Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik urządzeń dźwigowych
Kwalifikacja: ELE.09 - Obsługa i konserwacja urządzeń dźwigowych
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 08:51
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 08:56

Egzamin zdany!

Wynik: 40/40 punktów (100,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Kąt nachylenia to parametr

A. schodów ruchomych.

B. platform schodowych.

C. dźwigów towarowych małych.

D. dźwigów towarowo osobowych.

Prawidłowa odpowiedź wynika z tego, że kąt nachylenia jest jednym z kluczowych parametrów technicznych schodów ruchomych. Zgodnie z normami europejskimi, np. PN-EN 115, schody ruchome projektuje się z określonym nachyleniem – najczęściej spotykane wartości to 30° lub 35°, choć zdarzają się też inne w zależności od konkretnej instalacji czy wymagań inwestora. Kąt nachylenia wpływa na wygodę i bezpieczeństwo użytkowników – większy kąt oznacza, że schody są bardziej strome, co może być mniej komfortowe, zwłaszcza dla osób starszych czy z ograniczoną mobilnością. Z mojego doświadczenia, na dużych dworcach lub w galeriach handlowych bardzo pilnuje się, żeby ten parametr był zgodny z przepisami, bo od niego zależy nie tylko prędkość, ale też długość i wysokość podnoszenia schodów. W przeciwieństwie do wind czy platform schodowych, gdzie ustala się inne parametry (np. udźwig, prędkość, gabaryty), dla schodów ruchomych nachylenie to taki must-have w opisie technicznym. Poza tym, dobrze zaprojektowany kąt nachylenia pozwala zoptymalizować całą infrastrukturę budynku, a nawet wpływa na koszty eksploatacji. Warto też dodać, że nieprzestrzeganie zalecanych wartości może nawet skutkować koniecznością wymiany urządzenia lub niedopuszczeniem do użytkowania przez nadzór techniczny.

Pytanie 2

Zadaniem wyłącznika głównego w maszynowni jest

A. odłączenie tylko oświetlenia w kabinie dźwigu.

B. zabezpieczenie silnika przed przeciążeniem.

C. odłączenie zasilania w energię elektryczną.

D. zatrzymanie dźwigu na wybranym poziomie przystankowym.

Wyłącznik główny w maszynowni dźwigu to jeden z kluczowych elementów zapewniających bezpieczeństwo zarówno podczas codziennej eksploatacji, jak i podczas prac konserwacyjnych czy awaryjnych. Jego podstawowym zadaniem jest całkowite odłączenie zasilania w energię elektryczną do wszystkich urządzeń dźwignicowych znajdujących się w maszynowni, a w praktyce także do całego dźwigu. Dzięki temu osoba uprawniona ma pewność, że żadne części elektryczne nie są pod napięciem, co znacząco zmniejsza ryzyko porażenia prądem albo przypadkowego uruchomienia mechanizmów podczas serwisu lub usuwania awarii. Takie rozwiązanie jest zgodne z przepisami norm PN-EN 81 oraz zaleceniami Urzędu Dozoru Technicznego. W codziennej praktyce spotkałem się z sytuacjami, gdzie brak użycia wyłącznika głównego prowadził do poważnych zagrożeń – naprawdę nie warto tego lekceważyć. Dodatkowo, wyłącznik główny jest zazwyczaj wyraźnie oznaczony i znajduje się w łatwo dostępnym miejscu, aby w razie potrzeby możliwe było szybkie odcięcie zasilania. To absolutny standard w branży dźwigowej i jedna z pierwszych rzeczy, na które uczula się nowych techników. Moim zdaniem, rozumienie funkcji wyłącznika głównego jest fundamentem bezpiecznej pracy przy dźwigach i windach. Jeżeli ktoś pyta o praktyczne zastosowania, to wyłącznik główny uruchamiamy, zanim zaczniemy sprawdzać styczniki, wymieniać elementy lub gdy doszło do jakiegokolwiek nietypowego zachowania dźwigu. Takie procedury to codzienność każdego serwisanta.

Pytanie 3

Na podstawie informacji zamieszczonych w tabeli wskaż, który przegląd jest przeprowadzany podczas eksploatacji i ma za zadanie sprawdzenie, czy wciągniki nie są uszkodzone i nie mają wad.

Rodzaje przeglądów

Przegląd wstępny – przed pierwszym użyciem. Wszystkie nowe i naprawione wciągniki muszą zostać sprawdzone przez upoważnioną, kompetentną osobę.

Przeglądy wciągników regularnie eksploatowanych podzielić można na dwie grupy według czasu między przeglądami – przegląd dzienny i przegląd regularny.

Przegląd dzienny, to kontrola wzrokowa, którą przeprowadza obsługa wyznaczona przez użytkownika przed każdym użyciem. Jej zadaniem jest sprawdzenie, czy wciągniki nie są uszkodzone i nie mają wad. Osoby wykwalifikowane oceniają, czy dana wada lub uszkodzenie wykryte podczas przeglądu dziennego nie stanowi zagrożenia i czy konieczny jest szczegółowy przegląd.

Przegląd regularny dokonuje osoba wyznaczona przez użytkownika pod nadzorem kompetentnych osób. Jego częstotliwość zależy od stopnia eksploatacji wciągnika (pół roku dla intensywnej eksploatacji, rok dla standardowej).

A. Przegląd dzienny.

B. Przegląd wstępny.

C. Przegląd regularny.

D. Przegląd szczegółowy.

Wybrałeś przegląd dzienny i to jest bardzo trafny wybór. Przegląd dzienny to taka codzienna rutyna w pracy z wciągnikami – niby prosta rzecz, ale ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa całego zespołu i sprawności sprzętu. To kontrola wzrokowa wykonywana przez operatora przed rozpoczęciem pracy i polega na sprawdzeniu, czy nie ma widocznych uszkodzeń, pęknięć, luzów czy innych niepokojących sygnałów. Moim zdaniem i z mojego doświadczenia, właśnie takie codzienne sprawdzanie pozwala najskuteczniej wychwycić drobne usterki zanim przerodzą się w poważne awarie. W branży dźwignicowej często powtarza się, że nawet najlepszy przegląd okresowy nic nie da, jeśli ktoś codziennie przymyka oko na oczywiste uszkodzenia. Dobra praktyka mówi, aby operator miał wyczulone oko na wszystko, co odstaje od normy: nietypowe dźwięki, ślady smaru w nieodpowiednich miejscach czy odkształcenia korpusu. Dzięki temu można uniknąć kosztownych napraw i, co ważniejsze, niebezpiecznych sytuacji. W polskich zakładach często spotyka się sytuację, że przegląd dzienny jest traktowany po macoszemu, a to naprawdę podstawa. Takie podejście wpisuje się też w ogólne standardy BHP i dokumentację techniczną producentów wciągników, według których przegląd dzienny to pierwszy i najważniejszy punkt codziennej eksploatacji. Im szybciej wychwycisz problem, tym taniej i bezpieczniej idzie praca. To właśnie ten przegląd decyduje, czy wciągnik nadaje się do bezpiecznego użycia każdego dnia.

Pytanie 4

Uruchomienie urządzenia przedstawionego na rysunku następuje po

A. przerwaniu obwodu sterowania.

B. przerwaniu obwodu bezpieczeństwa.

C. przekroczeniu wartości dopuszczalnego natężenia prądu.

D. zatrzymaniu kabiny w celu jej utrzymania na przystanku.

To urządzenie na zdjęciu to klasyczny wyłącznik nadprądowy, potocznie zwany „esem”. Jego głównym zadaniem jest automatyczne odcięcie zasilania w obwodzie elektrycznym w momencie, gdy prąd przekroczy określoną wartość graniczną – tzw. dopuszczalne natężenie prądu. W praktyce oznacza to, że jeśli w instalacji pojawi się zwarcie albo przeciążenie (np. ktoś podłączy za dużo urządzeń na jednym obwodzie), wyłącznik natychmiast przerwie obwód i zabezpieczy przewody oraz odbiorniki przed uszkodzeniem czy pożarem. Z mojego doświadczenia, w dobrze wykonanych instalacjach stosuje się takie wyłączniki zgodnie z normą PN-EN 60898, zwracając szczególną uwagę na dobór charakterystyki (np. B, C, D) oraz prądu znamionowego do typu odbiorników. Branżową dobrą praktyką jest także regularna kontrola sprawności wyłączników podczas przeglądów instalacji. Warto wiedzieć, że wyłączniki te są podstawowym elementem ochrony przeciwzwarciowej i przeciążeniowej w każdej nowoczesnej rozdzielnicy elektrycznej – moim zdaniem to absolutna podstawa bezpieczeństwa w elektryce budynkowej i przemysłowej.

Pytanie 5

Do pomiaru średnicy lin nośnych urządzenia dźwigowego należy użyć

A. suwmiarki.

B. szczelinomierza.

C. dalmierza laserowego.

D. przymiaru milimetrowego.

Suwmiarka to narzędzie pomiarowe absolutnie podstawowe i najczęściej stosowane w praktyce warsztatowej, jeśli chodzi o dokładny pomiar średnicy lin nośnych w urządzeniach dźwigowych. Pozwala zmierzyć średnicę liny z precyzją nawet do 0,05 mm, co jest wystarczające zgodnie z obowiązującymi normami technicznymi dotyczącymi eksploatacji i kontroli urządzeń dźwigowych, np. według PN-EN 12385 czy wytycznych UDT. W codziennej praktyce konserwatorzy czy inspektorzy właśnie suwmiarką sprawdzają, czy lina nie uległa nadmiernemu zużyciu przez starcie powierzchni, co mogłoby doprowadzić do niebezpiecznej pracy dźwigu. Moim zdaniem, jeśli naprawdę zależy Ci na dokładności i wiarygodności pomiaru, to zwykły przymiar czy inne 'gadżety' się nie sprawdzą. Zresztą, suwmiarka ma tę przewagę, że pozwala szybko wyłapać ewentualne odkształcenia czy lokalne przewężenia liny, które mogą być początkiem poważniejszych problemów technicznych. Warto pamiętać, żeby przed pomiarem wyczyścić linę, bo osady czy smar mogą fałszować wynik. No i w praktyce – zawsze mierzy się w kilku miejscach na długości liny, żeby mieć pewność, że jej zużycie jest równomierne. Takie podejście to nie tylko dobra praktyka warsztatowa, ale wręcz obowiązek wynikający z przepisów bezpieczeństwa.

Pytanie 6

Który element oznaczono na rysunku cyfrą 1?

A. Koło cierne.

B. Koło pasowe.

C. Przekładnię planetarną.

D. Koło ręczne napędu awaryjnego.

Koło ręczne napędu awaryjnego to bardzo charakterystyczny element w nowoczesnych napędach, zwłaszcza w dźwigach osobowych czy towarowych. Takie koło montuje się, żeby w sytuacji awaryjnej – na przykład przy zaniku zasilania lub awarii sterowania – można było ręcznie przemieścić kabinę do dogodnego położenia. Z mojego doświadczenia wynika, że w praktyce operatorzy czy serwisanci bardzo doceniają obecność tego rozwiązania, bo pozwala szybko i bezpiecznie opuścić uwięzionych pasażerów, bez konieczności używania specjalistycznych narzędzi. Standardy branżowe i normy, takie jak PN-EN 81, wręcz wymagają stosowania ręcznych napędów awaryjnych w wielu typach urządzeń dźwigowych. Koło to jest najczęściej wykonane z wytrzymałego materiału – metalu lub tworzywa o dużej odporności – i zapewnia odpowiednią przyczepność dłoni. Przekładnia jest skonstruowana w taki sposób, żeby ruch ręczny był płynny, a jednocześnie uniemożliwiał przypadkowe przemieszczenie kabiny. W praktyce przed użyciem należy odblokować napęd, co zapobiega niezamierzonemu uruchomieniu podczas normalnej pracy silnika. Moim zdaniem, to rozwiązanie zdecydowanie podnosi bezpieczeństwo eksploatacji dźwigów, a sama obsługa koła nie jest trudna nawet dla mniej doświadczonych serwisantów. Warto pamiętać, że regularne przeglądy i konserwacja tego elementu są kluczowe dla niezawodności działania w krytycznych sytuacjach.

Pytanie 7

Przyczyną utrudnionego rozsuwania drzwi kabinowych może być

A. uszkodzenie krzywki.

B. zużycie prowadników.

C. zerwanie linki napędu.

D. uszkodzenie smarowniczki.

Zużycie prowadników to podstawowa i najczęstsza przyczyna utrudnionego rozsuwania drzwi kabinowych w windach. Taki stan rzeczy wynika z tego, że prowadniki odpowiadają za stabilizację oraz płynność ruchu skrzydeł drzwi podczas otwierania i zamykania. Jeśli są one wyeksploatowane, pojawiają się opory tarcia, drzwi mają tendencję do zacinania się albo wręcz szarpią podczas ruchu. Moim zdaniem to właśnie ten element powinien być regularnie kontrolowany podczas przeglądów technicznych, bo nawet najlepszy napęd czy system sterowania niewiele pomoże, gdy mechanika zawodzi przez zwyczajne zużycie. Praktyka pokazuje, że ignorowanie wytartych prowadników prowadzi nie tylko do spowolnienia pracy drzwi, ale często do uszkodzeń bardziej kosztownych podzespołów, np. silnika napędu drzwi lub samego systemu sterowania. W nowoczesnych windach stosuje się tworzywa sztuczne o wysokiej odporności na ścieranie, ale i tak co jakiś czas trzeba je wymieniać. Branżowe normy i instrukcje obsługi jasno zalecają wymianę prowadników przy zauważeniu pierwszych objawów zużycia, czyli właśnie wtedy, gdy pojawiają się utrudnienia w pracy drzwi. To trochę jak z zawiasami w drzwiach – jak zaczynają skrzypieć, to lepiej szybko coś z tym zrobić, zanim dojdzie do poważniejszej awarii. W praktyce rutynowe przeglądy i właściwa eksploatacja znacząco wydłużają żywotność prowadników i eliminują problem z rozsuwaniem drzwi.

Pytanie 8

Korzystając z wyników pomiarów rezystancji w trójfazowym silniku elektrycznym skonfigurowanym w gwiazdę, określ rodzaj i miejsce uszkodzenia.

Wyniki pomiarów
Punkty pomiarowe	Wartość Ω
U1-V1	∞
V1-W1	∞
U1-W1	13,1
U1-PE	∞
V1-PE	∞
W1-PE	∞

A. Przerwa w przewodzie ochronnym PE

B. Przerwa w uzwojeniu fazowym V1

C. Zwarcie między zaciskami U1-W1

D. Zwarcie między zaciskami U1-PE

No to jest właśnie przykład, kiedy wiedza z pomiarów potrafi uratować sporo czasu przy diagnozie. Skoro na pomiarach widzimy między U1-V1 i V1-W1 nieskończoność (czyli de facto przerwa, brak ciągłości), a pomiędzy U1-W1 mamy jakąś konkretną wartość rezystancji (13,1 Ω), to coś ewidentnie nie gra z uzwojeniem V1. W typowej maszynie trójfazowej, jeśli wszystko byłoby sprawne, każda z tych rezystancji powinna być bardzo podobna. Przerwa w uzwojeniu fazowym V1 oznacza, że jeden z przewodów wewnątrz silnika został uszkodzony, najpewniej na skutek zwarcia, przegrzania lub mechanicznego urazu. W praktyce warto zawsze porównać wyniki z dokumentacją producenta silnika – czasem dopuszczalne tolerancje są bardzo wąskie. Wiedza o takich uszkodzeniach pomaga też przy szybkim rozpoznawaniu problemów na zakładzie – jeśli silnik nie startuje, a zabezpieczenia nie wybijają, to taki wynik pomiarów powinien od razu zapalić czerwoną lampkę. Standardy branżowe (jak PN-EN 60034-1 czy dobre praktyki SEP) każą zwracać szczególną uwagę na symetrię uzwojeń i dokładne sprawdzanie każdej fazy osobno. Warto też pamiętać o tym, żeby po wykryciu przerwy zawsze sprawdzić cały obwód, bo czasami przyczyna leży dużo głębiej – np. przy samych końcach uzwojeń lub na połączeniach konektorów. Z mojego doświadczenia, prawidłowa interpretacja takich wyników znacząco przyspiesza usuwanie awarii i może oszczędzić sporo niepotrzebnej pracy przy wymianie całych silników.

Pytanie 9

W celu wymiany kasety wezwań na środkowym piętrze dźwigu ze sterowaniem zbiorczym góra-dół należy użyć kasety o konfiguracji

A. Kaseta 1

B. Kaseta 2

C. Kaseta 3

D. Kaseta 4

W przypadku dźwigu ze sterowaniem zbiorczym góra-dół, na środkowym piętrze zawsze powinna być zamontowana kaseta z przyciskami zarówno w górę, jak i w dół – czyli dokładnie taka jak na ilustracji numer 3. Wynika to z funkcji środkowego piętra: tutaj użytkownik może chcieć pojechać zarówno w górę, jak i w dół, a system zbiorczy musi umożliwić zadanie obu kierunków jazdy. Gdybyśmy zamontowali kasetę tylko z jednym przyciskiem, ograniczylibyśmy funkcjonalność dźwigu i złamalibyśmy podstawowe wymagania eksploatacyjne oraz przepisy norm PN-EN 81-20. Przykładowo, na parterze jest tylko przycisk w górę, a na najwyższym piętrze wyłącznie w dół – to logiczne, bo nie da się pojechać niżej z dołu ani wyżej z góry. Ale środek to zawsze oba kierunki. Z mojego doświadczenia wynika, że instalatorzy czasem mylą kasety, szczególnie przy szybkich remontach – a potem są reklamacje od mieszkańców. Standardy branżowe jasno to opisują, bo chodzi o bezpieczeństwo i wygodę użytkownika. Warto wiedzieć, że poprawna identyfikacja kaset na poszczególnych kondygnacjach ułatwia serwisowanie i ogranicza liczbę błędów eksploatacyjnych. Krótko mówiąc, poprawna kaseta na środkowym piętrze daje pełną funkcjonalność i zgodność z normami.

Pytanie 10

Podczas jazdy w dół kabina dźwigu przejeżdża przystanek i słychać syczące dźwięki. Na podstawie fragmentu instrukcji określ sposób naprawy usterki.

A. Wyczyścić filtr.

B. Zwiększyć parametr 19-35.

C. Podwyższyć parametr 19-51.

D. Zamontować grzałkę w zbiorniku.

Zwiększenie parametru 19-35 to bardzo konkretne działanie, które wynika bezpośrednio z opisu usterki i objawów. Parametr 19-35 odpowiada za tzw. „szarpnięcie przy hamowaniu” w sterowaniu dźwigu. Jeśli kabina przejeżdża przystanek podczas jazdy w dół i pojawiają się syczące dźwięki, to wskazuje na zbyt małe szarpnięcie, czyli po prostu siła hamowania nie wystarcza, by zatrzymać kabinę precyzyjnie w odpowiednim miejscu. Taki objaw może być groźny w pracy dźwigu i według branżowych standardów, regulacja parametrów hamowania powinna być zawsze pierwszym krokiem przed ingerencją mechaniczną. Moim zdaniem wielu techników popełnia błąd, szukając od razu winy w układzie hydraulicznym lub mechanicznym, zamiast najpierw sprawdzić i dostosować parametry sterowania. Tu wystarczy zwiększyć wartość 19-35 aż do momentu, gdy hamowanie będzie bardziej efektywne, ale nadal płynne. Taka korekta jest zgodna z praktyką serwisową i pozwala uniknąć niepotrzebnej wymiany części. Dobrą praktyką jest też po każdej zmianie parametru zrobić kilka próbnych przejazdów, by ocenić efekt. Warto pamiętać, że parametry sterujące hamowaniem są krytyczne dla bezpieczeństwa użytkowników windy. Jeśli syczenie ustępuje, a kabina staje tam, gdzie powinna, to wiemy, że byliśmy na właściwym tropie. Z mojego doświadczenia wynika, że często już niewielka zmiana tego parametru rozwiązuje problem, a całość operacji jest szybka i bezinwazyjna dla systemu.

Pytanie 11

Dokonano pomiaru rezystancji styków przycisków sterowniczych kasety K1 urządzenia dźwigowego w stanie wyłączonym i załączonym. Na podstawie zamieszczonych wyników pomiarów określ, który przycisk należy wymienić.

Wyniki pomiarów
Punkty pomiarowe	Wartość Ω
	Stan zestyku
	wyłączone	załączone
1-2	0,1	∞
	Stan zestyków
	wyłączone	załączone
3-4	∞	0,3
3-5	∞	∞
4-5	∞	∞

A. PD

B. PG

C. P-DG

D. STOP

Dobry trop! W tym przypadku wybór PD to strzał w dziesiątkę i zaraz wytłumaczę dlaczego. Jeśli spojrzysz na wyniki pomiarów, dla punktów 3-5 oraz 4-5 rezystancja wynosi ∞ zarówno w stanie wyłączonym, jak i załączonym. To oznacza, że niezależnie od położenia przycisku, przez styki nie przepływa prąd – czyli są one permanentnie rozwarte. W praktyce dla przycisku PD (patrz na schemat – zaciski 4-5) powinno być tak: kiedy przycisk jest naciśnięty (załączony), rezystancja między tymi punktami powinna spaść do bardzo niskiej wartości (blisko zera, typowo poniżej 0,5 Ω). Jeśli tak się nie dzieje i cały czas pokazuje ∞, to ewidentnie mamy do czynienia z uszkodzonym stykiem. Takie sytuacje spotyka się dość często – styki ulegają zużyciu albo mechanicznie się zakleszczają. Wymiana przycisku PD będzie konieczna, żeby zapewnić prawidłowe działanie kasety sterowniczej i bezpieczeństwo użytkowania urządzenia. W branży elektrycznej zawsze zwracamy uwagę, by po każdym montażu lub przeglądzie dokonać podobnych pomiarów i od razu eliminować takie usterki, bo niesprawny styk w sterowaniu dźwigiem to poważny problem – może zablokować cały układ lub wprowadzić w błąd system zabezpieczeń. Warto pamiętać, że zgodnie z normami (np. PN-EN 60204-1) rezystancja styków roboczych nie powinna przekraczać kilkuset miliomów, a każdy przypadek „nieskończoności” w stanie załączonym wymaga natychmiastowej interwencji. Z mojego doświadczenia wynika, że lepiej od razu wymienić taki element niż próbować go czyścić czy naprawiać, bo często to jest tylko chwilowe rozwiązanie. Takie praktyczne podejście sprawdza się w realnej eksploatacji – i zwykle ratuje skórę przed większymi awariami.

Pytanie 12

Element służący do regulacji natężenia przepływającej cieczy w układzie hydraulicznym urządzenia dźwigowego to

A. dławik.

B. siłownik.

C. luzownik.

D. chwytacz.

Dławik to chyba jeden z tych elementów, które na pierwszy rzut oka wydają się niepozorne, a tak naprawdę mają mega ważne zadanie w układach hydraulicznych, zwłaszcza spotykanych w urządzeniach dźwigowych, jak windy czy platformy towarowe. Służy właśnie do regulacji natężenia przepływu cieczy, czyli mówiąc prościej: pozwala na precyzyjne ustawienie prędkości z jaką płyn hydrauliczny przepływa przez dany fragment układu. Dzięki temu można sterować prędkością wysuwania siłownika, a co za tym idzie – ruchem całego urządzenia. Dławik działa na zasadzie zmiany przekroju przepływu, najczęściej przy pomocy śruby regulacyjnej czy specjalnej wkładki. Przykładowo, jeżeli winda ma startować łagodnie i jechać płynnie, dobrze ustawiony dławik jest nie do przecenienia. W praktyce warto pamiętać, że dławiki często stosuje się razem z zaworami zwrotnymi, zwłaszcza w układach wymagających blokady cofania cieczy. W branży przyjęło się, żeby regularnie sprawdzać ustawienia i szczelność dławików, bo nawet lekka nieszczelność czy zabrudzenie może skutkować nieprawidłową pracą całego układu. Uważam, że zrozumienie działania dławika to podstawa w pracy z hydrauliką siłową. Często spotyka się je w najbardziej newralgicznych miejscach instalacji – tam, gdzie kontrola przepływu to klucz do bezpieczeństwa i efektywności. Warto też kojarzyć, że dławiki najczęściej spotkasz w standardzie przy układach wymagających precyzyjnej regulacji, zgodnie z normami PN-EN ISO 4413 dotyczącymi układów hydraulicznych.

Pytanie 13

W układzie sterowania urządzenia dźwigowego wymiana podzespołu F wymaga użycia elementu przedstawionego na rysunku

A. Rysunek 1

B. Rysunek 2

C. Rysunek 3

D. Rysunek 4

Na schemacie układu sterowania urządzenia dźwigowego podzespół oznaczony jako F pełni funkcję zabezpieczenia obwodu – jest to wyłącznik nadprądowy, który chroni instalację przed skutkami zwarć i przeciążeń. Na pierwszym rysunku znajduje się właśnie taki wyłącznik nadprądowy, typowy dla instalacji niskonapięciowych. Moim zdaniem, wybór tego elementu to nie tylko zgodność ze schematem, ale przede wszystkim zachowanie zasad bezpieczeństwa wymaganych przez normy, jak PN-EN 60204-1 czy PN-IEC 60364. W praktyce, jeśli w układzie sterowania pojawi się problem z zabezpieczeniem, pierwsze co zawsze sprawdzam to właśnie taki moduł. Wymiana wyłącznika nadprądowego jest czynnością rutynową podczas konserwacji dźwigów i wind – bez niego nie wolno uruchamiać obwodu, bo ryzyko porażenia lub pożaru jest ogromne. Warto też pamiętać, żeby przy doborze nowego wyłącznika zwrócić uwagę na jego charakterystykę i prąd znamionowy – to są niby szczegóły, ale z mojego doświadczenia wynika, że one decydują o sprawności i żywotności całego systemu. Takie podejście do napraw i wymiany podzespołów jest zgodne z najlepszymi praktykami i podkreśla profesjonalizm w branży.

Pytanie 14

Dla tablicy przejść określ stan następny Qₙ₊₁ dla kroku 3 (Lp. = 3)

Tablica przejść dla układu sterowania urządzenia dźwigowego (w tablicy przejść stany logiczne 0 lub 1 dla elementów SG, SD i SH wynikają ze stanu aktualnego, z wejść sterujących i ze schematu układu sterowania).

Lp.	Stan aktualny Qₙ			Wejścia sterujące					Stan następny Qₙ₊₁
Lp.	SG	SD	SH	F	STOP	PW	PG	PD	SG	SD	SH
1.	0	0	0	1	0	0	1	0	1	0	1
2.	1	0	1	1	0	0	0	0	1	0	1
3.	1	0	1	1	0	0	0	1

A. SG = 1, SD = 1, SH = 0

B. SG = 0, SD = 1, SH = 0

C. SG = 0, SD = 1, SH = 1

D. SG = 1, SD = 0, SH = 1

Dobrze rozpoznany stan następny dla kroku 3 – to właśnie układ z SG = 1, SD = 0, SH = 1. Wynika to wprost z zasad analizy tablicy przejść: po prostu odczytujesz wartości z trzeciego wiersza w kolumnach stanu następnego. W praktyce, taka interpretacja jest bardzo przydatna podczas uruchamiania czy testowania układów sterowania w rzeczywistych aplikacjach dźwigowych. Z mojego doświadczenia, najwięcej błędów pojawia się, gdy ktoś za bardzo kombinuje z teorią i nie patrzy uważnie na konkretne wartości w tablicy – a tu trzeba po prostu być dokładnym i cierpliwym. Fachowcy w branży automatyki często stosują podobne tabele przy rozruchach szaf sterowniczych, kiedy trzeba szybko sprawdzić, czy sekwencja zmian stanów jest zgodna z założeniami bezpieczeństwa i logiką działania urządzenia. Standardy branżowe, np. normy dotyczące bezpieczeństwa funkcjonalnego maszyn, bardzo podkreślają konieczność jednoznacznej interpretacji sygnałów w cyklu pracy. Moim zdaniem, taka umiejętność analizy tabeli przejść to podstawa, jeśli ktoś chce być dobrym automatykiem. Taka wiedza przydaje się też np. podczas programowania sterowników PLC, gdzie logika krokowa, oparta na podobnych przejściach, jest powszechnie stosowana. Prawidłowa odpowiedź oznacza, że rozumiesz jak odczytywać zmiany stanów i jakie sygnały są aktywne w danym cyklu – a to już jest spora przewaga, nie tylko na egzaminach, ale i na prawdziwym zakładzie produkcyjnym.

Pytanie 15

Ile drutów w jednej splocie ma lina nośna oznaczona symbolem Ø12 8x19 S – NFC 1370/1770 U sZ?

A. 8 drutów.

B. 12 drutów.

C. 19 drutów.

D. 70 drutów.

Lina nośna oznaczona jako Ø12 8x19 S – NFC 1370/1770 U sZ to dosyć charakterystyczny element w technice dźwigowej czy ogólnie w transporcie linowym. Oznaczenie 8x19 S oznacza, że lina zbudowana jest z 8 splotek, a każda splotka ma 19 drutów. Cała konstrukcja liny polega właśnie na splataniu mniejszych drutów w splotki, a potem tych splotek w całą linę. Moim zdaniem, wiedza o takiej budowie jest bardzo ważna, bo to później przekłada się na wytrzymałość, żywotność i elastyczność liny w praktycznym użyciu. Osobiście miałem okazję pracować z linami tego typu przy montażu suwnic i zawsze zwracaliśmy uwagę właśnie na liczbę i grubość drutów – to decydowało, czy lina nadaje się do naszych celów. Standardy, takie jak NFC 1370/1770, informują o klasie wytrzymałości stali, więc masz tu nie tylko informację o liczbie drutów, ale też o ich jakości. Zwróć uwagę, że np. lina 6x19 będzie bardziej elastyczna, ale mniej wytrzymała niż 8x19, dlatego dobór liny do konkretnego zastosowania to nie jest przypadkowa sprawa. Z mojego doświadczenia, jeśli nie rozumie się tych oznaczeń, łatwo popełnić błąd przy zamawianiu materiałów. W praktyce linę 8x19 S spotkasz w wyciągach, dźwigach budowlanych albo jako liny zabezpieczające tam, gdzie potrzebna jest duża odporność na zginanie. Podsumowując – poprawna odpowiedź to 19 drutów w jednej splocie i dobrze, jeśli zawsze będziesz czytać oznaczenia liny ze zrozumieniem.

Pytanie 16

Ile osób jednocześnie może przewozić dźwig, jeżeli jego udźwig jest równy 630 kg?

A. 4 osoby.

B. 6 osób.

C. 8 osób.

D. 10 osób.

Poprawna odpowiedź wynika z prostego rachunku technicznego, który jest stosowany podczas określania maksymalnej liczby osób mogących korzystać z windy. Standardowo w branży przyjmuje się, że jedna osoba waży przeciętnie 80 kg (taka wartość jest podana chociażby w normie PN-EN 81-1 dotyczącej projektowania dźwigów osobowych). Jeśli dźwig ma udźwig 630 kg, to dzieląc 630 przez 80, wychodzi 7,875, co w praktyce zaokrągla się w dół do pełnej liczby – 8 osób. Taki zapis znajdziesz na tabliczkach znamionowych w windach praktycznie wszędzie. Warto zwrócić uwagę, że takie normy i założenia nie są przypadkowe. One zapewniają bezpieczeństwo, uwzględniają pewien margines, bo przecież czasem ktoś wsiądzie z bagażem, dzieci ważą mniej, a dorośli czasem więcej niż te 80 kg. Z mojego doświadczenia wynika, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że przekroczenie tej liczby to nie tylko ryzyko awarii, ale też naruszenie przepisów. Branża dźwigowa bardzo pilnuje takich parametrów, bo bezpieczeństwo pasażerów jest zawsze na pierwszym miejscu. Praktycznie każda winda ma naklejkę np. „8 osób lub 630 kg” właśnie na tej zasadzie. Ciekawostka: w niektórych krajach standardowa masa osoby przyjmowana do obliczeń jest inna, ale w Polsce i większości Europy trzyma się tych 80 kg. Takie podejście pozwala na ujednolicenie przepisów i zapewnia jasną informację dla użytkowników. Dodatkowo, podczas montażu i odbioru technicznego windy, inspektorzy dokładnie weryfikują, czy taka liczba osób jest zachowana w dokumentacji i oznaczeniach.

Pytanie 17

Koło zamachowe umieszczone w mechanizmie napędowym dźwigu elektrycznego może pełnić dodatkowo funkcję

A. ręcznego napędu awaryjnego.

B. ręcznego zespołu hamującego.

C. sprzęgła przenoszącego napęd.

D. elementu chłodzącego silnik elektryczny.

Koło zamachowe w mechanizmach napędowych dźwigów elektrycznych bardzo często jest zaprojektowane tak, żeby pełnić funkcję ręcznego napędu awaryjnego. To rozwiązanie stosuje się głównie z myślą o sytuacjach, gdy nastąpi awaria zasilania lub elektronika odmówi posłuszeństwa. Wtedy operator lub serwisant może za pomocą specjalnej korby czy klucza, podłączyć się do koła zamachowego i ręcznie przemieścić kabinę dźwigu – oczywiście powoli i pod pełną kontrolą. Moim zdaniem to świetne rozwiązanie, bo zapewnia bezpieczeństwo użytkowników oraz ułatwia prowadzenie prac serwisowych, kiedy nie można polegać na automatyce. W praktyce takie koła mają odpowiednio dobrany moment bezwładności, żeby ułatwiać płynne ruszanie i hamowanie, ale też są wyposażone w odpowiednie otwory lub uchwyty pod klucz serwisowy. Według norm branżowych, np. PN-EN 81, zapasowy ręczny napęd jest wręcz wymagany w niektórych instalacjach. Jest to nie tylko praktyczne, ale i wymagane ze względów bezpieczeństwa, szczególnie w budynkach użyteczności publicznej. Warto też pamiętać, że dzięki obecności koła zamachowego można zminimalizować ryzyko gwałtownego ruszenia lub zatrzymania się windy przy ręcznym operowaniu – to moim zdaniem bardzo istotna kwestia przy pracy z pasażerami czy cennymi ładunkami.

Pytanie 18

W układzie napędowym schodów ruchomych przeniesienie napędu na łańcuch stopni odbywa się za pomocą

A. podwójnego pasa klinowego.

B. pojedynczego pasa klinowego.

C. podwójnego łańcucha sworzniowego.

D. pojedynczego łańcucha sworzniowego.

Podwójny łańcuch sworzniowy to taki, który faktycznie stosuje się w układach napędowych schodów ruchomych, bo jest po prostu najbardziej niezawodny przy dużych obciążeniach i ciągłej pracy. Łańcuchy sworzniowe, zwłaszcza te podwójne, mają dużą wytrzymałość na rozciąganie, nie ślizgają się jak pasy, a przy tym zapewniają bardzo stabilny, zsynchronizowany ruch wszystkich stopni. Napęd przenoszony przez taki łańcuch jest też mniej podatny na awarie związane z rozciąganiem czy zerwaniem, co w przypadku schodów ruchomych jest absolutnie kluczowe – wyobraź sobie codzienny ruch w centrum handlowym czy metrze. Z mojego doświadczenia wynika, że standardy branżowe, takie jak PN-EN 115, wręcz przewidują użycie trwałych rozwiązań łańcuchowych właśnie ze względu na bezpieczeństwo użytkowników i długą żywotność. Co ciekawe, łańcuchy te są często dodatkowo zabezpieczane systemami automatycznego smarowania i czyszczenia, żeby zminimalizować ryzyko zatarcia. Praktycznie każdy serwis czy montażysta schodów ruchomych powie Ci, że podwójny łańcuch sworzniowy to podstawa, bo pozwala precyzyjnie prowadzić stopnie i zapewnia ich równe przemieszczanie się bez ryzyka przeskoku czy zgubienia synchronizacji. Takie rozwiązanie pozwala też na łatwiejszą konserwację i wymianę poszczególnych elementów. Moim zdaniem, gdy poznaje się budowę schodów ruchomych bliżej, to naprawdę widać, czemu akurat te konkretne łańcuchy są numerem jeden.

Pytanie 19

Na schemacie schodów ruchomych element przenoszący napęd z silnika na koło łańcucha stopni oznaczono cyfrą

A. 4

B. 5

C. 14

D. 17

Wybrałeś poprawnie – element oznaczony cyfrą 5 na tym schemacie rzeczywiście przenosi napęd z silnika na koło łańcucha stopni. W typowych konstrukcjach schodów ruchomych to właśnie mechaniczne sprzęgło, przekładnia lub wał przenoszący moment obrotowy jest kluczowym elementem układu napędowego. W praktyce spotykałem się z sytuacjami, gdzie źle dobrany albo wadliwy element tego typu prowadził do awarii całych schodów, dlatego branża zwraca szczególną uwagę na jakość i regularną konserwację tych części. Doświadczeni technicy zawsze podkreślają, że bez sprawnego przeniesienia napędu nie ma nawet co marzyć o płynnej i bezpiecznej pracy całego urządzenia. Standardowo stosuje się tu rozwiązania zgodne z normami PN-EN 115, gdzie wyraźnie zaznacza się konieczność stosowania certyfikowanych komponentów w przekładniach i wałach napędowych. Takie podejście skraca czas serwisowania i znacznie zwiększa żywotność schodów ruchomych, a z własnej praktyki mogę dodać, że inwestycja w porządny układ napędowy zawsze się zwraca. Dodatkowo, coraz częściej producenci stosują zintegrowane czujniki monitorujące pracę tego elementu w czasie rzeczywistym, co pozwala na wczesne wykrywanie usterek. Takie technologie mogą być przyszłością branży – warto o tym pamiętać.

Pytanie 20

Która pompa ma zastosowanie w dźwigach z napędem hydraulicznym?

A. Pompa 1

B. Pompa 2

C. Pompa 3

D. Pompa 4

Pompa widoczna na trzecim zdjęciu to tzw. pompa śrubowa, która w praktyce jest najczęściej stosowana w dźwigach z napędem hydraulicznym. Wynika to z jej specyficznych właściwości – zapewnia bardzo stabilny i równomierny przepływ cieczy, co jest kluczowe dla płynnej i bezpiecznej pracy windy. Moim zdaniem to właśnie ta płynność ruchu tłoka oraz możliwość pracy przy wysokich ciśnieniach sprawiają, że pompy śrubowe są preferowane przez producentów wind hydraulicznych. W branży dźwigowej szczególnie docenia się ich cichą pracę oraz długą żywotność, co przekłada się na mniejsze koszty eksploatacyjne wind. Z mojego doświadczenia wynika, że stosowanie pomp śrubowych pozwala również ograniczyć drgania instalacji hydraulicznej, co podnosi komfort użytkowników. Warto dodać, że zgodnie z normą EN 81-20 dla dźwigów osobowych i towarowych, systemy napędu hydraulicznego powinny gwarantować bezpieczeństwo i niezawodność – a tego typu pompy świetnie się w tym sprawdzają. W praktyce inżynierskiej pompy śrubowe świetnie radzą sobie z różną lepkością oleju hydraulicznego oraz dobrze znoszą długotrwałą pracę pod obciążeniem. Pewnie, są droższe od prostszych rozwiązań, ale bezpieczeństwo i komfort jazdy windą są według mnie priorytetowe.

Pytanie 21

Zgodnie z zamieszczonym fragmentem instrukcji montażu zespołu prowadzenia kabiny dźwigu, w przypadku użycia śruby M16 konserwator powinien zastosować moment dokręcenia równy

A. 86 Nm

B. 215 Nm

C. 410 Nm

D. 430 Nm

Wybrałeś 215 Nm i to jest zgodne z instrukcją – dokładnie taki moment dokręcenia należy zastosować dla śrub M16 według przekazanej dokumentacji technicznej. To nie jest przypadkowa wartość, tylko wynik doświadczeń producentów i inżynierów, którzy testują wytrzymałość połączeń śrubowych w tego typu urządzeniach. Moment 215 Nm gwarantuje, że połączenie będzie pewne, a jednocześnie nie dojdzie do uszkodzenia gwintu czy zerwania śruby – co niestety czasem się zdarza, jak ktoś dokręca „na wyczucie”. Zbyt mały moment oznacza ryzyko poluzowania się elementów podczas pracy dźwigu, co w mojej opinii jest szczególnie niebezpieczne przy częstych drganiach i obciążeniach. Z kolei zbyt duży moment to ryzyko przeciążenia materiału. W praktyce, używa się do tego kluczy dynamometrycznych z odpowiednią skalą – i nie ma miejsca na zgadywanie. Warto jeszcze pamiętać, że normy takie jak PN-EN ISO 898-1 podają minimalne i maksymalne wartości, ale instrukcje producenta mają zawsze pierwszeństwo, bo biorą pod uwagę nie tylko wytrzymałość śruby, ale też warunki konkretnego montażu. Takie podejście przekłada się na bezpieczeństwo i żywotność całej instalacji – a chyba o to w tym wszystkim chodzi.

Pytanie 22

W czasie próby działania chwytaczy ślizgowych kabiny dźwigu obciążenie kabiny powinno wynosić

A. 125% udźwigu nominalnego.

B. 150% udźwigu nominalnego.

C. 175% udźwigu nominalnego.

D. 200% udźwigu nominalnego.

Dobrze, że zwróciłeś uwagę na ten szczegół. Próba działania chwytaczy ślizgowych w kabinie dźwigu powinna odbywać się przy obciążeniu wynoszącym 125% udźwigu nominalnego. To jest bardzo istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa eksploatacji urządzenia. Chwytacze ślizgowe są kluczowym elementem zabezpieczeń dźwigu – muszą zatrzymać kabinę w sytuacji, gdyby doszło do awarii układu podnoszenia lub nadmiernej prędkości jazdy. Przepisy – zarówno polskie, jak i europejskie normy, np. PN-EN 81-20 – jasno określają tę wartość jako optymalną. Dlaczego akurat 125%, a nie więcej? Przykład z życia: jeżeli dźwig ma udźwig nominalny 1000 kg, testuje się go z 1250 kg. Taki zapas daje pewność, że chwytacze zadziałają nawet przy lekkim przeciążeniu, jakie może się zdarzyć przez przypadek. Jednocześnie nie obciąża się niepotrzebnie konstrukcji dźwigu, co mogłoby prowadzić do uszkodzeń lub wręcz fałszywych wyników testu. Gdyby testować przy większych obciążeniach, jak 150% czy 200%, to można by uszkodzić prowadnice, ramę kabiny albo wręcz całe mechanizmy zabezpieczające. Moim zdaniem, ta wartość została naprawdę przemyślana i jest kompromisem pomiędzy bezpieczeństwem, a realiami eksploatacyjnymi. W praktyce, regularne wykonywanie takiej próby to podstawa do uzyskania dopuszczenia dźwigu do eksploatacji i gwarancja, że pasażerowie są chronieni w razie awarii.

Pytanie 23

Po modernizacji dźwigu o udźwigu 700 kg, polegającej na wymianie ścian kabiny, jej masa zmniejszyła się z 650 kg na 600 kg. Ile obciążników (każdy o masie 25 kg) należy zdemontować z przeciwwagi, aby zachować współczynnik zrównoważenia udźwigu równy 50%?

A. 0 obciążników

B. 1 obciążnik

C. 2 obciążniki

D. 4 obciążniki

Ta odpowiedź naprawdę pokazuje, że rozumiesz, o co chodzi z wyważeniem dźwigu po modernizacji. Współczynnik zrównoważenia udźwigu 50% oznacza, że przeciwwaga powinna mieć masę równą masie kabiny powiększonej o połowę udźwigu. Wzór wygląda tak: masa przeciwwagi = masa kabiny + 0,5 × udźwig. Przed modernizacją było: 650 kg + 0,5 × 700 kg = 650 kg + 350 kg = 1000 kg. Po wymianie ścian kabiny masa kabiny to już tylko 600 kg, więc przeciwwaga powinna teraz mieć 600 kg + 350 kg = 950 kg. Różnica wynosi 50 kg, czyli dwa obciążniki po 25 kg każdy powinny być zdemontowane. Taka regulacja jest niesamowicie ważna dla bezpieczeństwa i trwałości windy – przeciążona przeciwwaga może prowadzić do nadmiernego obciążenia lin i elementów układu, a zbyt lekka do problemów z pracą napędu. W praktyce taki przegląd i odpowiednia korekta masy przeciwwagi są wymagane przez normy (EN 81-20) podczas każdej poważnej modernizacji. Dla mnie, takie detale często decydują o jakości pracy serwisanta – nie liczy się tylko to, żeby działało, ale również żeby było zgodnie ze sztuką i bezpieczne. Właśnie takie realne sytuacje spotyka się w pracy na budowach czy przy przeglądach technicznych. Dobrze jest pamiętać o tej zasadzie, bo potem nie ma nieprzyjemnych niespodzianek podczas odbiorów czy kontroli.

Pytanie 24

Zgodnie z tabelą przeglądy konserwacyjne dźwigów osobowych należy przeprowadzać co

19	Urządzenia dla osób niepełnosprawnych	co 30 dni
20	Schody i chodniki ruchome	co 30 dni
21	Przenośniki okrężne kabinowe i platformowe	co 30 dni
22	Dźwigi do transportu osób lub ładunków, w tym dźwigi przeznaczone do zapewnienia dostępu do maszyn	co 30 dni
23	Dźwigi towarowe małe i dźwigi do transportu ładunków bez prawa wstępu osób do kabiny	co 60 dni
24	Dźwigi budowlane towarowo-osobowe	co 30 dni

A. 30 dni.

B. 60 dni.

C. 90 dni.

D. 180 dni.

Odpowiedź 30 dni jest jak najbardziej poprawna, bo dokładnie taki okres wynika z analizy tabeli i obowiązujących w branży przepisów dotyczących dozoru technicznego. Przeglądy konserwacyjne dźwigów osobowych muszą być wykonywane właśnie co 30 dni, żeby utrzymać je w pełnej sprawności. Z mojego doświadczenia wynika, że regularność tych przeglądów naprawdę robi różnicę – łatwiej wychwycić drobne usterki, zanim przerodzą się w poważne awarie, które potrafią zatrzymać windę na dłużej. Branżowe standardy, jak choćby te określone w Rozporządzeniu Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r., jasno wymuszają taki termin. Największym zagrożeniem przy zbyt rzadkiej konserwacji jest po prostu ryzyko związane z bezpieczeństwem użytkowników – moim zdaniem wielu ludzi tego nie docenia. Wyobraź sobie blok mieszkalny z jedyną windą, która staje z powodu zaniedbań – dramat. W praktyce firmy konserwujące mają cały kalendarz regularnych wizyt, sprawdzają stan lin, mechanizmów drzwi, układów bezpieczeństwa, no i smarowanie prowadnic. To nie jest tylko papierologia, ale konkretna, codzienna troska o bezpieczeństwo ludzi i niezawodność sprzętu. Im częściej, tym lepiej, ale 30 dni to taki złoty środek – ani za często, żeby nie generować niepotrzebnych kosztów, ani za rzadko, by nie narażać użytkowników. Zresztą, jeśli porównasz to z innymi urządzeniami z tabeli, to właśnie dźwigi osobowe i te dla niepełnosprawnych mają najkrótsze okresy przeglądów, bo odpowiadają za transport ludzi, a tu nie ma miejsca na ryzyko. To trochę jak z samochodem – jeśli codziennie nim jeździsz, nie czekasz pół roku na wymianę oleju, prawda?

Pytanie 25

Uwzględniając dane zamieszczone w tabeli, określ czas wykonania wszystkich czynności podczas przeglądu drzwi przystankowych w dźwigu czteroprzystankowym z kabiną nieprzelotową.

Tabela: Przegląd – drzwi przystankowe
Lp.	Czynność	Czas [min]
1	Sprawdzanie ustawienia paneli drzwiowych	5
2	Sprawdzanie szczelin między panelami drzwi	5
3	Sprawdzanie szczelin między panelami i ościeżnicami	5
4	Sprawdzanie pionowości paneli	5
5	Sprawdzanie płynnego ruchu paneli	10
6	Sprawdzanie belki górnej	15
7	Sprawdzanie prowadników	5
8	Sprawdzanie czy drzwi zamykają się samoczynnie	5

A. 3 godziny 30 minut.

B. 3 godziny 35 minut.

C. 3 godziny 40 minut.

D. 3 godziny 45 minut.

Prawidłowe wyliczenie czasu przeglądu drzwi przystankowych w dźwigu czteroprzystankowym z kabiną nieprzelotową opiera się na dokładnym przemnożeniu wszystkich czynności z tabeli przez ilość pięter (czyli przystanków) – w tym przypadku przez cztery. Każda czynność z tabeli, niezależnie czy dotyczy ustawienia paneli, sprawdzania szczelin czy działania belek i prowadników, musi być wykonana na każdym przystanku osobno. Z mojego doświadczenia wynika, że to typowa praktyka branżowa – nie można sobie pozwolić na uogólnienie jednej czynności dla wszystkich drzwi naraz, bo każda para drzwi może mieć inne zużycie, luz albo po prostu być inaczej wyregulowana. Jeśli zsumujemy czasy z tabeli: 5 + 5 + 5 + 5 + 10 + 15 + 5 + 5 = 55 minut dla jednego przystanku. Mnożąc to przez 4, dostajemy 220 minut, czyli dokładnie 3 godziny i 40 minut. Tak się to przelicza w praktyce i właśnie na tyle szacuje się przeglądy w dokumentacji eksploatacyjnej dźwigów osobowych. Starannie wyliczony czas pozwala zaplanować serwis bez opóźnień i minimalizować przestoje windy. Warto zwrócić uwagę, że właśnie takie podejście do rozliczania czasu jest zgodne z wytycznymi producentów urządzeń dźwigowych oraz normami branżowymi, np. PN-EN 13015. Moim zdaniem, sumienne podejście do każdego przystanku osobno to klucz do bezpieczeństwa użytkowników i pewność, że żadna drobnostka nie zostanie przeoczona. Trzeba być skrupulatnym, bo nawet najsolidniej wyglądające drzwi mogą mieć ukryte mankamenty.

Pytanie 26

Tabela: Wykaz elementów zakwalifikowanych do wymiany
Typ elementu	Urządzenie dźwigowe
Typ elementu	Dźwig osobowy 1	Dźwig osobowy 2	Dźwig osobowy 3	Dźwig osobowy 4
Oświetlenie LED [szt.]	4	2	3	2
Prowadnik kabiny [szt.]	4	4	-	4
Prowadnik przeciwwagi [szt.]	2	-	2	2
Przycisk wezwań [szt.]	1	2	-	2

Jakie powinno być zapotrzebowanie na części zamienne, jeżeli liczbę zamawianych elementów każdego typu zwiększono o 2 szt. względem liczby elementów zakwalifikowanych do wymiany?

Tabela: Zapotrzebowanie na części zamienne
Oświetlenie LED [szt.]	Prowadnik kabiny [szt.]	Prowadnik przeciwwagi [szt.]	Przycisk wezwań [szt.]
11	12	6	5
12	14	6	5
13	14	8	7
14	13	8	7

A. Oświetlenie LED: 11 Prowadnik kabiny: 12 Prowadnik przeciwwagi: 6 Przycisk wezwań: 5

B. Oświetlenie LED: 12 Prowadnik kabiny: 14 Prowadnik przeciwwagi: 6 Przycisk wezwań: 5

C. Oświetlenie LED: 13 Prowadnik kabiny: 14 Prowadnik przeciwwagi: 8 Przycisk wezwań: 7

D. Oświetlenie LED: 14 Prowadnik kabiny: 13 Prowadnik przeciwwagi: 8 Przycisk wezwań: 7

To jest właśnie ten moment, kiedy dobrze zrozumiało się, o co chodziło w zadaniu! Klucz do poprawnej odpowiedzi leży w bardzo dokładnym doliczeniu zapotrzebowania na części zamienne, biorąc pod uwagę, że do każdej pozycji z wykazu elementów trzeba dodać 2 sztuki. Tabela na początku pokazuje ilości zakwalifikowane do wymiany – np. oświetlenia LED mamy: 4 + 2 + 3 + 2 = 11 sztuk do wymiany. Zgodnie z poleceniem zamawiamy o 2 więcej, czyli 13 sztuk. Analogicznie postępujemy z prowadnikami kabiny (4 + 4 + 0 + 4 = 12, potem +2 = 14), prowadnikami przeciwwagi (2 + 0 + 2 + 2 = 6, potem +2 = 8) i przyciskami wezwań (1 + 2 + 0 + 2 = 5, potem +2 = 7). Moim zdaniem w praktyce takie podejście – zamówienie z zapasem – jest bardzo rozsądne, bo często w rzeczywistości coś się uszkodzi podczas montażu, albo trzeba natychmiast wymienić jeszcze jeden element, który nie był pierwotnie przewidziany. Branża dźwigowa idzie właśnie w kierunku minimalizacji przestojów, a to oznacza, że zawsze lepiej mieć parę części więcej pod ręką niż potem czekać na dostawę. To standard, który spotykam zarówno w dokumentacjach projektowych, jak i zaleceniach producentów sprzętu – zawsze planować niewielki, rozsądny zapas. Inżynierowie z doświadczeniem od razu zwracają uwagę na braki i wiedzą, że takie praktyczne podejście po prostu się opłaca. Już sama umiejętność czytania tabeli i przeliczania sum, a następnie dodania zapasu zgodnie z wytycznymi, jest podstawą w codziennej pracy mechanika czy technika utrzymania ruchu. Moim zdaniem, jeśli ktoś ogarnia takie zadania, to spokojnie poradzi sobie z logistyką części na rzeczywistej inwestycji.

Pytanie 27

Ile wyniesie koszt wykonania przeglądu 12 sztuk schodów ruchomych, jeżeli czas wykonania czynności przeglądowych przy 1 urządzeniu wynosi 2 godziny, a koszt roboczogodziny pracownika jest równy 40,00 zł?

A. 480,00 zł

B. 840,00 zł

C. 960,00 zł

D. 1 020,00 zł

W tej sytuacji koszt wykonania przeglądu 12 schodów ruchomych został poprawnie wyliczony. W praktyce branżowej najważniejsze jest dokładne przemnożenie liczby urządzeń przez czas potrzebny na obsługę jednego z nich oraz przez stawkę za roboczogodzinę. Tutaj mamy 12 schodów, każdy wymaga 2 godziny pracy, co razem daje 24 roboczogodziny (12 x 2 = 24). Następnie tę liczbę mnożymy przez aktualny koszt jednej roboczogodziny, czyli 40 zł. Ostatecznie: 24 x 40 zł = 960 zł – to właśnie wychodzi. Takie podejście jest zgodne z zasadami kalkulacji kosztów w branży technicznej i szeroko stosowane przy wycenach usług serwisowych, nie tylko w przypadku schodów ruchomych. Moim zdaniem, bardzo ważne jest, żeby zawsze uwzględniać dokładną liczbę urządzeń i czasochłonność czynności, bo jeśli się to pominie, wycena jest kompletnie nietrafiona. Warto na marginesie dodać, że w realnych warunkach dochodzą często dodatkowe koszty — dojazdu, materiałów eksploatacyjnych czy dodatkowych czynności, ale tu pytanie dotyczy tylko podstawowej kalkulacji robocizny. Podobny model obliczeń stosuje się też przy przeglądach wind, platform czy urządzeń HVAC. Takie praktyczne podejście do liczenia kosztów bardzo się przydaje, bo pozwala oszacować budżet na utrzymanie ruchu i uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek podczas audytu finansowego czy przetargu.

Pytanie 28

Przed rozpoczęciem prac konserwacyjnych na dachu kabiny dźwigu osobowego należy sprawdzić działanie

A. wyłącznika krańcowego i przycisku bezpieczeństwa.

B. przycisków dyspozycji i łącznika oświetlenia awaryjnego.

C. wyłącznika końcowego i łącznika zatrzymania bezzwłocznego STOP.

D. łącznika zatrzymania bezzwłocznego STOP i przełącznika jazdy rewizyjnej.

Wybrana odpowiedź jest jak najbardziej trafna, bo właśnie łącznik zatrzymania bezzwłocznego STOP i przełącznik jazdy rewizyjnej są kluczowe przed wejściem na dach kabiny dźwigu osobowego. W praktyce każdy technik czy konserwator wie, że bezpieczeństwo w tym zawodzie to podstawa – prace na dachu kabiny są wyjątkowo niebezpieczne. Przełącznik jazdy rewizyjnej (inaczej tryb rewizyjny) służy do tego, by kabina mogła poruszać się tylko z ograniczoną prędkością i wyłącznie z dachu, pod bezpośrednią kontrolą osoby prowadzącej prace serwisowe. Dzięki temu nie ma ryzyka, że ktoś uruchomi windę z piętra czy z maszynowni. Łącznik zatrzymania bezzwłocznego STOP daje natomiast możliwość natychmiastowego zatrzymania ruchu kabiny w przypadku zagrożenia – to taki klasyk wśród urządzeń bezpieczeństwa. Zgodnie z normą PN-EN 81-20 oraz dobrymi praktykami, te dwa elementy są sprawdzane obowiązkowo – nie tylko dla formalności, ale realnie ratują zdrowie i życie. Moim zdaniem, nawet jeśli ktoś zna teorię, to dopiero podczas pracy docenia, jak ważne jest, by te zabezpieczenia były sprawne, zwłaszcza gdy na dachu dochodzi do różnych nieprzewidzianych sytuacji, takich jak zablokowanie drzwi czy nagłe ruszenie kabiny. W dobrych firmach konserwacyjnych zawsze jest lista kontrolna i bez potwierdzenia sprawności STOP-a i jazdy rewizyjnej nikt nie rusza na dach – lepiej poczekać, niż ryzykować wypadek. Warto pamiętać, że zaniedbanie tych czynności często prowadziło w przeszłości do poważnych zdarzeń, dlatego branża kładzie na nie taki nacisk. Dla własnego bezpieczeństwa nie można tego lekceważyć.

Pytanie 29

Skrzydła drzwi automatycznych dźwigu osobowego po rozpoczęciu zamykania i przejechaniu niewielkiego dystansu ponownie się otwierają. W celu usunięcia tej awarii konserwator powinien sprawdzić w pierwszej kolejności

A. rygiel.

B. krzywkę.

C. kurtynę świetlną.

D. kontakt drzwiowy.

Kurtyna świetlna to naprawdę kluczowy element bezpieczeństwa w nowoczesnych dźwigach osobowych. Jej zadaniem jest wykrywanie wszelkich przeszkód pojawiających się w świetle drzwi podczas ich zamykania. Jeśli tylko kurtyna zarejestruje, że coś – cokolwiek: dłoń, część garderoby, torba – znajduje się na jej linii, natychmiast wysyła sygnał do sterownika, by zahamować zamykanie i otworzyć drzwi ponownie. Moim zdaniem, właśnie dlatego przy każdej sytuacji, kiedy drzwi po lekkim zamknięciu zaraz się otwierają bez wyraźnej przyczyny, w pierwszej kolejności sprawdzamy kurtynę świetlną. Często spotyka się w praktyce, że wystarczy zwykłe zabrudzenie czujników, delikatne przestawienie lub pojawienie się drobnych zanieczyszczeń, by system uznał, że nadal coś blokuje przejazd. Branżowe dobre praktyki, np. wg wytycznych UDT czy zaleceń producentów, zalecają regularne czyszczenie i testowanie kurtyn, żeby unikać takich fałszywych alarmów. Poza tym, od strony bezpieczeństwa pasażerów, kurtyna świetlna ma najwyższy priorytet – to ona chroni przed przytrzaśnięciem i eliminuje ryzyko urazów. Warto pamiętać, że jej niesprawność lub fałszywe sygnały mogą skutkować nie tylko niewygodą użytkowania, ale też poważnymi konsekwencjami prawnymi dla właściciela dźwigu. Z mojego doświadczenia wynika, że zdecydowana większość takich awarii drzwi wynika właśnie z drobnych problemów z kurtyną, a nie z innymi elementami mechanizmu.

Pytanie 30

Wskaż poprawną kolejność wykonywania czynności podczas demontażu rolki górnej i rolki dociskającej drzwi kabinowych dźwigu.

Lp.	Czynności wykonywane podczas demontażu rolki górnej (1) i rolki dociskającej (2)
1.	Zdjąć panele drzwi
2.	Usunąć starą górną rolkę (1)
3.	Usunąć rolkę dociskającą (2)
4.	Wykręcić śruby mocowania rolek
5.	Usunąć śrubę mocowania górnej rolki

A. 1, 3, 5, 2, 4

B. 1, 4, 3, 5, 2

C. 3, 1, 5, 4, 2

D. 4, 1, 3, 5, 2

Super, że od razu złapałeś poprawną kolejność! W praktyce przy demontażu rolki górnej i dociskającej drzwi kabinowych dźwigu zachowanie właściwej sekwencji czynności jest mega ważne – nie tylko ze względu na efektywność pracy, ale przede wszystkim bezpieczeństwo i uniknięcie przypadkowych uszkodzeń. Najpierw zdejmujemy panele drzwi, bo one zasłaniają cały mechanizm i pozwalają dopiero potem zajrzeć do środka – bez tego ani rusz. Później odkręcamy śruby mocowania rolek – to kluczowe, bo bez poluzowania śrub nie ma szans na bezpieczne usunięcie rolek. Następnie usuwamy rolkę dociskającą, bo ta często blokuje dostęp do śruby mocującej górną rolkę. Dopiero gdy mamy lepszy dostęp, wykręcamy śrubę mocowania górnej rolki i na samym końcu usuwamy tę górną rolkę. Takie podejście nie tylko zgadza się z dobrymi praktykami branżowymi (np. wg wytycznych z norm PN-EN 81-20), ale po prostu ułatwia życie każdemu monterowi w terenie. Teoretycznie można by próbować inaczej, ale szybko wychodzą z tego kłopoty – paskudnie się walczy z trudno dostępnymi śrubami, można łatwo uszkodzić inne elementy drzwi. Moim zdaniem, kto raz zrobi starannie według tej kolejności, już nie będzie chciał próbować żadnych skrótów. Warto też pamiętać, że dokładność i porządek na stanowisku pracy podczas takich demontaży to podstawa i zawsze trzeba mieć na uwadze, żeby po wszystkim dokładnie sprawdzić, czy żaden element nie został poluzowany przypadkiem. W branży dźwigowej bezpieczeństwo i przewidywalność działań to absolutna podstawa.

Pytanie 31

Na rysunku przedstawiającym tabliczkę znamionową dźwigu budowlanego ramką w kolorze czerwonym oznaczono

A. masę.

B. model.

C. nośność maksymalną.

D. materiał konstrukcyjny kabiny.

Nośność maksymalna, czyli maksymalna masa ładunku, jaką dźwig może podnieść bezpiecznie, to absolutnie kluczowy parametr każdej maszyny tego typu. Na tabliczce znamionowej jest to zawsze mocno wyróżnione, bo użytkownik musi mieć tę informację na wyciągnięcie ręki. Przekroczenie tej wartości grozi poważnym uszkodzeniem dźwigu, a nawet katastrofą budowlaną – nie ma tu miejsca na eksperymenty czy „na oko”. W praktyce, jak się pracuje na budowie, operatorzy bardzo często zerkają właśnie na tę wartość, żeby nie narażać siebie i innych. Zgodnie z polskimi i europejskimi normami (np. PN-EN 14439), każdy dźwig budowlany musi mieć wyraźnie opisaną nośność maksymalną na trwałej tabliczce znamionowej. Szczerze mówiąc, bez tej informacji ciężko byłoby nawet zgłosić maszynę do odbioru przez UDT. Warto też pamiętać, że nośność nie zależy od tego, ile dźwig waży, ani jaki ma model – to czysta kwestia bezpieczeństwa użytkowania. Moim zdaniem, jeśli ktoś pracuje na budowie i nie zna tego parametru ze swojej maszyny, to naprawdę ryzykuje dużo więcej niż tylko opóźnienia na harmonogramie. Dobrą praktyką jest też regularne przypominanie ekipie, czym grozi łamanie tej zasady – bo wypadki niestety biorą się najczęściej z rutyny i nieuwagi.

Pytanie 32

Na rysunku przedstawiono zasadę pracy pompy

A. zębatej.

B. śrubowej.

C. łopatkowej.

D. geometrycznej.

Na rysunku widać dokładnie zasadę działania pompy zębatej - to jeden z podstawowych typów pomp stosowanych w hydraulice siłowej, przemyśle i motoryzacji. Kluczowym elementem są tu dwa zazębione koła zębate, które obracając się, przesuwają ciecz po obwodzie komórki, oddzielając stronę ssawną od tłocznej. Dzięki temu następuje przemieszczanie cieczy niemal bezpośrednio, z bardzo małą pulsacją, co jest ogromną zaletą przy zasilaniu układów ciśnieniowych. Te pompy są wyjątkowo niezawodne, proste konstrukcyjnie i stosunkowo tanie w eksploatacji. Moim zdaniem, to jedno z bardziej uniwersalnych rozwiązań – spotkasz je choćby w układach wspomagania kierownicy, maszynach rolniczych czy obrabiarkach. Zresztą, w wielu standardach branżowych (np. PN, ISO) znajdziesz zalecenia co do stosowania pomp zębatych w układach wymagających stabilnego przepływu i średnich ciśnień. Warto zauważyć, że pompy zębate ceni się także za odporność na zanieczyszczenia, choć przy bardzo wysokich wymaganiach co do czystości cieczy zaleca się stosowanie filtracji. Z doświadczenia wiem, że jeśli zależy Ci na prostocie, dostępności części i niezawodności, pompa zębata to bardzo dobry wybór.

Pytanie 33

W dzienniku konserwacji urządzenia dźwigowego nie jest odnotowywana przez konserwatora informacja dotycząca

A. kosztu za wykonanie usługi.

B. imienia i nazwiska konserwatora.

C. daty przeprowadzenia przeglądu.

D. numeru zaświadczenia kwalifikacyjnego.

W dzienniku konserwacji urządzenia dźwigowego odnotowuje się tylko te informacje, które bezpośrednio dotyczą utrzymania bezpieczeństwa i sprawności technicznej windy czy innego dźwigu. Koszt wykonania usługi, czyli wysokość zapłaty za przegląd czy naprawę, nie jest wpisywany do tego dokumentu. To nie jest informacja techniczna – nie wpływa na ocenę stanu urządzenia ani na historię jego serwisowania. Zresztą, w praktyce konserwator skupia się na tym, by precyzyjnie opisać czynności techniczne: datę przeglądu, co dokładnie zrobił, jakie ewentualne nieprawidłowości wykrył i jak je usunął, kto był obecny przy czynnościach oraz jakie miał uprawnienia. Oczywiście, imię, nazwisko konserwatora i numer jego zaświadczenia kwalifikacyjnego są obowiązkowe – to podstawa, żeby potwierdzić, że czynności wykonała osoba z odpowiednimi uprawnieniami. Generalnie branża kładzie nacisk na transparentność i bezpieczeństwo, a nie na aspekty finansowe, które są rozliczane osobno, w ramach faktur czy umów serwisowych. Moim zdaniem to dobrze, bo dziennik jest potem podstawą do analizy technicznej urządzenia, a nie rozliczeń finansowych. W codziennej praktyce widzę, że jeśli ktoś wpisuje tam cokolwiek o kosztach, to popełnia ewidentny błąd formalny, bo taka informacja jest po prostu zbędna z punktu widzenia inspekcji czy audytu UDT.

Pytanie 34

Jeżeli instrukcja eksploatacji urządzenia dźwigowego nie podaje terminów przeglądów konserwacyjnych, powinny być one wykonywane zgodnie z

A. kolejnością zgłoszeń użytkowników urządzeń dźwigowych.

B. planem pracy opracowanym przez konserwatora urządzeń dźwigowych.

C. planem konserwacji urządzeń w budynku wyposażonym w urządzenia dźwigowe.

D. przepisami prawa w zakresie warunków eksploatacji urządzeń transportu bliskiego.

W przypadku, gdy instrukcja eksploatacji urządzenia dźwigowego nie określa terminów przeglądów konserwacyjnych, obowiązkowo stosujemy zapisy przepisów prawa, które dotyczą warunków eksploatacji urządzeń transportu bliskiego, takich jak dźwigi osobowe czy towarowe. Prawo jasno reguluje częstotliwość i zakres przeglądów technicznych, żeby urządzenia były bezpieczne w użytkowaniu. Moim zdaniem to jest całkiem logiczne, bo nie można zostawić takich decyzji wyłącznie użytkownikowi czy konserwatorowi – ryzyko jakiejś usterki czy nawet wypadku byłoby wtedy znacznie większe. W praktyce wygląda to tak: nawet jeśli producent nie napisał terminu konserwacji, to i tak konserwator lub właściciel budynku musi zerknąć do odpowiednich rozporządzeń, na przykład Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie eksploatacji urządzeń transportu bliskiego. Tam są konkretne wytyczne – np. przegląd dźwigu osobowego nie rzadziej niż raz na miesiąc (chyba że producent mówi inaczej). To bardzo ważne, bo zapewnia jednolity poziom bezpieczeństwa wszędzie – zarówno w blokach mieszkalnych, jak i w galeriach handlowych. Takie podejście to już standard branżowy, a świadomość tych przepisów jest jednym z głównych filarów profesjonalnej eksploatacji i konserwacji dźwigów.

Pytanie 35

Ile dzienników konserwacji powinien założyć i prowadzić właściciel budynku, w którym zamontowane są dwa ciągi schodów ruchomych i trzy dźwigi?

A. 1 dziennik.

B. 2 dzienniki.

C. 3 dzienniki.

D. 5 dzienników.

To jest dokładnie to, czego wymaga się od właściciela budynku w praktyce. Każde urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu powinno posiadać osobny dziennik konserwacji. Czyli, jeśli w budynku są dwa ciągi schodów ruchomych i trzy dźwigi, to razem daje nam pięć urządzeń i tym samym pięć dzienników. Osobny dziennik dla każdego urządzenia pozwala nie tylko na precyzyjną dokumentację wszystkich wykonanych czynności konserwacyjnych, napraw i przeglądów, ale również ułatwia organom dozoru technicznego przeprowadzanie kontroli. Z autopsji wiem, że inspektorzy zawsze zwracają na to uwagę. Warto pamiętać, że zgodnie z prawem, np. Rozporządzeniem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r., każdy dźwig czy schody ruchome są traktowane jak odrębne urządzenie. Z praktycznego punktu widzenia – mając osobny dziennik, łatwiej jest wykazać, że dbało się o bezpieczeństwo użytkowników i spełniało wszystkie obowiązki jako właściciel. Spotkałem się nieraz z sytuacjami, gdy brak osobnego dziennika kończył się problemami podczas odbioru technicznego lub w razie nieszczęśliwego wypadku. To po prostu standard branżowy – lepiej mieć wszystko poukładane, bo potem nie ma niepotrzebnych nerwów. Moim zdaniem to najprostsze i najbezpieczniejsze rozwiązanie.

Pytanie 36

Zgodnie z informacjami zamieszczonymi w wyciągu z Rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176 w zakresie dokonywania pomiarów rezystancji, badaniu co dwa lata podlegają urządzenia pracujące

Wyciąg z Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii
z dnia 30 października 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 2176)

2) pomiarów rezystancji uziemień roboczych i ochronnych, o ile są stosowane, oraz ochrony przeciwporażeniowej nie rzadziej niż:
a) raz w roku - dla urządzeń:
- pracujących na otwartym powietrzu lub w pomieszczeniach o dużej wilgotności, gorących lub z wyziewami żrącymi,
- służących do przemieszczania osób,
b) raz na dwa lata - dla urządzeń pracujących w warunkach innych niż wymienione w lit. a,

A. w pomieszczeniach z wyziewami żrącymi.

B. w pomieszczeniach o dużej wilgotności.

C. w innych warunkach niż wymienione.

D. na otwartym powietrzu.

To pytanie świetnie obrazuje, jak ważne jest czytanie przepisów z uwagą i zrozumieniem, zwłaszcza jeśli chodzi o bezpieczeństwo elektryczne. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii, pomiary rezystancji uziemień urządzeń pracujących w warunkach zwykłych, czyli w innych niż te wymienione jako szczególne (czyli otwarte powietrze, pomieszczenia o dużej wilgotności, z wyziewami żrącymi czy urządzenia do przemieszczania osób), wykonuje się nie rzadziej niż raz na dwa lata. Czyli wszędzie tam, gdzie nie ma dodatkowego zagrożenia wynikającego z wilgoci, czynników chemicznych czy warunków atmosferycznych. Moim zdaniem taka regularność kontroli jest wystarczająca w typowych warunkach biurowych czy magazynowych, gdzie nie spodziewamy się gwałtownego pogorszenia stanu instalacji. Dobrą praktyką jest oczywiście nie ograniczać się tylko do minimalnych wymagań – jeżeli coś wzbudza naszą wątpliwość, np. pojawiają się uszkodzenia czy zmiany w instalacji, warto zrobić pomiar od razu. Z mojego doświadczenia wynika, że w wielu zakładach właśnie takie przypadki decydują o zwiększeniu częstotliwości kontroli, choć prawo na to nie wymusza. Warto pamiętać, że urządzenia eksploatowane w warunkach standardowych, objęte tym dwuletnim cyklem, to np. większość instalacji wewnętrznych w budynkach użyteczności publicznej. To pozwala zoptymalizować koszty i czas pracy, a jednocześnie mieć pewność, że poziom bezpieczeństwa pozostaje na właściwym poziomie. Taka selektywność to podstawa praktycznego podejścia do nadzoru nad eksploatacją urządzeń elektrycznych.

Pytanie 37

Do wymiany uszkodzonego przycisku awaryjnego zatrzymywania schodów ruchomych należy wybrać element zamieszczony na rysunku

A. Rysunek 1

B. Rysunek 2

C. Rysunek 3

D. Rysunek 4

Wybór przycisku pokazanym na rysunku 4 jest zdecydowanie najbardziej sensowny w kontekście wymiany przycisku awaryjnego zatrzymania schodów ruchomych. Przycisk ten charakteryzuje się dużą, wyraźną powierzchnią roboczą koloru czerwonego, często z dodatkową blokadą mechaniczną (tzw. grzybek), co jest standardem w systemach bezpieczeństwa zgodnie z normami PN-EN 60204-1 oraz ISO 13850. Takie rozwiązanie zapewnia natychmiastową i bezbłędną identyfikację funkcji przycisku nawet w sytuacjach stresowych – to naprawdę ważne w miejscach publicznych czy zakładach przemysłowych. Przycisk typu „grzybek” jest wymagany przy urządzeniach, gdzie szybkie odcięcie zasilania może zapobiec tragedii, szczególnie na schodach ruchomych, gdzie liczy się każda sekunda. Z mojego doświadczenia wynika, że stosowanie innych typów przycisków, które nie spełniają tych wyśrubowanych wymagań dotyczących widoczności i łatwości użycia, to po prostu proszenie się o kłopoty. Moim zdaniem warto zwracać uwagę na obecność certyfikatów (np. CE) i konstrukcję pozwalającą na łatwą dezaktywację. Warto pamiętać: bezpieczeństwo ludzi to nie miejsce na kompromisy – i branżowe standardy w tej kwestii są jednoznaczne. W praktyce wymiana na taki typ przycisku daje nie tylko zgodność z przepisami, ale i codzienny spokój.

Pytanie 38

Na ilustracji przedstawiono maszynę przeznaczoną do

A. smarowania stopni.

B. frezowania schodów ruchomych.

C. czyszczenia schodów ruchomych.

D. kasowania luzów między stopniami.

To jest właśnie maszyna do czyszczenia schodów ruchomych, czyli tzw. automatyczny szorowarko-odkurzacz przeznaczony do pracy na specyficznej powierzchni stopni. Wbrew pozorom, schody ruchome są wyjątkowo wymagające pod względem utrzymania czystości, bo gromadzą ogromne ilości kurzu, tłuszczu, a nawet drobnych odpadków, które dostają się w szczeliny i rowki. Z mojego doświadczenia wynika, że ręczne czyszczenie schodów ruchomych praktycznie nie daje efektów – zawsze zostaje warstwa brudu. Tego typu maszyny mają specjalnie wyprofilowane, szczotkowe moduły czyszczące, które dokładnie dopasowują się do kształtu stopni i wyciągają brud nawet z trudno dostępnych miejsc. W branży transportowej, np. w metrze, czyszczenie schodów ruchomych tymi urządzeniami jest absolutnym standardem i praktycznie wymogiem zgodnym z dobrymi praktykami eksploatacyjnymi oraz normami higieny, np. według wytycznych producentów schodów ruchomych. Czyste stopnie nie tylko wpływają na wizerunek miejsca, ale też zmniejszają ryzyko poślizgnięcia oraz awarii mechanizmu. Moim zdaniem, znajomość obsługi tych maszyn to praktyczny wymóg dla konserwatorów obiektów użyteczności publicznej.

Pytanie 39

Usługa konserwacji dźwigu kosztuje netto 1000 zł. Ile wyniesie koszt brutto tej usługi, jeżeli wiadomo, że stawka VAT na wykonanie usługi wynosi 23%?

A. 1 100,00 zł

B. 1 130,00 zł

C. 1 230,00 zł

D. 1 330,00 zł

Wybrana odpowiedź jest jak najbardziej prawidłowa. W przypadku usług takich jak konserwacja dźwigu, standardowo stosuje się stawkę VAT w wysokości 23%. Aby poprawnie wyliczyć koszt brutto, należy dodać do ceny netto odpowiedni procent podatku. W tym przypadku 1000 zł netto powiększamy o 23%, czyli 1000 zł * 0,23 = 230 zł. Całkowity koszt brutto to więc 1000 zł + 230 zł, co daje 1230 zł. To prosta matematyka, ale często się zdarza, że ktoś myli się przy tych obliczeniach, szczególnie gdy ma do czynienia z innymi stawkami VAT. W praktyce, umiejętność szybkiego przeliczania netto na brutto jest bardzo potrzebna – czy to w kontaktach z klientem, czy przy fakturowaniu. W branży technicznej, np. podczas przygotowywania kosztorysów, błędne wyliczenie VAT może prowadzić do poważnych nieporozumień lub nawet strat finansowych. Moim zdaniem warto zapamiętać ten wzór i od razu sprawdzać, czy stawka VAT została poprawnie uwzględniona, bo czasem spotyka się również usługi z innymi stawkami, np. 8% czy 5%, zależnie od rodzaju działalności. Niemniej jednak, dla konserwacji dźwigu nie ma tu wątpliwości – 23% i gotowe. Takie rzeczy mogą wydawać się oczywiste, ale to właśnie na nich opiera się codzienna praktyka zawodowa i dobra współpraca z klientem czy księgowością.

Pytanie 40

Zgodnie z danymi zawartymi w Wyciągu z dokumentacji modernizacji windy w budynku użyteczności publicznej po przeprowadzonej modernizacji windy kaseta sterownicza będzie posiadała

Wyciąg z dokumentacji modernizacji windy w budynku użyteczności publicznej
		Przed modernizacją	Po modernizacji
15	Drzwi kabinowe	automatyczne, centralne, dwupanelowe z napędem falownikowym wymiary 1100×2000 mm wykonane ze stali malowanej zabezpieczone kurtyną świetlną	automatyczne, centralne. dwupanelowe z napędem falownikowym wymiary 1100×2000 mm wykonane ze stali malowanej zabezpieczone kurtyną świetlną
16	Drzwi szybowe	automatyczne, centralne, dwupanelowe wymiary 1100×2000 mm wykonane ze stali oklejanej	automatyczne, centralne, dwupanelowe wymiary 1100×2000 mm wykonane ze stali malowanej
17	Kasety: wezwań i dyspozycji	przyciski o wymiarach 38×38 mm pokrywy wykonane z aluminium kasety umieszczone na ścianie i na wysokości umożliwiającej obsługę przez osoby niepełnosprawne	przyciski o wymiarach części roboczej nie mniejszych niż 45×45 mm z grafiką Braille'a pokrywy wykonane ze stali malowanej - kolor kontrastowy do koloru powierzchni przycisków kasety umieszczone w ościeżnicy drzwi szybowych lub na ścianie na wysokości umożliwiającej obsługę przez osoby niepełnosprawne

A. pokrywę wykonaną z aluminium.

B. pokrywę wykonaną ze stali malowanej.

C. przyciski o wymiarach nie mniejszych niż 44x44 mm.

D. przyciski o wymiarach nie mniejszych niż 38x38 mm.

Odpowiedź jest zgodna z danymi w dokumentacji, bo po modernizacji windy kaseta sterownicza faktycznie posiada pokrywę wykonaną ze stali malowanej. To rozwiązanie ma kilka bardzo istotnych zalet praktycznych. Stal malowana zapewnia znacznie lepszą odporność na korozję niż surowe aluminium, zwłaszcza w miejscach publicznych, gdzie warunki bywają trudne – wilgoć, zmiany temperatur czy intensywna eksploatacja. Z mojego doświadczenia wynika też, że malowana stal wygląda bardziej estetycznie przez dłuższy czas, łatwiej ją utrzymać w czystości i ewentualnie odświeżać czy malować ponownie. W branży dąży się do tego, by elementy dotykowe były trwałe, odporne na zarysowania i łatwe do dezynfekcji, co przy stali malowanej wypada naprawdę dobrze. Standardy dotyczące dostępności i bezpieczeństwa wyraźnie preferują materiały o wysokiej trwałości i kontrastowości – malowana stal wpisuje się w te wymagania lepiej niż aluminium. Ważne też, że takie rozwiązanie pomaga w utrzymaniu spójności wizualnej z resztą windy, bo drzwi i inne elementy są również wykonane ze stali malowanej. Uważam, że to jedno z tych rozwiązań, które na pierwszy rzut oka wydają się drobiazgiem, a w praktyce robią dużą różnicę dla bezpieczeństwa i trwałości windy.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej