Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik pojazdów samochodowych
  • Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
  • Data rozpoczęcia: 5 maja 2026 23:30
  • Data zakończenia: 6 maja 2026 00:04

Egzamin zdany!

Wynik: 37/40 punktów (92,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe
Analiza przebiegu egzaminu- sprawdź jak rozwiązywałeś pytania
Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Na rysunku przedstawiono sposób

Ilustracja do pytania
A. wymiany filtra oleju.
B. demontażu koła pasowego.
C. blokowania wału korbowego.
D. regulacji wydajności pompy oleju.
Demontaż koła pasowego to całkiem istotny etap przy konserwacji silnika. Ten ściągacz do kół pasowych, co go widzisz na rysunku, to narzędzie, bez którego ciężko by było to zrobić. Działa tak, że siła rozkłada się równomiernie, przez co zmniejsza się ryzyko uszkodzenia koła pasowego albo wału. Przykładowo, przy wymianie paska klinowego najpierw trzeba zdjąć koło pasowe, więc to narzędzie jest naprawdę przydatne. W branży motoryzacyjnej zaleca się jego użycie, co pomaga przeprowadzić serwis bezpiecznie i sprawnie. Pamiętaj też o smarowaniu gwintów ściągacza, bo to zapobiega zatarciom i ułatwia demontaż. A tak w ogóle, to zawsze warto upewnić się, że silnik jest wyłączony, a auto stoi stabilnie przed przystąpieniem do demontażu, bo to zwiększa bezpieczeństwo pracy.

Pytanie 2

Jakiego rodzaju parametr opisuje zapis 100A (Amper)?

A. Lepkości cieczy
B. Natężenia prądu
C. Napięcia prądu
D. Temperatury cieczy
Odpowiedź 'Natężenia prądu' jest poprawna, ponieważ zapis 100A odnosi się bezpośrednio do wartości natężenia prądu elektrycznego, które mierzone jest w amperach (A). Natężenie prądu definiuje ilość ładunku elektrycznego przepływającego przez punkt w obwodzie w jednostce czasu. W praktyce, zrozumienie natężenia prądu jest kluczowe w wielu zastosowaniach inżynieryjnych i elektronicznych, np. przy projektowaniu obwodów elektrycznych, w których należy zapewnić, aby przekroje przewodów były odpowiednie do przewodzenia określonego natężenia prądu bez ryzyka przegrzania. Standardy takie jak IEC 60228 dotyczące przewodów elektrycznych zawierają szczegółowe wytyczne dotyczące doboru przekrojów przewodów w zależności od natężenia prądu. Warto również zauważyć, że w systemach zasilania, takich jak instalacje domowe czy przemysłowe, natężenie prądu ma kluczowe znaczenie dla obliczania mocy elektrycznej, co jest niezbędne do prawidłowego doboru urządzeń oraz zabezpieczeń elektrycznych.

Pytanie 3

Do określenia bicia bocznego tarczy sprzęgła należy użyć

A. średnicówki mikrometrycznej.
B. czujnika zegarowego.
C. diagnoskopu.
D. mikrometru.
Do sprawdzenia bicia bocznego tarczy sprzęgła stosuje się czujnik zegarowy, bo to przyrząd właśnie do pomiaru bardzo małych odchyłek kształtu i bicia elementów obracających się. Mocuje się go na stabilnym statywie lub specjalnym uchwycie, a końcówkę pomiarową opiera się o powierzchnię tarczy. Następnie obraca się wałem lub piastą i obserwuje wychylenie wskazówki. To wychylenie pokazuje, ile tarcza „bije” na boki. W praktyce warsztatowej przyjmuje się konkretne wartości graniczne bicia bocznego tarczy sprzęgła – zwykle rzędu dziesiątych lub setnych milimetra, zależnie od dokumentacji producenta. Jeśli bicie jest za duże, może powodować szarpanie przy ruszaniu, drgania pedału sprzęgła, a nawet przyspieszone zużycie okładzin i łożysk. Czujnik zegarowy pozwala to obiektywnie zmierzyć, a nie tylko „na oko” ocenić. Moim zdaniem, kto raz porządnie pomierzył bicie czujnikiem, ten już później nie ufa samemu przykładaniu liniału czy innych domowych metod. W profesjonalnych serwisach, szczególnie przy sprzęgłach w pojazdach ciężarowych lub maszynach roboczych, pomiar czujnikiem zegarowym jest praktycznie standardem procedury przy montażu nowej tarczy lub przy diagnostyce problemów z przeniesieniem napędu. Dodatkowo ten sam czujnik wykorzystasz do kontroli bicia koła zamachowego, tarcz hamulcowych, felg czy nawet ustawiania luzów osiowych wałów – więc to bardzo uniwersalne narzędzie pomiarowe w układzie napędowym i nie tylko.

Pytanie 4

W przypadku stwierdzenia uszkodzenia przegubu kulowego półosi napędowej, należy

A. zastosować galwanizację.
B. wymienić go na nowy.
C. zastosować napawanie.
D. poddać go naważaniu.
W przypadku przegubu kulowego półosi napędowej obowiązuje bardzo prosta, ale ważna zasada: jeśli stwierdzisz jego uszkodzenie, element traktuje się jako nienaprawialny i wymienia na nowy. Przegub pracuje w bardzo trudnych warunkach – przenosi duże momenty obrotowe, pracuje pod zmiennym kątem, często przy pełnym skręcie kół i dodatkowo jest narażony na uderzenia, drgania i zanieczyszczenia. Każde zużycie bieżni, kulek czy koszyka powoduje luzy, stuki przy ruszaniu i skręcaniu oraz ryzyko nagłego uszkodzenia podczas jazdy. Z mojego doświadczenia, jeśli przegub już hałasuje, to jego powierzchnie robocze są tak wypracowane, że żadna sensowna regeneracja w warunkach warsztatowych nie zapewni pierwotnej wytrzymałości i dokładności pasowań. Producenci pojazdów i dostawcy części wprost zalecają wymianę uszkodzonego przegubu lub całej półosi na nową lub fabrycznie regenerowaną, ale na poziomie specjalistycznej linii technologicznej, a nie przez „łatanie” starego elementu. W praktyce warsztatowej robi się tak: diagnoza na podstawie objawów i oględzin (stan osłony, wycieki smaru, luzy, odgłosy), demontaż półosi, wymiana samego przegubu lub kompletnej półosi, nowy smar i nowa osłona, a na końcu jazda próbna. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami serwisowymi, normami bezpieczeństwa i zwykłą logiką – element kluczowy dla przeniesienia napędu i bezpieczeństwa jazdy nie może być „łataną loterią”, tylko musi mieć pewną i przewidywalną trwałość.

Pytanie 5

SEFI (SFI) to system wtryskowy

A. bezpośredni
B. gaźnikowy
C. wielopunktowy sekwencyjny
D. jednopunktowy
Odpowiedź "wielopunktowego sekwencyjnego" jest poprawna, ponieważ SEFI (SFI) odnosi się do systemu wtrysku paliwa, który jest powszechnie używany w nowoczesnych silnikach spalinowych. Systemy wielopunktowego wtrysku paliwa (MPI) charakteryzują się tym, że każdy cylinder silnika ma osobny wtryskiwacz, co pozwala na precyzyjne dawkowanie paliwa. Taki układ wtrysku zwiększa efektywność spalania oraz redukuje emisję szkodliwych substancji. Praktyczne zastosowanie tego typu systemu można zaobserwować w pojazdach osobowych, które muszą spełniać coraz bardziej rygorystyczne normy emisji spalin. Dodatkowo, wtrysk sekwencyjny umożliwia optymalizację mieszanki paliwowo-powietrznej na podstawie warunków pracy silnika, co przekłada się na lepszą dynamikę jazdy oraz oszczędność paliwa. Standardy, takie jak Euro 6, wymagają stosowania nowoczesnych systemów wtrysku, co czyni SEFI istotnym elementem nowoczesnych technologii motoryzacyjnych.

Pytanie 6

W celu naprawienia otworu, który podczas użytkowania stracił swój nominalny wymiar, powinno się wykorzystać

A. spawanie
B. kucie
C. tulejowanie
D. nitowanie
Tulejowanie to taki sprytny sposób na naprawę otworów, które straciły swoje wymiary przez długotrwałe użytkowanie. W tym procesie wkłada się tuleje do środka otworów, co pozwala na przywrócenie ich właściwej średnicy. Można to spotkać w takich branżach jak przemysł maszynowy czy motoryzacyjny, gdzie dokładność wymiarów jest bardzo ważna. Na przykład, kiedy remontuje się bloki silników, to jeśli otwory na cylindry są uszkodzone, można zastosować tulejowanie, żeby zamontować nowe tłoki. Warto też wiedzieć, że standardy jak ISO 286 określają tolerancje wymiarowe, co ma duże znaczenie w tym procesie. Dobrze jest również pamiętać, żeby dobierać odpowiednie materiały tulei oraz dokładnie mierzyć przed i po naprawie. Tulejowanie to naprawdę fajna opcja, bo może zaoszczędzić czas i kasę w porównaniu do wymiany całych elementów, więc firmy chętnie z tego korzystają.

Pytanie 7

Po przeprowadzonej wymianie zaworów dolotowych silnika należy

A. frezować gniazda zaworowe.
B. sprawdzić sztywność sprężyn zaworowych.
C. sprawdzić szczelność zaworów.
D. odbezpieczyć zabezpieczenie trzonka zaworu.
Po wymianie zaworów dolotowych absolutnie kluczowe jest sprawdzenie ich szczelności, bo to właśnie od szczelnego przylegania grzybka zaworu do gniazda zależy sprężanie, moc silnika i jego trwałość. Nowy zawór wcale nie gwarantuje, że układ od razu jest szczelny – po montażu mogą wystąpić minimalne niedokładności pasowania, zabrudzenia, resztki pasty szlifierskiej albo drobne różnice w geometrii gniazda. Dlatego zgodnie z dobrą praktyką warsztatową i zaleceniami producentów silników, po każdej ingerencji w układ rozrządu i głowicę, zawory sprawdza się na szczelność. Robi się to np. metodą próby naftowej (zalanie kanału i obserwacja przecieków), przyrządem do próby głowic, albo przez pomiar ciśnienia sprężania po złożeniu silnika. W profesjonalnych serwisach stosuje się też próby podciśnieniowe specjalnymi przyssawkami. Z mojego doświadczenia, pominięcie tej kontroli kończy się potem narzekaniem klienta na brak mocy, nierówną pracę na biegu jałowym albo trudne rozruchy na ciepłym silniku. Sprawdzanie szczelności pozwala od razu wychwycić np. źle dotarte gniazdo, zabrudzenia lub niedokładne osadzenie zaworu po wymianie prowadnicy. To jest po prostu standard jakości – zanim założysz pokrywę zaworów i rozrząd, upewniasz się, że komora spalania jest maksymalnie szczelna. Dzięki temu nie trzeba drugi raz rozbierać głowicy i tracić czasu na poprawki, a silnik po uruchomieniu pracuje równo, osiąga nominalne ciśnienie sprężania i spełnia normy emisji spalin.

Pytanie 8

Przedstawiony na rysunku element należy do układu

Ilustracja do pytania
A. hamulcowego.
B. napędowego.
C. kierowniczego.
D. korbowego.
Poprawna odpowiedź to układ korbowy, w którego skład wchodzi korbowód, przedstawiony na rysunku. Korbowód jest kluczowym elementem silnika spalinowego, który przekształca ruch posuwisto-zwrotny tłoka w ruch obrotowy wału korbowego. Taki mechanizm pozwala na efektywne wykorzystanie energii generowanej w procesie spalania paliwa. Kiedy tłok porusza się w górę i w dół, korbowód obraca wał korbowy, co z kolei napędza inne komponenty silnika. W nowoczesnych silnikach korbowody wykonane są z materiałów o wysokiej wytrzymałości, co zapewnia ich długotrwałe użytkowanie i odporność na duże obciążenia. Korbowody są projektowane zgodnie z normami branżowymi, aby zapewnić optymalną wydajność i minimalizację drgań, co jest kluczowe dla trwałości silnika. Wiedza na temat układu korbowego jest istotna nie tylko dla inżynierów projektujących silniki, ale także dla mechaników samochodowych zajmujących się ich naprawą i konserwacją.

Pytanie 9

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 10

W celu pielęgnacji powłok lakierniczych karoserii samochodowej zaleca się użycie środków opartych na

A. alkoholu
B. olejach pochodzenia naftowego
C. olejach mineralnych
D. woskach
Preparaty na bazie wosków są najczęściej stosowane do konserwacji powłok lakierniczych nadwozi samochodowych ze względu na swoje właściwości ochronne i estetyczne. Woski, zarówno naturalne, jak i syntetyczne, tworzą na powierzchni lakieru warstwę ochronną, która zabezpiecza go przed działaniem czynników atmosferycznych, takich jak promieniowanie UV, woda, oraz zanieczyszczenia środowiskowe. Dzięki temu lakier dłużej zachowuje swoje właściwości estetyczne, a pojazd wygląda na zadbany. Przykładem zastosowania wosków mogą być regularne zabiegi pielęgnacyjne, które wykonuje się co kilka miesięcy, aby utrzymać samochód w odpowiednim stanie. Wosk tworzy również efekt hydrofobowy, co oznacza, że woda spływa z powierzchni, co minimalizuje ryzyko powstawania zarysowań i osadzania się brudu. W branży samochodowej preferowane są woski twarde, które zapewniają większą trwałość i odporność na ścieranie. Stosowanie produktów na bazie wosków jest zgodne z dobrymi praktykami w pielęgnacji lakierów.

Pytanie 11

Parownik stanowi składnik systemu

A. chłodzenia
B. wydechowego
C. smarowania
D. klimatyzacji
Parownik, jako jeden z kluczowych elementów systemu klimatyzacji, odgrywa fundamentalną rolę w procesie chłodzenia powietrza wewnętrznego. Działa na zasadzie odparowania czynnika chłodniczego, który w parowniku przyjmuje ciepło z otoczenia, co prowadzi do obniżenia temperatury powietrza. W praktyce oznacza to, że ciepłe powietrze z pomieszczenia przechodzi przez parownik, gdzie jest schładzane, a następnie wydmuchiwane z powrotem do wnętrza, co znacznie poprawia komfort użytkowników. W standardowych systemach klimatyzacyjnych, takich jak jednostki split czy centralne systemy wentylacji, parowniki są projektowane zgodnie z normami ASHRAE oraz ISO, co zapewnia ich wysoką efektywność energetyczną i niezawodność. Wiedza na temat działania parowników ma kluczowe znaczenie nie tylko dla inżynierów, ale także dla techników zajmujących się serwisowaniem systemów klimatyzacyjnych, ponieważ wszelkie problemy w ich funkcjonowaniu mogą prowadzić do obniżonej wydajności systemu oraz zwiększonego zużycia energii.

Pytanie 12

Po przeprowadzeniu analizy amortyzatorów tylnych pojazdu ustalono, że poziom tłumienia prawego wynosi 35%, a lewego 56%. Wyniki te sugerują, że

A. amortyzatory są całkowicie sprawne
B. prawy amortyzator powinien zostać wymieniony
C. należy zregenerować prawy amortyzator
D. konieczna jest wymiana obu amortyzatorów
Musisz wymienić oba amortyzatory, bo ich zdolność tłumienia jest za niska. Standardowo powinno być przynajmniej 50%, a prawy ma tylko 35%. To znacznie obniża jego efektywność, co później może wpłynąć na komfort jazdy i stabilność całego auta. Lewy amortyzator też nie jest idealny, bo choć ma 56%, to wciąż nie spełnia wymagań. W praktyce lepiej jest wymienić oba naraz, bo jak jeden działa słabo, to może to negatywnie wpływać na jazdę i sporadycznie przyspieszać zużycie innych części zawieszenia. Pamiętaj, amortyzatory są mega ważne dla bezpieczeństwa, więc lepiej je mieć w dobrym stanie, żeby nie narażać siebie i innych na drodze. Regularne sprawdzanie i wymiana amortyzatorów to klucz do zachowania dobrego stanu zawieszenia.

Pytanie 13

Ciśnienie definiujemy jako siłę działającą na jednostkę

A. wagi
B. gęstości
C. długości
D. powierzchni
Pojęcie ciśnienia jest często mylone z innymi właściwościami fizycznymi, co może prowadzić do błędnych wniosków. Odpowiedzi związane z długością, gęstością i wagą nie odnoszą się do definicji ciśnienia, które akcentuje zależność między siłą a powierzchnią. Długość nie ma wpływu na wartość ciśnienia, ponieważ to powierzchnia, na którą działa siła, jest kluczowa dla obliczeń. Gęstość, definiowana jako masa na jednostkę objętości, również nie ma związku z ciśnieniem, chociaż może oddziaływać na ciśnienie w kontekście płynów. Wiele osób myli pojęcia, nie dostrzegając, że ciśnienie to nie tylko wynik siły, ale również kontekstu, w którym ta siła działa, co prowadzi do nieporozumień. Podobnie, waga – będąca miarą siły grawitacji działającej na obiekt – nie jest tym samym, co ciśnienie. W rzeczywistości, choć waga może być użyta do obliczenia ciśnienia, jest tylko jednym z jego składników, a nie definicją. Tego rodzaju nieporozumienia mogą prowadzić do błędów w obliczeniach inżynieryjnych, co podkreśla znaczenie dokładnego rozumienia podstawowych pojęć w naukach przyrodniczych oraz ich właściwego stosowania w praktyce.

Pytanie 14

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 15

W trakcie wymiany wtryskiwaczy konieczne jest również zastąpienie

A. pierścieni uszczelniających wtryskiwacze
B. spinek zabezpieczających przewody powrotne
C. przewodów paliwowych wysokiego ciśnienia
D. przewodów paliwowych powrotnych
Wymiana pierścieni uszczelniających wtryskiwaczy jest kluczowym elementem podczas serwisowania układu wtryskowego. Te niewielkie komponenty mają za zadanie zapewnienie szczelności połączenia pomiędzy wtryskiwaczem a głowicą cylindrów, co jest niezwykle istotne dla prawidłowego funkcjonowania silnika. Uszkodzone lub zużyte pierścienie mogą prowadzić do wycieków paliwa, co w efekcie może powodować nieefektywne spalanie, zwiększenie emisji spalin, a także uszkodzenia silnika. Standardy branżowe, takie jak SAE (Society of Automotive Engineers), zalecają regularne sprawdzanie i wymianę tych uszczelek podczas serwisowania wtryskiwaczy, aby zapewnić ich prawidłowe działanie oraz długowieczność całego układu. Ważne jest również, aby używać wysokiej jakości zamienników, które odpowiadają specyfikacjom producenta, co zminimalizuje ryzyko awarii i zapewni optymalne parametry pracy silnika. Przykładowo, podczas wymiany wtryskiwaczy w silniku Diesla, nieprzestrzeganie zaleceń dotyczących wymiany pierścieni uszczelniających może prowadzić do kosztownych napraw związanych z uszkodzeniem pompy wtryskowej lub systemu wtryskowego.

Pytanie 16

Przed przystąpieniem do pomiaru składu spalin w silniku ZI należy

A. odłączyć akumulator
B. usunąć nagar z układu wydechowego silnika
C. rozgrzać silnik pojazdu do osiągnięcia temperatury roboczej
D. skalibrować dymomierz
Rozgrzewanie silnika pojazdu do temperatury eksploatacyjnej przed rozpoczęciem pomiaru składu spalin jest kluczowym krokiem, który zapewnia wiarygodność i dokładność uzyskiwanych wyników. Silniki spalinowe, w tym silniki ZI (zapłon iskrowy), osiągają optymalną efektywność operacyjną oraz właściwe parametry spalania dopiero po osiągnięciu określonej temperatury. W niskich temperaturach, w których silnik nie jest w pełni rozgrzany, proces spalania może być nieefektywny, co prowadzi do zwiększonej emisji szkodliwych substancji, takich jak tlenki azotu (NOx) czy węglowodory niespalone (HC). Praktyczne zastosowanie tej wiedzy jest szczególnie istotne podczas diagnostyki, kontroli emisji spalin oraz przeglądów technicznych. Zgodnie z normami jakości powietrza i przepisami dotyczącymi emisji spalin, takie jak Euro 6, pomiar powinien być przeprowadzany w warunkach rzeczywistych, co obliguje do uwzględnienia pracy silnika w normalnej temperaturze eksploatacyjnej, aby uzyskać rzetelne dane do analizy i oceny stanu technicznego pojazdu.

Pytanie 17

Na rysunku wałka głębokość rowka wykonanego pod wpust wynosi

Ilustracja do pytania
A. 8
B. 6
C. 40
D. 4
Głębokość rowka pod wpust na rysunku odczytuje się z przekroju poprzecznego A–A. Widać tam dwa najważniejsze wymiary: średnicę wałka Ø34 h7 oraz średnicę po dnie rowka 28−0,1. Różnica tych średnic wynosi 34 − 28 = 6 mm i to właśnie jest głębokość rowka mierzona w kierunku promieniowym. W praktyce zawsze patrzymy na to w ten sposób: ile materiału zostało „zebrane” z promienia wałka, żeby wpasować standardowy wpust. Takie oznaczenie jest zgodne z normami rysunku technicznego maszynowego i katalogami wpustów wg PN / ISO – dla danego wymiaru wałka dobiera się typowy wpust oraz odpowiadający mu rowek o określonej szerokości i głębokości. Moim zdaniem warto zapamiętać właśnie tę metodę: z przekroju odczytujesz średnicę nominalną wałka, średnicę po rowku i różnicę dzielisz przez dwa, jeżeli podane są średnice zewnętrzne i wewnętrzne, albo – tak jak tutaj – od razu dostajesz różnicę jako wymiar promieniowy. W praktyce warsztatowej przy frezowaniu rowka pod wpust na frezarce ustawiasz głębokość właśnie na te 6 mm względem powierzchni wałka, a potem dodatkowo kontrolujesz wymiar mikrometrem lub średnicówką, żeby nie osłabić nadmiernie wałka i żeby wpust miał właściwe pasowanie. Zbyt płytki rowek powoduje, że wpust wystaje ponad średnicę i nie da się poprawnie osadzić piasty, zbyt głęboki – osłabia wał i może prowadzić do pęknięć przy obciążeniu skrętnym. Dlatego poprawne odczytanie tych 6 mm z rysunku jest kluczowe przy obróbce wałków w napędach maszyn i pojazdów.

Pytanie 18

W systemie rozrządu silnika z hydrauliczną regulacją luzów zaworowych wykryto nieszczelność w regulatorach. Co należy w tej sytuacji zrobić?

A. uszczelnić przy użyciu dodatkowych uszczelek
B. regenerować metodą toczenia
C. zastąpić mechanizmami mechanicznymi
D. wymienić na nowe
Wymiana regulatorów na nowe jest konieczna w przypadku stwierdzenia nieszczelności, ponieważ uszkodzone elementy mogą prowadzić do nieprawidłowego działania układu rozrządu, co z kolei wpłynie na wydajność silnika oraz jego żywotność. Regulator hydrauliczny luzu zaworowego pełni kluczową rolę w automatycznym dostosowywaniu luzu zaworowego, co zapewnia optymalne działanie silnika. Nieszczelności mogą powodować utratę ciśnienia oleju, co skutkuje nieprawidłowym działaniem zaworów, a w dłuższej perspektywie może prowadzić do poważnych uszkodzeń silnika. Wymiana na nowe komponenty jest zgodna z najlepszymi praktykami branżowymi, które zalecają stosowanie oryginalnych części zamiennych, co zapewnia ich pełną kompatybilność oraz niezawodność. Warto również pamiętać, że do układów hydraulicznych stosuje się jedynie wysokiej jakości oleje, co dodatkowo wpływa na trwałość regulatorów. Wymiana uszkodzonych elementów na nowe to nie tylko środek zaradczy, ale również inwestycja w długoterminową efektywność silnika.

Pytanie 19

W serwisie samochodowym klient zgłosił problem związany z nadmiernym zużyciem wewnętrznych elementów bieżnika kół przednich. Jakie działanie powinien podjąć mechanik jako pierwsze?

A. zweryfikować sprawność amortyzatorów
B. sprawdzić, czy układ hamulcowy nie jest uszkodzony
C. sprawdzić, czy w układzie zawieszenia nie występują luzy
D. zamienić koła przednie stronami
Zamiana stronami kół przednich nie rozwiąże problemu nadmiernego zużycia bieżnika. Chociaż taka czynność może chwilowo zrównoważyć zużycie opon, nie eliminuje źródłowej przyczyny problemu. Zwykle, takie podejście jest symptomatyczne, a nie rozwiązuje problemu. Warto pamiętać, że przyczyny nierównomiernego zużycia opon mogą być związane z niewłaściwą geometrią kół, która z kolei jest konsekwencją uszkodzenia układu zawieszenia lub innych elementów pojazdu. Z kolei sprawdzenie układu hamulcowego w tej sytuacji, chociaż jest istotne dla ogólnego bezpieczeństwa, nie ma bezpośredniego wpływu na zużycie bieżnika, chyba że układ hamulcowy funkcjonuje w sposób nieprawidłowy, co przenosi się na stabilność pojazdu. Natomiast kontrola sprawności amortyzatorów, mimo że jest istotna, nie jest pierwszym krokiem, który powinien być podjęty w przypadku problemu z zużyciem opon. Amortyzatory wpływają na komfort jazdy i kontrolę nad pojazdem, jednak to układ zawieszenia w pierwszej kolejności powinien być sprawdzony, aby zidentyfikować luzy i inne potencjalne problemy, co jest zgodne z podejściem diagnostycznym i najlepszymi praktykami w serwisowaniu pojazdów.

Pytanie 20

W pojeździe z silnikiem wysokoprężnym przeprowadzono pomiar emisji spalin uzyskując następujące wyniki: CO – 0,4g/km; NOx – 0,19g/km; PM – 0,008g/km; HC-0,03g/km; HC+NOx – 0,28g/km. Na podstawie dopuszczalnych wartości przedstawionych w tabeli, można pojazd zakwalifikować do grupy spełniającej co najwyżej normę

Dopuszczalne wartości emisji spalin w poszczególnych normach EURO
dla pojazdów z silnikiem wysokoprężnym
emisja
[g/km]
EURO 1EURO 2EURO 3EURO 4EURO 5EURO 6
CO3,1610,640,50,50,5
HC-0,150,060,050,050,05
NOx-0,550,50,250,180,08
HC+NOx1,130,70,560,30,230,17
PM0,140,080,050,0090,0050,005
A. EURO 3
B. EURO 5
C. EURO 4
D. EURO 6
Prawidłowa odpowiedź to EURO 4, ponieważ wszystkie zmierzone wartości emisji spalin mieszczą się w dopuszczalnych limitach dla tej normy. Normy EURO są regulacjami prawnymi, które określają maksymalne poziomy emisji zanieczyszczeń do atmosfery dla pojazdów silnikowych. Każda norma ma swoje specyfikacje dotyczące różnych substancji, takich jak tlenek węgla (CO), tlenki azotu (NOx), cząstki stałe (PM) oraz węglowodory (HC). W kontekście normy EURO 4, dopuszczalne limity dla CO wynoszą 0,5 g/km, dla NOx 0,25 g/km, dla PM 0,025 g/km oraz dla HC 0,1 g/km. Zatem, pojazd spełnia te normy, ponieważ jego emisje są niższe od wskazanych wartości. Zastosowanie norm EURO w praktyce ma na celu redukcję zanieczyszczenia powietrza i ochronę zdrowia publicznego, co jest szczególnie istotne w kontekście rosnącej liczby pojazdów na drogach.

Pytanie 21

Częścią systemu chłodzenia nie jest

A. przekładnia ślimakowa
B. pompa wody
C. termostat
D. czujnik temperatury
Przekładnia ślimakowa nie jest elementem układu chłodzenia, ponieważ jej główną funkcją jest przekazywanie momentu obrotowego i zmiana kierunku obrotów w mechanizmach napędowych, a nie chłodzenie silników czy innych elementów maszyny. W układzie chłodzenia kluczowe są komponenty takie jak pompa wody, która cyrkuluje płyn chłodzący, czujnik temperatury, który monitoruje temperaturę płynu, oraz termostat, który reguluje przepływ płynu chłodzącego w zależności od temperatury silnika. Przekładnie ślimakowe znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach, ale nie w układach chłodzenia, co podkreśla ich specyfikę i zastosowanie w przekładniach mechanicznych. W praktyce, zastosowanie przekładni ślimakowej może być widoczne w napędach elektrycznych lub w mechanizmach, gdzie istotne jest uzyskanie dużego przełożenia przy małych wymiarach konstrukcyjnych.

Pytanie 22

Podczas kontroli czopów głównych wału korbowego zauważono, że wymiary czopów I, II i IV są zbliżone do wymiarów nominalnych, natomiast czop III został zakwalifikowany do szlifowania na wymiar naprawczy. Jak powinien przebiegać dalszy proces naprawy?

A. Szlifowanie czopa III na wymiar naprawczy i montaż z nominalnymi panewkami
B. Szlifowanie czopów II i III (współbieżnych) na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami
C. Szlifowanie czopa III na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami
D. Szlifowanie czopów I, II, III i IV na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami
Odpowiedź, w której sugeruje się szlifowanie czopów I, II, III i IV na wymiar naprawczy i montaż z nadwymiarowymi panewkami, jest poprawna, ponieważ uwzględnia stan wszystkich czopów wału korbowego. W przypadku, gdy jeden z czopów, w tym przypadku czop III, wymaga szlifowania, warto zadbać o to, aby pozostałe czopy również miały odpowiednie wymiary. Szlifowanie czopów na wymiar naprawczy pozwala na przywrócenie ich odpowiednich parametrów, co jest kluczowe dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania silnika. Zastosowanie nadwymiarowych panewków jest standardową praktyką w naprawie wałów korbowych, gdyż umożliwia dostosowanie względem szlifowanych czopów, co przyczynia się do ich dłuższej żywotności. Dobry mechanik powinien również przeprowadzić kontrolę wymiarów po szlifowaniu, aby upewnić się, że osiągnięto wymagane tolerancje. Ponadto, wdrożenie takich praktyk jest zgodne z normami producentów i branżowymi standardami, co potwierdza ich skuteczność w długofalowych naprawach silników.

Pytanie 23

Elementem odpowiedzialnym za wyrównanie prędkości obrotowych sprzęganych komponentów działających w mechanicznej skrzyni biegów jest

A. łożysko ślizgowe
B. synchronizator
C. sprzęgło cierne jednotarczowe
D. koło zębate skrzyni
Synchronizator to kluczowy element mechanizmów zmiany biegów w skrzyniach biegów, który odpowiada za wyrównanie prędkości obrotowych sprzęganych elementów, takich jak koła zębate. Jego głównym zadaniem jest umożliwienie gładkiej i bezwibracyjnej zmiany biegów poprzez minimalizowanie różnicy prędkości pomiędzy wałem wejściowym a kołem zębatym, które ma być załączone. Synchronizator działa na zasadzie tarcia, co pozwala na zsynchronizowanie prędkości obrotowej elementu, który ma być połączony z innym, przed ich mechanicznym sprzęgnięciem. W nowoczesnych skrzyniach biegów, synchronizatory są projektowane z użyciem materiałów o wysokiej wytrzymałości, aby zapewnić długoterminową niezawodność i efektywność działania. Przykładem zastosowania synchronizatora są skrzynie biegów w pojazdach osobowych, gdzie płynna zmiana biegów jest kluczowa dla komfortu jazdy oraz efektywności paliwowej. Standardy branżowe, takie jak ISO 9001, kładą nacisk na jakość komponentów, co w kontekście synchronizatorów ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i wydajności pojazdów.

Pytanie 24

Przekładnia napędowa z wykorzystaniem kół zębatych, wykorzystywana w mechanizmie rozrządu silnika, należy do grupy przekładni

A. śrubowych
B. ślimakowych
C. walcowych
D. hiperboidalnych
Napęd za pomocą kół zębatych, stosowany w układzie rozrządu silnika, rzeczywiście należy do grupy przekładni walcowych. Przekładnie te charakteryzują się tym, że moc jest przenoszona za pomocą zębów kół, które są osadzone na wałach. W silnikach spalinowych układ rozrządu jest kluczowym elementem, który synchronizuje ruch wału korbowego z zaworami, co pozwala na efektywne wciąganie powietrza i wydalanie spalin. Przykładem zastosowania przekładni walcowych są tradycyjne silniki, gdzie koła zębate o różnych średnicach pozwalają na precyzyjne dopasowanie prędkości obrotowej. Dzięki zastosowaniu przekładni walcowych, można uzyskać wysoką sprawność przenoszenia mocy oraz minimalizację luzów, co jest kluczowe dla niezawodności silnika. W branży motoryzacyjnej stosowanie przekładni walcowych jako elementu układu rozrządu jest standardem, co przekłada się na długowieczność i wydajność pojazdów.

Pytanie 25

W nowoczesnych silnikach benzynowych stopień sprężania wynosi około

A. 6:1
B. 11:1
C. 1:11
D. 1:6
Prawidłowa odpowiedź to 11:1, ponieważ właśnie taki rząd wielkości stopnia sprężania spotyka się w większości nowoczesnych silników benzynowych wolnossących. W uproszczeniu oznacza to, że objętość mieszanki w cylindrze przy dolnym martwym położeniu tłoka jest około 11 razy większa niż przy górnym martwym położeniu. Tak dobrany stopień sprężania jest kompromisem między sprawnością, mocą, kulturą pracy a odpornością na spalanie stukowe. Z mojego doświadczenia, w typowych autach osobowych widzi się dziś wartości około 10:1–12:1 dla benzyny, a w silnikach z bezpośrednim wtryskiem i zaawansowanym sterowaniem zapłonem potrafi być jeszcze wyższy, ale dalej w tym przedziale. W praktyce warsztatowej ta wiedza przydaje się przy ocenie wyników pomiaru ciśnienia sprężania – mechanik od razu kojarzy, że silnik o stopniu sprężania około 11:1 powinien dawać stosunkowo wysokie wartości ciśnienia w cylindrach i jeśli są mocno zaniżone, to szuka zużycia pierścieni, gładzi cylindrów lub nieszczelnych zaworów. Wyższy stopień sprężania poprawia sprawność cieplną silnika (lepsze wykorzystanie energii paliwa), ale wymaga paliwa o odpowiedniej liczbie oktanowej, właściwego kąta wyprzedzenia zapłonu i dobrze działającego układu chłodzenia. Producenci dobierają ten parametr tak, żeby silnik dobrze współpracował z paliwem 95 RON, nie stukał i jednocześnie spełniał normy emisji spalin. W nowoczesnych konstrukcjach ECU dodatkowo koryguje zapłon na podstawie czujnika spalania stukowego, co pozwala bezpiecznie wykorzystać stopień sprężania rzędu 11:1 w codziennej eksploatacji.

Pytanie 26

W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowego działania elementu przedstawionego na ilustracji należy

Ilustracja do pytania
A. skalibrować cewkę elektromagnesu.
B. zawsze wymienić go na nowy.
C. przekazać go do regeneracji.
D. przeprowadzić konserwację uszczelek.
Wtryskiwacz paliwa, przedstawiony na ilustracji, odgrywa kluczową rolę w systemie wtrysku silników spalinowych. Kiedy zauważamy jego nieprawidłowe działanie, regeneracja jest najczęściej zalecaną procedurą. Regeneracja wtryskiwaczy polega na ich oczyszczeniu oraz wymianie uszkodzonych elementów, co pozwala przywrócić ich pierwotne parametry robocze. To podejście jest korzystne z ekonomicznego i ekologicznego punktu widzenia; zamiast ponosić wysokie koszty związane z zakupem nowego wtryskiwacza, możemy odzyskać pełną funkcjonalność starego przy znacznie niższych kosztach. Warto również zauważyć, że regeneracja wtryskiwaczy jest zgodna z dobrymi praktykami branżowymi, które promują efektywne wykorzystanie zasobów. Przykłady zastosowania regeneracji obejmują wtryskiwacze stosowane w samochodach osobowych oraz ciężarowych, gdzie ich efektywność wpływa na emisję spalin oraz zużycie paliwa. W kontekście typowych usług w warsztatach samochodowych, regeneracja wtryskiwaczy jest powszechnie akceptowaną procedurą, która przyczynia się do obniżenia kosztów dla właścicieli pojazdów przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości pracy silnika.

Pytanie 27

Symbol 16V wskazuje na

A. silnik rzędowy z szesnastoma cylindrami
B. silnik widlasty z szesnastoma cylindrami
C. silnik Wankla
D. silnik szesnastozaworowy
Oznaczenie silnika 16V odnosi się do liczby zaworów w każdej głowicy cylindrów silnika, co w przypadku silników czterocylindrowych oznacza, że każdy cylinder ma po cztery zawory: dwa ssące i dwa wydechowe. Takie rozwiązanie pozwala na lepsze napełnienie cylindrów mieszanką paliwowo-powietrzną oraz efektywniejsze odprowadzanie spalin, co przekłada się na wyższą moc silnika oraz lepszą ekonomikę spalania. Silniki 16V są powszechnie stosowane w nowoczesnych pojazdach, co czyni je standardem w przemyśle motoryzacyjnym. Przykładem mogą być popularne jednostki napędowe w pojazdach marki Volkswagen czy Honda, które charakteryzują się dużą wydajnością i oszczędnością paliwa. Zastosowanie technologii 16V jest zgodne z dobrymi praktykami konstrukcyjnymi, które dążą do optymalizacji parametrów silnika. Warto również dodać, że silniki z większą liczbą zaworów mogą osiągać lepsze osiągi przy wyższych prędkościach obrotowych, co jest istotne w kontekście sportowego charakteru niektórych pojazdów.

Pytanie 28

Z analizy danych ze skanera układu OBD wynika, że wystąpił błąd o kodzie P0301 - Wypadanie zapłonów w cylindrze nr 1. Możliwą przyczyną tego błędu może być uszkodzenie

A. katalizatora ceramicznego
B. przewodu zapłonowego
C. sondy lambda
D. pompy paliwowej
Uszkodzenie przewodu zapłonowego jest jedną z najczęstszych przyczyn wypadania zapłonów w silnikach spalinowych, co potwierdza wystąpienie błędu o kodzie P0301, który wskazuje na problemy z cylindrem nr 1. Przewód zapłonowy przekazuje sygnał elektryczny z cewki zapłonowej do świecy zapłonowej, a jego uszkodzenie może prowadzić do przerw w obwodzie elektrycznym. W praktyce, jeśli przewód jest zużyty, pęknięty lub ma luźne połączenia, może to powodować brak odpowiedniego ciśnienia elektrycznego, co skutkuje niewłaściwym zapłonem mieszanki paliwowo-powietrznej. Dbanie o stan przewodów zapłonowych jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania silnika oraz osiągów pojazdu. W przypadku stwierdzenia wypadania zapłonów, zaleca się nie tylko wymianę uszkodzonych przewodów, ale również sprawdzenie stanu świec zapłonowych oraz cewki zapłonowej, aby uniknąć podobnych problemów w przyszłości, co jest zgodne z dobrymi praktykami w diagnostyce i utrzymaniu pojazdów.

Pytanie 29

Jaką metodą wykonuje się wały korbowe stosowane w silnikach spalinowych samochodów sportowych?

A. kucia
B. łączenia
C. odlewu
D. obróbki skrawaniem
Wały korbowe w silnikach spalinowych samochodów sportowych są najczęściej wytwarzane metodą kucia ze względu na wysokie wymagania dotyczące wytrzymałości oraz odporności na zmęczenie materiału. Proces kucia pozwala uzyskać jednorodną strukturę materiału, co znacząco zwiększa jego właściwości mechaniczne. Kucie na gorąco, stosowane w produkcji wałów korbowych, umożliwia formowanie skomplikowanych kształtów, które są konieczne do prawidłowego działania silnika. Ponadto, dzięki kuciu, możliwe jest osiągnięcie wysokiej precyzji wymiarowej, co jest kluczowe w zastosowaniach wyścigowych, gdzie nawet najmniejsza różnica w tolerancjach może wpłynąć na osiągi pojazdu. W praktyce, producenci stosują materiały stalowe o dużej wytrzymałości, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej, zapewniając jednocześnie długą żywotność i niezawodność komponentów. Dodatkowo, kute wały korbowe są często poddawane obróbce cieplnej w celu dalszej poprawy ich właściwości mechanicznych, co jest standardem w produkcji elementów silników wyczynowych.

Pytanie 30

Przyczyną „strzelania” silnika w tłumik nie jest

A. nieszczelność zaworu wydechowego.
B. brak zapłonu na jednym z cylindrów.
C. zapieczenie wtryskiwaczy paliwowych.
D. zbyt bogata mieszanka paliwowo-powietrzna.
Prawidłowo wskazane zostało „zapieczenie wtryskiwaczy paliwowych” jako zjawisko, które co do zasady nie jest typową, bezpośrednią przyczyną strzelania w tłumik. Strzelanie w układ wydechowy powstaje wtedy, gdy do kolektora lub dalej do tłumika dostaje się niespalone paliwo, które zapala się dopiero w gorących spalinach. Klasyczne źródła takiej sytuacji to brak zapłonu w cylindrze (iskra nie przeskakuje, uszkodzona cewka, przewód WN, świeca), nieszczelny zawór wydechowy (gorące gazy i tlen dostają się w niekontrolowany sposób) oraz zbyt bogata mieszanka, która nie dopala się w komorze spalania. To wszystko są rzeczy, które w warsztacie mechanik kojarzy od razu ze strzałami w wydech – widać to często przy uszkodzonych układach zapłonowych w starszych benzyniakach albo przy źle wyregulowanych instalacjach LPG, gdzie mieszanka jest za bogata. Zapieczenie wtryskiwaczy jest przede wszystkim problemem dawki i rozpylenia paliwa: silnik może wtedy nierówno pracować, tracić moc, ciężko odpalać, a spalanie może być nieoptymalne, ale samo „zapieczenie” nie jest typowym mechanizmem generującym wybuchy w tłumiku. Oczywiście skrajne uszkodzenie wtrysku może powodować inne objawy (np. lanie paliwa, przelewanie cylindra), jednak w standardowej diagnostyce strzałów w wydech najpierw sprawdza się układ zapłonowy, szczelność zaworów i skład mieszanki według zaleceń producenta oraz dobrych praktyk serwisowych. W praktyce warsztatowej, gdy klient zgłasza strzelanie w tłumik, zaczyna się od odczytu błędów OBD, kontroli cewek, świec, przewodów, ewentualnie regulacji mieszanki lub kontroli sondy lambda, a dopiero później szuka się problemów w układzie wtryskowym, i to głównie pod kątem dawki, a nie „zapieczenia” jako takiego. Moim zdaniem to pytanie dobrze porządkuje w głowie, co jest bezpośrednią przyczyną zapłonu spalin w wydechu, a co tylko pośrednio może pogarszać kulturę pracy silnika.

Pytanie 31

Przy odkręcaniu korka zbiornika chłodnicy istnieje ryzyko

A. poparzenia ręki kwasem.
B. termicznego poparzenia ciała.
C. zmiażdżenia dłoni.
D. uszkodzenia płuc.
Podczas odkręcania korka chłodnicy, istnieje ryzyko termicznego poparzenia ciała, co jest związane z wysoką temperaturą płynu chłodniczego znajdującego się w układzie. Płyn chłodniczy, który krąży w silniku, osiąga znaczne wartości temperatury, często przekraczające 90 stopni Celsjusza. Gdy korek jest odkręcany, ciśnienie w układzie zostaje zniesione, co może prowadzić do gwałtownego uwolnienia pary wodnej oraz gorącego płynu, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla skóry. W związku z tym, przy odkręcaniu korka chłodnicy, zaleca się stosowanie odpowiednich procedur bezpieczeństwa, takich jak noszenie rękawic ochronnych oraz okularów przeciwsłonecznych. Ważne jest również, aby przed przystąpieniem do tej czynności odczekać, aż silnik wystygnie, co zminimalizuje ryzyko oparzeń. W branży motoryzacyjnej, przestrzeganie standardów BHP oraz stosowanie się do zaleceń producenta pojazdu jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa podczas pracy z układami chłodzenia.

Pytanie 32

Pedał hamulca, który nadmiernie się ugina przy kolejnych naciskach, wskazuje na

A. nadmierne zużycie bieżnika opon
B. zapowietrzenie układu hamulcowego
C. brak przyczepności opony do nawierzchni
D. zbyt wysoki poziom płynu hamulcowego
Zbyt miękki pedał hamulca, który rośnie przy kolejnych naciśnięciach, najprawdopodobniej wskazuje na zapowietrzenie układu hamulcowego. Zapowietrzenie oznacza, że w układzie hydraulicznym znajduje się powietrze, co powoduje, że ciśnienie generowane przez pompkę hamulcową nie jest w pełni przenoszone na tłoczki hamulców. W efekcie pedał hamulca staje się mniej responsywny i wymaga większego wciśnięcia. Aby skutecznie rozwiązać ten problem, należy przeprowadzić odpowietrzanie układu hamulcowego, co jest kluczowym krokiem w utrzymaniu bezpieczeństwa pojazdu. Według standardów branżowych, zaleca się regularne sprawdzanie stanu układu hamulcowego oraz okresowe wymiany płynu hamulcowego, co zapobiega osadzaniu się powietrza oraz zapewnia jego właściwe właściwości hydrauliczne. Przykładem dobrych praktyk jest również stosowanie odpowiednich narzędzi do odpowietrzania, takich jak zestawy podciśnieniowe, które umożliwiają szybką i skuteczną eliminację powietrza z systemu.

Pytanie 33

Metoda ochrony przed korozją, która polega na nawalcowaniu na element cienkiej warstwy blachy z metalu odpornego na korozję, to

A. platerowanie
B. napawanie
C. metalizacja
D. galwanizacja
Platerowanie to proces, który polega na nałożeniu cienkiej warstwy materiału odpornego na korozję na metalowy element. W przemyśle naprawdę często się to stosuje, żeby zwiększyć trwałość różnych części, które są narażone na niekorzystne warunki, jak np. deszcz czy chemikalia. Weźmy na przykład przemysł motoryzacyjny – tam często plateruje się części silników, żeby wydłużyć ich żywotność. Z tego, co pamiętam, to według normy ISO 11844 ważne są parametry takie jak temperatura i ciśnienie podczas platerowania. To ma wpływ na jakość powłoki. W miejscach, gdzie trzeba zachować właściwości przewodzące materiału, platerowanie jest idealnym rozwiązaniem, zwłaszcza w elektronice.

Pytanie 34

To pytanie jest dostępne tylko dla uczniów i nauczycieli. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 35

W trakcie naprawy obejmującej wymianę zużytej tulei cylindrowej silnika na nową należy również wymienić

A. tylko tłok.
B. tłok z korbowodem.
C. tylko korbowód.
D. tłok z pierścieniami.
Wymiana zużytej tulei cylindrowej praktycznie zawsze powinna iść w parze z wymianą tłoka wraz z kompletem pierścieni tłokowych. Chodzi o to, że tuleja i tłok z pierścieniami współpracują ze sobą jako jeden zespół, który musi mieć bardzo dokładnie dobrane luzy montażowe i odpowiednią geometrię. Nowa tuleja ma fabryczną średnicę, idealną cylindryczność i gładkość powierzchni po honowaniu. Stary tłok i stare pierścienie są już wytarte, dopasowane do poprzedniej, zużytej tulei, często z owalizacją albo stożkowatością. Jeśli włożysz taki zużyty komplet do nowej tulei, to z mojego doświadczenia kończy się to spadkiem kompresji, zwiększonym poborem oleju, przedmuchami do skrzyni korbowej i ogólnie krótką żywotnością naprawy. W praktyce warsztatowej, zgodnie z dobrą praktyką producentów silników i instrukcjami napraw (np. serwisówki OEM, dokumentacja producentów części), zaleca się traktować tuleję, tłok i pierścienie jako dopasowany zestaw. Pierścienie muszą mieć prawidłowy luz na zamku oraz odpowiedni docisk do gładzi cylindra, a tłok – właściwy luz boczny i termiczny. Nowy tłok z pierścieniami w nowej tulei zapewnia właściwe uszczelnienie komory spalania, równomierne odprowadzanie ciepła z denka tłoka do tulei oraz minimalizuje ryzyko zatarcia czy zarysowania gładzi cylindra. W praktyce przy kapitalnym remoncie silnika często wymienia się komplet wszystkich tulei i tłoków z pierścieniami, żeby parametry pracy wszystkich cylindrów były zbliżone, a silnik miał równomierną kompresję i kulturę pracy. Takie podejście jest po prostu tańsze w dłuższej perspektywie niż półśrodki i ponowne rozbieranie silnika po kilkunastu tysiącach kilometrów.

Pytanie 36

Wymianę paska rozrządu silnika należy przeprowadzić

A. przed każdym sezonem zimowym.
B. po wskazanym przebiegu.
C. przy wymianie pompy oleju.
D. podczas każdego przeglądu okresowego.
Wymiana paska rozrządu „po wskazanym przebiegu” to dokładnie to, co zalecają producenci silników w dokumentacji serwisowej. Rozrząd jest elementem krytycznym – synchronizuje wał korbowy z wałkiem rozrządu, a więc otwieranie i zamykanie zaworów z ruchem tłoków. Pasek z czasem się starzeje: zużywa się guma, wyciągają się włókna nośne, mogą pojawiać się mikropęknięcia na zębach. Dlatego w instrukcji obsługi auta zawsze jest podany interwał wymiany, np. 90 tys. km, 120 tys. km lub 5–7 lat – i to jest właśnie „wskazany przebieg” albo przebieg + czas. W praktyce w warsztatach patrzy się nie tylko na sam przebieg, ale też na warunki eksploatacji. Auto jeżdżące głównie po mieście, z częstym odpalaniem na zimno, może „zestarzeć” pasek szybciej niż samochód robiący długie trasy. Moim zdaniem rozsądnie jest trzymać się zaleceń producenta albo nawet lekko je zaostrzyć, bo zerwanie paska rozrządu w silniku kolizyjnym kończy się zwykle pogiętymi zaworami, uszkodzeniem tłoków, czasem głowicy – naprawa idzie w tysiące złotych. Przy wymianie samego paska stosuje się dobrą praktykę: wymienia się komplet, czyli pasek, rolki prowadzące, napinacz, często też pompę cieczy chłodzącej, jeśli jest napędzana tym samym paskiem. Mechanicy z doświadczenia wiedzą, że oszczędzanie na tym etapie nie ma sensu, bo ponowna rozbiórka rozrządu to sporo roboczogodzin. W nowoczesnych silnikach dochodzi jeszcze kwestia poprawnego ustawienia znaków rozrządu lub użycia blokad fabrycznych – wszystko po to, żeby po wymianie silnik zachował prawidłową fazę rozrządu i parametry pracy. Dobra praktyka serwisowa to: sprawdzić zalecenia producenta, zapisać przebieg i datę wymiany w książce serwisowej i nie przeciągać tego terminu „bo jeszcze jeździ”.

Pytanie 37

Czujnik zegarowy ma zastosowanie w pomiarze

A. średnicy czopa wału korbowego
B. średnicy trzonka zaworu
C. bicia osiowego tarczy hamulcowej
D. grubości okładziny klocka hamulcowego
Czujnik zegarowy, znany również jako wskaźnik zegarowy lub wskaźnik mikrometryczny, jest precyzyjnym narzędziem pomiarowym, które służy do mierzenia bicia osiowego tarczy hamulcowej. Ten typ czujnika wykorzystywany jest w mechanice precyzyjnej do oceny niewielkich odchyleń w poziomie lub w pionie. W przypadku tarczy hamulcowej, monitorowanie bicia osiowego jest kluczowe, ponieważ nadmierne bicie może prowadzić do nierównomiernego zużycia klocków hamulcowych oraz obniżenia efektywności hamowania. Standardy branżowe, takie jak normy SAE (Society of Automotive Engineers) oraz ISO, zalecają regularne kontrole bicia osiowego elementów układu hamulcowego, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i wydajność. Przykładem zastosowania czujnika zegarowego może być diagnostyka stanu układu hamulcowego w warsztatach samochodowych, gdzie technicy wykorzystują to narzędzie do oceny i eliminacji problemów z drganiami tarcz, co przedłuża żywotność komponentów oraz zwiększa bezpieczeństwo pojazdów.

Pytanie 38

Planowanie głowicy wykonywane jest metodą

A. honowania.
B. toczenia.
C. rozwiercania.
D. frezowania.
W obróbce głowic silników spalinowych bardzo łatwo pomylić różne procesy technologiczne, bo wszystkie kojarzą się z „obrabianiem metalu”, ale służą do zupełnie innych celów. Rozwiercanie stosuje się głównie do powiększania lub bardzo precyzyjnego wykańczania otworów cylindrycznych, na przykład przy regeneracji gniazd zaworowych, prowadnic zaworów albo przy naprawie otworów pod szpilki. Ta operacja nie służy do wyrównywania dużej, płaskiej powierzchni przylegania głowicy do bloku, bo rozwiertak pracuje wewnątrz otworu, a nie po płaszczyźnie. Honowanie też bywa mylone z planowaniem, bo daje bardzo gładką powierzchnię, ale jego typowe zastosowanie to cylindry – tuleje cylindrowe w bloku silnika lub tuleje wymienne. Honownica tworzy charakterystyczny krzyżowy wzór na ściankach cylindra, poprawiając zatrzymywanie filmu olejowego i docieranie pierścieni tłokowych. Dla płaszczyzny głowicy taki wzór jest niepotrzebny i wręcz niewłaściwy, bo liczy się równomierne przyleganie uszczelki, a nie praca elementu ślizgowego. Toczenie natomiast wykorzystuje się do obróbki elementów obrotowych, jak wały korbowe, wałki rozrządu, tarcze, bębny, koła pasowe. Tokarka obrabia detal, który się obraca wokół własnej osi, a głowica silnika jest dużym, nieregularnym odlewem, który trudno i bez sensu byłoby mocować w uchwycie tokarskim do planowania powierzchni przylegania. Typowym błędem myślowym jest założenie, że skoro coś „zabiera materiał”, to nada się do każdej obróbki. W praktyce motoryzacyjnej każda operacja ma swoje konkretne przeznaczenie i geometria obrabianej części wymusza dobór odpowiedniej maszyny. Dlatego do planowania głowic przyjmuje się frezowanie na specjalnych frezarkach lub szlifierkach do płaszczyzn, zgodnie z zaleceniami producentów i dobrą praktyką warsztatową, a rozwiercanie, honowanie i toczenie zostawia się do zupełnie innych zadań przy naprawie silnika.

Pytanie 39

W pojeździe z silnikiem spalinowym wysokoprężnym przeprowadzono pomiar emisji spalin uzyskując następujące wyniki: CO – 0,5g/km; NOx – 0,17g/km; PM – 0,004g/km; HC-0,05g/km; HC+NOx – 0,5g/km.
Na podstawie uzyskanych wyników pojazd spełnia normę dopuszczalnych wartości emisji spalin

Dopuszczalne wartości emisji spalin w poszczególnych normach EURO
dla pojazdów z silnikiem wysokoprężnym
emisja
[g/km]
EURO 1EURO 2EURO 3EURO 4EURO 5EURO 6
CO3,1610,640,50,50,5
HC-0,150,060,050,050,05
NOx-0,550,50,250,180,08
HC+NOx1,130,70,560,30,230,17
PM0,140,080,050,0090,0050,005
A. EURO 4
B. EURO 6
C. EURO 5
D. EURO 3
Pojazd z silnikiem spalinowym wysokoprężnym osiągnął wyniki, które mówią, że spełnia normy EURO 3, co jest całkiem spoko. Zobaczmy, jakie mamy wartości emisji: CO to 0,5 g/km, NOx to 0,17 g/km, PM to 0,004 g/km, a HC to 0,05 g/km. Wszystkie te liczby są zgodne z normą EURO 3, która ustala, że NOx może mieć maksymalnie 0,25 g/km, a HC 0,1 g/km. Takie normy są ważne, bo mają wpływ na ekologię i nasze zdrowie, bo zanieczyszczenia w spalinach wpływają na jakość powietrza, którym oddychamy. Normy EURO to coś, z czym producenci muszą się zmagać podczas projektowania nowych pojazdów. Dzięki różnym technologiom, jak recyrkulacja spalin czy filtry cząstek stałych, pojazdy spełniające normy EURO 3 są lepsze dla naszej planety i mogą poprawić życie w miastach.

Pytanie 40

System kontroli ciśnienia w kołach pojazdu jest oznaczony symbolem

A. BAS
B. ACC
C. TPMS
D. SOHC
Poprawnie – symbol TPMS oznacza system kontroli ciśnienia w kołach (Tyre / Tire Pressure Monitoring System). Jest to elektroniczny układ montowany fabrycznie w większości nowszych pojazdów, którego zadaniem jest ciągłe monitorowanie ciśnienia w oponach i informowanie kierowcy o spadku poniżej wartości bezpiecznej. W praktyce stosuje się dwa rozwiązania: systemy bezpośrednie, z czujnikami ciśnienia w każdym kole (najczęściej w zaworze) oraz systemy pośrednie, które liczą ciśnienie „pośrednio” na podstawie prędkości obrotowej kół z czujników ABS. Z mojego doświadczenia w warsztacie, szczególnie przy wymianie opon i felg, bardzo ważne jest prawidłowe obchodzenie się z czujnikami TPMS – uszkodzenie zaworu z czujnikiem to od razu dodatkowy koszt dla klienta. W wielu krajach, np. według norm i przepisów UE, TPMS jest obowiązkowy w nowych samochodach osobowych, bo ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo: zbyt niskie ciśnienie wydłuża drogę hamowania, pogarsza prowadzenie auta i zwiększa ryzyko przegrzania oraz rozerwania opony. Dodatkowo niewłaściwe ciśnienie powoduje szybsze i nierównomierne zużycie bieżnika oraz zwiększa zużycie paliwa. Dobrą praktyką serwisową jest po każdej wymianie opon lub przekładce kół sprawdzenie odczytów TPMS, ewentualna adaptacja czujników w sterowniku i poinformowanie klienta, że kontrolka TPMS po ruszeniu powinna zgasnąć. Jeżeli kontrolka miga lub świeci się stale, trzeba podpiąć tester diagnostyczny i sprawdzić parametry poszczególnych czujników, ich baterie oraz konfigurację w module komfortu lub BCM.