówno osoby wykonującej pomiar, jak i chroni sprzęt przed uszkodzeniem. Megomierz generuje wysokie napięcie, które w połączeniu z istniejącym zasilaniem mogłoby spowodować porażenie elektryczne lub uszkodzenie izolacji. Dodatkowo, odłączenie zasilania pozwala na uzyskanie dokładnych wyników, ponieważ eliminuje wpływ napięcia zasilającego na pomiar. W praktyce, przed rozpoczęciem pomiarów, należy również upewnić się, że obwód nie jest pod napięciem za pomocą odpowiednich narzędzi, takich jak wskaźnik napięcia. Przestrzeganie tych zasad jest zgodne z normami bezpieczeństwa pracy z urządzeniami elektrycznymi, które podkreślają znaczenie odłączenia zasilania przed jakimikolwiek pracami serwisowymi czy pomiarowymi.

Pytanie 32

Aby naprawić uszkodzenie przerwanego przewodu pomiędzy sąsiednimi puszkami łączeniowymi w instalacji elektrycznej podtynkowej, która znajduje się w rurce, konieczne jest

A. pozostawić uszkodzony przewód, a puszki połączyć przewodem natynkowym

B. wykuć bruzdę i wymienić rurkę instalacyjną z przewodami na przewód podtynkowy

C. odkręcić w puszkach uszkodzony przewód, wymienić go na nowy i połączyć

D. odkręcić w puszkach uszkodzony przewód, zlutować, zaizolować i połączyć

Odpowiedzi sugerujące złączenie uszkodzonego przewodu poprzez lutowanie są problematyczne, ponieważ nie zapewniają one długotrwałej i niezawodnej naprawy. Lutowanie, choć czasami wykorzystywane w elektronice, staje się nieodpowiednie w kontekście instalacji elektrycznych, szczególnie w sytuacjach, gdzie przewody są schowane w rurkach i puszkach. Tego typu naprawa może prowadzić do osłabienia struktury elektrycznej oraz narażenia na przyszłe problemy, takie jak przegrzanie czy uszkodzenia izolacji. Dodatkowo, pozostawienie uszkodzonego przewodu i łączenie puszek przewodem natynkowym jest niewłaściwe, ponieważ naraża to instalację na kontakt z czynnikami zewnętrznymi oraz może naruszać estetykę oraz normy budowlane. Wykucie bruzdy i zastąpienie rurki również nie jest najlepszym rozwiązaniem, ponieważ jest to kosztowna i czasochłonna operacja, która może okazać się zbędna w przypadku prostszej wymiany samego przewodu. Kluczowe jest, aby w przypadku uszkodzenia przewodów podtynkowych działać zgodnie z najlepszymi praktykami, co oznacza ich wymianę na nowe, zgodne z normami bezpieczeństwa, aby uniknąć niepotrzebnych zagrożeń oraz kosztownych napraw w przyszłości.

Pytanie 33

W tabeli zamieszczono wyniki okresowych pomiarów impedancji pętli zwarcia instalacji elektrycznej budynku mieszkalnego wykonanej w układzie TN-S. Która z przyczyn może odpowiadać za zwiększoną wartość Z_S w sypialni?

Pomiar impedancji pętli zwarcia obwodów gniazd jednofazowych zabezpieczonych wyłącznikami nadprądowymi B16
Pomieszczenie:	Salon	Sypialnia	Kuchnia	Przedpokój	Łazienka
Wartość Zs:	2,32 Ω	6,84 Ω	1,72 Ω	1,39 Ω	2,55 Ω

A. Niewłaściwie dobrany wyłącznik nadprądowy dla mierzonego obwodu.

B. Brak ciągłości przewodu neutralnego w mierzonym obwodzie.

C. Poluzowany przewód liniowy zasilający gniazda w mierzonym obwodzie.

D. Brak ciągłości przewodu ochronnego w mierzonym obwodzie.

Odpowiedź wskazująca na poluzowany przewód liniowy zasilający gniazda w mierzonym obwodzie jest prawidłowa, ponieważ poluzowanie to prowadzi do wzrostu rezystancji w obwodzie, co z kolei prowadzi do zwiększenia wartości impedancji pętli zwarcia (ZS). W systemach elektrycznych, takich jak TN-S, ciągłość przewodów zasilających jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności instalacji. Poluzowany przewód może powodować niestabilne połączenia, co skutkuje nieprawidłowym działaniem urządzeń oraz może stwarzać zagrożenie pożarowe. W praktyce, aby zminimalizować ryzyko, należy regularnie kontrolować i testować wszystkie połączenia elektryczne, zgodnie z normami PN-IEC 60364, które podkreślają znaczenie właściwego montażu oraz konserwacji instalacji elektrycznych. Dobre praktyki obejmują także stosowanie narzędzi do pomiaru impedancji oraz odpowiednich technik diagnostycznych, aby wcześnie wykrywać problemy z połączeniami.

Pytanie 34

Jaki stopień ochrony powinny mieć oprawy oświetleniowe w silnie zapylonych pomieszczeniach?

A. IP4X

B. IP3X

C. IP2X

D. IP5X

Stopień ochrony IP5X oznacza, że oprawa oświetleniowa jest pyłoszczelna, co jest kluczowe w pomieszczeniach mocno zapylonych. Oznaczenie IP (Ingress Protection) jest standardem międzynarodowym, który określa poziom ochrony urządzeń elektrycznych przed ciałami stałymi oraz cieczami. W przypadku IP5X urządzenie jest całkowicie chronione przed pyłem, co zapewnia jego niezawodność i długowieczność w trudnych warunkach. Przykładem zastosowania IP5X mogą być zakłady przemysłowe, magazyny, czy strefy produkcyjne, gdzie obecność pyłów może wpływać na działanie oświetlenia. Stosowanie opraw oświetleniowych z tym stopniem ochrony minimalizuje ryzyko uszkodzenia komponentów elektrycznych i zwiększa bezpieczeństwo pracy. Dodatkowo, zastosowanie opraw oświetleniowych z wysokim stopniem ochrony jest zgodne z normami takimi jak EN 60529, które regulują wymagania dotyczące stopni ochrony w sprzęcie elektrycznym. W praktyce, wybierając oświetlenie do zapylonych pomieszczeń, warto zawsze kierować się tymi standardami, aby zapewnić zarówno efektywność, jak i bezpieczeństwo działania urządzeń.

Pytanie 35

Ile maksymalnie gniazd wtykowych można zainstalować w jednym obwodzie w instalacjach elektrycznych w budynkach mieszkalnych?

A. 6

B. 10

C. 4

D. 12

Odpowiedź 10 gniazd wtyczkowych na jedno gniazdo obwodowe jest zgodna z normami oraz praktykami stosowanymi w instalacjach elektrycznych. Zgodnie z Polskimi Normami, a także wytycznymi zawartymi w normach europejskich, maksymalna liczba gniazd wtyczkowych, które można podłączyć do jednego obwodu, powinna wynosić 10. To ograniczenie wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników oraz ochrony instalacji przed przeciążeniem. Zbyt duża liczba gniazd wtyczkowych podłączonych do jednego obwodu może prowadzić do przegrzewania się przewodów, a co za tym idzie, do ryzyka pożaru. Przykładem może być sytuacja, w której użytkownik podłącza wiele urządzeń o dużym poborze mocy, takich jak czajniki, mikrofalówki czy komputery, co może przekroczyć dopuszczalny prąd obwodu. Dlatego ważne jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa oraz odpowiednie projektowanie instalacji elektrycznych, aby uniknąć niebezpieczeństw związanych z przeciążeniem.

Pytanie 36

Przedstawione w tabeli wyniki pomiarów rezystancji uzwojeń i izolacji silnika trójfazowego wskazują na

Pomiar między zaciskami silnika	Rezystancja
U1 – U2	32 Ω
V1 – V2	32 Ω
W1 – W2	32 Ω
U1 – V1	0
V1 – W1	5 MΩ
U1 – W1	5 MΩ
U1 – PE	0
V1 – PE	0
W1 – PE	5 MΩ

A. zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu W1 – W2

B. uszkodzoną izolację w uzwojeniach U1 – U2 oraz V1 – V2

C. zwarcie między uzwojeniami U1 – U2 oraz W1 – W2

D. przerwę w uzwojeniu U1 – U2

Wybór odpowiedzi dotyczącej przerwy w uzwojeniu U1 – U2 może wynikać z błędnego zrozumienia pomiarów rezystancji. W sytuacji, gdy rezystancja między poszczególnymi uzwojeniami jest mierzona i nie wykazuje oznak przerwy (czyli nie pokazuje nieskończoności), można stwierdzić, że uzwojenia są ze sobą połączone. Kluczowym błędem w tej interpretacji jest ignorowanie wartości rezystancji izolacji, które powinny wynosić co najmniej kilka megaomów. Takie pomiary sugerują, że jeśli nie ma przerwy, to uzwojenie jest w stanie sprawnym. Z kolei odpowiedzi odnoszące się do zwarcia międzyzwojowego w uzwojeniu W1 – W2 są również niepoprawne, ponieważ wymagają one obecności niskiej rezystancji pomiędzy zwojami, co nie miało miejsca według przedstawionych danych. Typową pomyłką w takich kwestiach jest mylenie zwarcia z uszkodzeniem izolacji. Zwarcie wymagałoby bezpośredniego połączenia zwojów, co nie jest potwierdzone w wynikach. Ostatnia z opcji, dotycząca zwarcia między uzwojeniami U1 – U2 oraz W1 – W2, również jest błędna, gdyż podobnie jak w poprzednich przypadkach, wymagałoby to niskiej rezystancji, co w tej sytuacji nie występuje. Dokładne analizy oraz pomiary są niezbędne do zrozumienia, co się dzieje z urządzeniem, a pomyłki w interpretacji często prowadzą do niepotrzebnych kosztów i przestojów w produkcji.

Pytanie 37

Na podstawie wyników pomiarów zamieszczonych w przedstawionej tabeli określ uszkodzenie występujące w instalacji.

Pomiar napięcia między przewodem PE i drugim punktem instalacji
Drugi punkt pomiaru:	Przewód fazowy L	Przewód neutralny N	Metalowa rura CO	Metalowa rura gazowa	Metalowa wanna łazienkowa
Drugi punkt pomiaru:	232 V	0 V	51 V	49 V	0 V
Wynik:	232 V	0 V	51 V	49 V	0 V

A. Przebicie izolacji przewodu fazowego do metalowych rur.

B. Uszkodzone połączenia wyrównawcze miejscowe.

C. Zwarcie między przewodem neutralnym i fazowym.

D. Uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny.

Wybór niepoprawnej odpowiedzi często wynika z błędnego zrozumienia zasad działania instalacji elektrycznych oraz pomiarów napięcia. Przebicie izolacji przewodu fazowego do metalowych rur może sugerować, że izolacja jest w złym stanie, jednak w przypadku obecności napięcia na metalowych elementach, ważniejsze jest zrozumienie, że to nieprawidłowości w połączeniach wyrównawczych mogą być przyczyną takich zjawisk. Zwarcie między przewodem neutralnym a fazowym, choć groźne, nie tłumaczy obecności napięcia na metalowych elementach, które powinny być uziemione. Uszkodzona izolacja przewodu neutralnego w pobliżu wanny to inny problem, który z kolei jest bardziej związany z bezpieczeństwem użytkowników, ale nie wyjaśnia zjawiska napięcia na metalowych rurach. Każda z tych opcji nie odnosi się w wystarczający sposób do problemu, który pojawia się w wyniku niewłaściwego działania połączeń wyrównawczych. W szczególności, nieprawidłowe myślenie prowadzi do pominięcia fundamentalnych zasad związanych z uziemieniem i ochroną przeciwporażeniową. Kluczowe jest, aby instalacje były projektowane i wykonane zgodnie z aktualnymi normami, a ich regularna kontrola zapewnia bezpieczeństwo i eliminację potencjalnych zagrożeń.

Pytanie 38

Który z wymienionych parametrów przewodów nie wpływa na wartość spadku napięcia w instalacji elektrycznej?

A. Typ materiału izolacji

B. Długość przewodu

C. Typ materiału żyły

D. Przekrój żył

Rodzaj materiału izolacji nie wpływa na wartość spadku napięcia w instalacji elektrycznej, ponieważ spadek napięcia jest determinowany przez właściwości przewodnika, a nie jego otoczenie. Kluczowymi czynnikami wpływającymi na spadek napięcia są długość przewodu, jego przekrój oraz materiał, z którego wykonana jest żyła. Spadek napięcia można obliczyć przy pomocy wzorów, które uwzględniają opór przewodnika, a ten z kolei zależy od jego długości, przekroju oraz rodzaju materiału (miedź lub aluminium). W praktyce, dla zminimalizowania spadków napięcia w instalacjach elektrycznych, stosuje się przewody o większym przekroju oraz starannie planuje długości odcinków przewodów. Na przykład, w instalacjach o dużym obciążeniu, takich jak sieci zasilające przemysłowe, zastosowanie przewodów miedzianych o dużym przekroju pozwala na skuteczne ograniczenie strat napięcia, co jest zgodne z wymogami norm PN-IEC 60364-5-52.

Pytanie 39

Który przekrój kabla najczęściej używa się do tworzenia obwodów gniazdek w instalacjach domowych podtynkowych?

A. 4 mm²

B. 1,5 mm²

C. 2,5 mm²

D. 1 mm²

Przekrój przewodu 2,5 mm² jest najczęściej stosowany do wykonywania obwodów gniazd wtyczkowych w instalacjach mieszkaniowych podtynkowych, ponieważ zapewnia odpowiednią nośność prądową oraz minimalizuje ryzyko przegrzewania się przewodów. Zgodnie z normą PN-IEC 60364, obwody gniazd wtyczkowych powinny być projektowane z uwzględnieniem maksymalnych obciążeń, które mogą wystąpić w gospodarstwie domowym. Obwody z przekrojem 2,5 mm² są w stanie obsłużyć obciążenie do 16A, co jest wystarczające dla większości sprzętu AGD oraz elektroniki. Przykładowo, standardowa pralka, zmywarka czy kuchenka elektryczna wymagają takiego przekroju, aby zapewnić ich prawidłowe działanie. Użycie mniejszych przekrojów, takich jak 1 mm² czy 1,5 mm², może prowadzić do nadmiernego nagrzewania się przewodów, co zwiększa ryzyko pożaru. Dlatego stosowanie przewodów o przekroju 2,5 mm² w gniazdach wtyczkowych jest zgodne z zasadami bezpieczeństwa oraz dobrymi praktykami w zakresie instalacji elektrycznych.

Pytanie 40

Do wykonania WLZ w instalacji trójfazowej jak na rysunku należy zastosować przewód typu

A. UTP

B. YKY

C. LgY

D. YDY

Przewód typu YKY jest najlepszym wyborem do wykonania wewnętrznej linii zasilającej (WLZ) w instalacji trójfazowej. Jego konstrukcja, oparta na miedzi i izolacji PVC, zapewnia odporność na różne warunki atmosferyczne oraz mechaniczne uszkodzenia, co jest kluczowe w instalacjach zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. W praktyce, YKY jest często stosowany w instalacjach przemysłowych oraz w budynkach mieszkalnych, gdzie wymagana jest stabilna i bezpieczna dostawa energii elektrycznej. Użycie przewodu YKY pozwala na zachowanie wysokiej wydajności energetycznej oraz minimalizację strat energii. Dodatkowo, zgodność z normami PN-EN 60228 oraz PN-EN 50525 potwierdza jego zastosowanie w instalacjach trójfazowych. Wybór YKY zamiast YDY jest uzasadniony tym, że YDY, mimo że również wykonany z miedzi, ma mniejszą odporność na czynniki zewnętrzne, co może prowadzić do uszkodzeń w trudniejszych warunkach. Właściwy dobór przewodu jest kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa oraz efektywności instalacji elektrycznej.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej