Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.02 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa mechatronicznych systemów pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 00:48
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 01:06

Egzamin zdany!

Wynik: 29/40 punktów (72,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Na jednej osi pojazdu nie mogą znajdować się

A. opony o innej konstrukcji

B. opony radialne

C. opony zimowe

D. opony diagonalne

Odpowiedź, że pojazd nie może być wyposażony na jednej osi w opony o różnej konstrukcji, jest prawidłowa. Opony o różnej konstrukcji, takie jak radialne i diagonalne, charakteryzują się różnymi właściwościami jezdnymi oraz sposobem budowy, co może prowadzić do niejednolitych zachowań pojazdu na drodze. Przykładem może być to, że opona radialna ma inną elastyczność i właściwości trakcyjne niż opona diagonalna, co może prowadzić do problemów z prowadzeniem, stabilnością oraz bezpieczeństwem. Z tego powodu standardy branżowe, takie jak normy ECE, zalecają stosowanie opon tej samej konstrukcji na jednej osi, aby zapewnić optymalną kontrolę nad pojazdem i minimalizować ryzyko wypadków. Stosowanie opon o jednorodnym typie na jednej osi wpływa pozytywnie na równomierne zużycie opon oraz poprawia komfort jazdy.

Pytanie 2

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.

Pytanie 3

Z jakiego surowca produkowane są końcówki biegunowe akumulatora kwasowego?

A. Ołowiu

B. Mosiądzu

C. Cyny

D. Miedzi

Końcówki biegunowe akumulatora kwasowego są wykonane z ołowiu ze względu na jego doskonałe właściwości elektrochemiczne oraz wysoką odporność na korozję. Ołów jest materiałem, który dobrze przewodzi prąd elektryczny, co czyni go idealnym do zastosowań w akumulatorach. W akumulatorach kwasowo-ołowiowych, ołów jest nie tylko materiałem końcówek, ale także aktywnym składnikiem w postaci ołowiu(II) siarczanu, który uczestniczy w reakcjach elektrochemicznych. Przykładem praktycznego zastosowania ołowiu jest jego wykorzystanie w pojazdach, gdzie akumulatory są niezbędne do uruchamiania silników oraz zasilania systemów elektrycznych. Standardy takie jak ISO 9001 dotyczące jakości produkcji akumulatorów wymagają użycia materiałów, które zapewniają trwałość i niezawodność, co w przypadku końcówek biegunowych oznacza ołów. Dodatkowo, ołów zapewnia dobrą stabilność mechaniczną, co jest kluczowe w trudnych warunkach eksploatacyjnych.

Pytanie 4

Ciecz chłodząca po użyciu należy

A. przekazać do utylizacji

B. zneutralizować i wlać do kanalizacji

C. wlać do kanalizacji

D. rozcieńczyć wodą i wlać do kanalizacji

Wylewanie zużytej cieczy chłodzącej do kanalizacji to nie jest mądre działanie. Często zawierają one chemikalia, które mogą zanieczyszczać wody gruntowe i różne ekosystemy. Nawet jeśli próbujemy je neutralizować, to wcale nie znika ryzyko, bo wiele substancji chemicznych nie da się po prostu tak bezpiecznie zneutralizować, szczególnie w domowych warunkach. Rozcieńczanie cieczy wodą nie czyni ich bezpiecznymi! Wręcz przeciwnie, to może doprowadzić do rozprzestrzenienia szkodliwych substancji. To nieporozumienie często wynika z braku wiedzy na temat tego, jak ważne jest prawidłowe zarządzanie odpadami. A przepisy w tym zakresie wymagają ich właściwej klasyfikacji i traktowania. Ktoś, kto tego nie przestrzega, naraża się na kary prawne i stwarza zagrożenie dla zdrowia publicznego i środowiska.

Pytanie 5

Kierujący pojazdem widząc przedstawiony znak (tło znaku niebieskie)

A. może jechać z prędkością do 30 km/h.

B. ma pierwszeństwo przed pieszym znajdującym na jezdni.

C. może zaparkować pojazd w dowolnym miejscu.

D. ustępuje pierwszeństwo pieszemu znajdującemu się na jezdni.

Znak, który widzisz na zdjęciu, informuje o przejściu dla pieszych, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa na drogach. Kierujący pojazdem ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na jezdni. To oznacza, że w momencie, gdy pieszy zbliża się do przejścia lub już na nie wszedł, kierujący musi zwolnić lub zatrzymać się, aby umożliwić mu bezpieczne przejście. Przestrzeganie tego przepisu jest nie tylko zgodne z prawem, ale również przyczynia się do zmniejszenia liczby wypadków drogowych. Warto również pamiętać, że w przypadku braku respektowania tego znaku, kierowca może zostać ukarany mandatem. W praktyce, zwracanie uwagi na znaki drogowe i respektowanie pierwszeństwa pieszych jest kluczowe dla budowania kultury bezpieczeństwa na drogach, co jest promowane przez różne programy edukacyjne i kampanie społeczne.

Pytanie 6

Przedstawiony element wchodzi w skład układu

A. rozrządu.

B. korbowego.

C. napędowego.

D. różnicowego.

Odpowiedź "rozrządu" jest prawidłowa, ponieważ przedstawiony element jest zaworem silnika, który należy do układu rozrządu. Układ rozrządu jest kluczowy w silnikach spalinowych, ponieważ precyzyjnie reguluje moment otwierania i zamykania zaworów dolotowych i wylotowych. Dzięki temu możliwe jest optymalne wprowadzenie mieszanki paliwowo-powietrznej do cylindrów oraz efektywne usuwanie spalin. W praktyce, poprawne działanie układu rozrządu wpływa na osiągi silnika, jego moc oraz oszczędność paliwa. W nowoczesnych silnikach, układy rozrządu są często wyposażone w technologie takie jak VVT (Variable Valve Timing), które dodatkowo zwiększają efektywność pracy silnika, dostosowując czas otwarcia zaworów do aktualnych warunków pracy. Przykładem dobrych praktyk w utrzymaniu układu rozrządu jest regularna wymiana oleju silnikowego oraz kontrola stanu pasków rozrządu, co przyczynia się do przedłużenia żywotności silnika i poprawy bezpieczeństwa jazdy.

Pytanie 7

Nadmierne zużycie opony w centralnej części wskazuje

A. na uszkodzenie drutówki opony

B. na zbyt wysokie ciśnienie w trakcie użytkowania

C. na zbyt niskie ciśnienie w trakcie użytkowania

D. na uszkodzenie barku bieżnika

Nadmierne zużycie opony w jej środkowej części jest charakterystycznym objawem zbyt wysokiego ciśnienia w oponie podczas eksploatacji. Kiedy ciśnienie powietrza przekracza zalecane wartości, opona ma tendencję do bardziej centralnego kontaktu z nawierzchnią, co prowadzi do zwiększonego zużycia w środkowej części bieżnika. W praktyce, aby uniknąć takich problemów, ważne jest regularne sprawdzanie ciśnienia w oponach, szczególnie przed dłuższymi podróżami. Odpowiednie ciśnienie nie tylko przedłuża żywotność opon, ale także zapewnia lepszą przyczepność i stabilność pojazdu. Zgodnie z wytycznymi producentów, ciśnienie opon powinno być kontrolowane co najmniej raz w miesiącu oraz przed każdą dłuższą trasą, co zapewnia bezpieczeństwo oraz efektywność energetyczną pojazdu.

Pytanie 8

Technik pojazdów samochodowych, organizując swoje miejsce pracy zgodnie z zasadami ergonomii, powinien rozmieścić narzędzia uwzględniając ich

A. wymiary.

B. cenę rynkową.

C. częstotliwość użytkowania.

D. producenta.

Odpowiedź dotycząca częstotliwości użytkowania narzędzi jest prawidłowa, ponieważ ergonomia miejsca pracy technika pojazdów samochodowych w dużej mierze opiera się na praktycznych zasadach, które mają na celu zwiększenie efektywności oraz komfortu pracy. Umieszczając narzędzia w zasięgu ręki na podstawie ich częstotliwości użycia, technik minimalizuje czas potrzebny na ich odnajdywanie oraz ogranicza zbędne ruchy, co wpływa na zmniejszenie zmęczenia i ryzyka kontuzji. Na przykład, narzędzia często używane, takie jak klucze czy śrubokręty, powinny być umieszczone w łatwo dostępnym miejscu, blisko stanowiska pracy, podczas gdy rzadziej używane narzędzia mogą znajdować się dalej. Taka organizacja stanowiska pracy jest zgodna z zasadami Lean Management, które kładą nacisk na eliminację marnotrawstwa w procesie pracy.

Pytanie 9

W zakładzie zajmującym się diagnostyką elektryczną i elektroniczną, działającym na dwie zmiany przez pięć dni w tygodniu, średnio w trakcie jednej zmiany wymienia się pięć bezpieczników 10 A, osiem bezpieczników 15 A oraz sześć bezpieczników 20 A. Jakie jest tygodniowe zapotrzebowanie na bezpieczniki wszystkich typów?

A. 76 sztuk

B. 190 sztuk

C. 105 sztuk

D. 38 sztuk

Aby określić tygodniowe zapotrzebowanie na bezpieczniki, musimy najpierw policzyć ilość wymienianych bezpieczników na zmianę. W zakładzie wymienia się średnio pięć bezpieczników 10 A, osiem bezpieczników 15 A oraz sześć bezpieczników 20 A. Suma to: 5 + 8 + 6 = 19 bezpieczników na jedną zmianę. Pracując na dwie zmiany przez 5 dni w tygodniu, zapotrzebowanie tygodniowe wynosi 19 bezpieczników/zmianę * 2 zmiany/dzień * 5 dni/tydzień = 190 bezpieczników. W praktyce, odpowiednie planowanie zapotrzebowania na materiały eksploatacyjne, takie jak bezpieczniki, jest kluczowe dla zapewnienia ciągłości pracy zakładu oraz minimalizacji przestojów. Warto również zwrócić uwagę na standardy np. IEC 60269, które regulują dobór i użytkowanie bezpieczników w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 10

Podczas naprawy alternatora wymieniono szczotkotrzymacz wraz ze szczotkami, przednie łożysko oraz przeprowadzono pełną diagnostykę. Czas jaki poświęcono na prace diagnostyczno-naprawcze wyniósł 1,5 godziny, a koszt jednej roboczogodziny to 100 zł. Szczotko-trzymacz miał cenę 30 zł, a łożysko kosztowało 20 zł. Jaki jest łączny koszt usługi?

A. 130 zł

B. 150 zł

C. 200 zł

D. 120 zł

Całkowity koszt usługi wynosi 200 zł, co można obliczyć, sumując wszystkie wydatki związane z naprawą alternatora. Koszt roboczogodziny wynosi 100 zł, a czas poświęcony na naprawę to 1,5 godziny, co daje 150 zł za pracę. Dodatkowo, koszt szczotko-trzymacza wynosi 30 zł, a łożyska 20 zł. Suma tych kosztów to 150 zł + 30 zł + 20 zł = 200 zł. Takie podejście jest zgodne z zasadami rachunkowości kosztów i powinno być stosowane w każdej naprawie mechanicznej, aby dokładnie oszacować całkowite wydatki. Przykładowo, w warsztatach mechanicznych, precyzyjne obliczenia kosztów są kluczowe dla ustalania cen usług i zapewnienia rentowności działalności.

Pytanie 11

Przedstawiona lampka sygnalizacyjna dotyczy układu

A. ESP

B. TC

C. sterowania silnikiem

D. hamulcowego

Odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ lampka sygnalizacyjna na zdjęciu rzeczywiście odnosi się do systemu ESP (Electronic Stability Program). System ten jest kluczowym elementem nowoczesnych pojazdów, który ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa jazdy poprzez stabilizację toru ruchu. Działa on poprzez monitorowanie toru jazdy oraz prędkości obrotowej kół, a w przypadku utraty przyczepności, automatycznie dostosowuje moment obrotowy silnika oraz siłę hamowania na poszczególnych kołach. Przykładowe sytuacje, w których system ESP może być niezwykle pomocny, to nagłe manewry, jazda po śliskiej nawierzchni czy w warunkach ograniczonej widoczności. Zastosowanie systemu ESP stało się standardem w branży motoryzacyjnej, a jego efektywność została potwierdzona w licznych badaniach i testach. Warto również dodać, że poszczególne organizacje, takie jak Euro NCAP, przyznają dodatkowe punkty za obecność tego systemu w pojazdach, co świadczy o jego znaczeniu dla bezpieczeństwa podróżnych.

Pytanie 12

Filtry oleju oraz wkłady filtrów, które zostały zużyte w trakcie prac warsztatowych

A. ulegają regeneracji

B. są usuwane z warsztatu wraz z innymi zanieczyszczeniami

C. klasyfikowane są jako elementy metalowe i przekazywane na złom

D. powinny być składowane w osobnych pojemnikach w celu ich przekazania do utylizacji

Odpowiedź 4 jest prawidłowa, ponieważ zużyte filtry oleju i wkłady filtrów są odpadami niebezpiecznymi, które muszą być odpowiednio składowane i przekazane do utylizacji. W Polsce, zgodnie z przepisami o odpadach oraz normami ochrony środowiska, odpady te powinny być gromadzone w osobnych pojemnikach, aby zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia środowiska. Przykładowo, wiele warsztatów używa oznakowanych zbiorników na olej i filtry, co pozwala na ich łatwiejsze segregowanie i późniejsze przekazywanie do wyspecjalizowanych firm zajmujących się utylizacją. Taka praktyka nie tylko zapewnia zgodność z przepisami, ale również wspiera zrównoważony rozwój i odpowiedzialność ekologiczną w branży motoryzacyjnej. Utylizacja tych odpadów jest niezbędna dla ochrony wód gruntowych oraz gleby przed szkodliwymi substancjami chemicznymi, które mogą się z nich wydobywać.

Pytanie 13

Ktoś, kto posiadał samochód przed aktualnym właścicielem, jest zapisany w

A. karcie pojazdu

B. instrukcji obsługi

C. homologacji

D. dowodzie rejestracyjnym

Karta pojazdu jest kluczowym dokumentem związanym z rejestracją samochodu, w której odnotowywane są wszelkie istotne informacje dotyczące pojazdu, w tym historia jego właścicieli. W Polsce karta pojazdu jest wymaganym dokumentem, który towarzyszy samochodowi przez cały jego cykl życia. Zawiera ona takie dane jak marka, model, numer VIN, a także informacje o zmianach właścicieli. Przykładowo, podczas sprzedaży auta, nowy właściciel powinien otrzymać kartę pojazdu, aby mieć pełny przegląd historii pojazdu. Standardy zarządzania dokumentacją pojazdów, takie jak te określone w Ustawie Prawo o ruchu drogowym, jasno definiują znaczenie karty pojazdu i jej rolę w zapewnieniu odpowiedniej transparentności oraz legalności obrotu pojazdami. Dobra praktyka wymaga, aby każdy właściciel dbał o aktualizację tych informacji, co jest nie tylko ważne dla przyszłych transakcji, ale również dla celów ubezpieczeniowych i serwisowych.

Pytanie 14

Która lampka kontrolna zapali się w czasie jazdy, w przypadku zbyt niskiego poziomu płynu hamulcowego w pojeździe samochodowym z układem ABS?

A. A.

B. B.

C. C.

D. D.

Lampka kontrolna oznaczona literą D, czyli czerwona kontrolka z wykrzyknikiem w okręgu, zapala się w przypadku zbyt niskiego poziomu płynu hamulcowego w pojeździe z układem ABS. Zrozumienie działania tej kontrolki jest kluczowe dla bezpieczeństwa podczas jazdy, ponieważ niski poziom płynu hamulcowego może prowadzić do awarii hamulców. W układach hamulcowych, płyn hamulcowy pełni nie tylko funkcję przenoszenia siły, ale również odpowiada za odpowiednie działanie systemów ABS i innych zabezpieczeń. Przykładowo, w przypadku, gdy poziom płynu spadnie poniżej minimalnego wymagania, mogą wystąpić problemy z pracą układu ABS, co zwiększa ryzyko utraty kontroli nad pojazdem. Dobrą praktyką jest regularne sprawdzanie poziomu płynu hamulcowego oraz monitorowanie stanu lampki kontrolnej, co pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych problemów. W przypadku jej zapalenia należy niezwłocznie skontrolować poziom płynu i w razie potrzeby uzupełnić go zgodnie z zaleceniami producenta.

Pytanie 15

Stan techniczny elektromagnetycznego wtryskiwacza paliwa można ocenić przy użyciu miernika uniwersalnego, dokonując pomiaru

A. rezystancji cewki elektrozaworu wtryskiwacza

B. natężenia prądu w inaktywowanym wtryskiwaczu

C. częstotliwości pracy cewki elektrozaworu wtryskiwacza

D. napięcia w inaktywowanym wtryskiwaczu

Pomiar natężenia prądu na niepracującym wtryskiwaczu nie dostarcza wiarygodnych informacji o jego stanie technicznym. W momencie, gdy wtryskiwacz nie jest aktywowany, nie przepływa przez niego prąd, co czyni ten pomiar bezużytecznym w diagnostyce. Wiele osób może myśleć, że wystarczy sprawdzić prąd, aby ocenić sprawność wtryskiwacza, co jest błędnym założeniem. Kolejnym mylnym podejściem jest pomiar częstotliwości pracy cewki elektrozaworu, który również nie może być przeprowadzony w stanie spoczynku wtryskiwacza. Częstotliwość ta jest istotna w kontekście jego działania, ale aby ją zmierzyć, wtryskiwacz musi być aktywny, co eliminuje możliwość oceny stanu cewki w czasie, gdy nie jest ona używana. Ostatnim nieefektywnym pomysłem jest pomiar napięcia na niepracującym wtryskiwaczu. Również w tym przypadku, brak aktywacji uniemożliwia uzyskanie miarodajnych wyników. Aby poprawnie diagnostykować wtryskiwacze, niezbędne jest posługiwanie się metodyką opartą na pomiarze rezystancji oraz analizie zachowania wtryskiwacza w rzeczywistych warunkach pracy, co jest zgodne z zaleceniami producentów i standardami branżowymi.

Pytanie 16

Na rysunku przedstawiono otwieranie wtryskiwacza metodą

A. ograniczenia prądowego.

B. częstotliwościową.

C. pojedynczego impulsu.

D. wieloimpulsową.

Wybór odpowiedzi, która nie odnosi się do wieloimpulsowego otwierania wtryskiwacza, wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące metod wtrysku paliwa. Na przykład, ograniczenie prądowe, mimo że jest istotnym zagadnieniem w kontekście zasilania wtryskiwaczy, nie opisuje metody ich otwierania. Ta koncepcja dotyczy bardziej metod zarządzania energią, co powoduje, że nie jest wystarczająca dla zrozumienia mechanizmu otwierania wtryskiwacza. Z kolei odpowiedzi odnoszące się do częstotliwościowego otwierania wtryskiwacza mogą sugerować połączenie częstotliwości impulsów z ich efektem, ale nie oddają one rzeczywistego charakteru wieloimpulsowego otwierania. Pojedynczy impuls, będący sugestią zastosowania jednego długiego sygnału, nie tylko ogranicza precyzję wtrysku, ale także może prowadzić do problemów z emisją i sprawnością silnika. Posługiwanie się tymi metodami może sugerować brak zrozumienia nowoczesnych systemów wtryskowych, które kładą nacisk na dokładność i kontrolę. W praktyce, niewłaściwe wybory dotyczące metod otwierania wtryskiwaczy mogą prowadzić do obniżenia efektywności silnika oraz większego zużycia paliwa, co jest sprzeczne z obowiązującymi standardami ekologicznymi i technicznymi w branży motoryzacyjnej. Dlatego kluczowe jest zrozumienie, że wieloimpulsowe otwieranie wtryskiwaczy nie tylko poprawia wyniki silników, ale także jest zgodne z wymaganiami nowoczesnych technologii motoryzacyjnych.

Pytanie 17

Na rysunku przedstawiono schemat elektryczny

A. sterowania pracą wycieraczek samochodowych.

B. sterowania przesłoną przepustnicy.

C. dwubiegunowego rozdzielacza napięcia.

D. przekaźnika elektromagnetycznego.

Poprawna odpowiedź to przekaźnik elektromagnetyczny, który przedstawiony jest na schemacie. Przekaźniki elektromagnetyczne są kluczowymi elementami w wielu systemach elektronicznych, w tym w instalacjach samochodowych. Cewka przekaźnika, podłączona do styków 85 i 86, generuje pole magnetyczne, które aktywuje ruchomy styk, umożliwiając przełączanie obwodów, co jest niezwykle przydatne w różnych zastosowaniach, takich jak włączanie i wyłączanie obwodów elektrycznych w odpowiedzi na sygnały. Standardy branżowe, takie jak ISO 16750, wskazują na konieczność stosowania przekaźników w miejscach, gdzie wymagana jest izolacja między układami sterującymi a obwodami zasilającymi. Przekaźniki są również nieocenione w systemach automatyzacji, gdzie mogą sterować dużymi obciążeniami przy użyciu niewielkich sygnałów sterujących. Ich zastosowanie poprawia bezpieczeństwo i niezawodność systemów, a ich konfiguracja jest zgodna z najlepszymi praktykami inżynieryjnymi, co czyni je nieodłącznym elementem nowoczesnej elektroniki.

Pytanie 18

Zakres działań związanych z serwisowaniem układu zapłonowego w nowoczesnych pojazdach nie obejmuje

A. wymiany cewek zapłonowych

B. sprawdzania kąta wyprzedzenia zapłonu

C. kontroli regularności cykli zapłonowych

D. okresowej wymiany świec zapłonowych

Wymiana cewek zapłonowych nie jest typowym elementem obsługi serwisowej układu zapłonowego we współczesnych samochodach, gdyż cewek tych nie wymienia się regularnie, ale jedynie w przypadku ich uszkodzenia. W nowoczesnych silnikach cechy cewek zapłonowych są projektowane tak, aby były jak najbardziej trwałe i niezawodne, co zmniejsza potrzebę ich częstej wymiany. Przykładem może być zastosowanie cewek zapłonowych w technologii DIS (Direct Ignition System), które zapewniają lepszą efektywność zapłonu oraz redukują emisję spalin. Zgodnie z zaleceniami producentów, obsługa serwisowa powinna skupić się na kontrolach i diagnostyce, a nie na wymianie komponentów, co jest zgodne z dobrymi praktykami w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 19

Podczas realizacji zlecenia dotyczącego naprawy pojazdu, jakie informacje należy wprowadzić?

A. moc silnika pojazdu

B. numer nadwozia

C. datę pierwszej rejestracji

D. pojemność skokową silnika

Numer nadwozia, znany również jako VIN (Vehicle Identification Number), jest kluczowym elementem w procesie wypełniania zlecenia naprawy serwisowej pojazdu. VIN jest unikalnym identyfikatorem przypisywanym przez producenta do każdego pojazdu i zawiera informacje na temat jego specyfikacji oraz historii. Wprowadzenie numeru nadwozia jest niezbędne, aby serwis mógł dokładnie zidentyfikować pojazd oraz odpowiednie części, które mogą być potrzebne do naprawy. Dobrą praktyką jest zawsze weryfikacja VIN przed przystąpieniem do jakiejkolwiek pracy, co zapewnia, że używane części są zgodne z wymaganiami producenta i że historia serwisowa pojazdu jest właściwie dokumentowana. Na przykład, w przypadku wymiany części gwarancyjnych, poprawny numer VIN pozwala na szybkie ustalenie warunków gwarancji i wymiany.

Pytanie 20

W celu dokonania pomiaru napięcia zasilania elektrycznej pompy paliwa, woltomierz należy podłączyć pomiędzy masę, a zacisk zasilania elementu oznaczonego na schemacie numerem

A. 40.

B. 10.

C. 3.

D. 49.

Poprawna odpowiedź to numer 3, ponieważ aby zmierzyć napięcie zasilania elektrycznej pompy paliwa, woltomierz powinien być podłączony pomiędzy masę a zacisk zasilania, który w tym przypadku oznaczony jest numerem 3. Prawidłowe pomiary napięcia są kluczowe dla diagnostyki sprzętu elektrycznego, ponieważ niewłaściwe zasilanie może prowadzić do uszkodzenia komponentów. W praktyce, przed podłączeniem woltomierza, należy upewnić się, że urządzenie jest w stanie spoczynku, a pomiar wykonujemy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa. W przypadku pompy paliwa, odpowiednie napięcie zasilania jest niezbędne do poprawnej pracy silnika oraz zapewnienia efektywnego transportu paliwa do systemu. Zgodnie z normami branżowymi, każdy pomiar powinien być wykonywany przez wykwalifikowanego technika, który zna zasady dotyczące pracy z układami elektrycznymi oraz potrafi interpretować wyniki pomiarów w kontekście ewentualnych usterek. Tego typu praktyki pomagają nie tylko w utrzymaniu sprzętu w dobrym stanie, ale również w zapobieganiu wypadkom związanym z elektrycznością.

Pytanie 21

Symbol CR na szybie reflektora wskazuje, że pojazd jest zaopatrzony w światła

A. mijania i drogowe

B. pozycyjne i drogowe

C. mijania i do jazdy dziennej

D. pozycyjne i mijania

Odpowiedzi sugerujące, że oznaczenie CR odnosi się do innych typów świateł, takich jak pozycyjne, mijania do jazdy dziennej czy pozycyjne i mijania, wynikają z nieporozumienia dotyczącego funkcji poszczególnych świateł w samochodzie. Światła pozycyjne służą do oznaczania pojazdu podczas postoju w warunkach ograniczonej widoczności, ale nie są przeznaczone do oświetlania drogi podczas jazdy. Natomiast światła do jazdy dziennej, choć również poprawiają widoczność, nie zastępują świateł mijania ani drogowych. Właściwe zrozumienie różnic między tymi rodzajami świateł jest kluczowe dla bezpieczeństwa na drodze. Błędne przypisanie funkcji do oznaczenia CR może prowadzić do sytuacji, w których kierowca nie użyje odpowiednich świateł w odpowiednim momencie, co może skutkować zwiększonym ryzykiem wypadków. Ponadto, w kontekście przepisów ruchu drogowego, niewłaściwe wyposażenie pojazdu w odpowiednie oświetlenie może skutkować sankcjami ze strony organów ścigania.

Pytanie 22

Jakie jest dopuszczalne zakres zmiany napięcia na zaciskach akumulatora podczas zmiennego obciążenia oraz pracy silnika?

A. 0 ÷ 2,0 V

B. 0 ÷ 1,0 V

C. 0 ÷ 0,5 V

D. 0 ÷ 1,5 V

Wybierając odpowiedzi spoza wskazanego przedziału, można popełnić kilka błędów poznawczych. W przypadku wartości 0 ÷ 0,5 V, przyjmuje się zbyt wąski zakres wahań napięcia, co może sugerować, że akumulator pracuje w warunkach krytycznych, a rzeczywistość jest taka, że napięcie na zaciskach akumulatora musi mieć pewien margines operacyjny. Z kolei przedział 0 ÷ 1,0 V również nie uwzględnia naturalnych fluktuacji związanych z pracą alternatora i zasilaniem różnych układów elektrycznych pojazdu. Warto pamiętać, że standardy branżowe zalecają, aby napięcie akumulatora nie odbiegało zbytnio od normy, ponieważ może to prowadzić do szybszego zużycia akumulatora oraz innych elementów układu elektrycznego. Użytkownicy często mylnie zakładają, że nadmierna stabilizacja napięcia jest korzystna, co jest błędnym rozumowaniem, gdyż systemy nowoczesnych pojazdów zaprojektowane są tak, by radzić sobie z pewnymi wahania napięcia, jednak zbyt duża zmiana może być niekorzystna.

Pytanie 23

W trakcie prowadzenia pojazdu ukazuje się komunikat o nieprawidłowym działaniu systemu ESP, mimo że układ ABS funkcjonuje bez zarzutu. Możliwą przyczyną tej usterki może być

A. niedostosowana praca pompy ABS

B. uszkodzenie w systemie czujników ABS

C. niewłaściwe działanie prędkościomierza

D. uszkodzenie czujnika położenia koła kierownicy

Uszkodzenie czujnika położenia koła kierownicy to naprawdę istotny temat. Bez dobrego działającego czujnika, system ESP, który ma za zadanie stabilizować pojazd, może zacząć szwankować. On bazuje na danych z tego czujnika, które mówią mu, jaki jest kąt skrętu i w którą stronę jedzie auto. Jak czujnik nie działa, no to ESP może źle interpretować te dane, a to może skończyć się błędem. Wyobraź sobie, że wchodzisz w zakręt, a system nie wie, gdzie są koła – to nie brzmi dobrze, prawda? Pamiętaj, że dobrze jest regularnie sprawdzać układy ABS i ESP, żeby na bieżąco monitorować czujniki. Dzięki temu można szybko wychwycić potencjalne problemy i je naprawić zanim się rozwiną.

Pytanie 24

Zaświecenie się na przedstawionej na rysunku lampki kontrolnej informuje kierowcę o

A. konieczności wymiany oleju silnikowego.

B. niskim poziomie paliwa.

C. usterce w układzie smarowania silnika.

D. niskim poziomie płynu w układzie wspomagania.

Poprawna odpowiedź to usterka w układzie smarowania silnika. Ikona lampki kontrolnej przedstawiająca olejarkę z kroplą jest powszechnie stosowanym symbolem, który wskazuje na problemy związane z ciśnieniem oleju lub innymi usterkami w systemie smarowania. Utrzymanie odpowiedniego ciśnienia oleju jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania silnika, ponieważ olej smaruje ruchome części, redukując tarcie i zużycie. Jeśli lampka się zaświeca, kierowca powinien natychmiast zareagować, by uniknąć poważnych uszkodzeń silnika. Zaleca się, aby w takim przypadku zatrzymać pojazd, sprawdzić poziom oleju oraz ewentualnie skonsultować się z mechanikiem. Regularna wymiana oleju oraz kontrola poziomu oleju to standardowe praktyki, które pomagają zapobiegać takim problemom. Oprócz tego, należy także dbać o system smarowania, regularnie kontrolując jego elementy, takie jak filtr oleju czy pompa olejowa, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie utrzymania pojazdów.

Pytanie 25

Jak ocenia się skuteczność działania tłumika spalin?

A. za pomocą analizatora spalin

B. przy użyciu decybelomierza

C. z wykorzystaniem skanera diagnostycznego OBD

D. na hamowni

Decybelomierz jest urządzeniem, które mierzy poziom hałasu generowanego przez tłumik spalin, co jest kluczowe dla oceny jego poprawności działania. Tłumiki spalin mają na celu redukcję hałasu emitowanego przez silnik, a ich skuteczność jest regulowana przez normy dotyczące emisji hałasu. Używając decybelomierza, można przeprowadzić pomiar w różnych warunkach pracy pojazdu, np. na biegu jałowym czy w trakcie przyspieszania. Przykładowo, w wielu krajach wymagane są określone limity hałasu, które muszą być spełnione, aby pojazd mógł być dopuszczony do ruchu. Praktyka ta jest zgodna z międzynarodowymi standardami, takimi jak ISO 362, które definiują metody pomiaru hałasu w pojazdach. Regularne sprawdzanie poziomu hałasu za pomocą decybelomierza jest istotne dla utrzymania pojazdów w zgodności z obowiązującymi przepisami, co wpływa na ochronę środowiska oraz komfort użytkowników.

Pytanie 26

Który z poniższych elementów nie podlega procesowi regeneracji?

A. Generator.

B. Wtryskiwacz paliwa.

C. Turbosprężarka.

D. Kurtyna powietrzna

Kurtyna powietrzna to urządzenie, które tworzy barierę powietrzną, zapobiegając wymianie powietrza pomiędzy dwoma różnymi strefami, co jest istotne w kontekście oszczędności energii i komfortu użytkowników. W przeciwieństwie do prądnicy, wtryskiwacza paliwa i turbosprężarki, które mogą być regenerowane poprzez różne procesy naprawcze, kurtyny powietrzne nie są projektowane do regeneracji. Ze względu na ich strukturę i funkcjonalność, w przypadku uszkodzenia lub awarii, należy je zazwyczaj wymienić na nowe. Użycie kurtyn powietrznych jest powszechnie stosowane w obiektach komercyjnych, takich jak sklepy czy centra handlowe, gdzie minimalizują straty energii i poprawiają warunki klimatyzacyjne. Wybór kurtyn powietrznych powinien opierać się na analizie przepływu powietrza i specyfiki obiektu, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zarządzaniu energią.

Pytanie 27

Montując kamerę cofania w pojeździe samochodowym należy

A. zasilić ją z gniazda zapalniczki.

B. zasilić ją bezpośrednio z akumulatora.

C. podpiąć przewód sterowania pod wiązkę oświetlenia cofania.

D. podpiąć przewód sterowania pod wiązkę oświetlenia świateł pozycyjnych.

Podpięcie przewodu sterowania kamery cofania pod wiązkę oświetlenia cofania to zdecydowanie najrozsądniejsze i najczęściej stosowane rozwiązanie w praktyce warsztatowej. Dzięki temu kamera aktywuje się wyłącznie wtedy, gdy kierowca wrzuca wsteczny bieg, co nie tylko podnosi komfort użytkowania, ale też eliminuje ryzyko przypadkowego zużycia energii elektrycznej oraz niepotrzebnego nagrzewania się elektroniki. W większości samochodów światła cofania załączają się automatycznie po włączeniu biegu wstecznego, więc jeśli podepniesz przewód sterujący kamery właśnie pod ten obwód, zapewniasz sobie synchronizację jej działania z rzeczywistą potrzebą monitorowania strefy za pojazdem. W branży montaż kamer cofania zgodnie z tym schematem to już właściwie standard – nawet w instrukcjach producentów takie rozwiązanie jest rekomendowane. Z mojego doświadczenia, jeśli ktoś próbuje obejść to i zasila kamerę inaczej, często pojawiają się problemy z przypadkowym włączaniem się podglądu lub rozładowywaniem akumulatora na postoju. Tak więc, to nie tylko wygoda, ale i bezpieczeństwo użytkowania, a poza tym zgodność z ogólnie przyjętymi zasadami instalacji dodatkowych urządzeń elektrycznych w pojeździe. Moim zdaniem zawsze warto sięgnąć po takie rozwiązania, które już zostały sprawdzone przez innych i są opisywane w dokumentacjach producentów – mniej kombinowania, mniej ryzyka błędów, a większy profesjonalizm i pewność, że wszystko będzie działać jak trzeba.

Pytanie 28

Czujnik hallotronowy w pojeździe spełnia rolę czujnika

A. temperatury silnika.

B. położenia wałka rozrządu.

C. położenia pedału sprzęgła.

D. ciśnienia układu wtryskowego.

Czujnik hallotronowy to naprawdę ciekawy wynalazek wykorzystywany w motoryzacji. W praktyce najczęściej stosuje się go jako czujnik położenia wałka rozrządu, bo potrafi bardzo precyzyjnie wykrywać zmiany pola magnetycznego. Dzięki temu sterownik silnika wie dokładnie, w jakim położeniu znajduje się wałek rozrządu i może odpowiednio sterować wtryskiem paliwa oraz zapłonem. To kluczowa sprawa dla nowoczesnych silników, które pracują w systemach sekwencyjnych – bez tej informacji komputer nie byłby w stanie zsynchronizować pracy zaworów i wtryskiwaczy. Spotkałem się z opiniami starszych mechaników, że te czujniki są niezawodne, choć czasem potrafią płatać figle przy dużych zabrudzeniach lub uszkodzeniach mechanicznych, ale generalnie w nowych autach to podstawa. Jeśli ktoś chciałby się zagłębić, to hallotron działa na zasadzie efektu Halla – wykrywa obecność elementu ferromagnetycznego i generuje sygnał elektryczny proporcjonalny do pola magnetycznego. Stosowanie hallotronów zamiast stykowych czujników ogranicza zużycie mechaniczne i zwiększa niezawodność całego układu. Moim zdaniem warto zwrócić uwagę, że czujnik ten bardzo często jest wykorzystywany także jako czujnik położenia wału korbowego, ale w pytaniu chodziło konkretnie o wałek rozrządu – i tu hallotron sprawdza się idealnie.

Pytanie 29

Areometr służy do oceny

A. stopnia zanieczyszczenia oleju silnikowego.

B. poprawności funkcjonowania katalizatora.

C. higroskopijności płynu hamulcowego.

D. poziomu naładowania akumulatora.

Wiele osób myli przeznaczenie areometru z innymi miernikami używanymi w serwisie samochodowym, co nie jest dziwne, biorąc pod uwagę mnogość urządzeń diagnostycznych. Przykładowo, do oceny stopnia zanieczyszczenia oleju silnikowego wykorzystuje się przede wszystkim analizatory chemiczne i wizualną inspekcję, a nie areometr. Olej silnikowy ma zupełnie inne właściwości niż elektrolit w akumulatorze – są to inne ciecze, o innych parametrach technicznych; gęstość nie jest tu kluczowym wskaźnikiem jakości czy stopnia zużycia oleju. Jeśli chodzi o funkcjonowanie katalizatora, mierzy się to głównie poprzez analizę spalin (np. testerami emisji) albo diagnostykę komputerową układu wydechowego, a nie przez pomiary gęstości jakąkolwiek metodą mechaniczną. Higroskopijność płynu hamulcowego, czyli podatność na wchłanianie wody, sprawdza się za pomocą specjalnych testerów przewodności lub pasków wskaźnikowych – tu także areometr nie ma zastosowania, bo zmiany gęstości są zbyt małe, by stanowiły podstawę do wiarygodnej oceny. Typowym błędem jest myślenie, że skoro areometr mierzy gęstość, to przyda się do każdej cieczy w samochodzie – niestety, w praktyce motoryzacyjnej tylko w przypadku akumulatora gęstość elektrolitu wiąże się bezpośrednio ze stanem technicznym i poziomem naładowania. Z mojego doświadczenia wynika, że zamieszanie wynika też z nazewnictwa – "areometr" brzmi ogólnie, przez co łatwo przypisać mu szersze zastosowanie niż ma w rzeczywistości. Warto pamiętać, że każda ciecz w samochodzie ma swoje wyjątkowe parametry i wymaga innych metod diagnostycznych zgodnych z dobrą praktyką warsztatową.

Pytanie 30

Sprawność którego z podzespołów ocenia się mierząc zmianę jego rezystancji?

A. Czujnika temperatury silnika.

B. Cewki elektromagnetycznej.

C. Czujnika hallotronowego.

D. Diody prostowniczej.

Czujnik temperatury silnika działa na bardzo prostej, ale niezwykle skutecznej zasadzie. Jego kluczowym parametrem jest rezystancja, czyli opór elektryczny, który zmienia się w zależności od temperatury. Najczęściej stosuje się tu termistory NTC (negative temperature coefficient), gdzie im wyższa temperatura, tym niższa rezystancja. Dzięki temu, mierząc rezystancję czujnika na zimnym i rozgrzanym silniku, można ocenić, czy czujnik działa poprawnie, czy może jest uszkodzony (np. zwarcie, przerwa lub zużycie materiału półprzewodnikowego). To bardzo praktyczna sprawa i często spotykana w serwisach – wystarczy zwykły multimetr, żeby szybko sprawdzić czujnik. Moim zdaniem to jeden z najważniejszych podstawowych testów, bo nieprawidłowy odczyt temperatury silnika powoduje szereg problemów – od kłopotów z odpalaniem, przez złe dawkowanie paliwa, aż po przegrzewanie się motoru. W wielu instrukcjach serwisowych właśnie pomiar rezystancji jest wskazany jako podstawowa metoda oceny czujnika. Dobrą praktyką jest sprawdzanie wartości rezystancji zarówno na zimnym, jak i ciepłym silniku oraz porównywanie ich z tabelami producenta. Takie podejście pozwala szybko wykryć usterki i zaoszczędzić sporo czasu przy diagnostyce pojazdu.

Pytanie 31

Wartość napięcia na zaciskach akumulatora przy uruchomionym silniku na biegu jałowym powinna wynosić około

A. 12,0 V

B. 12,6 V

C. 13,4 V

D. 14,4 V

Oceniając różne wartości napięcia na zaciskach akumulatora w trakcie pracy silnika na biegu jałowym, łatwo można się pomylić, bo niektóre liczby wydają się bardzo bliskie. Napięcia 12,0 V i 12,6 V odpowiadają typowym wartościom napięcia spoczynkowego, czyli wtedy, gdy silnik jest wyłączony. Gdy silnik nie pracuje, świeżo naładowany akumulator faktycznie pokazuje około 12,6 V – to taki standard, który świadczy o pełnym naładowaniu. Jeśli jednak napięcie jest bliżej 12,0 V, oznacza to już częściowe rozładowanie, co praktycznie powinno nas zaalarmować, zwłaszcza zimą lub przy krótkich trasach. Pojęcie, że przy uruchomionym silniku napięcie pozostaje takie samo, jak podczas postoju, jest jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez początkujących mechaników. Prawidłowo działający alternator powinien podnieść napięcie do poziomu umożliwiającego skuteczne ładowanie – czyli przynajmniej do 13,4 V. Jednak wartość 13,4 V to już absolutne minimum i jest akceptowalna tylko przy bardzo małych obciążeniach lub w specyficznych warunkach temperaturowych. W codziennym użytkowaniu i zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi, wartość napięcia na biegu jałowym powinna być bliższa 14,4 V. Takie napięcie pozwala utrzymać akumulator w dobrej kondycji i zapewnić pełną sprawność wszystkich odbiorników elektrycznych. Utrzymywanie niższego poziomu skutkuje szybkim rozładowywaniem się akumulatora i problemami z rozruchem. Moim zdaniem często popełnianym błędem jest też ufanie, że samochód z niskim napięciem na biegu jałowym będzie działał poprawnie – a niestety tak nie jest. Warto zawsze pamiętać o tym, by mierząc napięcie, uwzględnić, czy silnik faktycznie pracuje, bo to całkowicie zmienia sytuację. 14,4 V to nie przypadkowy standard, ale wielokrotnie sprawdzona wartość, która zapewnia trwałość i bezawaryjność eksploatacji akumulatora oraz całego układu elektrycznego pojazdu.

Pytanie 32

Strzałka ← na szkle lampy oznacza, że reflektor przeznaczony jest do

A. ruchu prawo lub lewostronnego.

B. świateł mijania i drogowych.

C. ruchu prawostronnego.

D. ruchu lewostronnego.

Oznaczenia na szkle lampy samochodowej mają duże znaczenie praktyczne, szczególnie jeśli chodzi o bezpieczeństwo na drodze i zgodność z przepisami. W przypadku pytania o strzałkę skierowaną w lewo (←) pojawia się wiele nieporozumień. Często można spotkać się z przekonaniem, że taka strzałka odnosi się do uniwersalności reflektora – że rzekomo można go stosować zarówno w ruchu prawo-, jak i lewostronnym. Jednak to kompletne nieporozumienie; reflektory są projektowane bardzo precyzyjnie pod kątem specyfikacji kraju, szczególnie jeśli chodzi o kształt wiązki światła – ta z kolei powinna być skierowana tak, by nie oślepiać kierowców jadących z naprzeciwka. Zdarza się też, że ktoś uzna, iż strzałka odnosi się do rodzaju świateł (mijania czy drogowych), ale w rzeczywistości to oznaczenie nie ma żadnego związku z typem światła – dotyczy wyłącznie kierunku ruchu. Mylenie tych pojęć często wynika z braku znajomości przepisów lub praktyki warsztatowej, bo w Polsce rzadko mamy do czynienia z reflektorami z Anglii czy Japonii, a tam właśnie takie symbole są kluczowe. Jeszcze jedna błędna koncepcja to przekonanie, że strzałka ← dotyczy ruchu prawostronnego – to już typowy błąd interpretacyjny, bo naturalnie kojarzymy 'lewo' z naszą stroną drogi. Tymczasem w rzeczywistości jest dokładnie odwrotnie: ← oznacza, że reflektor przeznaczony jest do jazdy po lewej stronie jezdni. Przeoczenie takich szczegółów może prowadzić do poważnych konsekwencji – od niewłaściwego oświetlenia drogi po problemy na przeglądzie technicznym. Standardy ECE jasno precyzują te kwestie i w branży motoryzacyjnej warto do nich zaglądać, bo to drobne detale mają największy wpływ na bezpieczeństwo.

Pytanie 33

Jaki będzie koszt robocizny przy wymianie dwóch żarówek kierunkowskazów, jeżeli czas wymiany jednej żarówki wynosi 10 minut przy stawce 120 zł za jedną roboczogodzinę?

A. 20 zł

B. 40 zł

C. 60 zł

D. 120 zł

Prawidłowa odpowiedź wynika z dokładnego przeliczenia kosztu robocizny na podstawie czasu wymiany i stawki godzinowej. Skoro wymiana jednej żarówki zajmuje 10 minut, to wymiana dwóch zabierze łącznie 20 minut. W branży motoryzacyjnej często przelicza się czas pracy na tzw. roboczogodziny, a stawka podana jest za całą godzinę pracy mechanika – tutaj to 120 zł. Żeby obliczyć koszt wymiany dwóch żarówek, trzeba ustalić, jaki ułamek godziny to 20 minut. 20 minut to 1/3 godziny. Teraz wystarczy przemnożyć stawkę za roboczogodzinę przez ten ułamek: 120 zł * 1/3 = 40 zł. Taki sposób wyceny usług jest standardem w większości warsztatów samochodowych i serwisów ASO – zwykle nawet najmniejsze prace rozlicza się w jednostkach czasu pracy, a nie za sztukę. Często spotykam się z tym, że klienci nie do końca rozumieją ten system i dziwią się, że wymiana tak drobnego elementu kosztuje kilkadziesiąt złotych, ale właśnie stąd biorą się takie kwoty – z przeliczania faktycznego czasu pracy mechanika na stawki godzinowe. Warto przy tym pamiętać, że przy rozliczeniach zawsze zaokrągla się czas do pełnych jednostek rozliczeniowych (np. 6 minut, 15 minut, 30 minut), dlatego praktycznie każdy warsztat podałby tutaj 40 zł jako koszt robocizny za taką usługę. W praktyce takie podejście pozwala zachować przejrzystość i uczciwość rozliczeń zarówno dla klienta, jak i wykonawcy.

Pytanie 34

W układzie przedstawionym na schemacie rezystancja rezystorów R₁=R₂=R₃=R₄ wynosi 10 Ω. Rezystancja zastępcza układu ma wartość

A. 40 Ω

B. 10 Ω

C. 7,5 Ω

D. 2,5 Ω

Często przy analizie takich układów pojawiają się pewne typowe nieporozumienia prowadzące do błędnych wniosków. Jednym z najczęstszych jest automatyczne sumowanie wszystkich rezystancji, tak jakby każdy rezystor był połączony szeregowo. To błąd, bo na schemacie wyraźnie widać, że nie wszystkie rezystory są w jednej linii – mamy tu układ mieszany, a nie typowo szeregowy czy równoległy. Równie mylące bywa potraktowanie całości jako połączenia równoległego czterech identycznych oporników, co prowadzi do zbyt niskiego wyniku – a to też nie oddaje rzeczywistego przebiegu prądu przez ten obwód. Niekiedy ktoś zakłada, że każdy rezystor „dzieli” napięcie po równo, choć taki wniosek jest prawdziwy tylko dla układów szeregowych. Z mojego doświadczenia wynika, że często pomija się drugi etap analizy – najpierw należy wyznaczyć, które rezystory są faktycznie szeregowo, a które równolegle, i obliczyć po kolei ich rezystancje zastępcze. W praktyce, jeśli nie rozrysujesz sobie dodatkowych pomocniczych linii albo nie spróbujesz uprościć obwodu krok po kroku, łatwo popełnić błąd. Takie zadania uczą cierpliwości i dokładności, bo w realnych instalacjach elektrycznych pomyłka tego typu może skutkować niespodziewanym wzrostem prądu lub spadkiem napięcia na konkretnych elementach. Warto opanować rzetelną analizę układów mieszanych – to kluczowa umiejętność zarówno przy projektowaniu układów, jak i przy ich serwisowaniu czy rozbudowie.

Pytanie 35

Podczas badania rozrusznika na stole probierczym stwierdzono silne iskrzenie na styku komutator-szczotki. Aby naprawić rozrusznik, należy

A. wymienić wirnik.

B. wymienić tuleje łożysk.

C. przeczyścić zaciski prądowe.

D. założyć kondensator odklócający.

Iskrzenie na styku komutator-szczotki w rozruszniku to dość charakterystyczny objaw, który często bywa mylnie interpretowany przez mechaników. Zacznijmy od tego, że wymiana tulei łożysk nie rozwiązuje problemu iskrzenia, bo łożyska odpowiadają przede wszystkim za prawidłowe prowadzenie wirnika i zmniejszenie tarcia. Uszkodzone tuleje mogą co najwyżej wywołać hałas lub niewielkie drgania, ale same w sobie nie powodują intensywnego iskrzenia na komutatorze. Czyszczenie zacisków prądowych również nie wpłynie na ten objaw – brudne lub zaśniedziałe zaciski co najwyżej ograniczają dopływ prądu, prowadząc do spadku mocy rozrusznika, ale nie wywołują iskrzenia w miejscu styku szczotek z komutatorem. Kondensator odklócający służy głównie do tłumienia zakłóceń radiowych, a nie ma praktycznie żadnego wpływu na zjawisko iskrzenia wywołane przez uszkodzenia wirnika. To jest typowy błąd myślowy – szukanie rozwiązania w dodatkowych komponentach zamiast w mechanicznej lub elektrycznej przyczynie awarii. W praktyce, przy silnym iskrzeniu należy zawsze zacząć od sprawdzenia stanu wirnika, bo właśnie uszkodzenia uzwojeń, zwarcia czy przepalenia są główną przyczyną takiego zachowania. Samo iskrzenie jest wynikiem nieprawidłowego przebiegu prądu przez komutator, a to jest powiązane właśnie ze stanem wirnika i jego uzwojeń. Z mojego doświadczenia wynika, że naprawy powierzchowne zawsze skutkują szybkim nawrotem problemu, a właściwa diagnostyka opiera się na analizie stanu uzwojeń i ewentualnej wymianie uszkodzonego wirnika – tak przewidują to też dobre praktyki branżowe i instrukcje serwisowe.

Pytanie 36

W wyniku pomiaru stwierdzono, że napięcie ładowania akumulatora w pojeździe samochodowym jest zbyt niskie. Jaka może być tego przyczyna?

A. Uszkodzona dioda prostownicza w alternatorze.

B. Zbyt często używany sygnał dźwiękowy.

C. Przepalone żarówki reflektorów.

D. Uszkodzona sonda lambda.

Wybór odpowiedzi związanej z uszkodzoną diodą prostowniczą w alternatorze to zdecydowanie strzał w dziesiątkę z technicznego punktu widzenia. W praktyce warsztatowej bardzo często spotyka się sytuacje, gdy właśnie awaria diod prostowniczych prowadzi do obniżenia napięcia ładowania akumulatora. Dioda prostownicza to taki element, który odpowiada za przepuszczanie prądu tylko w jednym kierunku, przez co prąd zmienny wytwarzany przez alternator zamieniany jest na prąd stały, niezbędny do zasilania instalacji elektrycznej pojazdu i ładowania akumulatora. Jeśli chociaż jedna dioda zawiedzie, cały układ prostowniczy traci wydajność, a napięcie ładowania może spaść poniżej wartości wymaganej, czyli najczęściej okolic 13,8–14,4 V. Z mojego doświadczenia wynika, że takie objawy jak niedoładowany akumulator, trudności z rozruchem czy nawet gaśnięcie kontrolek ładowania na desce rozdzielczej właśnie bardzo często wynikają z kłopotów po stronie prostownika alternatora. Branżowe standardy mówią jasno: każda nieprawidłowość w napięciu ładowania to sygnał, by sprawdzić elementy alternatora, szczególnie diody. Praktycy zawsze zaczynają diagnozę od pomiaru napięcia na zaciskach akumulatora przy pracującym silniku, a potem – jeśli coś jest nie tak – biorą pod lupę właśnie mostek prostowniczy. Ciekawostka: diody mogą się uszkodzić nie tylko ze starości, ale też przez zwarcie w układzie czy przeładowanie. Dobrze o tym pamiętać przy diagnozowaniu nietypowych usterek.

Pytanie 37

Który oscylogram przedstawia przebieg sterujący o następujących parametrach amplitudowo-czasowych, tzn. Uₚₚ = 4 V, f = 5 kHz, ww = 50%?

A. Oscylogram 1

B. Oscylogram 2

C. Oscylogram 3

D. Oscylogram 4

Wielu uczniów daje się nabrać na podobieństwo wykresów na pierwszy rzut oka albo nie przykłada wagi do prawidłowego odczytania wartości z podziałek, co jest częstym źródłem błędów. Na przykład przy oscylogramach, gdzie skala napięcia na działkę jest inna lub czas na działkę nie zgadza się z wymaganymi parametrami, łatwo dojść do błędnych wniosków. Sygnał o Upp = 4 V i częstotliwości 5 kHz powinien na ekranie oscyloskopu wyglądać konkretnie: amplituda musi obejmować cztery działki przy ustawieniu 1 V/dz, a pełen okres przebiegu powinien wynosić dokładnie tyle, ile wynika z 5 kHz (czyli 0,2 ms). W innych propozycjach oscylogramów znajdziemy np. przebiegi, gdzie amplituda jest inna – na drugim wykresie 2 V/dz i tylko dwie działki, więc sygnał ma 4 V, ale czas na działkę to 50 μs, przez co okres i częstotliwość wychodzą zupełnie inne niż wymagane. Bywa też, że sygnał wizualnie wygląda poprawnie, jednak wypełnienie nie jest równe 50%, bo impuls nie trwa tyle samo co przerwa – to kolejny typowy błąd. Ktoś może też pomylić się na etapie przeliczenia jednostek: mikrosekundy na milisekundy, działki na napięcie – i wtedy uzyskane parametry są poza specyfikacją zadania. Z mojego doświadczenia wynika, że kluczowe jest zawsze spojrzenie na obie osie: napięcie i czas, i dokładne przeliczenie tego, co widać, a nie sugerowanie się tylko ogólnym kształtem sygnału. W rzeczywistych układach automatyki czy elektroniki, taki błąd może prowadzić do złej diagnostyki lub nawet uszkodzenia sprzętu – dlatego rozwijanie nawyku skrupulatnej analizy każdej działki na oscyloskopie jest fundamentalne. Praktyka pokazuje, że często niepoprawne odpowiedzi wynikają z pobieżnego sprawdzenia tylko jednej wartości, np. amplitudy, bez weryfikacji pozostałych kluczowych parametrów, takich jak częstotliwość i wypełnienie.

Pytanie 38

Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli oblicz, jaki będzie całkowity koszt usunięcia usterki układu ABS, jeżeli podczas diagnostyki komputerowej wykryto uszkodzenie 2 czujników ABS, a naprawa układu zajmie elektromechanikowi 2 godziny. Po naprawie należy skasować kody usterek w pamięci sterownika, a za całą usługę (materiały i robocizna) klient otrzyma rabat wysokości 10%.

Lp.	Cena jednostkowa części (podzespołu)	Wartość [PLN]
1.	Czujnik ABS	150,00
2.	Wiązka czujnika ABS	20,00
Lp.	Wykonana usługa (czynność)
1.	Koszt 1 rbh pracy elektromecharnika	75,00
2.	Kasowanie błędów za pomocą testera	50,00

A. 315,00 PLN

B. 450,00 PLN

C. 500,00 PLN

D. 520,00 PLN

Prawidłowo wyliczony koszt wynosi właśnie 450,00 PLN i moim zdaniem to idealny przykład na to, jak w praktyce wygląda wycena naprawy układu ABS w warsztacie. Najpierw sumujemy koszt dwóch czujników ABS – każdy po 150 zł, czyli razem 300 zł. Do tego dochodzi robocizna: mechanik spędzi 2 godziny, a jedna roboczogodzina kosztuje 75 zł, co daje 150 zł. Warto pamiętać, że po naprawie trzeba jeszcze wykasować błędy, co kosztuje dodatkowe 50 zł. Suma tych kosztów daje 300 + 150 + 50 = 500 zł. Dopiero na koniec uwzględniamy rabat 10% od całej usługi, czyli 500 zł x 0,9 = 450 zł. W praktyce zawsze powinno się uwzględniać rabaty po zsumowaniu wszystkich pozycji, bo tak jest uczciwie i przejrzyście dla klienta – to standard w większości serwisów. Dla profesjonalnych warsztatów kluczowe jest też, żeby po naprawie układu ABS skasować kody usterek, bo klient dzięki temu nie będzie miał niepotrzebnych kontrolek na desce rozdzielczej. Takie podejście pokazuje nie tylko fachową wiedzę, ale też dbałość o szczegóły, co w tej branży jest bardzo cenne. Często spotykam się z tym, że ktoś zapomina o kasowaniu usterek albo liczy rabat tylko od części – a to już nie jest zgodne z dobrymi praktykami. Warto zawsze dokładnie analizować każdy etap wyceny, bo to buduje profesjonalizm.

Pytanie 39

Na podstawie podanego cennika części i usług, oblicz jaką kwotę zapłaci klient za wykonaną usługę przeglądu instalacji elektrycznej oraz za wymianę kompletu świec i alternatora w pojeździe z sześciocylindrowym silnikiem typu ZI?

Cennik
Lp.	Wykonana usługa (czynność)	Cena [PLN]
1	Przegląd instalacji elektrycznej samochodu	100,00
2	Wymiana akumulatora	30,00
3	Wymiana alternatora	120,00
4	Wymiana świecy żarowej	15,00
5	Wymiana świecy zapłonowej	10,00
Lp.	Wartość jednostkowa części (podzespołu)	Cena [PLN]
1	Akumulator	240,00
2	Alternator	160,00
3	Świeca zapłonowa	20,00
4	Świeca żarowa	25,00

A. 400,00 PLN

B. 410,00 PLN

C. 560,00 PLN

D. 620,00 PLN

Wybrana odpowiedź jest zgodna z prawidłowym sposobem wyliczenia całkowitego kosztu, który poniesie klient za przegląd instalacji elektrycznej oraz wymianę kompletu świec zapłonowych i alternatora w pojeździe z sześciocylindrowym silnikiem ZI. Najpierw trzeba zebrać wszystkie elementy tej usługi: przegląd instalacji elektrycznej (100,00 PLN), wymiana alternatora (120,00 PLN) oraz sam alternator (160,00 PLN), a także wymianę świec zapłonowych – przy sześciocylindrowym silniku ZI mamy sześć świec; cena wymiany jednej świecy to 10,00 PLN, więc za komplet wychodzi 6 × 10,00 = 60,00 PLN, a cena samych świec to 6 × 20,00 = 120,00 PLN. Suma wszystkich składników: 100 + 120 + 160 + 60 + 120 = 560,00 PLN. Takie podejście do rozliczania usług i części to podstawa w branży motoryzacyjnej – klient zawsze powinien dostać jasny rachunek uwzględniający zarówno robociznę, jak i koszt materiałów. Moim zdaniem takie przejrzyste kalkulacje budują zaufanie do serwisu i ograniczają nieporozumienia. Zwróć uwagę, że w praktyce często warto od razu wymieniać cały komplet świec, nawet jeśli nie wszystkie są zużyte, bo to minimalizuje ryzyko awarii i zapewnia równomierną pracę silnika. Z doświadczenia widać, że precyzyjne czytanie cenników i sumowanie kosztów to przydatna rzecz nie tylko w egzaminach, ale i codziennej pracy warsztatowej.

Pytanie 40

Czujnik Halla informuje sterownik silnika

A. o pozycji układu tłokowo-korbowego.

B. o ilości powietrza w układzie ssącym.

C. o podciśnieniu w kolektorze ssącym.

D. o temperaturze cieczy chłodzącej.

Czujnik Halla to jeden z kluczowych elementów w nowoczesnych układach sterowania silnikiem spalinowym. Jego głównym zadaniem jest precyzyjne informowanie sterownika silnika (ECU) o pozycji układu tłokowo-korbowego, czyli o położeniu wału korbowego lub wałka rozrządu. Dzięki temu sterownik wie dokładnie, kiedy który cylinder znajduje się w odpowiedniej fazie pracy, przez co może precyzyjnie sterować wtryskiem paliwa czy momentem zapłonu. Moim zdaniem to jeden z tych czujników, bez których trudno sobie wyobrazić współczesny silnik benzynowy lub diesla. W praktyce czujnik Halla wykorzystuje zjawisko Halla do wykrywania zmian pola magnetycznego, co pozwala uzyskać bardzo szybki i dokładny sygnał nawet przy wysokich obrotach. Często można go spotkać zamontowanego przy kole zamachowym lub specjalnym pierścieniu impulsowym na wałku rozrządu. Profesjonaliści zawsze sprawdzają stan tego czujnika podczas diagnostyki problemów z odpalaniem czy nierówną pracą silnika. Dodatkowo, według dobrych praktyk, wymienia się czujnik Halla, gdy wykazuje niestabilności, bo jego błędne dane mogą prowadzić do poważnych problemów z pracą silnika, np. nieodpalaniem czy wypadaniem zapłonów.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej