Pytanie 1
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Wyniki egzaminu
Informacje o egzaminie:
- Zawód: Technik farmaceutyczny
- Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
- Data rozpoczęcia: 7 lutego 2026 16:48
- Data zakończenia: 7 lutego 2026 17:13
Egzamin zdany!
Wynik: 27/40 punktów (67,5%)
Wymagane minimum: 20 punktów (50%)
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 2
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 3
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 4
Pod którym składem receptury leku powinno się umieścić notatkę Misce fiat emulsio?
| Rp. Acidi salicylici 2,5 Mentholi 2,0 Spir. Vini 70% (v/v) 60,0 A. | Rp. Camphorae 2,5 Ichthammmoli 7,5 Lanolini 7,5 Vaselini flavi aa ad 50,0 B. |
| Rp. Paraffini liq. 40,0 4% Sol. Methylcellulosi 37,5 Aquae Menthae piperitae ad 100,0 C. | Rp. Calcii carbonatis 5,0 Magnesii oxidi 2,0 Gummi arab. mucil. 10,0 Aquae ad 50,0 D. |
A. D.
B. A.
C. C.
D. B.
Wybór odpowiedzi A, B lub D może wynikać z niepełnego zrozumienia zasad dotyczących emulsji w farmacji. Emulsja jest układem, który wymaga nie tylko odpowiednich składników, ale także zastosowania właściwych proporcji oraz technik mieszania. Odpowiedzi A i B mogą być związane z preparatami, które nie mają właściwości emulgujących, co może prowadzić do rozwarstwienia lub osadzania się faz. Głównym błędem jest założenie, że każdy składnik może być stosowany niezależnie, bez uwzględniania ich interakcji. W odpowiedzi D być może zastosowano niewłaściwe emulgatory lub pominięto kluczowe składniki, co również czyni tę odpowiedź niewłaściwą. Każdy farmaceuta powinien znać zasady dotyczące przygotowania emulsji oraz umieć identyfikować odpowiednie składniki, aby zapewnić skuteczność i stabilność preparatów. W praktyce, brak wiedzy na temat emulgacji może prowadzić do nieefektywnych formuł, co z kolei wpływa na jakość i bezpieczeństwo leków. Znajomość właściwych proporcji i zrozumienie, jak różne składniki współdziałają, jest istotna dla uzyskania pożądanych wyników terapeutycznych w farmacji.
Pytanie 5
Który z tych antybiotyków należy do makrolidów?
A. Neomycyna
B. Doksacyklina
C. Klindamycyna
D. Klarytromycyna
Klarytromycyna to antybiotyk z grupy makrolidów, który działa poprzez hamowanie syntezy białek w komórkach bakteryjnych. Makrolidy są szczególnie skuteczne przeciwko bakteriom Gram-dodatnim oraz niektórym Gram-ujemnym. Klarytromycyna jest często stosowana w leczeniu infekcji układu oddechowego, takich jak zapalenie płuc, a także w terapii zakażeń wywołanych przez Mycobacterium avium, co jest istotne w kontekście pacjentów z HIV. Dobrą praktyką w medycynie jest uwzględnianie makrolidów jako alternatywy dla penicylin, zwłaszcza u pacjentów z alergiami na ten ostatni typ leków. Warto także zauważyć, że klarytromycyna może wykazywać interakcje z innymi lekami, dlatego zawsze należy ocenić pełny profil pacjenta przed jej przepisaniem. Zrozumienie mechanizmu działania makrolidów, w tym klarytromycyny, jest kluczowe dla skutecznego leczenia wielu zakażeń bakteryjnych.
Pytanie 6
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 7
Równoczesne działanie jonów wapnia oraz glikozydów nasercowych stanowi przykład
A. synergizmu chemicznego
B. antagonizmu chemicznego
C. antagonizmu konkurencyjnego
D. synergizmu hiperaddycyjnego
Jednoczesne działanie jonów wapnia i glikozydów nasercowych stanowi przykład synergizmu hiperaddycyjnego, co oznacza, że ich współdziałanie prowadzi do efektu, który jest silniejszy niż suma ich indywidualnych działań. Jony wapnia odgrywają kluczową rolę w procesie skurczu mięśni sercowych, a glikozydy nasercowe, takie jak digoksyna, zwiększają siłę skurczu poprzez hamowanie pompy sodowo-potasowej, co prowadzi do wzrostu stężenia wapnia wewnątrz komórek. Przykładem praktycznym zastosowania tego synergizmu jest terapia chorób serca, takich jak niewydolność serca, gdzie połączenie tych substancji może znacznie poprawić wydolność serca oraz jakość życia pacjentów. Dobre praktyki kliniczne wskazują na konieczność monitorowania stężenia jonów wapnia oraz glikozydów w celu optymalizacji terapii oraz minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. Wiedza na temat synergizmu hiperaddycyjnego jest zatem niezwykle istotna dla farmakologii oraz praktyki klinicznej.
Pytanie 8
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 9
Jaką postać leku otrzymano w wyniku prawidłowego połączenia składników zamieszczonej recepty?
| Rp. Bismuthi subgallatis 0,2 Zinci oxydi 0,1 Tannini 0,15 Gliceroli 860 g/l q.s D.t.d. No XII M D S. stosować raz na dobę |
A. Czopki doodbytnicze.
B. Roztwór.
C. Zawiesinę.
D. Emulsję W/O.
Wybór emulsji W/O, zawiesiny czy roztworu jako postaci leku w tym przypadku nie jest najlepszym pomysłem z paru powodów. Emulsje W/O to takie, gdzie woda jest w oleju, a zazwyczaj używa się ich w dermokosmetykach, które potrzebują długiego nawilżenia. W przypadku czopków to nie zadziała. Czopki mają swoje specyficzne wymagania, a emulsje W/O tego nie spełniają. Zawiesiny są formą leku, gdzie substancje czynne są zawieszone w płynie, co sprawia, że działają inaczej niż czopki. Owszem, mogą być dobre w terapii doustnej, ale doodbytniczo to już jest inna bajka. A roztwory, choć proste, też nie pasują do recepty, gdzie ważne są substancje stałe w formie czopków. Często mylimy te postaci farmaceutyczne i nie ogarniamy, jakie właściwości są kluczowe dla skuteczności leku. Ważne jest, żeby znać różnice między tymi formami, bo to istotne w kontekście przygotowywania leków, a to część nauki w farmacji.
Pytanie 10
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 11
Wyznacz molowe stężenie roztworu NaOH, jeśli do miareczkowania 25 mL tego roztworu użyto 10 mL roztworu HCl o stężeniu 0,1 mol/L?
A. 0,4 mol/L
B. 2,5 mol/L
C. 0,25 mol/L
D. 0,04 mol/L
Podczas analizy błędnych odpowiedzi, warto zwrócić uwagę na typowe mylne podejścia. Osoby, które wskazały stężenie 0,25 mol/L, mogą myśleć, że obliczając stężenie, wystarczy podzielić objętość HCl przez objętość NaOH, nie uwzględniając równowagi reakcji chemicznej, co prowadzi do niepoprawnych wyników. Z kolei odpowiedź 0,4 mol/L mogła wyniknąć z błędnej interpretacji proporcji molowych między reagentami, co jest kluczowe dla określenia stężenia. Odpowiedzi na poziomie 2,5 mol/L wskazują na zrozumienie tematu na bardzo podstawowym poziomie, gdzie uczestnicy mogą pomylić użycie jednostek miary, nie doceniając znaczenia konwersji objętości i stężenia do wspólnej jednostki, jaką jest mol/L. Prawidłowe podejście do obliczeń chemicznych wymaga zrozumienia, że stężenie molowe to stosunek moli substancji do objętości roztworu, a nie wynik prostych działań arytmetycznych. Właściwe zrozumienie chemicznych zasad obliczeń jest fundamentem w praktyce laboratoryjnej, a także w przemyśle chemicznym, gdzie precyzyjność ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i efektywności produkcji.
Pytanie 12
Który z podanych leków recepturowych jest maścią roztworem?
| Rp. Acidi borici 1,0 Aquae 50,0 Eucerini ad 100,0 M.f. ung. A. |
| Rp. Acidi salicylici 3,0 Paraffini liq. 5,0 Vaselini flavi ad 100,0 M.f. ung. B. |
| Rp. Camphorae 2,0 Vaselini albi 50,0 M.f. ung. C. |
| Rp. Acidi salicylici 3,0 Vaselini flavi 47,0 M.f. ung. D. |
A. C.
B. A.
C. B.
D. D.
Zrozumienie form leków recepturowych jest istotne dla skutecznego ich zastosowania, a błędne odpowiedzi mogą wynikać z mylenia różnych typów preparatów. Odpowiedzi A, B i D nie są poprawne, ponieważ nie reprezentują maści roztworu, a ich skład i forma różnią się od definicji tego typu leku. Często dochodzi do nieporozumień dotyczących różnicy między maściami, kremami a roztworami. Wiele osób uważa, że wszystkie te formy są wymienne, co jest błędem. Maść roztwór, w przeciwieństwie do klasycznych maści, zawiera substancje aktywne rozpuszczone w medium, co wpływa na ich przyswajalność i sposób działania. Inne preparaty mogą zawierać substancje zawieszone w podłożu, co zmienia ich właściwości aplikacyjne. Rozumienie tych różnic jest kluczowe, ponieważ wpływa na wybór odpowiedniego leku w zależności od schorzenia i potrzeb pacjenta. Zgłębianie wiedzy na temat charakterystyki i zastosowania różnych form leków jest niezbędne w codziennej praktyce farmaceutycznej, aby zapewnić odpowiednie leczenie i zminimalizować ryzyko błędów terapeutycznych.
Pytanie 13
Jakie działanie wywiera rywaroksaban (Rivaroxabanum, Xareltó) na organizm?
A. czynnika Ha.
B. czynnika Xa.
C. agregacji płytek krwi.
D. powstawania aktywnej formy witaminy K.
Rywaroksaban to doustny środek przeciwzakrzepowy, który działa jako inhibitor czynnika Xa, kluczowego enzymu w procesie krzepnięcia krwi. Blokując ten czynnik, rywaroksaban hamuje konwersję protrombiny do trombiny, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia powstawania skrzepów. Takie działanie czyni go skutecznym narzędziem w prewencji i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, a także w zapobieganiu udarom mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków. Rywaroksaban jest preferowany w wielu przypadkach ze względu na jego przewidywalny profil farmakokinetyczny oraz brak potrzeby monitorowania parametrów krzepnięcia, co upraszcza jego stosowanie w praktyce klinicznej. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, rywaroksaban jest stosowany w oparciu o standardy, które podkreślają znaczenie indywidualizacji terapii oraz monitorowania działań niepożądanych. Zrozumienie mechanizmu działania rywaroksabanu jest kluczowe dla profesjonalistów w zakresie farmakoterapii oraz opieki nad pacjentami z zaburzeniami krzepnięcia.
Pytanie 14
Doustne leki przeciwcukrzycowe, które stymulują komórki trzustki do działania?
A. mogą być używane, gdy organizm nie produkuje insuliny.
B. działają w przypadkach całkowitego braku insuliny w organizmie.
C. zmniejszają ilość insuliny we krwi
D. obniżają poziom glukozy we krwi przy częściowej niewydolności trzustki.
Doustne leki przeciwcukrzycowe, takie jak sulfonylomoczniki, działają poprzez stymulację komórek beta trzustki do wydzielania insuliny, co skutkuje obniżeniem stężenia glukozy we krwi. Są one stosowane w przypadkach, gdy trzustka wytwarza pewne ilości insuliny, ale nie jest ona wystarczająca do efektywnego kontrolowania poziomu glukozy. Kluczowym aspektem jest to, że ich działanie opiera się na częściowej niewydolności trzustki, co oznacza, że produkcja insuliny nie jest całkowicie zatrzymana, a leki te mogą zwiększyć jej wydzielanie. Przykładem ich zastosowania są pacjenci z cukrzycą typu 2, którzy nie wymagają jeszcze terapii insulinowej, ale potrzebują wsparcia w regulacji poziomu glukozy. W praktyce stosowanie tych leków może prowadzić do poprawy jakości życia pacjentów, poprzez umożliwienie im lepszej kontroli metabolicznej, co jest zgodne z zaleceniami American Diabetes Association, które podkreślają znaczenie zindywidualizowanego podejścia do terapii cukrzycy.
Pytanie 15
Jaką postać ma lek przygotowany według podanej receptury?
| Rp. Zinci oxidi 3,0 Ureae 2,0 Aquae 15,0 Vaselini albi Lanolini aa ad 100,0 M.f. |
A. maść zawiesina.
B. maść wielofazowa.
C. emulsja do użytku zewnętrznego.
D. zawiesina do użytku zewnętrznego.
Recepta wskazuje na przygotowanie maści wielofazowej, co wynika z zawartości składników takich jak tlenek cynku, mocznik, woda, wazelina biała oraz lanolina. Maści wielofazowe, w przeciwieństwie do podstawowych maści lub emulsji, charakteryzują się obecnością zarówno fazy wodnej, jak i fazy tłuszczowej. Tlenek cynku jest składnikiem aktywnym stosowanym w dermatologii, który działa łagodząco i przeciwzapalnie, co czyni tę maść idealną do stosowania w przypadku podrażnień skóry. Wazelina biała oraz lanolina pełnią rolę substancji emolientowych, które nawilżają i zmiękczają skórę, a także tworzą barierę ochronną. W praktyce, maści wielofazowe są często stosowane w leczeniu stanów zapalnych, odparzeń, a także w terapii ran. Zrozumienie składników i ich właściwości jest kluczowe dla właściwego dobrania terapii w praktyce farmaceutycznej oraz dermatologicznej. Dobre praktyki w zakresie przygotowania leków podkreślają konieczność znajomości właściwości fizykochemicznych składników, co bezpośrednio wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo stosowanych preparatów.
Pytanie 16
Jakie są międzynarodowe nazwy leków?
A. są to jednolite nazwy dla danego leku na całym świecie i mogą być stosowane przez różnych producentów
B. są to marki handlowe i dotyczą jedynie specyfikacji konkretnego producenta
C. stanowią one nazwy preparatu obowiązujące w danym kraju
D. zawierają nazwę handlową leku oraz jego skład chemiczny zastrzeżony dla jednego producenta
Istniejące nieporozumienia dotyczące nazw międzynarodowych leków często prowadzą do mylnych wniosków. Przede wszystkim, nie należy mylić nazw międzynarodowych z nazwami handlowymi, które są specyficzne dla produktów danego producenta. Takie nazwy handlowe mogą różnić się między krajami i producentami, co wprowadza dodatkowe zamieszanie. Na przykład, ten sam lek może być sprzedawany pod różnymi nazwami handlowymi w różnych krajach, co nie ma miejsca w przypadku nazw międzynarodowych. Ponadto, nazwy międzynarodowe nie są zastrzeżone dla jednego producenta; w rzeczywistości są one otwarte dla wszystkich firm farmaceutycznych, które mogą produkować leki zawierające tę samą substancję czynną. Dlatego podejście mówiące, że nazwy międzynarodowe są nazwami handlowymi, jest błędne i może prowadzić do poważnych konsekwencji w praktyce klinicznej. Użycie różnych nazw handlowych dla tej samej substancji czynnej może prowadzić do błędów w przepisywaniu leków, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów. W przypadku stosowania nazw międzynarodowych, lekarze i farmaceuci mogą łatwiej identyfikować leki, co zwiększa bezpieczeństwo i efektywność terapii. Dlatego zrozumienie różnicy między tymi pojęciami jest kluczowe nie tylko dla profesjonalistów w dziedzinie zdrowia, ale także dla pacjentów, którzy muszą być świadomi, jakie leki przyjmują.
Pytanie 17
Osoba pracująca w aptece, która przyjmuje receptę do realizacji, ma prawo dodać do recepty, z imiennym potwierdzeniem dopisku,
A. kod uprawnień pacjenta
B. ilość leku
C. dawkowanie
D. PESEL pacjenta
Odpowiedź z potwierdzeniem PESEL pacjenta jest całkowicie na miejscu. Zgodnie z obowiązującymi prawami, farmaceuta musi wpisać do systemu dane, które pomogą w identyfikacji pacjenta. PESEL, jako unikalny numer, pozwala dokładnie połączyć receptę z danymi pacjenta, co jest super ważne, żeby zapewnić bezpieczeństwo terapii. Dzięki temu można uniknąć różnych pomyłek, jak np. wydanie niewłaściwego leku czy błędnego dawkowania. Wyobraź sobie, że pacjent przychodzi z receptą dla kogoś innego – w takiej sytuacji potwierdzenie PESEL-u daje szansę na sprawdzenie tożsamości i uprawnień do realizacji recepty. W aptekach powinno się przestrzegać tych zasad, bo to nie tylko chroni farmaceutów, ale przede wszystkim zdrowie pacjentów. Dlatego ważne jest, żeby zawsze upewnić się, że dane pacjenta się zgadzają i są aktualne.
Pytanie 18
Oficjalne źródło, które zawiera dane o cenach leków objętych refundacją oraz związanymi z nimi limitami, to
A. Farmakopea Polska
B. publikacja zatytułowana: "Leki współczesnej terapii"
C. Ustawa "Prawo Farmaceutyczne"
D. odpowiednie obwieszczenia ministra zdrowia
Odpowiednie obwieszczenia ministra zdrowia to kluczowe źródło informacji dla wszystkich zainteresowanych tematyką refundacji leków w Polsce. Obwieszczenia te zawierają szczegółowe dane dotyczące cen leków refundowanych oraz ich limitów, co jest niezwykle istotne dla farmaceutów, lekarzy, a także pacjentów. Dzięki tym dokumentom można uzyskać aktualne informacje na temat zmian w refundacji leków, co ma bezpośredni wpływ na dostępność terapii dla pacjentów. Przykładowo, obwieszczenie może zawierać nowe leki, które zostały włączone do listy refundacyjnej, a także modyfikacje cen już istniejących pozycji, co jest kluczowe w planowaniu leczenia i zarządzaniu terapią. Ponadto, obwieszczenia są zgodne z ustawodawstwem krajowym, co zapewnia ich wiarygodność i aktualność, stanowiąc tym samym fundamentalne źródło wiedzy dla praktyków w dziedzinie farmacji i medycyny.
Pytanie 19
Na podstawie tabeli, wskaż, jaki lek podano pacjentowi, jeśli o godzinie 9:00 jego poziom w osoczu wyniósł 100 μg/L, a o 18:00 zmniejszył się do 12,5 μg/L.
|
A. Morfinę.
B. Fenytoinę.
C. Zaleplon.
D. Salbutamol.
Morfina to lek opioidowy, który charakteryzuje się określonym biologicznym okresem półtrwania, wynoszącym średnio od 2 do 4 godzin. W opisie sytuacji pacjenta stężenie leku zmniejszyło się z 100 μg/L do 12,5 μg/L w ciągu 9 godzin. Zgodnie z zasadami farmakokinetyki, po każdym okresie półtrwania stężenie leku spada o połowę. Po trzech okresach półtrwania stężenie morfiny powinno wynosić około 12,5 μg/L, co idealnie pasuje do danych przedstawionych w pytaniu. W praktyce klinicznej znajomość farmakokinetyki leków opioidowych jest kluczowa w kontekście analgezji oraz zarządzania bólem. Zrozumienie, jak długo lek pozostaje aktywny w organizmie, pozwala na skuteczniejsze planowanie terapii oraz unikanie potencjalnych działań niepożądanych, takich jak przedawkowanie. Przykłady zastosowania morfiny obejmują leczenie silnego bólu pooperacyjnego oraz w paliatywnej opiece nad pacjentami z nowotworami, gdzie jej właściwości analgetyczne są niezastąpione.
Pytanie 20
Etykieta dotycząca substancji o silnym działaniu (wykaz A) przedstawia
A. czerwony tekst na czarnym tle z czerwoną ramką
B. biały tekst na czarnym tle z białą ramką
C. czerwony tekst na białym tle z czerwoną ramką
D. biały tekst na czarnym tle z czerwoną ramką
Etykieta na substancje silnie działające (wykaz A) jest kluczowym elementem zapewniającym bezpieczeństwo w obrocie substancjami chemicznymi. Poprawna odpowiedź, czyli biały napis na czarnym tle otoczony białą obwódką, jest zgodna z aktualnymi normami dotyczącymi klasyfikacji i oznakowania substancji niebezpiecznych. Taki układ graficzny zapewnia wysoką widoczność, co jest istotne w przypadku substancji, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. W praktyce, stosowanie etykiet według tych standardów pozwala na łatwe identyfikowanie i rozróżnianie substancji, co jest szczególnie ważne w laboratoriach, aptekach oraz zakładach przemysłowych. Przykładowo, w laboratoriach chemicznych, gdzie odbywa się praca z wieloma substancjami, jasne i czytelne oznakowanie przyczynia się do minimalizacji ryzyka pomyłek i wypadków. Dobre praktyki w zakresie oznakowania substancji niebezpiecznych są również regulowane przez przepisy międzynarodowe, takie jak GHS (Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals), które kładą duży nacisk na jednoznaczność i czytelność etykiet.
Pytanie 21
Zgodnie z FP, czym jest roztwór wodny?
A. płyn Lugola
B. jodyna
C. Collodium
D. Gargarisma prophylacticum
Płyn Lugola to roztwór wodny jodu, który jest powszechnie stosowany jako środek antyseptyczny i dezynfekujący. Jego skład oparty jest na jodzie rozpuszczonym w wodzie, co czyni go klasycznym przykładem roztworu wodnego. Płyn ten ma szerokie zastosowanie w medycynie, przede wszystkim w leczeniu stanów zapalnych oraz zakażeń. Przykładem jego zastosowania jest stosowanie go do dezynfekcji ran czy w profilaktyce przedoperacyjnej. Płyn Lugola jest także wykorzystywany w diagnostyce medycznej, na przykład w badaniach tarczycy, gdzie jod odgrywa kluczową rolę w syntezie hormonów tarczycy. Warto zaznaczyć, że płyn Lugola powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami lekarskimi oraz w odpowiednich dawkach, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych, takich jak podrażnienia czy reakcje alergiczne. Znajomość rozwiązań wodnych, takich jak płyn Lugola, jest istotna w kontekście standardów bezpieczeństwa i skuteczności w medycynie, co potwierdzają wytyczne WHO oraz krajowe normy dotyczące stosowania środków dezynfekujących.
Pytanie 22
Na podstawie danych zawartych w FP IV (patrz tabela poniżej) podaj, ile tlenku wapnia należy użyć do sporządzenia 250 g wody wapiennej.
| Wg FP IV skład wody wapiennej jest następujący: | |
| Calcium oxydatum | 1 cz. |
| Aqua | 100 cz. |
A. 2 g
B. 5,5 g
C. 2,5 g
D. 1 g
Odpowiedź 2,5 g tlenku wapnia jest poprawna, ponieważ aby sporządzić 250 g wody wapiennej, konieczne jest zachowanie odpowiedniego stosunku składników. Zgodnie z przepisem na wodę wapienną, stosunek tlenku wapnia (CaO) do wody wynosi 1:100. Oznacza to, że na każde 100 g roztworu potrzeba 1 g tlenku wapnia. Dla 250 g roztworu obliczamy potrzebną ilość tlenku wapnia jako (250 g / 100 g) x 1 g = 2,5 g. Takie proporcje są istotne w praktycznych zastosowaniach chemicznych, na przykład w laboratoriach, gdzie precyzja w przygotowywaniu roztworów jest kluczowa dla uzyskania wiarygodnych wyników. Woda wapienna, będąca roztworem nasyconym tlenkiem wapnia w wodzie, jest wykorzystywana w różnych dziedzinach, w tym w badaniach jakości powietrza oraz w analizach chemicznych, gdzie jej właściwości alkaliczne są szczególnie istotne w neutralizacji kwasów.
Pytanie 23
Surowiec odpowiednio zmielony należy umieścić w infuzorze i zalać określoną ilością wody o temperaturze pokojowej. Dokładnie wymieszać, przykryć, umieścić w wrzącej kąpieli wodnej i podgrzewać przez 30 minut w temperaturze 90° C
Jakie są efekty tego przepisu?
A. naparów
B. syropów
C. ekstraktów
D. odwarów
Odpowiedź 'odwarów' jest poprawna, ponieważ opisany proces odpowiada klasycznemu sposobowi przygotowywania odwarów. Odwar to forma ekstrakcji substancji czynnych z roślin, która polega na gotowaniu surowca w wodzie przez określony czas. W tym przypadku, surowiec był najpierw odpowiednio rozdrobniony, co zwiększa powierzchnię kontaktu z wodą, a następnie zalań wodą o temperaturze pokojowej i poddany działaniu wrzącej łaźni wodnej przez 30 minut w temperaturze 90°C. Jest to typowe dla przygotowywania odwarów z roślin, które zawierają substancje rozpuszczalne w wysokich temperaturach. Praktycznym przykładem może być przygotowanie odwaru z korzenia lub kory, gdzie wysoka temperatura jest niezbędna do wydobycia aktywnych składników. Dobre praktyki w tej dziedzinie obejmują kontrolę czasu i temperatury, aby zapewnić maksymalną wydajność ekstrakcji, a także unikanie przegrzania, co mogłoby prowadzić do degradacji substancji czynnych. Standardy przygotowania odwarów są określone w literaturze zielarskiej oraz farmaceutycznej, co potwierdza ich skuteczność i bezpieczeństwo.
Pytanie 24
W jakiej formie stosuje się olej rycynowy?
A. per rectum w formie wlewu
B. per os w formie emulsji
C. per rectum w formie czopków
D. per os w formie tabletek
Olej rycynowy stosowany per os w postaci emulsji jest uznawany za jedną z najskuteczniejszych metod aplikacji tego środka. Emulsje są stabilnymi mieszaninami oleju i wody, które poprawiają biodostępność substancji czynnej, co jest kluczowe w leczeniu zaparć. Olej rycynowy działa jako środek przeczyszczający, stymulując perystaltykę jelit dzięki obecności kwasu rycynolowego. W praktyce klinicznej, dawkowanie oleju rycynowego w formie emulsji jest dostosowywane indywidualnie, a jego stosowanie powinno odbywać się pod kontrolą specjalisty. Warto również zwrócić uwagę na inne zastosowania oleju rycynowego, takie jak leczenie stanów zapalnych skóry czy w kosmetykach, co podkreśla jego wszechstronność. Przykłady z literatury medycznej wskazują, że olej rycynowy może być także używany w złożonych preparatach farmaceutycznych, co potwierdza jego znaczenie w terapii. Stosując olej rycynowy, należy przestrzegać zasad dobrych praktyk farmaceutycznych oraz uwzględniać przeciwwskazania związane z jego użyciem.
Pytanie 25
Jaką ilość jodu należy użyć do przygotowania 250,0 g płynu Lugola według podanego przepisu farmakopealnego?
IODI SOLUTIO AQUOSA Przygotowanie Kalii iodidum 2,0 Iodum 1,0 Aqua purificata 97,0 |
A. 0,97 g
B. 1,00 g
C. 2,58 g
D. 2,50 g
Odpowiedź 2,50 g jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z przepisem farmakopealnym na przygotowanie 100 g płynu Lugola potrzebne jest 1 g jodu. W sytuacji, gdy przygotowujemy 250 g płynu, ilość jodu musi być proporcjonalnie zwiększona. Wykonując obliczenia: \n\n1 g jodu / 100 g płynu = x g jodu / 250 g płynu \n\nZ tego wynika, że x = (1 g * 250 g) / 100 g = 2,5 g jodu. \n\nTakie obliczenia są typowe w farmacji, gdzie dokładność i precyzja są kluczowe w przygotowywaniu roztworów. Płyn Lugola, stosowany w medycynie m.in. jako środek antyseptyczny oraz źródło jodu, wymaga staranności w przygotowaniu. Zachowanie właściwych proporcji nie tylko zapewnia skuteczność preparatu, ale również bezpieczeństwo jego stosowania. Warto również pamiętać, że zgodność z recepturą farmakopealną jest fundamentem praktyki farmaceutycznej, co podkreśla znaczenie zrozumienia zasad przygotowywania leków.
Pytanie 26
Związanie leku z albuminami krwi sprawia, że lek
A. może być usuwany z organizmu z moczem
B. przenika przez barierę krew-mózg
C. nie wykazuje działania farmakologicznego
D. ma krótszy czas działania
Połączenie leku z albuminami osocza ma kluczowe znaczenie dla jego aktywności farmakologicznej. Kiedy lek wiąże się z albuminami, tworzy kompleks, który stabilizuje cząsteczki leku w krążeniu, co często prowadzi do zmniejszenia jego aktywności terapeutycznej. W praktyce oznacza to, że tylko wolna, nie związana forma leku jest odpowiedzialna za działanie farmakologiczne. Na przykład, w przypadku leków przeciwbólowych, które silnie wiążą się z białkami osocza, ich skuteczność może się zmniejszać, gdy są one w formie związanej. Zrozumienie tego mechanizmu jest kluczowe w farmakologii, gdzie celowe dopasowanie dawek leków do ich powinowactwa do białek osocza może poprawić skuteczność terapii. Warto również zauważyć, że związanie z albuminami chroni leki przed szybką eliminacją z organizmu, co może przedłużać ich czas działania, ale nie wpływa na ich aktywność farmakologiczną.
Pytanie 27
Olej z wątłusza powinien być używany w przypadku niedoborów
A. witamin E i K
B. witaminy B12
C. witaminy B1
D. witamin A i D3
Olej wątłuszowy jest cennym źródłem witamin A i D3, które są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Witamina A odgrywa fundamentalną rolę w procesach wzrokowych, immunologicznych oraz w utrzymaniu zdrowia skóry. Z kolei witamina D3 jest niezbędna dla regulacji metabolizmu wapnia i fosforu, co ma bezpośredni wpływ na zdrowie kości oraz system immunologiczny. W przypadkach niedoboru tych witamin, suplementacja olejem wątłuszowym może przyczynić się do poprawy stanu zdrowia. Na przykład, osoby z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów mogą mieć trudności z uzyskaniem odpowiednich ilości tych witamin z diety, przez co olej wątłuszowy staje się istotnym elementem ich suplementacji. Warto również zauważyć, że olej wątłuszowy jest zgodny z wieloma standardami zdrowotnymi, takimi jak wytyczne dotyczące suplementacji diety, co czyni go zalecanym wyborem w kontekście dbałości o zdrowie.
Pytanie 28
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 29
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 30
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 31
Proszki, które zostały rozcieńczone, nazywane są pulveres
A. tincturae
B. triturati
C. titrati
D. tritae
Odpowiedzi 'titrati', 'tritae' i 'tincturae' są niepoprawne z różnych powodów, które związane są z błędnym rozumieniem terminologii farmaceutycznej i chemicznej. Termin 'titrati' odnosi się do procesu tytrowania, który jest techniką analizy chemicznej służącą do określenia stężenia substancji w roztworze. Tytrowanie nie ma nic wspólnego z mechanicznym rozcieraniem substancji, a jego celem jest precyzyjne pomiarowanie ilości reagentu potrzebnego do zareagowania z substancją analityczną. 'Trita' to forma odmieniona, która nie jest stosowana w kontekście farmaceutycznym. Z kolei 'tincturae' odnosi się do nalewów, które są roztworami substancji czynnych w alkoholu lub innym rozpuszczalniku, a nie do proszków rozcieńczonych. Podstawowy błąd myślowy, prowadzący do tych niepoprawnych odpowiedzi, polega na myleniu różnych procesów przygotowywania substancji w laboratoriach. Istotne jest zrozumienie, że każdy z tych terminów odpowiada innemu etapowi lub metodzie w obszarze chemii i farmacji, co wpływa na ich zastosowanie i znaczenie w praktyce. Dlatego ważne jest, aby precyzyjnie rozpoznawać różne terminy, aby uniknąć nieporozumień w kontekście odpowiednich procedur i standardów.
Pytanie 32
Dextrosum jest terminem o podobnym znaczeniu do
A. sacharozy
B. skrobi
C. laktozy
D. glukozy
Dextrosum, znane również jako D-glukoza, to jeden z najważniejszych monosacharydów, który pełni kluczową rolę w metabolizmie energetycznym organizmów żywych. Jest to izomer glukozy, który jest źródłem energii dla komórek oraz niezbędnym substratem w wielu szlakach biochemicznych. Przykładem zastosowania dextrosum jest jego wykorzystanie w medycynie, gdzie stosuje się go do leczenia hipoglikemii, czyli stanu niedoboru glukozy we krwi. Dextrosum jest także istotny w przemyśle spożywczym, gdzie często występuje w napojach energetycznych i suplementach, jako szybko przyswajalne źródło energii. Jako cukier prosty, dextrosum łatwo wchłania się przez błony śluzowe i jest natychmiastowo wykorzystywany przez organizm, co czyni go idealnym składnikiem dla sportowców potrzebujących szybkiego zastrzyku energii. Przestrzeganie odpowiednich norm dotyczących stosowania dextrosum, zwłaszcza w kontekście suplementacji, jest zgodne z najlepszymi praktykami w dziedzinie dietetyki i żywienia.
Pytanie 33
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 34
Aby sporządzić tinctura Menthae piperitae, należy zastosować metodę:
A. 1 dniowej maceracji etanolem 90° liścia mięty pieprzowej
B. 7 dniowej maceracji etanolem 90° ziela mięty pieprzowej
C. 7 dniowej maceracji etanolem 70° ziela mięty pieprzowej
D. 1 dniowej maceracji etanolem 70° liścia mięty pieprzowej
Odpowiedzi, które wskazują na wykorzystanie dłuższego czasu maceracji lub niższego stężenia etanolu, są nieprawidłowe z kilku powodów. Przede wszystkim, maceracja przez 7 dni, jak w pierwszej i trzeciej odpowiedzi, nie jest zalecana, gdyż długi czas kontaktu surowca roślinnego z alkoholem może prowadzić do nadmiernego wydobycia związków, które nie są pożądane w nalewkach, takich jak garbniki, które mogą wprowadzać nieprzyjemne smaki. Dodatkowo, niższe stężenie etanolu, jak w przypadku 70°, jest mniej efektywne w ekstrakcji olejków eterycznych. Związki te są rozpuszczalne w wyższych stężeniach alkoholu, więc ich wydobycie w niższym stężeniu byłoby ograniczone. W praktyce fitoterapeutycznej, kluczowym jest, aby stosować metody ekstrakcji, które maksymalizują bioaktywność produktu końcowego. Odpowiedzi te również wskazują na nieporozumienie dotyczące procesu maceracji - krótszy czas maceracji przy wyższym stężeniu alkoholu jest nie tylko bardziej skuteczny, ale również bardziej ekonomiczny, co jest istotne w produkcji na większą skalę. Właściwe stosowanie metod ekstrakcji ma kluczowe znaczenie dla jakości i skuteczności preparatów ziołowych, co powinno być podstawą każdej pracy z roślinami leczniczymi.
Pytanie 35
To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.
Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.
Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.
Pytanie 36
W powietrznym sterylizatorze czynnikiem eliminującym drobnoustroje jest
A. wilgotne, gorące powietrze
B. para wodna pod zwiększonym ciśnieniem
C. para wodna pod normalnym ciśnieniem
D. suche, gorące powietrze
Odpowiedź 'suche, gorące powietrze' jest jak najbardziej na miejscu. W sterylizatorach powietrznych działa to głównie na zasadzie konwekcji i kondukcji cieplnej. To znaczy, że wysoka temperatura powoduje denaturację mikroorganizmów, co w praktyce eliminuje je z powierzchni materiałów. Zazwyczaj proces ten zachodzi w temperaturze między 160 a 180 stopni Celsjusza przez określony czas, a wszystko to musi być zgodne z normami, takimi jak PN-EN 556-1. Z mojego doświadczenia wiem, że ta metoda jest używana w laboratoriach i w przemyśle medycznym, gdzie musimy bardzo uważać na eliminację patogenów. Co ciekawe, nie potrzebujemy tu dodatkowej wody, więc jest świetna do sterylizacji narzędzi, które mogłyby się uszkodzić pod wpływem wilgoci, na przykład narzędzi chirurgicznych czy niektórych tworzyw sztucznych. Dodatkowo, sucha sterylizacja jest skuteczna nie tylko w usuwaniu bakterii, ale też wirusów i grzybów, co sprawia, że jest naprawdę wszechstronna w zapewnieniu bezpieczeństwa mikrobiologicznego.
Pytanie 37
Opisz preparat, który może być podawany człowiekowi lub zwierzęciu w celu leczenia, diagnostyki lub profilaktyki:
A. produktu leczniczego
B. surowca farmaceutycznego
C. substancji pomocniczej
D. substancji leczniczej
Odpowiedź "produkt leczniczy" jest poprawna, ponieważ definicja przedstawiona w pytaniu dokładnie odnosi się do kategorii produktów, które są stosowane w medycynie. Produkty lecznicze są substancjami lub mieszankami substancji, które mają na celu leczenie, łagodzenie objawów, diagnozowanie chorób lub zapobieganie ich występowaniu. Kluczowym elementem jest ich przeznaczenie do bezpośredniego podania zarówno ludziom, jak i zwierzętom, co odróżnia je od innych kategorii, takich jak surowce farmaceutyczne, które są używane głównie w procesie produkcji leków. Przykłady produktów leczniczych obejmują leki na receptę, szczepionki czy leki dostępne bez recepty, które są regulowane przez odpowiednie instytucje, takie jak Europejska Agencja Leków (EMA) lub Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA). Zrozumienie tej definicji jest kluczowe dla każdego, kto pracuje w branży farmaceutycznej, ponieważ klasyfikacja i regulacje dotyczące produktów leczniczych odgrywają fundamentalną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
Pytanie 38
Jakie działania niepożądane mogą się pojawić w ciągu kilku godzin po zażyciu doustnym chloropromazyny?
A. Nowotworzenie
B. Parkinsonizm
C. Nadkwaśność
D. Ślinotok
Odpowiedzi 'Nowotworzenie', 'Ślinotok' i 'Nadkwaśność' nie są prawidłowe w kontekście działań niepożądanych występujących w krótkim czasie po przyjęciu doustnie chloropromazyny. 'Nowotworzenie' to długoterminowe ryzyko związane z niektórymi neuroleptykami, jednak nie jest to działanie typowe, które mogłoby wystąpić w tak wczesnym okresie. Długotrwałe stosowanie niektórych leków psychiatrycznych może wiązać się z podwyższonym ryzykiem nowotworów, ale nie jest to dzieje się w ciągu kilku godzin. 'Ślinotok' jest objawem, który może wystąpić, ale zazwyczaj związany jest z innymi schorzeniami lub lekami, a nie bezpośrednio z chloropromazyną. Nadkwaśność, z kolei, to problem gastroenterologiczny, który nie jest bezpośrednio związany z działaniem chloropromazyny. Typowe błędy myślowe prowadzące do wybrania tych odpowiedzi mogą wynikać z niepełnej wiedzy na temat farmakologii leków psychotropowych oraz ich działań niepożądanych. Kluczowe jest, aby zrozumieć mechanizm działania leków oraz ich potencjalne skutki uboczne, co ma kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej.
Pytanie 39
Czym nie jest wyrób medyczny?
A. proteza naczyniowa
B. gaza
C. cewnik balonowy
D. glukometr
Gaza jest materiałem stosowanym w medycynie, jednak nie klasyfikuje się jako wyrób medyczny w rozumieniu regulacji prawnych dotyczących wyrobów medycznych. Wyrób medyczny definiowany jest jako narzędzie, aparat, przyrząd, materiał lub inny przedmiot używany do diagnostyki, zapobiegania, monitorowania, leczenia lub łagodzenia chorób. Gaza, choć wykorzystywana w opatrunkach i procedurach medycznych, nie jest zarejestrowana jako wyrób medyczny, lecz jako materiał eksploatacyjny. Stosuje się ją głównie w celu aseptycznego pokrycia ran, jednak jej zastosowanie ogranicza się do funkcji pomocniczej. Na przykład, podczas opatrywania ran, gaza jest używana do absorpcji wydzielin i ochrony przed zakażeniem, ale sama w sobie nie spełnia kryteriów wyrobu medycznego. Warto również zwrócić uwagę, że w przypadku innych wymienionych odpowiedzi, takich jak glukometr, proteza naczyniowa czy cewnik balonowy, są to wyroby medyczne zarejestrowane i regulowane, co potwierdzają normy ISO oraz dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące wyrobów medycznych.
Pytanie 40
Wyznacz procentowe stężenie roztworu, który zawiera 0,56 g substancji w 140,0 g roztworu.
A. 0,1%
B. 0,2%
C. 0,4%
D. 0,5%
Obliczanie stężenia procentowego roztworu to tak naprawdę wyrażenie masy substancji w odniesieniu do całej masy roztworu. W tym przypadku mamy 0,56 g substancji i 140,0 g roztworu. Żeby to policzyć, używamy wzoru: (masa substancji / masa roztworu) * 100%. Po podstawieniu danych wychodzi nam: (0,56 g / 140,0 g) * 100% = 0,4%. Taki sposób przedstawiania stężenia jest mega ważny w laboratoriach czy przemyśle, bo jak robimy roztwory, to muszą być dokładne. Jeśli stosujemy normy, jak ISO czy ASTM, to mamy pewność, że wszystko jest zgodne z wymaganiami jakościowymi, co ma ogromne znaczenie, zwłaszcza w farmacji czy biotechnologii. Na co dzień, wiedza o stężeniu procentowym pomaga nam dobrze przygotować roztwory do badań czy syntez chemicznych, a to ma bezpośredni wpływ na wyniki naszych doświadczeń i ich powtarzalność.