Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik informatyk
Kwalifikacja: INF.03 - Tworzenie i administrowanie stronami i aplikacjami internetowymi oraz bazami danych
Data rozpoczęcia: 27 maja 2026 14:43
Data zakończenia: 27 maja 2026 15:10

Egzamin zdany!

Wynik: 33/40 punktów (82,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe

Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania

Przebieg egzaminu

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Relacja opisana jako: "Rekord z tabeli A może odpowiadać wielu rekordom z tabeli B. Każdemu rekordowi z tabeli B przyporządkowany jest dokładnie jeden rekord z tabeli A" jest relacją

A. wiele do wielu

B. nieoznaczoną

C. jeden do wielu

D. jeden do jednego

Relacja typu jeden do wielu oznacza, że jeden rekord z jednej tabeli (w tym przypadku tabela A) może być powiązany z wieloma rekordami z innej tabeli (tabela B). W opisanej sytuacji rekord z tabeli A może odpowiadać dowolnej liczbie rekordów z tabeli B, co ilustruje tę relację. Przykładem takiej relacji może być baza danych systemu zarządzania szkołą, gdzie jeden nauczyciel (rekord z tabeli A) może uczyć wielu uczniów (rekordy z tabeli B), ale każdy uczeń jest przypisany do jednego nauczyciela. Przy projektowaniu baz danych, stosowanie odpowiednich relacji jest kluczowe dla integralności i wydajności systemu. Dbałość o takie relacje przyczynia się do poprawy jakości danych oraz minimalizacji redundancji, co jest zgodne z zasadami normalizacji baz danych. W praktyce, relacje jeden do wielu są powszechnie stosowane w systemach CRM, ERP oraz wielu innych aplikacjach, które wymagają organizacji danych w sposób logiczny i praktyczny.

Pytanie 2

Z ilustracji można odczytać, że użytkownik bazy danych posiada uprawnienia do:

A. wyświetlania, dodawania i aktualizacji danych.

B. wyświetlania, dodawania i usuwania danych.

C. wyświetlania, aktualizacji i usuwania danych.

D. dodawania, aktualizacji i usuwania danych.

Na ilustracji widać listę uprawnień do bazy danych w typowym narzędziu administracyjnym (bardzo podobne okno można spotkać np. w phpMyAdminie). Zaznaczone są pola SELECT, UPDATE i DELETE, a niezaznaczone INSERT oraz FILE. W praktyce oznacza to, że użytkownik może odczytywać dane (SELECT), modyfikować istniejące rekordy (UPDATE) oraz je usuwać (DELETE), ale nie ma prawa dodawać nowych wierszy (INSERT) ani operować na plikach na serwerze (FILE). Dlatego poprawna odpowiedź to: „wyświetlania, aktualizacji i usuwania danych”. SELECT odpowiada za wyświetlanie/odczyt danych, UPDATE za aktualizację rekordów, a DELETE za kasowanie danych w tabelach. W administracji bazą danych takie precyzyjne rozróżnienie uprawnień jest jedną z podstawowych dobrych praktyk bezpieczeństwa: użytkownik powinien mieć dokładnie takie prawa, jakich potrzebuje do pracy (zasada najmniejszych uprawnień – least privilege). Na przykład: typowy użytkownik aplikacji raportującej potrzebuje zwykle tylko SELECT, bo ma jedynie oglądać dane. Pracownik działu obsługi klienta może mieć SELECT i UPDATE, aby poprawiać błędne dane klientów, ale niekoniecznie DELETE, żeby przypadkiem nie usuwać rekordów. Z kolei konto techniczne używane przez skrypty migracyjne albo instalator systemu może mieć pełen zestaw: SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE. Moim zdaniem warto od razu kojarzyć te nazwy z typowymi poleceniami SQL, bo później, przy pisaniu zapytań w kodzie (PHP, JavaScript z backendem, itp.), dokładnie te same słowa kluczowe pojawiają się w instrukcjach. Jeśli system pokazuje uprawnienia tak jak na obrazku, zawsze patrz najpierw, które checkboxy są zaznaczone, i od razu tłumacz je sobie na: odczyt, dodawanie, zmiana, usuwanie danych.

Pytanie 3

Proces układania danych w bazie, który obejmuje tworzenie tabel, definiowanie relacji pomiędzy nimi oraz eliminację zbędnych danych i niespójnych powiązań, nazywany jest

A. nadmiarowością

B. normalizacją

C. sprawdzaniem spójności danych

D. sprawdzaniem integralności referencyjnej

Weryfikacja integralności referencyjnej to kwestia tego, żeby sprawdzić, czy relacje między tabelami w bazie są ok, czyli czy klucze obce prowadzą do istniejących rekordów. To ważne, ale nie dotyczy organizacji danych, która polega na tworzeniu tabel i relacji. Z kolei weryfikacja spójności danych to już inna sprawa, bo chodzi tu o zgodność danych w jednej tabeli, a nie o eliminowanie powtórzeń czy ustalanie relacji między różnymi tabelami. Redundancja to problem, bo to oznacza, że dane są powielane, co może powodować problemy, ale nie jest procesem, tylko skutkiem złej organizacji danych. Ważne jest, żeby znać te różnice, bo mylenie ich może prowadzić do nieefektywnego tworzenia baz danych. Dlatego dobrze jest korzystać z zasad normalizacji, żeby uniknąć kłopotów z nadmiarowością i niespójnością, bo to jest kluczowe dla zachowania integralności bazy. Zastosowanie tych zasad może naprawdę poprawić działanie bazy.

Pytanie 4

W hurtowni utworzono tabelę sprzedaż, która zawiera pola: id, kontrahent, grupa_cenowa oraz obrot. Jakie polecenie należy wykorzystać, aby znaleźć tylko kontrahentów z drugiej grupy cenowej, których obrót przekracza 4000 zł?

A. SELECT sprzedaz FROM kontrahent WHERE grupa_cenowa=2 AND obrot>4000

B. SELECT sprzedaz FROM kontrahent WHERE obrot>4000

C. SELECT kontrahent FROM sprzedaz WHERE grupa_cenowa=2 OR obrot>4000

D. SELECT kontrahent FROM sprzedaz WHERE grupa_cenowa=2 AND obrot>4000

Aby skutecznie wyszukać kontrahentów z drugiej grupy cenowej, których obrót przekracza 4000 zł, należy zastosować odpowiednie zapytanie SQL. W tym przypadku, kluczowe jest zrozumienie użycia klauzul WHERE, które filtrują wyniki na podstawie określonych warunków. Poprawne zapytanie to 'SELECT kontrahent FROM sprzedaz WHERE grupa_cenowa=2 AND obrot>4000;'. W tym zapytaniu wybieramy kolumnę kontrahent z tabeli sprzedaz, filtrując wyniki na podstawie dwóch warunków: przynależności do drugiej grupy cenowej oraz obrotu większego niż 4000 zł. Operator AND jest istotny, ponieważ oba warunki muszą być spełnione, aby dany rekord został zwrócony. Takie podejście jest zgodne z zasadami normalizacji baz danych, co pozwala na zachowanie integralności danych i efektywność zapytań. Przykładem może być sytuacja, w której w tabeli znajdują się kontrahenci o różnych grupach cenowych i obrotach; zastosowanie powyższego zapytania pozwoli nam na wyselekcjonowanie tylko tych kontrahentów, którzy spełniają oba kryteria, co jest niezwykle przydatne w analizie sprzedaży i podejmowaniu decyzji biznesowych.

Pytanie 5

Zawarta baza danych składa się z trzech tabel oraz dwóch relacji. Aby uzyskać informacje o wszystkich lekarzach przypisanych do wybranego pacjenta, konieczne jest porównanie kluczy

A. Lekarze.id = Pacjenci.Recepty_id

B. Lekarze.id = Recepty.id

C. Lekarze.id = Pacjenci.Lekarze_id

D. Lekarze.id = Pacjenci.id

Odpowiedź Lekarze.id = Pacjenci.Lekarze_id jest poprawna, ponieważ w bazach danych relacyjne połączenie między tabelami jest realizowane przez klucze obce. Tabela Pacjenci zawiera kolumnę Lekarze_id, która jest kluczem obcym odnoszącym się do kolumny id w tabeli Lekarze. Dzięki temu połączeniu możemy określić, który lekarz jest przypisany do danego pacjenta. W praktyce oznacza to, że możemy wykonywać zapytania SQL, które łączą te tabele i wyświetlają dane wszystkich lekarzy przypisanych do konkretnego pacjenta. Przykładowe zapytanie SELECT może wyglądać tak SELECT Lekarze.imie Lekarze.nazwisko FROM Pacjenci INNER JOIN Lekarze ON Pacjenci.Lekarze_id = Lekarze.id WHERE Pacjenci.id = [id_pacjenta]. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami projektowania baz danych zgodnie z zasadami normalizacji co zwiększa spójność i integralność danych. Poprawne użycie kluczy obcych jest fundamentalne w kontekście zarządzania relacjami między danymi oraz umożliwia przeprowadzanie bardziej złożonych analiz danych z różnych tabel w sposób wydajny i bezpieczny.

Pytanie 6

Co oznacza pojęcie integralności referencyjnej?

A. Baza jest odporna na błędy i awarie wynikające z zawodności sprzętu i oprogramowania.

B. Każdej wartości klucza obcego odpowiada dokładnie jedna wartość klucza podstawowego.

C. Wartość atrybutu należy do jego dziedziny.

D. Każda encja musi mieć zdefiniowany klucz podstawowy o wartości unikatowej i różnej od NULL.

Pojęcie integralności referencyjnej bywa mylone z innymi rodzajami ograniczeń w bazie danych, dlatego łatwo tu o skrót myślowy. W relacyjnych bazach danych mamy kilka różnych typów integralności: integralność encji, integralność dziedzinową oraz właśnie integralność referencyjną. Każda z nich dotyczy trochę innego aspektu poprawności danych i warto je sobie w głowie rozdzielić, bo w praktyce projektowej to mocno pomaga. Stwierdzenie, że wartość atrybutu należy do jego dziedziny, opisuje integralność dziedzinową. Oznacza to, że np. kolumna typu DATE faktycznie przechowuje poprawne daty, kolumna z ograniczeniem CHECK mieści tylko dopuszczalne wartości, a kolumna typu INT nie zawiera losowego tekstu. To jest ważne, ale nie ma nic wspólnego z powiązaniem między dwiema tabelami. Tutaj mówimy o poprawności pojedynczej kolumny, a nie relacji klucz główny–klucz obcy. Z kolei odporność bazy na błędy sprzętu czy oprogramowania to już zupełnie inny obszar – to domena niezawodności systemu, mechanizmów transakcyjności, backupów, logów transakcyjnych, klastrów HA, replikacji itd. To są dobre praktyki administracyjne i architektoniczne, ale nie opisują integralności referencyjnej. Można mieć świetnie zabezpieczony serwer, a jednocześnie kompletnie rozwaloną spójność logiczną danych, jeśli nie ma poprawnie zdefiniowanych kluczy obcych. Wymóg, że każda encja ma unikalny klucz podstawowy, dotyczy integralności encji. Chodzi o to, żeby każdy rekord w tabeli dało się jednoznacznie zidentyfikować i żeby klucz główny nie był NULL. To jest fundament, ale nadal mówimy tylko o pojedynczej tabeli. Integralność referencyjna wchodzi dopiero wtedy, gdy jedna tabela „wskazuje” na drugą przez klucz obcy. Typowy błąd myślowy polega na wrzuceniu do jednego worka wszystkich zasad typu PRIMARY KEY, FOREIGN KEY, CHECK, UNIQUE i nazywaniu tego ogólnie integralnością. W rzeczywistości integralność referencyjna jest ściśle związana z relacjami między tabelami: pilnuje, żeby żaden klucz obcy nie wskazywał na nieistniejący rekord. Jeśli chcemy projektować bazy sensownie, trzeba świadomie odróżniać te pojęcia i korzystać z odpowiednich ograniczeń dokładnie tam, gdzie są potrzebne.

Pytanie 7

Jaką klauzulę należy użyć w instrukcji CREATE TABLE w SQL, żeby pole rekordu nie mogło być puste?

A. NULL

B. CHECK

C. NOT NULL

D. DEFAULT

Klauzula NOT NULL w poleceniu CREATE TABLE języka SQL służy do zapewnienia, że dane w danym polu rekordu nie mogą być puste. To oznacza, że podczas wstawiania nowych rekordów do tabeli, każde pole, które zostało zdefiniowane z tą klauzulą, musi zawierać wartość. Na przykład, jeśli mamy tabelę pracowników, w której kolumna 'nazwisko' jest zdefiniowana jako NOT NULL, to każde dodanie nowego pracownika do tej tabeli musi zawierać wartość w kolumnie 'nazwisko'. W praktyce jest to bardzo ważne, ponieważ pozwala na utrzymanie integralności danych i zapobiega sytuacjom, w których kluczowe informacje mogłyby zostać pominięte. Użycie NOT NULL jest zgodne z dobrymi praktykami projektowania baz danych, które podkreślają znaczenie pełnych i kompletnych danych. Zastosowanie tej klauzuli zwiększa jakość danych oraz ułatwia późniejsze operacje na tabeli, takie jak zapytania czy raporty.

Pytanie 8

W MS SQL Server predefiniowana rola o nazwie dbcreator umożliwia użytkownikowi

A. zarządzanie zabezpieczeniami systemu

B. tworzenie, aktualizowanie, usuwanie oraz przywracanie bazy danych

C. zarządzanie plikami na nośniku

D. wykonywanie wszelkich operacji na serwerze oraz posiadanie praw do każdej bazy

Wszystkie pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z punktu widzenia funkcji przypisanych do roli dbcreator w MS SQL Server. Stwierdzenie, że rola ta pozwala na wykonywanie każdej operacji na serwerze i posiadanie prawa własności każdej bazy, jest błędne, ponieważ taka funkcjonalność jest zarezerwowana dla roli sysadmin, która ma pełne uprawnienia serwera. Użytkownicy z rolą sysadmin mogą wykonywać jakiekolwiek operacje, co stawia ich w pozycji pełnej kontroli, w przeciwieństwie do roli dbcreator, która jest ograniczona do zarządzania bazami danych. Odnośnie zarządzania bezpieczeństwem systemu, to również nie jest odpowiednia funkcja dla dbcreator, ponieważ zarządzanie bezpieczeństwem wymaga bardziej zaawansowanych uprawnień, które są przydzielane innym rolom, takim jak securityadmin. W końcu, zarządzanie plikami na dysku nie wchodzi w zakres kompetencji dbcreator, ponieważ ta rola skupia się na operacjach związanych z bazami danych, a nie na zarządzaniu systemem plików czy innymi zasobami systemowymi. Te nieprawidłowe wnioski mogą wynikać z nieporozumienia dotyczącego funkcji ról w SQL Server, a także z braku znajomości hierarchii uprawnień oraz ich zastosowania w praktyce. Zrozumienie różnic między rolami jest kluczowe w kontekście efektywnego zarządzania bezpieczeństwem i dostępem w środowisku baz danych.

Pytanie 9

Które z poniższych zapytań SQL zwróci wszystkie kolumny z tabeli 'produkty'?

A. SELECT * FROM produkty;

B. SELECT produkty FROM *;

C. FETCH * FROM produkty;

D. GET * FROM produkty;

Zapytanie SQL, które zwraca wszystkie kolumny z tabeli, wykorzystuje składnię SELECT * FROM nazwa_tabeli. Gwiazdka (*) jest symbolem, który oznacza, że chcemy pobrać wszystkie kolumny z danej tabeli. Jest to bardzo przydatne, gdy chcemy szybko uzyskać pełne dane z tabeli bez konieczności wymieniania każdej kolumny z osobna. W praktyce często używa się tej składni w sytuacjach, gdy chcemy wykonać operacje diagnostyczne lub szybkie przeglądanie zawartości tabeli. Jednakże, w środowiskach produkcyjnych, zaleca się raczej precyzyjne określanie potrzebnych kolumn zamiast używania "*", ponieważ pozwala to na optymalizację zapytań i może zmniejszyć obciążenie bazy danych. Niemniej jednak, zapytanie SELECT * FROM produkty; jest poprawne i zgodne z SQL-owym standardem, co czyni je prawidłowym wyborem w tym kontekście.

Pytanie 10

Jak wykonanie zapytania SQL przedstawionego poniżej wpłynie na tabelę pracownicy?

ALTER TABLE pracownicy MODIFY plec char(9);

A. Utworzy kolumnę plec o typie znakowym o stałej długości 9.

B. Zmieni typ danych kolumny plec na znakowy o zmiennej długości 9.

C. Zmieni typ danych kolumny plec na znakowy o stałej długości 9.

D. Utworzy kolumnę plec o typie znakowym o zmiennej długości 9.

Odpowiedź jest poprawna, ponieważ polecenie ALTER TABLE zmienia istniejącą kolumnę w tabeli pracownicy. W szczególności, polecenie MODIFY plec char(9) modyfikuje typ danych kolumny plec na znakowy o stałej długości 9. Oznacza to, że każda wartość przechowywana w tej kolumnie będzie miała dokładnie 9 znaków (wypełnionych np. spacjami, jeśli wartość będzie krótsza). W praktyce zapewnia to jednolitą długość dla przechowywanych danych, co może być korzystne w przypadku, gdy wymagane jest zachowanie spójności długości, na przykład przy przechowywaniu kodów pocztowych lub identyfikatorów. Standardy projektowania baz danych zalecają używanie odpowiednich typów danych, aby zminimalizować przestrzeń dyskową oraz przyspieszyć operacje na danych. Warto zauważyć, że w przypadku kolumny char(9) nie można wprowadzić wartości dłuższej niż 9 znaków, co zapobiega niezgodnościom danych.

Pytanie 11

Na podstawie relacji przedstawionej na ilustracji, można stwierdzić, że jest to relacja

A. wiele do wielu pomiędzy kluczami głównymi obu tabel

B. jeden do jednego, gdzie obie tabele mają przypisane klucze obce

C. jeden do wielu, gdzie kluczem obcym jest pole w tabeli kadra

D. jeden do wielu, gdzie kluczem obcym jest pole w tabeli uslugi

Odpowiedzi błędne opierają się na niewłaściwym zrozumieniu relacji w bazach danych. Pierwsza z błędnych koncepcji sugeruje relację jeden do wielu, gdzie kluczem obcym jest pole w tabeli kadra, co jest odwrotne do przedstawionej struktury, gdyż w rzeczywistości pole kadra_id znajduje się w tabeli uslugi, wskazując na tabelę kadra. Relacja jeden do jednego, w której obie tabele mają klucze obce, oznaczałoby, że każdy rekord w jednej tabeli jest ściśle powiązany z jednym rekordem w drugiej, co nie jest przypadkiem dla tych danych. Takie podejście zwykle stosuje się, gdy tabele przechowują różne aspekty tego samego podmiotu, co nie jest odzwierciedlone na diagramie. Relacja wiele do wielu między kluczami głównymi obu tabel wymagałaby użycia dodatkowej tabeli łączącej, co umożliwiałoby powiązanie wielu rekordów każdej z tabel z wieloma rekordami drugiej, co również nie jest przedstawione tutaj. Typową pomyłką przy analizie tego typu relacji jest nieuwzględnienie struktury kluczy obcych i ich roli w łączeniu danych poprzez zrozumienie ich jako jedynie strukturalne powiązania, zamiast narzędzi umożliwiających integralność i spójność danych w bazie. Ważne jest, aby zawsze analizować kierunek relacji i rolę kluczowych pól w kontekście aplikacji i modelu danych, co zapobiega błędnym interpretacjom i wspiera prawidłowe projektowanie bazy danych, zgodnie z jej wymaganiami funkcjonalnymi i wydajnościowymi.

Pytanie 12

Jakie polecenie należy zastosować, aby utworzyć klucz obcy na wielu kolumnach przy tworzeniu tabeli?

A. CONSTRAINT (nazwisko, imie) FOREIGN KEY REFERENCES osoby (nazwisko, imie)

B. CONSTRAINT fk_soba_uczen FOREIGN KEY(nazwisko, imie) REFERENCES osoby (nazwisko, imie)

C. CONSTRAINT fk_osoba_uczen FOREIGN KEY ON(nazwisko, imie) REFERENCES osoby (nazwisko, imie)

D. CONSTRAINT (nazwisko, imie) FOREIGN REFERENCES KEY osoby (nazwisko, imie)

Odpowiedź "CONSTRAINT fk_soba_uczen FOREIGN KEY(nazwisko, imie) REFERENCES osoby (nazwisko, imie)" jest poprawna, ponieważ precyzyjnie definiuje klucz obcy składający się z dwóch kolumn: 'nazwisko' oraz 'imie'. W SQL, tworzenie klucza obcego na wielu kolumnach wymaga użycia słowa kluczowego 'FOREIGN KEY' w odpowiedniej składni. Użycie 'CONSTRAINT' pozwala na nadanie unikalnej nazwy dla tego ograniczenia, co jest dobrą praktyką, gdyż ułatwia późniejsze zarządzanie schematem bazy danych. Klucz obcy jest istotnym elementem w modelowaniu relacji między tabelami, zapewniając integralność danych i umożliwiając odniesienia do powiązanych rekordów. Na przykład, przy tworzeniu systemu do zarządzania szkołą, tabele 'uczniowie' i 'osoby' mogą być połączone, gdzie klucz obcy w tabeli 'uczniowie' wskazuje na unikalne rekordy w tabeli 'osoby' na podstawie ich nazwisk i imion. Używanie kluczy obcych wspiera relacyjny charakter baz danych i zapobiega wprowadzaniu danych, które są niezgodne z innymi tabelami.

Pytanie 13

Jaką funkcję pełni funkcja CONCAT() w SQL?

A. usuwanie określonego tekstu

B. łącznienie tekstu wyświetlanego

C. wyodrębnianie podłańcucha znaków z tekstu wejściowego

D. przycinanie tekstu wyświetlanego

Funkcja CONCAT() w SQL to naprawdę super opcja, bo pozwala na łączenie różnych ciągów tekstowych. To jest mega przydatne, zwłaszcza przy pracy z bazami danych, kiedy potrzebujemy stworzyć np. pełne imię i nazwisko z osobnych pól. Jak mamy tabelę z imionami i nazwiskami, to możemy użyć CONCAT(), żeby to wszystko połączyć w jedną całość: CONCAT(imie, ' ', nazwisko). Takie operacje są dość popularne w raportach i przy tworzeniu dynamicznych zapytań, gdzie często łączymy różne dane. Fajnie też pamiętać, żeby uważać na wartości NULL, bo mogą nam namieszać w wynikach. Poza tym, w różnych systemach bazodanowych są też inne metody łączenia tekstów, jak operator || w PostgreSQL, co może być przydatne, jeśli przenosisz zapytania między systemami.

Pytanie 14

W bazie danych wykonano poniższe polecenia dotyczące uprawnień użytkownika adam:

GRANT ALL PRIVILEGES ON klienci TO adam;
REVOKE SELECT, INSERT, UPDATE ON klienci FROM adam;

Po wykonaniu tych instrukcji użytkownik adam uzyska dostęp do:

A. przeglądania tabeli klienci oraz dodawania do niej rekordów

B. tworzenia tabeli klienci i modyfikowania w niej danych

C. zmiany danych oraz przeglądania tabeli klienci

D. usunięcia tabeli lub jej rekordów

Użytkownik adam rzeczywiście uzyskuje pełne prawa do zarządzania tabelą klienci po wykonaniu polecenia GRANT ALL PRIVILEGES. To polecenie nadaje wszystkie możliwe uprawnienia, w tym SELECT (przeglądanie danych), INSERT (wstawianie nowych rekordów), UPDATE (aktualizowanie istniejących danych) oraz DELETE (usuwanie rekordów). W kontekście praktycznym, posiadanie ALL PRIVILEGES oznacza, że użytkownik ma swobodę w manipulowaniu danymi, co jest kluczowe w pracy z bazami danych. Na przykład, w aplikacji zarządzającej klientami, adam może zaktualizować szczegóły klienta, dodać nowych klientów do bazy oraz usunąć tych, którzy już nie są aktywni. Jednakże, ważne jest, aby przyznawanie takich uprawnień odbywało się zgodnie z zasadami minimalnych uprawnień, aby zredukować ryzyko nieautoryzowanych zmian. Dlatego też praktyki zarządzania użytkownikami w bazach danych powinny obejmować dokładne audyty uprawnień oraz regularne przeglądy przyznanych praw, aby zapewnić bezpieczeństwo danych.

Pytanie 15

W jaki sposób zostanie uporządkowana lista, stworzona z wszystkich kolumn tabeli uczniowie, zawierająca uczniów z średnią powyżej 5, która zostanie zwrócona jako rezultat przedstawionego zapytania?

A. Rosnąco według parametru srednia

B. Rosnąco według parametru klasa

C. Malejąco według parametru srednia

D. Malejąco według parametru klasa

Zapytanie SQL przedstawione w pytaniu wykorzystuje klauzule WHERE oraz ORDER BY. Klauzula WHERE ogranicza wyniki do tych, które spełniają określony warunek, w tym przypadku średnia większa niż 5. To oznacza, że na dalszym etapie przetwarzania znajdą się tylko rekordy uczniów mających średnią powyżej 5. Kolejnym kluczowym elementem jest klauzula ORDER BY, która określa sposób sortowania wyników. W zapytaniu użyto ORDER BY klasa DESC, co oznacza sortowanie malejące według kolumny klasa. DESC to skrót od descending, co w języku SQL oznacza porządek malejący. W praktyce porządkowanie malejące jest często używane, gdy chcemy uzyskać najwyższe wartości na początku listy wynikowej, co może być kluczowe w raportach rankingowych czy analizach dotyczących grup wiekowych. Dobre praktyki w programowaniu baz danych zalecają zawsze jasno określać sposób sortowania, aby uniknąć niejednoznaczności w interpretacji wyników i zapewnić spójność danych. Zrozumienie mechanizmu sortowania w SQL jest istotne w kontekście prezentacji danych, gdzie odpowiednie uporządkowanie wyników może znacząco poprawić czytelność i interpretację danych przez użytkownika końcowego.

Pytanie 16

Podano tabelę ksiazki z kolumnami: tytul, autor (w formacie tekstowym), cena (w formacie liczbowym). Aby zapytanie SELECT zwracało jedynie tytuły, dla których cena jest niższa niż 50zł, należy użyć:

A. SELECT tytul FROM ksiazki WHERE cena > '50 zł'

B. SELECT * FROM ksiazki WHERE cena < 50

C. SELECT tytul FROM ksiazki WHERE cena < 50

D. SELECT ksiazki FROM tytul WHERE cena < '50 zł'

Odpowiedź 'SELECT tytul FROM ksiazki WHERE cena < 50;' jest poprawna, ponieważ precyzyjnie formułuje zapytanie w języku SQL, które ma na celu wyodrębnienie z tabeli 'ksiazki' tylko tych tytułów, których cena jest niższa niż 50. W tym przypadku użycie operatora porównania '<' skutkuje filtracją danych według określonego kryterium. Jest to zgodne z dobrą praktyką w programowaniu baz danych, ponieważ pozwala uzyskać potrzebne informacje w sposób efektywny i zrozumiały. Przykładem praktycznego zastosowania może być stworzenie raportu dla księgarni, która chce zobaczyć, które książki są w sprzedaży w przystępnej cenie. Zwracając tylko potrzebne kolumny (tytuł), minimalizujesz ilość przesyłanych danych, co jest ważne w kontekście wydajności i szybkości działania aplikacji korzystających z bazy danych. Dodatkowo, unikanie podawania ceny w formacie tekstowym (np. '50 zł') jest zgodne z zasadami dobrego projektowania baz danych, które zalecają stosowanie odpowiednich typów danych, co w tym przypadku oznacza liczbę bez jednostki walutowej.

Pytanie 17

W przedstawionym kodzie PHP w miejscu kropek powinno znajdować się polecenie

A. mysqli_fetch_row($zapytanie);

B. mysqli_query($zapytanie);

C. mysqli_num_fields($zapytanie);

D. mysqli_free_result($zapytanie);

Funkcja mysqli_fetch_row jest prawidłowa w tym kontekście ponieważ służy do pobierania jednego wiersza wyników z zestawu wyników zapytań do bazy danych. Każde wywołanie tej funkcji zwraca tablicę indeksowaną numerycznie reprezentującą wiersz danych co doskonale pasuje do zaprezentowanego kodu PHP. W przedstawionym kodzie mamy do czynienia z pętlą for która iteruje po każdym wierszu zestawu wyników. W każdym kroku pętli echo wyprowadza wartości z wiersza. Użycie mysqli_fetch_row jest zgodne z najlepszymi praktykami ponieważ pozwala na kontrolowane przetwarzanie danych z bazy danych i jest bardziej efektywne przy pracy z dużymi zbiorami danych niż pobieranie wszystkich danych na raz. Dodatkowo taka metoda pozwala na lepsze zarządzanie pamięcią ponieważ przetwarzamy dane wiersz po wierszu co jest ważne przy dużych zbiorach danych. Warto pamiętać że mysqli_fetch_row zwraca null gdy nie ma więcej wierszy do pobrania co jest przydatne do wykrywania końca zestawu wyników. Jest to częsty wybór w wielu aplikacjach webowych do przetwarzania danych pobranych z bazy danych

Pytanie 18

Jakie jest zadanie funkcji PHP o nazwie mysql_select_db?

A. wyznaczyć tabelę, z której będą pobierane informacje

B. nawiązać połączenie bazy danych z serwerem SQL

C. pobrać dane z bazy danych na podstawie zapytania

D. wyznaczyć bazę, z której będą pobierane informacje

Funkcja PHP mysql_select_db() jest używana do wyboru aktywnej bazy danych w kontekście połączenia z serwerem MySQL. Jej głównym celem jest określenie, z której bazy danych będą pobierane dane podczas wykonywania zapytań SQL. Działa to w ten sposób, że po nawiązaniu połączenia z serwerem MySQL za pomocą funkcji mysql_connect(), musimy wskazać, którą bazę danych chcemy używać. Przykład użycia to: mysql_select_db('nazwa_bazy');. Jeśli baza danych o podanej nazwie istnieje, zostaje ustawiona jako aktywna i wszystkie subsequentne zapytania będą odnosiły się do tej bazy. Warto również zauważyć, że w nowszych wersjach PHP zaleca się korzystanie z rozszerzenia mysqli lub PDO, ponieważ mysql_select_db() oraz inne funkcje z rodziny mysql zostały usunięte w PHP 7. Standardy dotyczące korzystania z baz danych, takie jak SQL, wymagają, aby przed wykonaniem zapytania, zdefiniować bazę danych, co czyni mysql_select_db() kluczowym elementem zarządzania danymi.

Pytanie 19

Dzięki poleceniu ALTER TABLE można

A. usunąć rekord

B. zmieniać wartości rekordów

C. zmieniać strukturę tabeli

D. skasować tabelę

Polecenie ALTER TABLE jest kluczowym elementem w zarządzaniu bazami danych, umożliwiającym wprowadzanie zmian w strukturze istniejących tabel. Dzięki temu poleceniu możemy dodawać nowe kolumny, zmieniać typy danych istniejących kolumn, usuwać kolumny, a także zmieniać ograniczenia, takie jak klucze główne czy obce. Na przykład, w przypadku potrzeby dodania kolumny 'data_urodzenia' do tabeli 'użytkownicy', można użyć komendy: ALTER TABLE użytkownicy ADD data_urodzenia DATE;. Zmiany strukturalne są niezbędne, aby dostosować bazę danych do ewoluujących potrzeb aplikacji oraz do zapewnienia integralności danych. W praktyce, operacje te są często stosowane przy modernizacji aplikacji lub w odpowiedzi na zmieniające się wymagania biznesowe. Dobre praktyki wskazują, że przed wprowadzeniem zmian w strukturze tabeli warto wykonać kopię zapasową danych oraz przeanalizować wpływ tych zmian na istniejące zapytania i aplikacje, które korzystają z danej tabeli.

Pytanie 20

Obiektem w bazie danych, który wykorzystywany jest do podsumowywania, prezentacji oraz drukowania danych, jest

A. formularz

B. raport

C. zapytanie

D. zestawienie

Raport jest obiektem baz danych, który służy do podsumowywania, wyświetlania oraz wydruków danych. Jego główną funkcją jest agregacja i prezentacja informacji w sposób przystępny dla użytkownika. Raporty mogą być wykorzystywane do analizy danych, prezentacji wyników oraz podejmowania decyzji biznesowych. Przykładem zastosowania raportu może być generowanie miesięcznego raportu sprzedaży, który zawiera szczegółowe informacje o przychodach, kosztach oraz zyskach w danym okresie. Z perspektywy dobrych praktyk, raporty powinny być projektowane w taki sposób, aby były czytelne i zrozumiałe, a ich struktura powinna być zgodna z wymaganiami użytkowników. W kontekście standardów, raporty mogą być również generowane automatycznie przy użyciu narzędzi business intelligence, co pozwala na zwiększenie efektywności i dokładności analiz. Dobrze zdefiniowane raporty przyczyniają się do lepszego zrozumienia zbiorów danych oraz wspierają procesy decyzyjne w organizacji.

Pytanie 21

Baza danych MySQL została uszkodzona. Które z poniższych działańnie przyczyni się do jej naprawy?

A. Utworzenie nowej bazy i przeniesienie do niej tabel

B. Odtworzenie bazy z kopii zapasowej

C. Wykonanie replikacji bazy danych

D. Próba naprawy za pomocą polecenia REPAIR

Wykonanie replikacji bazy danych nie pomoże w naprawie uszkodzonej bazy MySQL, ponieważ replikacja polega na tworzeniu kopii danych z jednej bazy do drugiej w czasie rzeczywistym. Jeśli źródłowa baza danych jest uszkodzona, to zainicjowana replikacja jedynie skopiuje wszelkie błędy i uszkodzenia do nowej instancji. Replikacja jest techniką stosowaną głównie dla zwiększenia dostępności bazy danych lub zapewnienia wsparcia w przypadku awarii, a nie jako metoda naprawy uszkodzeń. Dla skutecznej naprawy bazy danych należy najpierw przywrócić jej integralność, a nie tylko jedynie skopiować uszkodzone dane. Dobrym przykładem jest użycie polecenia REPAIR TABLE, które jest dedykowane do naprawy uszkodzonych tabel, lub przywracanie bazy danych z kopii zapasowej, co zapewnia integralność i spójność danych. W sytuacji awarii bazy, kluczowe jest zrozumienie, że naprawa powinna być priorytetowym celem, a nie kopiowanie problemów.

Pytanie 22

W języku PHP, przy pracy z bazą MySQL, aby zakończyć sesję z bazą, należy wywołać

A. mysqli_exit()

B. mysqli_commit()

C. mysqli_rollback()

D. mysqli_close()

Odpowiedź mysqli_close() jest prawidłowa, ponieważ ta funkcja jest używana do zamknięcia połączenia z bazą danych MySQL w języku PHP. Po zakończeniu wszystkich operacji na bazie danych, zaleca się wywołanie tej funkcji, aby zwolnić zasoby systemowe oraz zamknąć połączenie, co jest zgodne z dobrymi praktykami programistycznymi. Użycie mysqli_close() jest istotne, ponieważ niezamknięte połączenia mogą prowadzić do wycieków pamięci i wyczerpania dostępnych zasobów, co z kolei może wpłynąć na wydajność aplikacji. W praktyce, jeśli mamy otwarte połączenie z bazą danych, po zakończeniu operacji, takich jak pobieranie lub wstawianie danych, używamy mysqli_close($connection), gdzie $connection to nasza zmienna reprezentująca połączenie. Oprócz tego, pamiętajmy, że dbanie o odpowiednie zarządzanie połączeniami ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności naszych aplikacji.

Pytanie 23

Jakie prawa będzie miał użytkownik jan po wykonaniu poniższych poleceń na bazie danych?

GRANT ALL PRIVILEGES ON klienci TO jan;
REVOKE SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON klienci FROM jan;

A. Będzie mógł przeszukiwać dane w tabeli klienci

B. Będzie mógł usuwać rekordy z tabeli klienci

C. Będzie mógł zmieniać strukturę tabeli klienci

D. Będzie mógł dodawać rekordy do tabeli klienci

Polecenie GRANT ALL PRIVILEGES ON klienci TO jan pozwala użytkownikowi jan na wykonywanie wszystkich operacji na tabeli klienci. Obejmuje to działania takie jak SELECT INSERT UPDATE DELETE oraz inne operacje strukturalne jak ALTER czy DROP. Następnie polecenie REVOKE SELECT INSERT UPDATE DELETE ON klienci FROM jan usuwa część tych uprawnień. Po wykonaniu tych poleceń jan zachowuje uprawnienia do zmiany struktury tabeli klienci czyli może wykonywać operacje takie jak ALTER. ALTER TABLE jest kluczowe w zarządzaniu bazą danych pozwalając na dodawanie lub usuwanie kolumn oraz modyfikację typów danych. W praktyce oznacza to że jan może np. dostosować strukturę danych do nowych wymagań biznesowych co jest ważnym aspektem elastycznego zarządzania bazą danych. Umiejętność zarządzania strukturą tabel jest ważną częścią administracji baz danych i powinna być wykonywana zgodnie z najlepszymi praktykami aby zapewnić integralność danych i wydajność systemu. Użytkownik powinien regularnie przeglądać i aktualizować dokumentację techniczną aby śledzić wszelkie zmiany w strukturze bazy danych

Pytanie 24

Dodanie ograniczenia klucza obcego w taki sposób, aby kolumna Klasy_id z tabeli Uczniowie była powiązana z kolumną id w tabeli Klasy zostanie wykonane przy użyciu polecenia

A. ALTER TABLE Uczniowie DROP FOREIGN KEY FKKlasy FOREIGN KEY(Klasy_id) REFERENCES Klasy(id);

B. ALTER TABLE Uczniowie ADD CONSTRAINT FKKlasy FOREIGN KEY(Klasy_id) REFERENCES Klasy(id);

C. ALTER TABLE Uczniowie DROP CONSTRAINT FKKlasy FOREIGN KEY(Klasy_id) REFERENCES Klasy(id);

D. ALTER TABLE Uczniowie ADD FOREIGN KEY FKKlasy FOREIGN KEY(Klasy_id) REFERENCES Klasy(id);

Poprawnie wskazana składnia polecenia `ALTER TABLE Uczniowie ADD CONSTRAINT FKKlasy FOREIGN KEY(Klasy_id) REFERENCES Klasy(id);` dokładnie odpowiada temu, co chcemy osiągnąć: dodać ograniczenie klucza obcego do już istniejącej tabeli. W SQL (np. w standardowym podejściu stosowanym w SQL Server, Oracle, wielu innych systemach) dodawanie klucza obcego odbywa się właśnie przez `ALTER TABLE ... ADD CONSTRAINT ... FOREIGN KEY ... REFERENCES ...`. Najpierw wskazujemy modyfikowaną tabelę (`Uczniowie`), potem nazwę nowego ograniczenia (`FKKlasy`), następnie kolumnę w tabeli podrzędnej (`Klasy_id`), a na końcu tabelę oraz kolumnę, do której się odwołujemy (`Klasy(id)`). Dzięki temu silnik bazy danych wie, że każda wartość w `Uczniowie.Klasy_id` musi mieć odpowiadający rekord w `Klasy.id`. To jest właśnie istota referencyjnej integralności danych. W praktyce takie powiązanie uniemożliwia np. dopisanie ucznia do nieistniejącej klasy albo usunięcie klasy, do której nadal przypisani są uczniowie (chyba że jawnie zdefiniujemy `ON DELETE CASCADE` czy inne zachowanie). Moim zdaniem warto też zwracać uwagę na nazewnictwo: prefiks `FK` w nazwie ograniczenia (`FKKlasy`) to dobra praktyka, bo od razu widać, że to klucz obcy, a nie np. unikalny indeks. W większych projektach przyjęcie spójnej konwencji, typu `FK_Uczniowie_Klasy`, bardzo ułatwia debugowanie błędów i analizę schematu. W codziennej pracy z bazami danych takie polecenie wykorzystuje się często po wczytaniu danych testowych albo po przebudowie tabel, gdy chcemy najpierw stworzyć strukturę bez ograniczeń, a potem krok po kroku dokładać klucze główne i obce. Warto też pamiętać, że przed dodaniem klucza obcego kolumna `Klasy_id` powinna mieć ten sam lub kompatybilny typ co `Klasy.id` (np. oba `INT`) i nie może zawierać wartości, które nie istnieją w tabeli `Klasy`, bo wtedy polecenie zakończy się błędem i klucz obcy nie zostanie utworzony.

Pytanie 25

W instrukcji CREATE TABLE w SQL atrybut wskazujący, która kolumna w tabeli pełni rolę klucza podstawowego, to

A. MAIN KEY

B. IDENTITY FIELD

C. PRIMARY KEY

D. UNIQUE

Odpowiedź 'PRIMARY KEY' jest poprawna, ponieważ w poleceniu CREATE TABLE w SQL, klucz podstawowy jest definiowany właśnie za pomocą tego atrybutu. Klucz podstawowy to unikalny identyfikator dla każdej wiersza w tabeli, co oznacza, że wartość w tej kolumnie musi być unikalna i nie może być pusta. Definiowanie klucza podstawowego jest kluczowe dla zapewnienia integralności danych oraz efektywności operacji na bazie danych, ponieważ umożliwia szybkie wyszukiwanie i sortowanie. Na przykład, jeśli tworzysz tabelę 'Użytkownicy', możesz zdefiniować kolumnę 'UserID' jako klucz podstawowy, co zagwarantuje, że każdy użytkownik ma unikalny identyfikator. Warto również pamiętać, że w praktyce, jeśli nie określisz klucza podstawowego, baza danych nie będzie mogła zapewnić unikalności w tabeli, co może prowadzić do problemów z danymi. Zgodnie z dobrymi praktykami, klucz podstawowy powinien być stabilny oraz niezmienny, co oznacza, że nie powinno się go zmieniać po jego utworzeniu.

Pytanie 26

W celu modyfikacji danych w bazie danych można wykorzystać

A. formularzem

B. filtrowaniem

C. raportem

D. kwerendą SELECT

Formularz jest kluczowym narzędziem do edytowania danych w bazach danych, ponieważ umożliwia użytkownikom interakcję z danymi w sposób przyjazny i zrozumiały. Stosując formularze, można łatwo wprowadzać, modyfikować i usuwać informacje w bazie, co jest szczególnie ważne w aplikacjach typu CRUD (Create, Read, Update, Delete). W kontekście baz danych, formularze są często zintegrowane z systemami zarządzania bazami danych (DBMS), co pozwala na walidację danych wprowadzanych przez użytkowników i zabezpieczenie przed błędami. Przykładem zastosowania formularzy może być system zarządzania klientami, gdzie pracownik wprowadza dane klientów za pomocą formularza, co automatycznie aktualizuje odpowiednie tabele w bazie danych. Właściwe projektowanie formularzy uwzględnia zasady UX/UI, co zwiększa efektywność użytkowników i zmniejsza ryzyko pomyłek. Ponadto, formularze mogą być wspierane przez zaawansowane technologie, takie jak AJAX, które umożliwiają dynamiczne aktualizacje danych bez konieczności przeładowania strony.

Pytanie 27

Przy użyciu polecenia ALTER TABLE można

A. usuwać tabelę

B. zmieniać wartości zapisane w rekordach tabeli

C. zmieniać strukturę tabeli

D. tworzyć nową tabelę

Polecenie ALTER TABLE jest kluczowym narzędziem w zarządzaniu bazami danych, pozwalającym na modyfikację struktury istniejących tabel. Umożliwia m.in. dodawanie, usuwanie lub modyfikowanie kolumn, a także zmianę ich typów danych. Na przykład, aby dodać nową kolumnę do tabeli, można użyć polecenia: ALTER TABLE nazwa_tabeli ADD nowa_kolumna typ_danych. W praktyce, ALTER TABLE jest niezbędne w przypadku zmiany wymagań aplikacji, które mogą wymagać dostosowania struktury bazy danych. Zmiany strukturalne powinny być przeprowadzane zgodnie z zasadami normalizacji, co zapewnia optymalizację bazy danych oraz zapobiega redundancji danych. Kluczowe jest również testowanie wprowadzonych zmian w środowisku testowym przed ich wdrożeniem w produkcji, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w inżynierii oprogramowania. Warto również pamiętać, że podczas modyfikacji struktury tabeli, odpowiednie zrozumienie relacji między tabelami jest istotne dla zachowania integralności danych.

Pytanie 28

Polecenie w języku SQL w formie

ALTER TABLE 'miasta' 
ADD 'kod' text;

A. w tabeli miasta zmienia nazwę kolumny kod na text.

B. dodaje do tabeli dwie kolumny o nazwach: kod i text.

C. zmienia nazwę tabeli miasta na kod.

D. dodaje do tabeli kolumnę o nazwie kod typu text.

Poprawna odpowiedź to 'dodaje do tabeli kolumnę o nazwie kod typu text'. Polecenie SQL ALTER TABLE służy do modyfikacji struktury istniejącej tabeli, a w tym przypadku dodaje nową kolumnę do tabeli 'miasta'. Składnia ADD 'kod' text oznacza, że do tabeli zostanie dodana kolumna o nazwie 'kod', której typ danych to 'text'. Typ danych 'text' jest używany do przechowywania długich ciągów tekstowych, co jest przydatne w przypadku danych takich jak opisy czy komentarze. W praktyce, dodawanie kolumn do tabeli jest często wykorzystywane w procesie rozwoju bazy danych, aby dostosować strukturę do zmieniających się potrzeb aplikacji. W przypadku dodawania kolumn w sposób nieinwazyjny, jak w tym przykładzie, zapewniamy, że istniejące dane nie zostaną utracone, a nowa kolumna będzie dostępna do natychmiastowego użycia. Warto również pamiętać, aby stosować konwencje nazewnictwa, które poprawiają czytelność i zrozumiałość kodu SQL, co jest zalecane w dobrych praktykach projektowania baz danych.

Pytanie 29

Jakiego protokołu należy użyć do przesyłania plików witryny internetowej na serwer hostingowy?

A. IRC

B. HTTP

C. FTP

D. SMTP

Protokół FTP (File Transfer Protocol) jest standardowym rozwiązaniem służącym do transferu plików pomiędzy komputerami w sieci. Dzięki FTP użytkownicy mogą przesyłać pliki na serwer hostingowy, co jest kluczowym krokiem w procesie publikacji stron internetowych. Protokoły FTP działają w oparciu o model klient-serwer, gdzie klient łączy się z serwerem, aby przesłać lub pobrać dane. Przykładem praktycznego wykorzystania FTP jest wgrywanie plików HTML, CSS, obrazków oraz innych zasobów potrzebnych do działania strony. Warto również zwrócić uwagę na to, że FTP może działać w trybie pasywnym lub aktywnym, co jest istotne w kontekście zapory sieciowej i konfiguracji sieci. Istnieją również inne protokoły, takie jak SFTP (Secure File Transfer Protocol), które oferują dodatkowe zabezpieczenia, co czyni je preferowanym wyborem w sytuacjach, gdy bezpieczeństwo danych jest priorytetem. W praktyce, FTP jest szeroko stosowany w branży web developmentu, a znajomość tego protokołu jest niezbędna dla każdego, kto zajmuje się tworzeniem i zarządzaniem stronami internetowymi.

Pytanie 30

Tabela faktury w bazie danych zawiera pola: numer, data, id_klienta, wartość oraz status. Każdego dnia tworzony jest raport dotyczący faktur z dnia bieżącego. Zawiera on jedynie numery oraz wartości faktur. Która z poniższych kwerend SQL pozwoli na wygenerowanie tego raportu?

A. SELECT * FROM faktury;

B. SELECT numer, wartosc FROM faktury WHERE data=CURRENT_DATE();

C. SELECT * FROM faktury WHERE data=CURRENT_DATE();

D. SELECT numer, wartość FROM faktury;

Analizując inne dostępne kwerendy, możemy zauważyć, że nie spełniają one wymogów skutecznego raportowania faktur z bieżącego dnia. Pierwsza z nich, która wykorzystuje 'SELECT * FROM faktury;', zwraca wszystkie kolumny z tabeli faktury, co nie jest zgodne z wymaganiami, ponieważ nie ogranicza wyników do tylko dwóch pożądanych pól, czyli numeru i wartości. Takie podejście generowałoby zbędne dane, co mogłoby prowadzić do niewłaściwej analizy. Druga kwerenda, 'SELECT numer, wartość FROM faktury;', z kolei nie zawiera żadnego filtra daty, przez co zwracałaby numery i wartości wszystkich faktur, niezależnie od daty ich wystawienia. To podejście nie dostarczałoby potrzebnych informacji dotyczących tylko bieżącego dnia, co jest kluczowe w kontekście tworzenia codziennego raportu. Ostatnia z błędnych odpowiedzi to 'SELECT * FROM faktury WHERE data=CURRENT_DATE();'. Choć ta kwerenda zawiera właściwy warunek daty, to znowu, użycie '*' powoduje, że zwracane są wszystkie kolumny, a nie tylko te, które są istotne dla raportu. Takie podejście jest nieefektywne, a także niezgodne z najlepszymi praktykami tworzenia raportów, które powinny być zwięzłe i skoncentrowane na kluczowych informacjach.

Pytanie 31

Elementem wykorzystywanym w bazie danych do podsumowywania, prezentowania oraz drukowania danych jest

A. raport

B. zestawienie

C. zapytanie

D. formularz

Raport jest fundamentalnym obiektem w bazach danych, który służy do podsumowywania, analizowania i prezentowania danych w przystępny sposób. Jego kluczową funkcją jest umożliwienie użytkownikowi wygenerowania wyników na podstawie zgromadzonych informacji, co jest szczególnie istotne w kontekście podejmowania decyzji biznesowych. Raporty mogą być wykorzystywane do przedstawienia danych finansowych, wydajności operacyjnej czy analizy rynku. W dobrych praktykach zarządzania danymi raporty powinny być oparte na aktualnych i wiarygodnych danych, a ich struktura powinna być przemyślana, aby umożliwić łatwe zrozumienie wyników. Przykładem może być raport sprzedaży, który zbiera dane z transakcji i przedstawia je w formie graficznej, co ułatwia szybką analizę trendów. Ponadto, w nowoczesnych systemach raportowania wykorzystuje się technologie takie jak BI (Business Intelligence), które integrują dane z różnych źródeł, co znacznie podnosi wartość informacyjną generowanych raportów.

Pytanie 32

W której notacji diagramów ER został zapisany model związków encji przedstawiony na ilustracji?

A. Chena.

B. Martina.

C. Min-Max.

D. Bachmana.

Na diagramie przedstawiono model w notacji Martina, a nie w żadnej z pozostałych wymienionych. Warto zrozumieć, czym ta notacja różni się od innych, bo w praktyce projektowania baz danych bardzo łatwo je ze sobą pomylić. Notacja Chena to bardziej „akademickie” podejście do ERD. Encje są zwykle rysowane jako prostokąty, ale atrybuty pojawiają się w osobnych elipsach, połączonych liniami z encją. Klucz główny bywa podkreślony, a związki są reprezentowane przez romby z nazwą relacji. Na naszym diagramie nic takiego nie ma – atrybuty są w środku prostokąta, w formie listy, a nie jako osobne kształty, więc to już mocny sygnał, że to nie jest Chen. Z kolei notacja Bachmana historycznie kojarzy się z modelami sieciowymi i specyficznym sposobem prezentowania struktur danych, często z łamanymi liniami i strzałkami, raczej nie przypomina tabel z nagłówkiem i listą pól. W typowych podręcznikach do systemów baz danych Bachman jest pokazywany jako dość stary styl, dziś mało używany przy klasycznym relacyjnym ERD, więc mało prawdopodobne, by tak wyglądał nowoczesny diagram klient–zakup–towar. Odpowiedź Min-Max jest też myląca, bo Min-Max nie jest nazwiskiem autora notacji, tylko sposobem zapisu krotności relacji, np. (0,1), (1,n). Można taki zapis wykorzystać zarówno z notacją Chena, jak i z innymi, ale sam diagram z obrazka nie używa jawnego oznaczenia min/max przy relacjach – widzimy crow’s foot, czyli styl typowy dla Martina. Typowy błąd w tego typu pytaniach polega na tym, że ktoś kojarzy jeden detal, np. gdzieś widział oznaczenia min-max, i automatycznie zakłada, że każda notacja z relacjami i krotnościami to „Min-Max”. Tutaj jednak kluczowe są kształty encji i sposób zapisu atrybutów: prostokąt z nagłówkiem i lista pól jak w tabeli, bez elips i rombów, bez dodatkowych znaczników kluczy – to bardzo klasyczny, praktyczny styl używany przy projektowaniu relacyjnych baz danych, właśnie w notacji Martina. Dobrze jest więc patrzeć na diagram całościowo, a nie tylko na pojedynczy symbol, bo wtedy łatwiej uniknąć takich pomyłek.

Pytanie 33

Została stworzona baza danych z tabelą podzespoły, która zawiera pola: model, producent, typ, cena. Aby uzyskać listę wszystkich modeli pamięci RAM od firmy Kingston uporządkowanych od najniższej do najwyższej ceny, należałoby użyć kwerendy:

A. SELECT model FROM producent WHERE typ='RAM' OR producent='Kingston' ORDER BY podzespoły ASC

B. SELECT model FROM podzespoły WHERE typ='RAM' AND producent='Kingston' ORDER BY cena ASC

C. SELECT model FROM podzespoły WHERE typ='RAM' AND producent='Kingston' ORDER BY cena DESC

D. SELECT model FROM podzespoły WHERE typ='RAM' OR producent='Kingston' ORDER BY cena DESC

Wybrana kwerenda jest poprawna, ponieważ dokładnie spełnia wymagania zadania. Użycie klauzuli SELECT do wyboru pola 'model' z tabeli 'podzespoły' pozwala na uzyskanie właściwych informacji. Warunek WHERE ogranicza wyniki do tych, które dotyczą pamięci RAM (typ='RAM') oraz producenta Kingston (producent='Kingston'). Kluczowym elementem tej kwerendy jest zastosowanie ORDER BY cena ASC, które sortuje wyniki według ceny w porządku rosnącym, co jest zgodne z wymaganiem wyświetlenia modeli od najtańszej do najdroższej. Przykłady zastosowania takiej kwerendy mogą obejmować systemy zarządzania zapasami, gdzie klienci poszukują najlepszych ofert, czy aplikacje e-commerce, które chcą dostarczyć użytkownikom najbardziej korzystne opcje zakupowe. Stosowanie jasnych i precyzyjnych kwerend SQL, według dobrych praktyk branżowych, jest kluczowe dla wydajności i przejrzystości danych.

Pytanie 34

			id	nazwisko	imie	data_ur	ubezpieczony
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	1	Kowalski	Jan	2005-12-18	1
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	2	Nowak	Adam	2005-10-10	1
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	3	Wisniewski	Antoni	2005-06-14	0
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	4	Lipska	Anna	2006-04-12	1
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	5	Tomaszewski	Pawel	2006-07-11	0
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	6	Kostarz	Julia	2006-03-20	1
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	7	Borewicz	Patryk	2007-06-21	1
✏️ Edytuj	📋 Kopiuj	⛔ Usuń	8	Koperski	Bartlomiej	2001-09-10	0

Które zapytanie w języku MySQL usunie z tabeli uczniowie uczniów urodzonych w czerwcu?

A. DELETE FROM `uczniowie` WHERE data_ur LIKE "%-06-%"

B. DELETE FROM `uczniowie` WHERE data_ur LIKE "?-06-?"

C. DROP FROM `uczniowie` WHERE data_ur LIKE "06"

D. DROP FROM `uczniowie` WHERE data_ur == #-06-#

Poprawnie wskazane zapytanie korzysta z instrukcji DELETE oraz operatora LIKE z odpowiednim wzorcem: "%-06-%". W kolumnie data_ur mamy daty zapisane w standardowym formacie ISO: RRRR-MM-DD, np. 2005-06-14. W takim formacie miesiąc zawsze znajduje się na pozycjach 6–7 i jest zapisany jako dwucyfrowa liczba z wiodącym zerem. Wzorzec "%-06-%" oznacza: dowolny ciąg znaków przed, dokładnie „-06-” w środku, oraz dowolny ciąg znaków po. Dzięki temu trafiamy w wszystkie daty, gdzie miesiąc to 06, czyli czerwiec, niezależnie od roku i dnia. To jest bardzo praktyczne podejście, gdy przechowujemy datę w typie DATE i chcemy filtrować po miesiącu bez dodatkowych funkcji. W MySQL operator LIKE działa na wartościach tekstowych, ale typ DATE jest w takim kontekście automatycznie konwertowany do postaci tekstowej w formacie 'YYYY-MM-DD', więc wzorzec z myślnikami jest jak najbardziej poprawny. W realnych projektach częściej stosuje się funkcje DATE_FORMAT albo MONTH(data_ur) = 6, bo to jest czytelniejsze i mniej podatne na pomyłki w zapisie wzorca. Jednak w tym zadaniu celem jest zrozumienie, jak działa LIKE, wildcard „%” oraz jak wygląda rzeczywisty format przechowywania daty. Dobrą praktyką jest też zawsze używanie pojedynczych cudzysłowów w SQL (np. '%-06-%'), choć MySQL akceptuje też podwójne w pewnych konfiguracjach. Moim zdaniem warto zapamiętać ten sposób myślenia: patrzysz na rzeczywisty zapis danych w kolumnie i dopasowujesz wzorzec tak, żeby trafić dokładnie ten fragment, który Cię interesuje (tu: '-06-').

Pytanie 35

Na ilustracji pokazano relację jeden do wielu. Łączy ona

A. klucz obcy rezyserzy_id tabeli filmy z kluczem podstawowym id tabeli rezyserzy

B. klucz podstawowy id tabeli filmy z kluczem podstawowym id tabeli rezyserzy

C. klucz podstawowy id tabeli filmy z kluczem obcym rezyserzy_id tabeli rezyserzy

D. klucz obcy rezyserzy_id tabeli filmy z kluczem obcym id tabeli rezyserzy

Relacja jeden do wielu w bazach danych często wiąże się z sytuacją, gdzie jeden rekord w tabeli nadrzędnej może być powiązany z wieloma rekordami w tabeli podrzędnej. W tym kontekście tabela nadrzędna to rezyserzy posiadająca klucz podstawowy id, natomiast tabela podrzędna to filmy która odnosi się do tej wartości poprzez klucz obcy rezyserzy_id. Klucz podstawowy to unikalny identyfikator rekordu w tabeli, który pozwala na jednoznaczne rozróżnienie każdego rekordu. Klucz obcy natomiast jest atrybutem w tabeli podrzędnej, który odnosi się do klucza podstawowego w tabeli nadrzędnej. Jest to zgodne z teorią normalizacji baz danych, gdzie relacje jeden do wielu są standardowym podejściem do projektowania struktur danych. Użycie klucza obcego pozwala na utrzymanie integralności referencyjnej, co oznacza że każda wartość klucza obcego musi odpowiadać wartości klucza podstawowego w powiązanej tabeli lub być null, jeśli taka relacja jest dozwolona. Praktyczne zastosowanie tej relacji można zaobserwować w systemach zarządzania treścią, gdzie jeden autor (reżyser) może mieć przypisanych wiele artykułów (filmów), jednak każdy artykuł jest przypisany do jednego autora, co umożliwia na przykład efektywne zarządzanie danymi i generowanie raportów o twórczości danego autora.

Pytanie 36

Która z funkcji agregujących dostępnych w SQL służy do obliczania średniej z wartości znajdujących się w określonej kolumnie?

A. COUNT

B. AVG

C. MIN

D. SUM

Funkcja AVG w języku SQL jest wbudowaną funkcją agregującą, która służy do obliczania średniej wartości we wskazanej kolumnie. Oblicza ona średnią arytmetyczną z wartości liczbowych w danej kolumnie, co jest niezwykle przydatne w analizie danych. Na przykład, jeśli mamy tabelę z wynikami sprzedaży, możemy użyć zapytania SQL: SELECT AVG(sprzedaż) FROM tabela_sprzedaży; aby uzyskać średnią sprzedaż. Dobrą praktyką jest stosowanie tej funkcji w połączeniu z klauzulą GROUP BY, co pozwala na obliczenie średnich wartości w różnych grupach danych, na przykład średnia sprzedaż według kategorii produktowej. Przy stosowaniu funkcji AVG warto pamiętać, że ignoruje ona wartości NULL, co wpływa na wynik obliczeń. W kontekście analizy danych w SQL, znajomość takich funkcji jak AVG jest kluczowa dla efektywnego przetwarzania i analizy informacji, co stanowi fundament dobrego zarządzania danymi.

Pytanie 37

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących klucza głównego jest poprawne?

A. Składa się wyłącznie z jednego pola

B. Może przyjmować tylko wartości numeryczne

C. W tabeli z danymi osobowymi może to być pole z nazwiskiem

D. Jest unikalny w obrębie tabeli

Klucz podstawowy to atrybut lub zestaw atrybutów, który jednoznacznie identyfikuje każdy rekord w tabeli bazy danych. Najważniejszym wymogiem jest, aby klucz podstawowy był unikalny dla każdego wiersza, co oznacza, że nie może być powtórzony w obrębie tej samej tabeli. Przykładem może być numer identyfikacyjny (np. PESEL, NIP) przypisany do konkretnej osoby, który gwarantuje, że każda osoba w tabeli danych osobowych jest jednoznacznie identyfikowalna. Stosowanie kluczy podstawowych jest zgodne z zasadami normalizacji baz danych, co pozwala na minimalizację redundancji danych oraz poprawę integralności danych. Klucz podstawowy może składać się z jednego lub więcej pól, co daje elastyczność w projektowaniu bazy danych, aby pasowała do specyficznych potrzeb aplikacji. Dobre praktyki wskazują, że klucz podstawowy powinien być stabilny, czyli nie zmieniać się w czasie, oraz prosty do zaimplementowania i używania w zapytaniach SQL.

Pytanie 38

W tabeli personel znajdują się pola: imię, nazwisko, pensja, staż. Aby obliczyć średnią pensję osób zatrudnionych z doświadczeniem od 10 do 20 lat włącznie, należy przeprowadzić kwerendę:

A. SELECT COUNT(*) FROM personel WHERE staz >= 10 AND staz <= 20

B. SELECT AVG(*) FROM personel WHERE staz >= 10 AND staz <= 20

C. SELECT COUNT(pensja) FROM personel WHERE staz >= 10 AND staz <= 20

D. SELECT AVG(pensja) FROM personel WHERE staz >= 10 AND staz <= 20

Ta odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ używa funkcji agregującej AVG, która oblicza średnią wartość z określonego pola, w tym przypadku pensji. Warunek WHERE zapewnia, że tylko pracownicy z stażem od 10 do 20 lat są brani pod uwagę w obliczeniach. Użycie funkcji AVG w kontekście SQL jest standardową praktyką, gdy chcemy uzyskać średnią z danych numerycznych. Na przykład, jeśli w tabeli mamy pracowników z różnymi pensjami, a chcemy zrozumieć, jak wygląda średnia wynagrodzeń w określonym przedziale stażu, to właśnie ta kwerenda dostarcza nam niezbędnej informacji. Dobre praktyki w analizie danych wskazują, że obliczenie średniej pensji jest kluczowe dla zarządzania zasobami ludzkimi i podejmowania decyzji dotyczących polityki wynagrodzeń. Przykładem może być sytuacja, gdy firma decyduje o podwyżkach lub bonusach, a analiza średniej pensji w danej grupie pracowników może znacząco wpłynąć na te decyzje.

Pytanie 39

Normalizacja tabel to proces, którego celem jest

A. wizualizacja bazy

B. wyłącznie stworzenie tabel oraz relacji w bazie

C. sprawdzenie i optymalizację bazy danych

D. dodanie danych do bazy

Normalizacja tabel jest kluczowym procesem w projektowaniu baz danych, który ma na celu usprawnienie struktury danych poprzez eliminację redundancji i zapewnienie integralności danych. Proces ten składa się z kilku kroków, które prowadzą do stworzenia dobrze zorganizowanej bazy danych. Głównym celem normalizacji jest zminimalizowanie powielania danych, co w rezultacie prowadzi do optymalizacji przestrzeni dyskowej oraz zwiększenia wydajności zapytań. Przykładem zastosowania normalizacji jest podział tabeli zawierającej informacje o klientach i zamówieniach na dwie odrębne tabele. W ten sposób, każdy klient ma swoje unikalne dane w jednej tabeli, natomiast w drugiej tabeli zapisywane są tylko odniesienia do klientów zamiast ich powtórzeń. Dobre praktyki związane z normalizacją uwzględniają różne formy normalne, z których każda ma swoje zasady, np. pierwsza forma normalna (1NF) wymaga, aby każda kolumna w tabeli zawierała tylko atomowe wartości. Wysoka jakość projektowania baz danych, w tym normalizacja, znacząco wpływa na późniejsze zarządzanie danymi oraz ich analizy.

Pytanie 40

Jaką relację typu uzyskuje się w wyniku powiązania kluczy głównych dwóch tabel?

A. jeden do jednego

B. wiele do wielu

C. jeden do wielu

D. wiele do jednego

Relacje między tabelami w bazach danych mogą przyjmować różne formy, a wybór niewłaściwego typu relacji może prowadzić do poważnych konsekwencji w zakresie integralności danych i wydajności zapytań. W przypadku odpowiedzi wskazujących na relacje wiele do wielu, jeden do wielu czy wiele do jednego, kluczowym błędem jest niepełne zrozumienie, jak działają klucze główne i obce. Relacja wiele do wielu jest stosowana, gdy każdy rekord w jednej tabeli może być związany z wieloma rekordami w drugiej tabeli oraz odwrotnie. Przykładem takiej relacji mogą być tabele reprezentujące autorów i książki, gdzie jeden autor może napisać wiele książek, a jedna książka może być napisana przez wielu autorów. Relacja jeden do wielu z kolei oznacza, że jeden rekord w tabeli nadrzędnej może być powiązany z wieloma rekordami w tabeli podrzędnej, co jest typowe w przypadku hierarchicznych struktur danych, jak na przykład kategorie i produkty w sklepie internetowym. Relacja wiele do jednego z definicji jest odwrotnością relacji jeden do wielu, co również nie jest adekwatne w kontekście łączenia tabel z kluczem głównym do klucza obcego. Te błędne koncepcje mogą wynikać z mylnego założenia, że każda forma powiązania między rekordami jest równie efektywna, co może prowadzić do problemy z wydajnością bazy danych oraz błędami w analizie danych. Warto zatem zawsze dokładnie analizować wymagania systemu przed podjęciem decyzji o typie relacji, aby zapewnić optymalne zarządzanie danymi.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej