Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik mechatronik
  • Kwalifikacja: ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych
  • Data rozpoczęcia: 1 lutego 2026 17:06
  • Data zakończenia: 1 lutego 2026 17:29

Egzamin zdany!

Wynik: 32/40 punktów (80,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Które z poniższych sformułowań oznacza rozwinięcie skrótu CAM?

A. Komputerowe wspomaganie wytwarzania
B. Komputerowe wspomaganie projektowania
C. Komputerowa kontrola jakości
D. Komputerowe przygotowanie produkcji
Skrót CAM oznacza 'Computer-Aided Manufacturing', co w języku polskim tłumaczy się jako 'Komputerowe wspomaganie wytwarzania'. Jest to technologia, która wykorzystuje oprogramowanie i systemy komputerowe do wsparcia procesów produkcyjnych. CAM pozwala na automatyzację procesów wytwarzania, co prowadzi do zwiększenia efektywności i precyzji produkcji. Przykładem zastosowania CAM jest programowanie maszyn CNC (Computer Numerical Control), które wykorzystują dane generowane przez oprogramowanie do precyzyjnego wykonywania operacji mechanicznych. Dzięki zastosowaniu CAM przedsiębiorstwa mogą optymalizować swoje procesy, redukując czas cyklu produkcyjnego oraz minimalizując błędy ludzkie. W branży produkcyjnej, standardy takie jak ISO 9001 podkreślają znaczenie jakości i efektywności, co w połączeniu z technologią CAM przyczynia się do wytwarzania wyrobów o wysokiej jakości. Zastosowanie CAM jest szczególnie istotne w przemyśle, gdzie precyzja i efektywność są kluczowe, na przykład w produkcji części do pojazdów czy elektroniki.

Pytanie 2

Którą z wymienionych wielkości można zmierzyć za pomocą miernika przedstawionego na zdjęciu?

Ilustracja do pytania
A. Napięcie przemienne.
B. Natężenie prądu przemiennego.
C. Temperaturę.
D. Rezystancję izolacji.
Pomiar napięcia przemiennego za pomocą miernika uniwersalnego, jak ten przedstawiony na zdjęciu, jest fundamentalną funkcją, która znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach inżynierii elektrycznej. Użycie skali oznaczonej "ACV" wskazuje, że urządzenie jest przystosowane do pomiarów napięcia w obwodach prądu zmiennego. Napięcie przemienne jest powszechnie spotykane w instalacjach elektrycznych, gdzie dostarczana energia elektryczna ma formę sinusoidalną. Zrozumienie wartości napięcia jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności systemów zasilających. Stosując ten miernik, inżynierowie mogą szybko ocenić, czy napięcie w obwodzie jest zgodne z wymaganiami technicznymi, co jest niezbędne przy projektowaniu i konserwacji instalacji. Standardy takie jak IEC 61010 wskazują na konieczność stosowania odpowiednich narzędzi pomiarowych do pracy w różnych warunkach, co czyni pomiar napięcia przemiennego kluczowym elementem pracy elektryka. Używanie miernika uniwersalnego nie tylko wspiera techniczną dokładność, ale również zmniejsza ryzyko uszkodzeń urządzeń oraz potencjalnych zagrożeń dla użytkownika.

Pytanie 3

Rurka Bourdona stanowi część

A. reduktora ciśnienia
B. smarownicy
C. filtru powietrza
D. manometru
Rurka Bourdona jest kluczowym elementem manometru, który służy do pomiaru ciśnienia gazów i cieczy. Działa na zasadzie deformacji, gdy ciśnienie wewnętrzne powoduje, że elastyczna rurka zmienia swój kształt. Zmiana ta jest następnie przekształcana na wskazanie na skali manometru, co pozwala na dokładny pomiar ciśnienia. Rurki Bourdona są powszechnie stosowane w różnych branżach, takich jak przemysł chemiczny, petrochemiczny, a także w systemach HVAC. Zgodnie z normami, takimi jak ISO 5171, manometry powinny być kalibrowane regularnie, aby zapewnić ich dokładność i zgodność z wymaganiami. Przykładem praktycznego zastosowania może być monitorowanie ciśnienia w kotłach parowych, gdzie precyzyjny pomiar jest kluczowy dla bezpieczeństwa i efektywności działania systemu. W ogólności, zastosowanie rurki Bourdona w manometrach jest nie tylko powszechne, ale także ściśle związane z zapewnieniem odpowiednich standardów bezpieczeństwa i jakości w różnych aplikacjach przemysłowych.

Pytanie 4

Oceń na podstawie przedstawionej na rysunku dokumentacji stan łożysk silnika napędowego o mocy 35 kW bez specjalnych fundamentów, jeżeli prędkość drgań łożysk zmierzona podczas przeglądu wynosi 1,9 mm/s.

UrządzenieKlasa IKlasa IIKlasa IIIKlasa IV
Prędkość
drgań RMS
mm/s
0.28
0.45
0.71
1.12
1.8
2.8
4.5
7.1
11.2
18
28
45.9

Legenda tabeli:

Stan dobry
Stan zadawalający
Stan przejściowo dopuszczalny
Stan niedopuszczalny

Klasa I: poszczególne podzespoły silników i urządzeń stanowią integralną część urządzenia podczas normalnej pracy. Przykładem urządzeń w tej kategorii są silniki elektryczne o maksymalnej mocy 15 kW.

Klasa II: średniej wielkości urządzenia (zwykle silniki elektryczne o mocy od 15 kW do 75 kW) bez specjalnych fundamentów, sztywno zamontowane silniki lub urządzenia (do 300 kW) na specjalnych fundamentach.

Klasa III: duże silniki napędowe i inne duże urządzenia z wirującą masą zamontowane na sztywnych i ciężkich podstawach, stosunkowo sztywne w kierunku pomiaru drgań.

Klasa IV: duże silniki napędowe i inne duże urządzenia z wirującą masą zamontowane na podstawach, stosunkowo podatnych w kierunku mierzonych drgań (np. turbo generatory i turbiny gazowych o mocy wyjściowej powyżej 10 MW).

A. Zadawalający.
B. Przejściowo dopuszczalny.
C. Dobry.
D. Niedopuszczalny.
Odpowiedź 'Zadawalający' jest w porządku, bo patrząc na tabelę, prędkość drgań 1,9 mm/s to stan, który nie wymaga od razu interwencji. Dla silników 35 kW bez specjalnych fundamentów wygląda na to, że jeśli mamy wartości RMS drgań w okolicy 1,5-2,5 mm/s, to wszystko gra. To znaczy, że łożyska pracują w miarę dobrze i nie ma co się martwić o poważne awarie. Z mojego doświadczenia, umiejętność rozpoznawania tych drgań jest super ważna w utrzymaniu ruchu, bo dzięki temu można wychwycić problemy na wczesnym etapie. Regularne pilnowanie tych parametrów w naszej pracy obniża koszty napraw, a efektywność produkcji rośnie.

Pytanie 5

Przedstawione narzędzie służy do

Ilustracja do pytania
A. zaciskania końcówek kablowych elektrycznych.
B. zaciskania opasek kablowych.
C. ściągania izolacji z przewodów.
D. zarabiania łączówek telekomunikacyjnych.
Odpowiedź "ściągania izolacji z przewodów" jest poprawna, ponieważ narzędzie przedstawione na zdjęciu to ściągacz izolacji, które służy do precyzyjnego usuwania izolacji z przewodów elektrycznych. Narzędzia te są standardowym wyposażeniem w pracach elektrycznych, stosowanym w instalacjach domowych oraz przemysłowych. ściągacze izolacji posiadają regulowane szczęki, co umożliwia dostosowanie ich do różnych średnic przewodów, co jest kluczowe w zapewnieniu efektywności i bezpieczeństwa pracy. Używanie tego narzędzia pozwala na uniknięcie uszkodzeń przewodów, co jest szczególnie istotne w kontekście zachowania wysokich standardów bezpieczeństwa zgodnych z normami IEC 60364. Warto również nadmienić, że prawidłowe ściąganie izolacji ma na celu nie tylko ułatwienie dalszych prac, ale również zapewnienie optymalnego przewodzenia prądu, co jest kluczowe dla funkcjonowania instalacji elektrycznych.

Pytanie 6

Jedną z kluczowych funkcji oscyloskopu dwukanałowego jest dokonywanie pomiaru

A. pojemności elektrycznej kondensatorów
B. przesunięcia fazowego napięciowych przebiegów sinusoidalnych
C. indukcyjności własnej cewki
D. natężenia pola elektrycznego
Odpowiedź dotycząca pomiaru przesunięcia fazowego napięciowych przebiegów sinusoidalnych jest prawidłowa, ponieważ oscyloskop dwukanałowy jest narzędziem niezwykle przydatnym w analizie sygnałów elektrycznych. W kontekście pomiarów, przesunięcie fazowe jest kluczowym parametrem, który może mieć istotny wpływ na działanie układów elektronicznych, zwłaszcza w aplikacjach audio, telekomunikacyjnych oraz w systemach zasilania. Przykładowo, w układach synchronizacji sygnałów, dokładne ustawienie fazy jest niezbędne do optymalnej wydajności. Oscyloskop umożliwia pomiar różnicy fazy pomiędzy dwoma sygnałami, co może być kluczowe w ocenie stabilności systemów oraz w diagnostyce usterek. Ponadto, zgodnie z najlepszymi praktykami w inżynierii elektronicznej, pomiar fazy powinien być częścią rutynowych testów układów, aby zapewnić ich prawidłowe funkcjonowanie i minimalizować zakłócenia.

Pytanie 7

Pracownik upadł na twardą nawierzchnię z wysokości 4 metrów i doznał drobnego urazu głowy, jednak jest przytomny i odczuwa mrowienie w kończynach. Co należy zrobić w pierwszej kolejności?

A. przenieść poszkodowanego w bezpieczne miejsce i wezwać pomoc
B. pozostawić poszkodowanego w pozycji leżącej i wezwać pomoc
C. posadzić poszkodowanego na krześle i opatrzyć ranę głowy
D. podnieść poszkodowanego i opatrzyć ranę głowy
W sytuacji, gdy pracownik doznał urazu po upadku z wysokości, kluczowe jest zapewnienie mu bezpieczeństwa oraz niedopuszczenie do pogorszenia jego stanu. Pozostawienie poszkodowanego w pozycji leżącej minimalizuje ryzyko poważniejszych obrażeń, takich jak uraz kręgosłupa czy wstrząs mózgu. W takiej pozycji można również monitorować jego stan oraz ułatwić dostęp do oddechu, co jest istotne w przypadku potencjalnych problemów z oddychaniem. Natychmiastowe wezwanie pomocy medycznej jest niezbędne, ponieważ tylko wykwalifikowany personel medyczny może przeprowadzić szczegółową ocenę stanu poszkodowanego oraz zapewnić odpowiednie leczenie. Dobre praktyki w zakresie pierwszej pomocy podkreślają, że nie należy przemieszczać poszkodowanego, chyba że grozi mu bezpośrednie niebezpieczeństwo, takie jak pożar czy wybuch. Na przykład, w przypadku urazów głowy, stabilizacja kręgosłupa jest absolutnie priorytetowa. Zastosowanie standardów pierwszej pomocy, takich jak ABC (Airway, Breathing, Circulation), pozwala na efektywne zarządzanie sytuacją, zapewniając bezpieczeństwo i komfort poszkodowanego do czasu przybycia służb medycznych.

Pytanie 8

Na ilustracji przedstawiono

Ilustracja do pytania
A. mostek prostowniczy.
B. fotorezystor.
C. transoptor szczelinowy.
D. tranzystor unipolarny.
Wybór innych odpowiedzi wskazuje na niepełne zrozumienie podstawowych różnic między różnymi elementami elektronicznymi. Fotorezystor, będący pierwszą z niepoprawnych odpowiedzi, to element, który zmienia opór w odpowiedzi na natężenie światła. Jego działanie nie ma związku z elektronicznym przesyłaniem sygnału, które wymagałoby izolacji galwanicznej. Tranzystor unipolarny, z drugiej strony, to element aktywny, który może działać jako przełącznik lub wzmacniacz, ale nie może być użyty do detekcji obiektów w szczelinie, jak ma to miejsce w przypadku transoptorów. Mostek prostowniczy jest układem składającym się z diod do prostowania prądu zmiennego, służącym do konwersji AC na DC. Nie ma on zastosowania w kontekście optycznego detekcji obiektów. Brak zrozumienia funkcji każdego z tych elementów prowadzi do błędnych wniosków, co jest powszechnym problemem w nauce o elektronice. Kluczowe jest, aby przed dokonaniem wyboru, dobrze przemyśleć zastosowanie i charakterystykę każdego z tych komponentów, a także ich specyfikacje techniczne, aby uniknąć pomyłek w ocenie ich funkcji.

Pytanie 9

Na etykiecie rozdzielacza pneumatycznego MEH-5/2-1/8-B zaznaczono średnicę przyłącza

A. 5 mm
B. 8 mm
C. G5/2
D. G 1/8
Odpowiedzi, które wskazują na inne oznaczenia, mogą prowadzić do nieporozumień dotyczących specyfikacji przyłącza. Na przykład, odpowiedź G5/2 nie jest poprawna, ponieważ nie odnosi się do standardowego oznaczenia gwintu, które powinno jednoznacznie wskazywać jego średnicę. G5/2 mogłoby być mylone z innymi typami złącz, co w praktyce może skutkować stosowaniem nieodpowiednich elementów w układzie, prowadząc do problemów z bezpieczeństwem i wydajnością. Odpowiedzi 5 mm i 8 mm również nie odpowiadają rzeczywistym standardom przyłączeniowym. Mylne jest założenie, że te wartości mogą być używane w kontekście gwintów, ponieważ średnice 5 mm i 8 mm nie mają zastosowania w kontekście normy BSP, co prowadzi do błędnego doboru komponentów. W przypadku układów pneumatycznych, zrozumienie specyfikacji i standardów jest niezbędne dla zapewnienia właściwego działania systemu. Użytkownicy powinni unikać uproszczonych założeń dotyczących wymiarów, które mogą prowadzić do awarii systemu. Kluczowe jest zrozumienie, że dobieranie komponentów do systemów pneumatycznych wymaga ścisłego przestrzegania norm, a nie luźnych interpretacji wymiarów, co może wpływać na integralność i funkcjonalność całej instalacji.

Pytanie 10

Które oprogramowanie należy zainstalować do tworzenia wizualizacji procesu przedstawionego na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. CAM
B. CAQ
C. CAD
D. SCADA
Wybór CAM, CAD lub CAQ jako odpowiedzi na postawione pytanie wiąże się z nieporozumieniem co do funkcji i przeznaczenia tych systemów. CAM, czyli Computer-Aided Manufacturing, koncentruje się na procesach produkcyjnych, wspierając automatyzację wytwarzania, ale nie zajmuje się monitorowaniem ani wizualizowaniem procesów przemysłowych w czasie rzeczywistym. CAD, z kolei, to narzędzie do projektowania wspomagane komputerowo, które umożliwia tworzenie szczegółowych rysunków technicznych i modeli 3D, ale nie służy do zbierania danych z procesów ani ich analizy w kontekście operacyjnym. CAQ, czyli Computer-Aided Quality, wspiera procesy zapewnienia jakości, jednak nie ma zastosowania w kontekście wizualizacji procesów technologicznych. Wybór tych odpowiedzi może wynikać z mylnego założenia, że wszystkie programy komputerowe związane z przemysłem są równoważne. Kluczowe jest zrozumienie, że SCADA jest jedynym narzędziem skoncentrowanym na monitorowaniu i kontrolowaniu procesów w czasie rzeczywistym. Aby skutecznie zarządzać procesami przemysłowymi, niezbędne jest stosowanie dedykowanych narzędzi, które zapewniają odpowiednie funkcjonalności, zgodne z wymaganiami nowoczesnych systemów automatyki.

Pytanie 11

Na podstawie tabeli z kodami paskowymi rezystorów określ rezystancję rezystora oznaczonego paskami w kolejności: pomarańczowy, niebieski, czarny.

kolor1. cyfra2. cyframnożnik
czarny00100
brązowy11101
czerwony22102
pomarańczowy33103
żółty44104
zielony55105
niebieski66106
fioletowy77107
szary88108
biały99109
A. 36 000 Ω
B. 3600 Ω
C. 36 Ω
D. 360 Ω
Odpowiedź 36 Ω jest poprawna, ponieważ oznaczenia kolorów na rezystorze wskazują wartość rezystancji zgodnie z ogólnie przyjętą normą kodów kolorów rezystorów. Kolor pomarańczowy oznacza cyfrę 3, natomiast niebieski oznacza cyfrę 6. Czarny pasek na końcu wskazuje, że nie ma wartości mnożnika, co w tym przypadku oznacza, że wynik należy odczytać jako 36. Taka interpretacja jest kluczowa w elektronice, gdzie rezystory o dokładnych wartościach są niezbędne do zapewnienia poprawnego funkcjonowania układów elektronicznych. Przykładowo, w obwodach zasilających, dokładne wartości rezystancji są istotne dla regulacji prądu, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i efektywności pracy urządzeń. Wiedza na temat kodów kolorów jest nie tylko przydatna w praktyce, ale również stanowi fundament dla bardziej zaawansowanych zastosowań w projektowaniu układów elektronicznych.

Pytanie 12

Jakie wymiary biorą pod uwagę dopuszczalne odchylenia w wykonaniu elementu mechanicznego?

A. Jednostronne
B. Rzeczywiste
C. Graniczne
D. Nominalne
Odpowiedź 'Graniczne' jest prawidłowa, ponieważ wymiary graniczne definiują dopuszczalne zakresy odchyleń od wymiarów nominalnych, które są kluczowe w inżynierii mechanicznej. Wymiary te określają maksymalne i minimalne wartości, w ramach których element mechaniczny może być wykonany, aby zapewnić jego funkcjonalność i interoperacyjność z innymi komponentami. Przykładowo, w produkcji wałów, wymiary graniczne pozwalają na określenie, jak blisko rzeczywiste wymiary mogą być do wartości nominalnych, a jednocześnie nie wpłyną na działanie maszyny. W praktyce, normy takie jak ISO 286 określają zasady tolerancji wymiarowych, co jest niezbędne do zapewnienia odpowiedniej jakości i wymienności części. Wiedza na temat wymiarów granicznych jest kluczowa, ponieważ niewłaściwe ich zdefiniowanie może prowadzić do wadliwego działania całego układu mechanicznego lub nawet do jego awarii. Dlatego inżynierowie muszą dokładnie analizować te parametry podczas projektowania i produkcji.

Pytanie 13

Jak nazywa się element przedstawiony na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Mimośród.
B. Śruba.
C. Konfirmat.
D. Blachowkręt.
Wybór innej odpowiedzi, takiej jak śruba, blachowkręt czy mimośród, może wynikać z niepełnego zrozumienia różnic między tymi elementami a konfirmatem. Śruba jest ogólnym terminem, który opisuje różnorodne elementy z gwintem, jednak jej zastosowanie jest znacznie szersze i nie zawsze odpowiada specyfikacji, jaką ma konfirmat. Śruby często stosuje się w połączeniach metalowych lub w sytuacjach, gdzie nie jest wymagana duża wytrzymałość konstrukcji. Blachowkręty, z drugiej strony, są projektowane z myślą o łączeniu elementów blaszanych i nie oferują tej samej wytrzymałości na obciążenia statyczne, jakie gwarantują konfirmaty. Mimośród, będący elementem stosowanym głównie w mechanizmach regulacyjnych, nie jest odpowiedni do łączenia płyt meblowych. Wybierając niewłaściwy element, można narazić konstrukcję na uszkodzenia, co podważa jakość i stabilność mebli. Dlatego istotne jest, aby zrozumieć, jakie są różnice w konstrukcji i zastosowaniu tych elementów, aby podejmować świadome decyzje projektowe i montażowe. Analizując te różnice, można lepiej dostosować wybór elementów do specyficznych potrzeb projektu, co przyczyni się do uzyskania bardziej trwałych i funkcjonalnych rozwiązań.

Pytanie 14

Które urządzenie ma symbol graficzny przedstawiony na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Pompa hydrauliczna.
B. Sprężarka pneumatyczna.
C. Silnik hydrauliczny.
D. Silnik pneumatyczny.
Wybór odpowiedzi związanej z silnikiem hydraulicznym, silnikiem pneumatycznym lub sprężarką pneumatyczną wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące klasyfikacji urządzeń hydraulicznych i pneumatycznych. Silnik hydrauliczny, choć również wykorzystuje energię hydrauliczną, pełni zupełnie inną funkcję niż pompa. Jego zadaniem jest przekształcanie energii hydraulicznej na energię mechaniczną, co jest istotnie różne od funkcji pompy, która generuje ciśnienie w systemie. Z kolei silnik pneumatyczny i sprężarka pneumatyczna operują na zasadzie sprężonego powietrza, co również różni się od działania pompy hydraulicznej. Typowe pomyłki przy identyfikacji symboli graficznych mogą wynikać z mylenia funkcji urządzeń oraz ich zastosowań. Znajomość specyfikacji i symboliki jest kluczowa w inżynierii, a brak precyzyjnej wiedzy na temat symboli może prowadzić do błędów w interpretacji schematów, co w praktyce może skutkować nieefektywnym projektowaniem systemów oraz ich nieprawidłowym użytkowaniem. Aby skutecznie rozróżniać te urządzenia, warto zapoznać się z odpowiednimi normami branżowymi, które jasno definiują symbole i ich zastosowania w dokumentacji technicznej.

Pytanie 15

Jaki rodzaj czujnika, montowanego na metalowym cylindrze siłownika pneumatycznego, powinno się wykorzystać do monitorowania położenia tłoka?

A. Czujnik magnetyczny
B. Czujnik optyczny
C. Czujnik indukcyjny
D. Czujnik tensometryczny
Czujnik magnetyczny jest idealnym rozwiązaniem do kontroli położenia tłoka w siłownikach pneumatycznych, w szczególności tych wykonanych z metalu. Działa na zasadzie detekcji pola magnetycznego generowanego przez magnes zamontowany na tłoku. Dzięki temu czujnik może precyzyjnie określić położenie tłoka, co jest kluczowe w aplikacjach wymagających dokładności i powtarzalności. Przykłady zastosowań czujników magnetycznych to automatyka przemysłowa, linie montażowe oraz systemy robotyczne, gdzie precyzyjne pozycjonowanie jest niezbędne. W standardach branżowych, takich jak ISO 6431 czy IEC 60947, czujniki magnetyczne są rekomendowane do monitorowania ruchu w siłownikach, co potwierdza ich trwałość i niezawodność w trudnych warunkach przemysłowych. Ich bezdotykowa natura sprawia, że nie ma ryzyka zużycia mechanicznego, co dodatkowo zwiększa ich żywotność.

Pytanie 16

Które z narzędzi należy zastosować do usuwania nadmiaru roztopionego lutu z miejsca lutowania?

Ilustracja do pytania
A. B.
B. D.
C. C.
D. A.
Narzędzie oznaczone literą "C" to lutowarka z odsysaczem, znana również jako desoldering pump, która jest kluczowym elementem w procesie lutowania. Umożliwia ona skuteczne usunięcie nadmiaru roztopionego lutu z miejsca lutowania, co jest niezbędne dla uzyskania czystych i trwałych połączeń. W praktyce, lutowarka z odsysaczem działa poprzez wytworzenie podciśnienia w momencie kontaktu z lutem, co pozwala na jego natychmiastowe wciągnięcie. To narzędzie jest szczególnie przydatne w sytuacjach, gdy konieczne jest poprawienie lub usunięcie lutowanych komponentów bez uszkodzenia płytki drukowanej. Zgodnie z najlepszymi praktykami w branży elektroniki, stosowanie odsysaczy jest rekomendowane do zabezpieczenia jakości połączeń, ponieważ nadmiar lutu może prowadzić do zwarć oraz nieprawidłowego działania układów. Ponadto, użycie lutowarki z odsysaczem jest zalecane w standardach przemysłowych dotyczących lutowania, aby zapewnić wysoką jakość wykonania oraz niezawodność produktów.

Pytanie 17

Jaką odległość określa skok siłownika?

A. odległość między obudową siłownika a końcem tłoczyska w pozycji wysunięcia
B. odległość między skrajnymi położeniami końca tłoczyska (w stanie wsunięcia i wysunięcia)
C. odległość między obudową siłownika a końcem tłoczyska, gdy jest w pozycji wsuniętej
D. odległość pomiędzy krućcem zasilającym a końcem tłoczyska, gdy jest w wysuniętej pozycji
Skok siłownika definiuje odległość pomiędzy jego skrajnymi położeniami, czyli w stanie całkowitego wsunięcia oraz całkowitego wysunięcia tłoczyska. Ta definicja jest kluczowa dla zrozumienia funkcji siłowników, które znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach inżynierii, takich jak automatyka, robotyka czy przemysł motoryzacyjny. Przykładem praktycznym mogą być siłowniki hydrauliczne używane w prasach czy systemach podnoszenia, gdzie precyzyjne określenie skoku jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego działania maszyn. W standardach branżowych, takich jak ISO 6432, definiowane są parametry siłowników, w tym skok, co pozwala na ich odpowiednie dobieranie do konkretnych zastosowań. Zrozumienie tej koncepcji umożliwia inżynierom właściwe projektowanie systemów, a także przeprowadzanie skutecznych analiz działania urządzeń. W praktyce, znajomość skoku siłownika jest kluczowa przy planowaniu układów automatyzacji oraz w procesie konserwacji i diagnostyki urządzeń.

Pytanie 18

Jakie zadanie w obwodach elektronicznych realizuje transoptor?

A. Wytwarza sygnały sinusoidalne
B. Izoluje galwanicznie sygnały
C. Zwiększa prąd
D. Dodaje napięcia
Transoptor, czyli optoizolator, jest naprawdę ważnym elementem w elektronice. Jego główną rolą jest zapewnienie izolacji galwanicznej pomiędzy różnymi częściami układu. Działa to w ten sposób, że dzięki zjawisku fotonowemu możemy przesyłać sygnały elektryczne bez potrzeby bezpośredniego połączenia. To znaczy, że wrażliwe części obwodu są chronione przed wysokimi napięciami i zakłóceniami, co jest mega przydatne. Widzę, że transoptory są powszechnie stosowane w automatyce – świetnie izolują sygnały sterujące od obwodów zasilających. Dodatkowo w interfejsach komunikacyjnych zapewniają bezpieczeństwo przesyłanym danym. Korzystanie z transoptorów to naprawdę dobra praktyka w inżynierii, bo zmniejsza ryzyko uszkodzeń przez różnice potencjałów, zwiększając tym samym niezawodność systemu. Warto także dodać, że potrafią pracować w różnych częstotliwościach, co sprawia, że są dosyć uniwersalne w nowoczesnych układach elektronicznych.

Pytanie 19

Na podstawie danych katalogowych napędu bramy garażowej wskaż zasilacz, którego należy użyć do zasilania akcesoriów tego napędu.

Napięcie zasilania (V ~/Hz)230/50
Napięcie zasilania akcesoriów (V DC)24
Maks. obciążenie akcesoriów (mA)200
Układ logicznyAutomatyczny/
półautomatyczny
Wyprowadzenia płytyOtwieranie/stop/
zabezpieczenia/
ukł. kontrolny/lampka
błyskowa 24 VDC
Czas świecenia lampy oświetleniowej2 min


Napięcie
wyjściowe
Natężenie prądu
wyjściowego
Zasilacz 1.24 V ~0,5 A
Zasilacz 2.24 V =0,2 A
Zasilacz 3.230 V ~0,5 A
Zasilacz 4.230 V =0,2 A
A. Zasilacza 3.
B. Zasilacza 2.
C. Zasilacza 1.
D. Zasilacza 4.
Wybór zasilaczy 1, 3 i 4 to raczej zła decyzja, bo żaden z tych zasilaczy nie spełnia podstawowych wymagań do napędu bramy garażowej. Zasilacz 1 i 3 dają napięcie 230 V, a to nie jest w porządku, bo my potrzebujemy 24 V DC. To napięcie 230 V może zepsuć elektronikę i stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa. Poza tym, zasilacz 4, mimo że ma inne parametry, też nie pasuje do naszych wymagań. Ważne, żeby przy wyborze zasilacza nie kierować się tylko prądem, ale też napięciem – obie te wartości muszą być zgodne z wymaganiami urządzenia. Często ludzie mylą się w interpretacji danych z katalogów, co prowadzi do złych wyborów. Dlatego ważne jest, by dokładnie przeczytać dokumentację techniczną przed podjęciem decyzji. Zapamiętajmy też, że złe zasilanie może prowadzić do awarii systemu i różnych niebezpieczeństw, więc warto trzymać się zasad i dobrych praktyk przy doborze zasilaczy.

Pytanie 20

Maksymalne natężenie przepływu dla pompy hydraulicznej, której dane katalogowe zamieszczono w ramce, wynosi

Dane techniczne pompy hydraulicznej
Objętość geometryczna:60 cm3
Maksymalne natężenie przepływu Q:120 dm3/min
Natężenie przepływu przy 1000 obr./min:80 dm3/min
Maksymalna prędkość obrotowa:5000 obr/min
Maksymalne ciśnienie ciągłe:600 barów
Zakres temperatury pracy:-5 ÷ 60 °C
Lepkość oleju hydraulicznego:10 ÷ 400 cSt
A. 80 dm3/min
B. 40 dm3/min
C. 200 dm3/min
D. 120 dm3/min
Maksymalne natężenie przepływu dla pompy hydraulicznej wynoszące 120 dm3/min jest kluczowym parametrem, który określa zdolność pompy do transportu cieczy. Wartość ta została określona na podstawie danych katalogowych, które są istotne przy doborze pompy do konkretnego zastosowania. Pompy hydrauliczne stosowane są w różnych aplikacjach, takich jak zasilanie systemów hydraulicznych w maszynach przemysłowych czy konstrukcjach budowlanych. Zrozumienie maksymalnego natężenia przepływu pozwala inżynierom i technikom na odpowiednie dimensionowanie systemów hydraulicznych, zapewniając ich efektywność oraz bezpieczeństwo operacyjne. W praktyce, wybierając pompę, należy uwzględnić również inne parametry, takie jak ciśnienie, moc oraz charakterystyka cieczy, co pozwala na osiągnięcie optymalnych wyników pracy w danej aplikacji. W branży hydraulicznej standardy, takie jak ISO 4413, podkreślają znaczenie doboru odpowiednich elementów hydraulicznych, co ma kluczowe znaczenie dla wydajności i trwałości systemów.

Pytanie 21

Stal używana do wytwarzania zbiorników ciśnieniowych oznaczana jest w symbolu głównym literą

A. P
B. E
C. S
D. L
Odpowiedzi oznaczone literami 'L', 'E' oraz 'S' są nieprawidłowe w kontekście klasyfikacji stali do produkcji zbiorników ciśnieniowych. Stal oznaczona literą 'L' jest zazwyczaj wykorzystywana w konstrukcjach stalowych, które nie są narażone na wysokie ciśnienia, co może prowadzić do błędnych założeń co do jej zastosowania w krytycznych aplikacjach. Wybór stali, która nie spełnia norm PN-EN 10028, może skutkować awarią strukturalną, co stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo operacyjne. Z kolei stal oznaczona literą 'E' jest często związana z materiałami stosowanymi w elektrotechnice i nie ma zastosowania w kontekście konstrukcji ciśnieniowych. Natomiast litera 'S' zwykle odnosi się do stali konstrukcyjnej, która nie jest przystosowana do pracy w warunkach wysokiego ciśnienia. Użycie nieodpowiednich materiałów może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak wycieki, eksplozje czy inne niebezpieczne sytuacje, dlatego kluczowe jest zrozumienie właściwego oznaczenia i zastosowania stali w kontekście ich przeznaczenia. Wiedza na temat właściwych symboli i standardów jest niezbędna dla inżynierów i techników zajmujących się projektowaniem oraz eksploatacją instalacji ciśnieniowych.

Pytanie 22

W instalacjach niskonapięciowych (systemach TN) jako elementy zabezpieczające mogą być wykorzystywane

A. wyłączniki różnicowoprądowe
B. dławiki blokujące
C. izolatory długiej osi
D. wyłączniki montażowe
Wyłączniki różnicowoprądowe, znane także jako RCD (Residual Current Devices), odgrywają kluczową rolę w systemach niskiego napięcia, zwłaszcza w układach TN. Ich głównym zadaniem jest ochrona ludzi przed porażeniem prądem elektrycznym oraz zapobieganie pożarom, które mogą być spowodowane upływem prądu do ziemi. Działają na zasadzie wykrywania różnicy prądów między przewodami fazowymi a neutralnym. W przypadku wykrycia takiej różnicy, wyłącznik natychmiast odłącza zasilanie, co może uratować życie w sytuacji zagrożenia. W praktyce, wyłączniki różnicowoprądowe są stosowane w domach, biurach i obiektach przemysłowych, gdzie istnieje ryzyko kontaktu z wodą lub innymi czynnikami, które mogą zwiększyć ryzyko porażenia prądem. Standardy takie jak PN-EN 61008 i PN-EN 61009 określają wymagania dotyczące tych urządzeń, co sprawia, że ich stosowanie jest nie tylko zalecane, ale często obowiązkowe w nowych instalacjach elektrycznych. Ponadto, regularne testowanie wyłączników różnicowoprądowych jest niezbędne dla zapewnienia ich prawidłowego funkcjonowania.

Pytanie 23

W celu uruchomienia szeregowego silnika prądu stałego należy połączyć go zgodnie ze schematem

Ilustracja do pytania
A. B.
B. C.
C. D.
D. A.
Odpowiedź A jest poprawna, ponieważ przedstawia prawidłowy schemat połączenia szeregowego silnika prądu stałego. W takim układzie silnik jest połączony szeregowo z obciążeniem, co oznacza, że prąd przepływa najpierw przez silnik, a następnie przez rezystor D1. To połączenie jest istotne, ponieważ w układzie szeregowym prąd jest taki sam w każdym elemencie, co pozwala na równomierne rozłożenie napięcia i prądu w całym obwodzie. Przykładem zastosowania połączenia szeregowego jest zasilanie silników w aplikacjach, gdzie wymagane jest oszczędne użycie energii, na przykład w prostych mechanizmach napędowych. W praktyce, umiejscowienie rezystora w tym układzie może również służyć do ograniczenia prądu, co jest istotne w kontekście ochrony silnika przed przeciążeniem. Dobrą praktyką jest również regularne monitorowanie parametrów pracy silnika, aby upewnić się, że działa on w zakresie swoich specyfikacji, co może zapobiec uszkodzeniom oraz zwiększyć efektywność energetyczną. Warto pamiętać, że znajomość właściwych schematów połączeń jest kluczowa w inżynierii elektrycznej i automatyce.

Pytanie 24

Przedstawiony element to

Ilustracja do pytania
A. szybkozłączka optyczna.
B. szybkozłączka elektryczna.
C. złącze grzybkowe.
D. szybkozłączka pneumatyczna.
Szybkozłączka pneumatyczna to element układów pneumatycznych, który umożliwia szybkie i beznarzędziowe łączenie oraz rozłączanie węży i narzędzi pneumatycznych. Jej metalowa konstrukcja oraz obecność gwintów pozwalają na solidne i trwałe połączenie, co jest kluczowe w aplikacjach przemysłowych. Ten typ złącza jest powszechnie stosowany w różnych branżach, takich jak przemysł motoryzacyjny czy budowlany, gdzie wykorzystywane są narzędzia pneumatyczne do wykonywania prac. Zastosowanie szybkozłączek pneumatycznych przyczynia się nie tylko do zwiększenia efektywności pracy, ale także do poprawy bezpieczeństwa operacji, ponieważ umożliwiają one łatwe i szybkie odłączenie narzędzi w razie potrzeby. Dobry dobór szybko złączek w systemie pneumatycznym, zgodny z normami branżowymi, zapewnia optymalną wydajność oraz niezawodność pracy urządzeń.

Pytanie 25

Jaka jest maksymalna wartość podciśnienia, które może być doprowadzone do zaworu o danych znamionowych zamieszczonych w tabeli?

MS-18-310/2-HN
Zawory elektromagnetyczne 3/2 G1/8
Średnica nominalna : 1,4 mm
Ciśnienie pracy : -0,95 bar...8 bar
Czas zadziałania : 12 ms
Temperatura pracy : -10°C...+70°C
Zabezpieczenie : IP 65 EN 60529
Napięcie sterujące : 12V DC - 230V AC
A. 0,75 bara.
B. 1 bar.
C. 0,95 bara.
D. 2 bary.
Maksymalna wartość podciśnienia, którą może przyjąć zawór, wynosi 0,95 bara, co jest wyraźnie wskazane w tabeli danych znamionowych dla modelu zaworu MS-18-310/2-HN. W praktyce oznacza to, że zawór może efektywnie działać w szerokim zakresie ciśnień, od -0,95 bara do 8 barów. Takie parametry są kluczowe w projektowaniu systemów, w których stosuje się zawory, ponieważ zrozumienie limitów pracy zaworu pozwala na uniknięcie awarii i zapewnienie jego długotrwałej funkcjonalności. Podciśnienie w zakresie 0,95 bara jest typowe w zastosowaniach przemysłowych, takich jak systemy wentylacyjne czy pompy próżniowe, gdzie kontrolowanie ciśnienia ma kluczowe znaczenie dla efektywności operacyjnej. Warto również pamiętać, że przy wyborze zaworu należy kierować się standardami branżowymi, takimi jak norma ISO 9001, które podkreślają znaczenie dokładnych danych technicznych w celu zapewnienia odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa pracy urządzeń.

Pytanie 26

Jak można zmierzyć prędkość przepływu gazu?

A. przy pomocy pirometru radiacyjnego
B. z wykorzystaniem impulsatora fotoelektrycznego
C. używając czujnika termoelektrycznego
D. za pomocą zwężki Venturiego
Zwężka Venturiego jest urządzeniem pomiarowym, które wykorzystuje zjawisko Bernoulliego do pomiaru prędkości przepływu płynów, w tym gazów. Gdy gaz przechodzi przez zwężkę, jego prędkość wzrasta, a ciśnienie spada. Zmiana ciśnienia na wejściu i wyjściu zwężki pozwala na obliczenie prędkości przepływu, korzystając z równań dynamicznych. Zastosowanie zwężki Venturiego jest szerokie, obejmując przemysł chemiczny, energetykę oraz instalacje HVAC. Umożliwia ona nie tylko pomiar prędkości, ale również kontrolę i regulację przepływu mediów. Obliczenia dokonuje się najczęściej w oparciu o prawo Bernoulliego oraz równanie ciągłości, co czyni zwężkę skutecznym narzędziem w wielu zastosowaniach inżynieryjnych. Przykładem mogą być systemy wentylacyjne, gdzie precyzyjny pomiar przepływu gazu jest kluczowy dla efektywności energetycznej i jakości powietrza.

Pytanie 27

Który rodzaj sprężarki powietrza przedstawiono na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Membranową.
B. Tłokową.
C. Spiralną.
D. Śrubową.
Sprężarka tłokowa, przedstawiona na rysunku, jest jednym z najpopularniejszych rodzajów sprężarek powietrza używanych w różnych branżach. Wykorzystuje ruch tłoków w cylindrach do sprężania powietrza, co pozwala na znaczne zwiększenie ciśnienia. Tego typu sprężarki są często stosowane w warsztatach, zakładach przemysłowych, a także w systemach klimatyzacyjnych i chłodniczych. Ich zaletą jest prostota konstrukcji oraz możliwość osiągania wysokich ciśnień. Sprężarki tłokowe są zgodne z wieloma międzynarodowymi standardami jakości, takimi jak ISO 9001, co potwierdza ich niezawodność i efektywność. Przykładem zastosowania sprężarek tłokowych są urządzenia pneumatyczne, narzędzia wiertnicze oraz systemy automatyzacji przemysłowej, gdzie wymagana jest stała i wydajna dostawa sprężonego powietrza. Warto zaznaczyć, że poprawne użytkowanie oraz konserwacja sprężarek tłokowych, zgodnie z zaleceniami producentów, mają kluczowe znaczenie dla ich długowieczności i efektywności operacyjnej.

Pytanie 28

Jakie elementy należy zweryfikować podczas kontroli smarownicy w zespole przygotowania powietrza w systemie pneumatycznym?

A. Ciśnienie w systemie
B. Poziom oleju
C. Wilgotność powietrza
D. Spust kondensatu
Poziom oleju w smarownicy jest kluczowym parametrem, który należy kontrolować, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie systemu pneumatycznego. Olej jest niezbędny do smarowania ruchomych elementów maszyn oraz do redukcji tarcia, co bezpośrednio wpływa na ich żywotność oraz efektywność pracy. Zbyt niski poziom oleju może prowadzić do nadmiernego zużycia komponentów, a w skrajnych przypadkach do ich uszkodzenia. W praktyce, regularne kontrole poziomu oleju powinny być częścią rutynowego przeglądu technicznego instalacji pneumatycznej, zgodnie z zaleceniami producentów urządzeń oraz normami branżowymi, takimi jak ISO 8573. Konsekwentne monitorowanie poziomu oleju oraz jego jakości w smarownicach przyczynia się do zwiększenia niezawodności systemów pneumatycznych, co jest kluczowe w procesach przemysłowych, gdzie ciągłość produkcji jest priorytetem.

Pytanie 29

Jakie ciśnienie w barach odpowiada 1 500 mmHg, przy założeniu, że 1 bar = 100 000 Pa, a 1 mmHg = 133,4 Pa?

A. 2,001 bar
B. 4,001 bar
C. 3,001 bar
D. 5,001 bar
Przeliczanie ciśnienia z mmHg na bary to dość prosta sprawa, ale trzeba pamiętać o kilku rzeczach. Wiesz, 1 mmHg to 133,4 Pa, a 1 bar to 100 000 Pa. Jak chcesz to obliczyć dla 1500 mmHg, to najpierw mnożysz: 1500 mmHg razy 133,4 Pa/mmHg, co daje 200100 Pa. Potem dzielisz tą wartość przez 100 000 Pa/bar, żeby dostać bary, czyli 200100 Pa podzielone przez 100 000 Pa/bar równa się 2,001 bar. To jest mega ważne, bo w inżynierii chemicznej czy meteorologii takie przeliczenia są w zasadzie na porządku dziennym. Jeśli projektujesz coś, co wymaga konkretnego ciśnienia, jak na przykład system hydrauliczny, to musisz wiedzieć, jak to przeliczać, żeby wszystko działało jak należy.

Pytanie 30

W celu zwiększenia wskaźnika lepkości w układzie hydraulicznym oraz zmniejszenia zużycia jego elementów należy użyć oleju o oznaczeniu

DodatkiRodzaj oleju
HHHLHMHVHG
AntyutleniająceTakTakTakTak
Chroniące przed korozjąTakTakTakTak
Polepszające smarnośćTakTakTak
Zmniejszające zużycieTakTakTak
Zwiększające wskaźnik lepkościTak
O szczególnych właściwościach smarującychTak
A. HL
B. HH
C. HM
D. HV
Odpowiedź HV jest poprawna, ponieważ oleje hydrauliczne o oznaczeniu HV (High Viscosity Index) zawierają dodatki, które zwiększają wskaźnik lepkości. Oznacza to, że ich lepkość zmienia się w mniejszym stopniu w zależności od temperatury, co jest kluczowe w zastosowaniach hydraulicznych, gdzie stabilność lepkości w różnych warunkach roboczych jest niezwykle istotna. Użycie oleju o wysokim wskaźniku lepkości zapewnia lepszą ochronę elementów hydraulicznych, co przekłada się na ich dłuższą żywotność i mniejsze zużycie. Przykładem zastosowania oleju HV może być hydraulika stosowana w maszynach budowlanych, gdzie zmienne warunki pracy i temperatura mogą wpływać na wydajność systemu. Praktyki branżowe zalecają stosowanie olejów HV w sytuacjach, gdy urządzenia działają w szerszym zakresie temperatur, co minimalizuje ryzyko ich uszkodzenia i poprawia efektywność działania.

Pytanie 31

Na rysunku przedstawiono

Ilustracja do pytania
A. tranzystor.
B. diodę.
C. tyrystor.
D. rezystor.
Tyrystor to element półprzewodnikowy, który składa się z trzech elektrod: anodowej, katodowej oraz bramki (elektrody sterującej). Jego unikalna budowa pozwala na kontrolowanie dużych prądów za pomocą niewielkich sygnałów. W praktyce, tyrystory są szeroko stosowane w aplikacjach, które wymagają sterowania mocą, takich jak w układach prostownikowych, regulatorach mocy i systemach zasilania. Dzięki swojej zdolności do pracy w wysokich napięciach i prądach, tyrystory znajdują zastosowanie w zasilaczach oraz w układach energoelektroniki. Standardy dotyczące tyrystorów, takie jak IEC 60747, określają wymagania techniczne dla tych elementów, co zapewnia ich bezpieczeństwo i niezawodność w aplikacjach przemysłowych. Dodatkowo, tyrystory są często używane w układach zapłonowych w silnikach spalinowych oraz w systemach oświetleniowych, co pokazuje ich wszechstronność i ważną rolę w nowoczesnej elektronice.

Pytanie 32

Cechy medium energii pneumatycznej, jakim jest sprężone powietrze, eliminują ryzyko powstania zagrożenia takiego jak

A. przenoszenie wibracji na pracownika
B. iskra prowadząca do pożaru lub wybuchu
C. odłamki rozrywanych maszyn
D. nadmierny hałas generowany przez pracujące urządzenia
Sprężone powietrze jako nośnik energii ma szereg właściwości, które sprawiają, że nie powoduje zagrożeń związanych z iskrą mogącą wywołać pożar lub wybuch. Główna cecha sprężonego powietrza polega na tym, że jest to gaz, który nie stwarza ryzyka zapłonu w normalnych warunkach użytkowania. W porównaniu do innych mediów energetycznych, takich jak gazy palne, sprężone powietrze jest bezpieczniejsze, ponieważ nie ma ryzyka powstania iskry w wyniku jego transportu czy użycia. Przykładowo, w przemyśle, gdzie sprężone powietrze jest powszechnie wykorzystywane do zasilania narzędzi pneumatycznych, nie ma obaw o zapłon, co czyni je idealnym rozwiązaniem w strefach zagrożonych wybuchem. Dodatkowo, według norm ISO 8573, które definiują jakość sprężonego powietrza, należy dążyć do minimalizacji zanieczyszczeń, co również wpływa na bezpieczeństwo. W praktyce, sprężone powietrze jest używane w systemach automatyki, pneumatycznych napędach cylindrów oraz w systemach transportu materiałów, gdzie bezpieczeństwo pracy jest kluczowe.

Pytanie 33

W miarę wzrostu współczynnika lepkości oleju używanego w systemach hydraulicznych, jakie zmiany zachodzą w lepkości oleju?

A. w szerszym zakresie przy zmianach temperatury
B. w mniejszym zakresie przy zmianach ciśnienia
C. w szerszym zakresie przy zmianach ciśnienia
D. w mniejszym zakresie przy zmianach temperatury
Odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ współczynnik lepkości oleju hydraulicznego ma kluczowe znaczenie dla jego właściwości w zmiennych warunkach eksploatacyjnych. Im wyższy współczynnik lepkości, tym bardziej stabilne są właściwości oleju w zakresie temperatury. W praktyce oznacza to, że oleje o wysokiej lepkości wykazują mniejsze zmiany lepkości w odpowiedzi na zmiany temperatury, co jest szczególnie istotne w układach hydraulicznych, gdzie stabilność parametrów roboczych jest kluczowa dla efektywności i bezpieczeństwa. Na przykład, w systemach hydraulicznych stosowanych w maszynach budowlanych, oleje o odpowiednio dobranym współczynniku lepkości zapewniają nie tylko efektywne przenoszenie mocy, ale także minimalizują zużycie komponentów. Dobór oleju hydraulicznego zgodnie z normami branżowymi, takimi jak ISO 6743, jest istotny dla zapewnienia optymalnych właściwości smarnych i wydajności systemu. Przy odpowiednim doborze lepkości można osiągnąć lepszą wydajność energetyczną, zmniejszyć ryzyko przegrzania oraz przedłużyć żywotność układów hydraulicznych.

Pytanie 34

Czy panewka stanowi część składową?

A. łożyska ślizgowego
B. sprzęgła sztywnego tulejowego
C. zaworu pneumatycznego
D. łożyska kulkowego
Panewka jest kluczowym elementem łożysk ślizgowych, które są szeroko stosowane w różnych zastosowaniach inżynieryjnych, takich jak silniki, maszyny przemysłowe czy urządzenia hydrauliczne. Panewka działa jako element osłony, która umożliwia swobodny ruch wału w obrębie obudowy, minimalizując tarcie i zużycie. W przypadku łożysk ślizgowych, panewka może być wykonana z różnych materiałów, takich jak tworzywa sztuczne, metale czy kompozyty, a jej wybór zależy od specyficznych warunków pracy, takich jak obciążenie, prędkość i temperatura. Standardy branżowe, takie jak ISO 11358, dostarczają wytycznych dotyczących projektowania i doboru materiałów dla panewki, co pozwala na osiągnięcie wysokiej wydajności oraz długiej żywotności łożyska. Przykładem zastosowania panewki w łożyskach ślizgowych są silniki spalinowe, gdzie panewka wału korbowego pozwala na przenoszenie dużych sił bez nadmiernego zużycia.

Pytanie 35

Przed ponownym połączeniem silnika elektrycznego z napędzaną maszyną konieczne jest przeprowadzenie

A. pomiary obrotów wirnika
B. pomiary napięcia zasilającego
C. kontroli temperatury uzwojenia
D. kontroli kierunku obrotu wirnika
Sprawdzanie, w którą stronę obraca się wirnik przed ponownym połączeniem silnika elektrycznego z maszyną, to bardzo ważny krok, żeby wszystko działało bezpiecznie i efektywnie. Kierunek obrotów ma ogromne znaczenie, bo gdyby wirnik kręcił się w złą stronę, może to prowadzić do poważnych uszkodzeń sprzętu lub nawet zablokowania wirnika. W praktyce, zanim podłączysz silnik, dobrze jest upewnić się, że wirnik obraca się w odpowiednią stronę. Na przykład w wentylatorach, pompach czy systemach transportowych, błędny kierunek mógłby spowodować, że przepływ cieczy lub powietrza byłby niewłaściwy, co może prowadzić do przeciążenia i zniszczenia urządzenia. Dlatego warto przed każdą operacją zrobić szybki przegląd, a także użyć narzędzi, jak wskaźniki kierunku obrotów, aby sprawdzić, czy wszystko działa jak należy. Taki sposób działania nie tylko zwiększa bezpieczeństwo, ale też może wydłużyć żywotność maszyn. Warto pamiętać, że zgodnie z normami bezpieczeństwa, sprawdzenie kierunku obrotów wirnika jest jednym z podstawowych kroków, które należy wykonać przed uruchomieniem maszyny.

Pytanie 36

W siłowniku o jednostronnym działaniu, w trakcie realizacji ruchu roboczego tłoka, doszło do nagłego wstrzymania ruchu tłoczyska. Ruch ten odbywał się bez obciążenia i nie zaobserwowano nieszczelności w układzie pneumatycznym. Jakie mogą być przyczyny zatrzymania tłoczyska?

A. zakleszczenie tłoka
B. niespodziewany spadek ciśnienia roboczego
C. blokada odpowietrzania
D. wyboczenie tłoczyska
Zakleszczenie tłoka w siłowniku jednostronnego działania może być przyczyną nagłego zatrzymania ruchu tłoczyska, co jest szczególnie istotne w kontekście działania urządzeń pneumatycznych. W przypadku braku obciążenia, jak w opisanym scenariuszu, wszelkie nieprawidłowości w ruchu tłoka mogą prowadzić do zacięcia, co skutkuje zatrzymaniem wyjścia roboczego. Zakleszczenie może być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak zanieczyszczenia wewnętrzne, niewłaściwe smarowanie, czy też uszkodzenia mechaniczne. Praktycznie, w systemach, w których stosuje się siłowniki, regularna konserwacja i czyszczenie układów pneumatycznych są kluczowe dla zapewnienia ich niezawodności. Standardy branżowe, jak ISO 5598, podkreślają znaczenie odpowiedniego projektowania oraz użytkowania komponentów pneumatycznych, aby minimalizować ryzyko zakleszczeń. W związku z tym, monitorowanie stanu technicznego siłowników oraz wdrażanie odpowiednich procedur serwisowych są kluczowe w praktyce inżynieryjnej.

Pytanie 37

W systemie mechatronicznym jako sposób przenoszenia napędu użyto paska zębatego. Podczas rutynowej inspekcji paska należy ocenić jego stopień zużycia oraz

A. temperaturę
B. naprężenie
C. smarowanie
D. bicie osiowe
Naprężenie paska zębatego jest kluczowym czynnikiem wpływającym na jego wydajność oraz trwałość. Utrzymanie odpowiedniego naprężenia jest niezbędne, aby zapewnić właściwe przeniesienie napędu i uniknąć poślizgu paska. Zbyt niskie naprężenie może prowadzić do niewłaściwego zazębienia zębatek, co w efekcie zwiększa ryzyko uszkodzenia paska oraz zębatek. Z kolei zbyt wysokie naprężenie może powodować nadmierne zużycie łożysk oraz innych elementów mechanicznych, co obniża efektywność całego systemu. Przykładowo, w różnych aplikacjach przemysłowych, takich jak maszyny CNC czy taśmociągi, regularne sprawdzanie i dostosowywanie naprężenia paska jest praktyką zgodną z normami ISO 9001, co zapewnia wysoką jakość procesu produkcyjnego. Dobre praktyki inżynieryjne sugerują, aby kontrola naprężenia była przeprowadzana w cyklach serwisowych, a także po każdej wymianie paska. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, należy dostosować naprężenie zgodnie z zaleceniami producenta, co zapewnia optymalną wydajność i minimalizuje ryzyko awarii.

Pytanie 38

Ile wynosi wartość pojemności kondensatora, przedstawionego na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. 474 nF
B. 470 μF
C. 474 μF
D. 470 nF
Odpowiedź 470 nF jest poprawna, ponieważ oznaczenie "474" na kondensatorze odnosi się do jego pojemności. W tym przypadku, pierwsze dwie cyfry, czyli "47", wskazują na wartość nominalną kondensatora, a ostatnia cyfra "4" oznacza mnożnik, który należy zastosować do obliczeń. Mnożnik 10^4 oznacza, że wartość nominalna 47000 pF (pikofaradów) jest równoważna 470 nF (nanofaradów), a to jest właściwa pojemność kondensatora. W praktyce, kondensatory o takiej pojemności znajdują zastosowanie w obwodach filtrujących, stabilizujących oraz w aplikacjach związanych z czasem ładowania i rozładowania. Umiejętność odczytywania oznaczeń kondensatorów jest kluczowa dla projektantów elektroniki, ponieważ zapewnia odpowiednią dobór komponentów do specyficznych zastosowań. Oznaczenia te są zgodne z międzynarodowymi standardami, co ułatwia identyfikację i wykorzystanie kondensatorów w różnych projektach.

Pytanie 39

Używane wielokrotnie w ciągu jednej godziny przyrządy oraz narzędzia powinny być zgodnie z zasadami ergonomii w

A. widoczności.
B. zasięgu ręki.
C. zapleczu zakładu pracy.
D. pomieszczeniu, gdzie znajduje się stanowisko pracy.
Umieszczanie narzędzi w zasięgu wzroku może wydawać się ok, ale w rzeczywistości to nie wystarcza. Owszem, widzisz narzędzia, ale jeśli są daleko, musisz się przemieszczać, co zwiększa ryzyko kontuzji. Pracownicy często narzekają na ból związany z takim układem. A jak narzędzia są w magazynie, to trzeba tracić czas na ich szukanie, co jest nieefektywne. Czasem pomieszczenia nie są przystosowane do pracy, więc to nie jest idealne rozwiązanie. Współczesna ergonomia zaleca, żeby dobrze rozplanować stanowisko pracy i dostosować je do zadań, co jest zgodne z podejściem lean management i metodyką 5S, które mówią o porządku i ograniczaniu zbędnych ruchów.

Pytanie 40

Wskaż opis, który jest zgodny ze schematem.

Ilustracja do pytania
A. Cewka Y1 zostanie załączona po naciśnięciu któregokolwiek z przycisków SI1 i S2 i wyłączona po 10 s od zwolnienia jednego z przycisków.
B. Cewka Y1 zostanie załączona po 10 s od naciśnięcia któregokolwiek z przycisków S1 i S2 i wyłączona od razu po zwolnieniu jednego z przycisków.
C. Cewka Y1 zostanie załączona po 10 s od naciśnięcia któregokolwiek z przycisków S1 i S2 i wyłączona od razu po zwolnieniu obu przycisków.
D. Cewka Y1 zostanie załączona po naciśnięciu któregokolwiek z przycisków S1 i S2 i wyłączona po 10 s od zwolnienia obu przycisków.
Cewka Y1 włącza się, gdy naciśniesz jeden z przycisków S1 lub S2, bo są one podłączone równolegle. Jak tylko naciśniesz jeden z tych przycisków, aktywuje się cewka K1T, przez co cewka Y1 zaczyna działać. Fajnie, że cewka Y1 nie wyłącza się od razu po puszczeniu przycisku. Zamiast tego, zostaje aktywna przez 10 sekund. To rozwiązanie jest często wykorzystywane w automatyce, szczególnie tam, gdzie potrzebne jest opóźnienie w wyłączeniu obwodu, aby zapewnić, że wszystko zdąży się zakończyć. Dobrym przykładem są systemy oświetleniowe, gdzie światło świeci jeszcze przez chwilę po naciśnięciu przycisku, co jest naprawdę wygodne. W praktyce, takie projekty wymagają dobrej wiedzy o układach elektrycznych i zrozumienia, jak działają przekaźniki czasowe. Warto mieć to na uwadze podczas nauki, bo to ważne w kontekście bezpieczeństwa maszyn.