Wyniki egzaminu

Prawidłowo wskazany skutek wrodzonego niedosłuchu jednostronnego to zaburzenia artykulacyjne, w tym bardzo typowe seplenienie boczne. Jednostronne uszkodzenie słuchu u dziecka powoduje, że informacja akustyczna z jednej strony jest stale zniekształcona albo słabsza, więc rozwój percepcji fonemów, zwłaszcza spółgłosek szczelinowych i ciszących (s, z, sz, ż, ć, dź itd.), przebiega gorzej. W praktyce klinicznej logopedzi i audiolodzy często obserwują, że dzieci z utrwalonym niedosłuchem jednostronnym mają problem z precyzyjnym miejscem artykulacji – język „ucieka” na bok, pojawia się przepływ powietrza bocznie i właśnie seplenienie boczne. Moim zdaniem to jest taki klasyczny przykład, gdzie subtelne zaburzenie odbioru dźwięku przekłada się na nieprawidłowy wzorzec artykulacyjny. W dobrych praktykach postępowania (np. zalecenia towarzystw audiologicznych i logopedycznych) podkreśla się konieczność wczesnej diagnostyki słuchu u noworodków i niemowląt oraz objęcia dzieci z niedosłuchem jednostronnym obserwacją logopedyczną. W szkole czy przedszkolu warto zwracać uwagę na wymowę spółgłosek szczelinowych i nawyki artykulacyjne – im wcześniej wdrożona terapia logopedyczna i trening słuchowo–artykulacyjny, tym większa szansa na korekcję seplenienia bocznego. W praktyce protetyka słuchu taka wiedza pomaga przy kwalifikacji do aparatowania ucha gorzej słyszącego, do systemów CROS/BiCROS czy przy planowaniu rehabilitacji słuchowej, bo spodziewamy się nie tylko problemów z lokalizacją dźwięku, ale też właśnie z jakością artykulacji.

W próbie SISI rzeczywiście prosimy pacjenta o sygnalizowanie chwilowego przyrostu głośności tonu. To badanie jest klasycznym testem nadprogowym, używanym w audiologii do oceny tzw. rekrutacji, czyli nienormalnie szybkiego narastania głośności przy niewielkim zwiększaniu natężenia dźwięku. W praktyce wygląda to tak, że podajemy ton ciągły na poziomie mniej więcej 20 dB powyżej progu słyszenia pacjenta, a następnie co kilka sekund dodajemy bardzo mały impuls, zwykle 1 dB. Zadaniem badanego jest nacisnąć przycisk albo zgłosić, kiedy usłyszy to krótkie „podgłośnienie”. U osób z uszkodzeniem ślimakowym (np. niedosłuch czuciowo-nerwowy z rekrutacją) pacjent bardzo często wychwytuje te 1‑decybelowe przyrosty. Natomiast przy niedosłuchu przewodzeniowym albo uszkodzeniu pozaślimakowym (np. nerwu VIII) czułość na tak małe zmiany głośności jest dużo gorsza. Dlatego właśnie w wytycznych diagnostycznych test SISI jest zaliczany do badań nadprogowych różnicowych i służy do różnicowania typu niedosłuchu – pomaga odróżnić uszkodzenie ślimaka od uszkodzeń pozaślimakowych. W porządnej pracowni protokół badania jest standaryzowany: odpowiednio dobrana częstotliwość (najczęściej 1 lub 2 kHz), stały poziom tonu podstawowego, określona liczba prezentacji przyrostów, a wynik podaje się w procentach poprawnych wskazań. Moim zdaniem warto też kojarzyć próbę SISI z innymi testami nadprogowymi, jak próba Fowler’a (LLL) czy audiometria Békésy’ego – razem dają dużo pełniejszy obraz funkcji słuchowych niż sama audiometria tonalna progowa. Dobrą praktyką jest interpretowanie wyniku SISI zawsze w kontekście całego badania audiologicznego, a nie w oderwaniu od typu krzywej audiometrycznej, tympanometrii czy wyników prób stroikowych.