Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 16 lutego 2026 17:44
Data zakończenia: 16 lutego 2026 17:55

Egzamin niezdany

Wynik: 15/40 punktów (37,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

W przypadku zatrucia lekami, u osób, które są przytomne, należy

A. podać osobie poszkodowanej leki przeciwbólowe

B. podać osobie poszkodowanej insulinę

C. zapewnić osobie poszkodowanej dostęp do świeżego powietrza

D. wywołać wymioty

Zapewnienie poszkodowanemu dopływu świeżego powietrza, chociaż ważne dla ogólnego komfortu, nie wpływa bezpośrednio na proces detoksykacji w przypadku zatrucia lekami. W rzeczywistości, w wielu przypadkach pomoc medyczna jest niezbędna i należy unikać zwlekania z wezwaniem specjalistów. Podawanie insuliny jest zupełnie nieuzasadnione w kontekście zatruć, ponieważ insulinoterapia odnosi się głównie do leczenia cukrzycy, a nie do detoksykacji. Dodatkowo sprowokowanie wymiotów nie jest wskazane w przypadku wszystkich toksyn; niektóre substancje mogą spowodować dalsze uszkodzenia podczas wymiotów, co podkreśla potrzebę ostrożnych decyzji opartych na ocenie konkretnej sytuacji. Podawanie środków przeciwbólowych również mija się z celem, ponieważ może maskować objawy i utrudniać prawidłową ocenę stanu pacjenta. W kontekście medycyny ratunkowej kluczowe jest zrozumienie, że każde zatrucie wymaga indywidualnej analizy i postępowania, co podkreślają wytyczne Międzynarodowej Organizacji Zdrowia (WHO). Działania takie jak indukcja wymiotów mogą być skuteczne, ale powinny być wykonywane zgodnie z obowiązującymi standardami i tylko w odpowiednich sytuacjach.

Pytanie 2

Aby zweryfikować tożsamość Collargolu według FP, należy przeprowadzić analizy jakościowe dotyczące wykrywania

A. kwasów fenolowych

B. garbników

C. jonów srebra Ag+

D. jonów chlorkowych Cl-

Collargol to koloidalny roztwór srebra, który jest używany w medycynie ze względu na swoje właściwości antybakteryjne i dezynfekujące. Aby potwierdzić tożsamość Collargolu, kluczowe jest przeprowadzenie badań jakościowych na obecność jonów srebra (Ag+). Obecność tych jonów potwierdza autentyczność preparatu, ponieważ jest to jego główny składnik aktywny. Praktyczne zastosowanie tego badania można zaobserwować w laboratoriach zajmujących się kontrolą jakości leków, gdzie analizy te są zgodne z wytycznymi farmakopealnymi. W praktyce laboratoryjnej wykonywane są testy, takie jak spektroskopia czy testy chemiczne, które pozwalają na identyfikację i ilościowe oznaczenie srebra w roztworze. Standardy jakościowe, takie jak ISO 9001, podkreślają znaczenie dokładności i rzetelności w procesach testowania produktów farmaceutycznych, co w tym przypadku odnosi się do potwierdzenia obecności jonów srebra jako kluczowego etapu w ocenie tożsamości Collargolu.

Pytanie 3

Który z wymienionych terminów odnosi się do zwiększonego poziomu potasu w krwi?

A. Hiperkalcemia

B. Hiperkaliemia

C. Hiperchloremia

D. Hipernatremia

Hiperchloremia, hiperkalcemia i hipernatremia to terminy, które ludzie często mylą z hiperkaliemią. W sumie to może prowadzić do wielu nieporozumień, jeśli chodzi o diagnostykę i leczenie. Hiperchloremia oznacza za dużo chlorków w osoczu, co może być oznaką odwodnienia. Hiperkalcemia to z kolei zbyt duża ilość wapnia we krwi, co może się zdarzyć przez nadczynność przytarczyc czy nowotwory. Z kolei hipernatremia dotyczy za wysokiego stężenia sodu, które może wynikać z tego, że brakuje wody lub ktoś zje zbyt dużo soli. Jeśli nie zrozumiemy tych terminów, możemy popełnić błędy w diagnozach i leczeniu pacjentów. Ważne jest, żeby dobrze różnicować te stany, bo każde z nich wymaga innej reakcji. Dobrze jest znać terminologię i zrozumieć, co się za tym kryje, żeby móc dobrze opiekować się pacjentami.

Pytanie 4

Która z podanych substancji nie jest wytwarzana w postaci plastrów transdermalnych?

A. Scopolamina

B. Propranolol

C. Estradiol

D. Buprenorfina

Propranolol, będący nieselektywnym beta-blokerem, nie jest produkowany w formie plastrów transdermalnych, co wynika z jego farmakokinetyki oraz mechanizmu działania. Plastry transdermalne są idealne dla substancji, które charakteryzują się odpowiednią lipofilowością, stabilnością oraz możliwością przenikania przez barierę skórną. Scopolamina, estradiol oraz buprenorfina są przykładami substancji, które doskonale sprawdzają się w tej formie, gdyż mają właściwości sprzyjające ich wchłanianiu przez skórę. Propranolol, ze względu na swoje właściwości, jest zazwyczaj podawany doustnie lub dożylnie w celu leczenia nadciśnienia, arytmii i innych schorzeń kardiologicznych. W praktyce klinicznej nie stosuje się transdermalnych form tego leku, ponieważ jego biodostępność oraz efektywność terapeutyczna są znacznie wyższe przy podaniu doustnym, co jest zgodne z aktualnymi standardami terapii. Wprowadzenie propranololu w postaci plastra transdermalnego mogłoby wiązać się z problemami z kontrolowaniem poziomu leku we krwi oraz ryzykiem działań niepożądanych wynikających z nierównomiernego uwalniania substancji czynnej.

Pytanie 5

Jaką dawkę dobową efedryny chlorowodorku wskazuje zamieszczona recepta?

Rp.
Tussipecti sir.   lag. No 1
D.S. 3x dziennie 1 łyżkę stołową (20,0 g)

Skład: 100 g syropu zawiera: Thymi extr. fl. 10,0 g; Saponinum (DAB) 0,023 g; Ac. Benzoicum 0,2 g; Ephedrinum HCl 0,07 g; Liqu. Ammonium Causticum 0,2 g; Ammonium Primulatum 0,008 g; Saccharum crist. 52,0 g; Ethylum hydroxybenzoicum 0,1 g; Aqua purificata ad 100,0 g

A. 70 mg

B. 126 mg

C. 14 mg

D. 42 mg

Wybór odpowiedzi 126 mg, 14 mg lub 70 mg wskazuje na szereg nieporozumień związanych z dawkowaniem efedryny chlorowodorek. Zbyt wysoka dawka, jak 126 mg, znacznie przekracza standardowe zalecenia terapeutyczne, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak tachykardia, nadciśnienie czy nawet zjawiska arytmiczne. Z kolei wybranie zbyt niskiej dawki, takiej jak 14 mg, może okazać się niewystarczające w leczeniu schorzeń, dla których efedryna jest wskazana. Dawki takie mogą nie wywołać pożądanej reakcji organizmu i prowadzić do nieefektywnego leczenia. Odpowiedź 70 mg również nie jest adekwatna, ponieważ w praktyce medycznej nie stosuje się takich wartości w standardowych schematach terapeutycznych. Kluczowe jest zrozumienie, że każda terapia powinna opierać się na solidnych podstawach naukowych, a dawkowanie powinno być ściśle dostosowane do specyficznych potrzeb pacjenta. Niewłaściwe określenie dawki może prowadzić do dodatkowych ryzyk zdrowotnych i komplikacji, co jest poważnym naruszeniem zasad dobrej praktyki w medycynie.

Pytanie 6

Podczas przygotowywania 3% roztworu kwasu bornego farmaceuta oparzył sobie dłoń wrzącą wodą. Jakie kroki należy podjąć w celu udzielenia poszkodowanemu pierwszej pomocy w pierwszej kolejności?

A. przykryć oparzone miejsce opatrunkiem hydrożelowym

B. schłodzić całą dłoń pod bieżącą wodą

C. nałożyć maść na poparzone miejsce

D. podać środki przeciwbólowe

Ochładzanie oparzonej skóry pod bieżącą wodą jest kluczowym działaniem w przypadku oparzeń, które ma na celu zmniejszenie bólu oraz ograniczenie rozprzestrzenienia się uszkodzeń tkanek. Woda powinna być letnia, w zakresie 15-25°C i zastosowana przez co najmniej 10-20 minut. Takie podejście jest zgodne z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji oraz standardami pierwszej pomocy. Zmniejszając temperaturę skóry, można zahamować rozwój oparzenia, co ma znaczenie w procesie gojenia. Dodatkowo, chłodzenie pomaga usunąć ciepło z głębszych warstw skóry, co może zapobiec powstawaniu poważniejszych oparzeń. Po tym etapie można zastosować opatrunek hydrożelowy, który dodatkowo nawilża i chroni ranę przed zakażeniem. Przykładowo, w przypadku oparzeń słonecznych lub chemicznych, również zaleca się stosowanie chłodnych okładów, co potwierdza ich skuteczność w łagodzeniu dolegliwości.

Pytanie 7

Podczas wytrawiania wodą A Ithaeae radix bądź Lini semen uzyskuje się lege artis

A. odwary

B. maceraty

C. nalewki

D. napary

Odwary, napary i nalewki to inne sposoby na wyciąganie substancji z roślin, ale się różnią od maceracji. Odwar powstaje, gdy gotujemy rośliny w wodzie przez jakiś czas, co może naprawdę mocno wydobywać składniki, ale też niektóre z nich mogą się zniszczyć. Dlatego to nie jest najlepsza metoda dla A Ithaeae radix i Lini semen, bo mogą mieć delikatne związki, które lepiej zostawić w maceracji. Napar to z kolei krótki kontakt surowca z gorącą wodą, co też nie pasuje do maceratów. A nalewki to już zupełnie coś innego, bo robi się je na alkoholu, a nie na wodzie. Fajnie jest znać te różnice, bo to mega ważne w farmacji i zielarstwie. Dlatego wybierając metodę ekstrakcji, trzeba pomyśleć o specyfice rośliny i tego, co chcemy osiągnąć w końcowym produkcie. Jak się wybierze złą metodę, to można osłabić działanie tych substancji lub źle zrozumieć ich właściwości terapeutyczne.

Pytanie 8

Do grupy materiałów medycznych nie zaliczają się

A. testy ciążowe

B. aerozole wziewne

C. opatrunki hydrożelowe

D. odciągacze pokarmu

Opatrunki hydrożelowe, testy ciążowe oraz odciągacze pokarmu to wyroby, które są klasyfikowane jako materiały medyczne, co często prowadzi do nieporozumień w ocenianiu ich zastosowania. Opatrunki hydrożelowe są stosowane w medycynie w celu wspomagania procesu gojenia ran, zwłaszcza tych o dużym ryzyku zakażeń. Ich właściwości, takie jak zdolność do absorpcji nadmiaru wydzieliny oraz utrzymywania odpowiedniego poziomu wilgoci, są zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie leczenia ran. Testy ciążowe, mające na celu wykrycie obecności hormonu hCG, są niezbędne w diagnostyce ginekologicznej i są wykorzystywane w domowych oraz klinicznych warunkach. Z kolei odciągacze pokarmu są kluczowym narzędziem w zakresie laktacji, umożliwiającym matkom efektywne karmienie dzieci, nawet w sytuacjach, gdy nie mogą karmić piersią. W kontekście wyrobów medycznych, ważne jest, aby zrozumieć, że są to produkty zaprojektowane w celu ochrony zdrowia pacjentów oraz wsparcia procesów medycznych, co różni je od aerozoli wziewnych, które są lekami i nie mają charakteru wyrobów medycznych w klasycznym rozumieniu. Niezrozumienie tej różnicy może prowadzić do błędnych wniosków oraz niewłaściwego stosowania tych produktów w praktyce klinicznej.

Pytanie 9

Jakie znaczenie ma łacińskie słowo Recipe?

A. skład

B. przepis

C. weź

D. odważ

Termin łaciński "Recipe" pochodzi od czasownika "recipere", co w dosłownym tłumaczeniu oznacza "weź" lub "przyjmij". W kontekście farmaceutycznym i medycznym, słowo to jest używane w receptach, które stanowią instrukcje dla aptekarzy dotyczące przygotowania leków. Przykładowo, w receptach lekarskich widnieje na początku słowo "Recipe" jako polecenie dla osoby realizującej receptę, aby wzięła pod uwagę składniki oraz ich proporcje. Dzięki użyciu takiego standardowego języka, zapewnia się precyzję w komunikacji między lekarzami a farmaceutami, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów oraz skuteczności terapii. W branży farmaceutycznej, znajomość terminologii łacińskiej jest niezbędna, aby zrozumieć i stosować się do norm oraz regulacji dotyczących przygotowania i wydawania leków, co w praktyce przekłada się na wysoką jakość świadczonych usług.

Pytanie 10

Który z podanych środków farmaceutycznych występuje zarówno w formie tabletek doustnych, jak i w postaci żelu lub maści?

A. Kalcypotriol

B. Digoksyna

C. Erytromycyna

D. Salbutamol

Erytromycyna jest antybiotykiem z grupy makrolidów, który wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Jest dostępna zarówno w postaci tabletek doustnych, jak i w formie żelu czy maści, co czyni ją wszechstronnym lekiem w terapii zakażeń. Tabletki doustne są stosowane w leczeniu infekcji dróg oddechowych, zakażeń skóry oraz innych stanów zapalnych. Z kolei preparaty miejscowe, takie jak żel czy maść, są często wykorzystywane w dermatologii do leczenia trądziku i innych infekcji skórnych. Wybór formy leku zależy od charakterystyki schorzenia oraz miejsca wystąpienia infekcji. Dostosowanie formy farmaceutycznej do potrzeb pacjenta jest kluczowe w praktyce klinicznej, zgodnie z zasadami farmakoterapii. Użycie erytromycyny w formie żelu lub maści pozwala na bezpośrednie działanie na zmienione chorobowo miejsca, co zwiększa efektywność terapii oraz minimalizuje skutki uboczne, które mogą wystąpić przy stosowaniu antybiotyków doustnych.

Pytanie 11

Średnia gęstość roztworu Devikap to 1,10 g/mL. Oblicz, ile preparatu Devikap należy użyć przy sporządzaniu leku recepturowego według podanej recepty z uwzględnieniem informacji z ulotki.

Fragment ulotki leku
DEVIKAP
Cholecalciferolum
15 000 j.m./mL, płyn doustny
Skład
1 mL (ok. 30 kropli) zawiera 15 000 j.m. cholekalcyferolu (Cholecalciferolum).
Substancje pomocnicze: makrogolglicerolu rycynooleinian, sacharoza (250 mg/mL), disodu fosforan dwuwodny lub dwunastowodny, kwas cytrynowy jednowodny, aromat anyżowy, alkohol benzylowy (15 mg/mL), woda oczyszczona.
1 kropla zawiera około 500 j.m. witaminy D3.
Rp.
Vit. A liq.100 000 j.m.
Vit. D liq.45 000 j.m.
Ung. Cholesteroliad 100,0
M.f.ung.

A. 4,50 g

B. 2,20 g

C. 4,09 g

D. 3,30 g

Wybór innej odpowiedzi może wynikać z kilku typowych błędów obliczeniowych oraz nieporozumień dotyczących zagadnienia. Na przykład, jeśli ktoś wskazał 2,20 g lub 4,09 g, może to wynikać z błędnego przeliczenia objętości roztworu na jego masę. Nie uwzględniając gęstości roztworu, można uznać, że w 3 ml roztworu znajdują się jedynie 2,20 g, co jest niezgodne z danymi dostarczonymi w pytaniu. Ponadto, wybór 4,50 g może sugerować, że osoba odpowiadająca błędnie obliczyła ilość preparatu na podstawie nieprawidłowych założeń dotyczących ilości substancji czynnej w roztworze. W praktyce, kluczowe jest zrozumienie, że gęstość roztworu jest istotnym parametrem, który należy brać pod uwagę przy przeliczaniu objętości na masę. Niezrozumienie tego aspektu prowadzi do nieefektywnego dawkowania oraz potencjalnych błędów w farmakoterapii. Dlatego, w kontekście edukacji farmaceutycznej, ważne jest, aby studenci oraz praktykujący farmaceuci mieli solidne podstawy w zakresie obliczeń farmaceutycznych oraz poprawnego interpretowania danych dotyczących preparatów. Właściwa analiza i umiejętność podejmowania decyzji na podstawie rzetelnych informacji są kluczowe dla zachowania standardów jakości w produkcji leków.

Pytanie 12

W przypadku gdy lek powinien być przechowywany w niskiej temperaturze, zgodnie z zapisami zawartymi w Farmakopei Polskiej IX, jakie parametry temperaturowe są wymagane dla jego składowania?

A. od 1 do 4 °C

B. od 5 do 7 °C

C. od 8 do 15 °C

D. od 16 do 18 °C

Błędne odpowiedzi dotyczące temperatur od 1 do 4 °C, od 5 do 7 °C oraz od 16 do 18 °C pokazują, że nie do końca rozumiesz, jak ważne jest przechowywanie leków. Na przykład, temperatura od 1 do 4 °C jest stosowana dla szczepionek i niektórych produktów biologicznych, ale nie dla wszystkich leków, które potrzebują chłodzenia. Temperatura od 5 do 7 °C jest za niska dla wielu substancji czynnych, co może skutkować ich rozkładem. Z kolei zakres od 16 do 18 °C to już nie chłodna, a bardziej pokojowa temperatura, co też wpływa negatywnie na stabilność leków. Takie błędy mogą się zdarzyć, szczególnie jak nie znasz dobrze właściwości leków i ich wymagań. Ważne, żeby zawsze sięgać po informacje zawarte w Farmakopei i ulotkach producentów, bo to pomaga w maksymalizacji skuteczności terapii i ochronie zdrowia pacjentów.

Pytanie 13

Wyznacz liczbę tabletek Furosemidum 40 mg, które zawierają 0,22 g furosemidu?

A. 5,5

B. 8,8

C. 1,5

D. 1,8

Podczas rozwiązywania tego zadania, niektórzy mogą popełniać błędy, które prowadzą do błędnych odpowiedzi. Na przykład, gdyby ktoś obliczył ilość tabletek jako 1,5, mógłby założyć, że 0,22 g furosemidu jest zbliżone do 40 mg, co jest fundamentalnym błędem w zrozumieniu jednostek miary. 0,22 g to 220 mg, co jest znacznie wyższą wartością w porównaniu do pojedynczej tabletki. Inna możliwość błędu, prowadząca do odpowiedzi 1,8, może wynikać z nieprawidłowego przeliczenia, na przykład zmylenia jednostek lub zastosowania błędnego wzoru. Takie pomyłki mogą wynikać z braku wiedzy na temat konwersji jednostek miary oraz z nieprzywiązania wagi do precyzyjnych danych. Z kolei odpowiedzi 5,5 i 8,8 mogą sugerować, że osoba udzielająca odpowiedzi ma różne wyobrażenia na temat standardowych dawek w terapii furosemidem. Istotne jest, aby nie tylko znać dawki, ale także umieć je przeliczać, co jest umiejętnością niezbędną w każdej dziedzinie medycyny i farmacji. W praktyce klinicznej, błędne obliczenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych dla pacjentów, dlatego kluczowe jest, aby zawsze weryfikować obliczenia i mieć świadomość jednostek miary oraz ich konwersji. Warto również zwrócić uwagę na zalecenia dotyczące dawkowania leków, które są oparte na badaniach klinicznych i powinny być przestrzegane dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.

Pytanie 14

Jakie znaczenie ma skrót trit. w tłumaczeniu na język polski?

A. Trzy

B. Roztarty

C. Mieszanka

D. Kapsułka

Odpowiedzi takie jak "nalewka", "tabletka" i "trzy" nie odnoszą się do znaczenia skrótu "trit." w kontekście farmaceutycznym ani lingwistycznym. Termin "nalewka" dotyczy formy leku, często sporządzanej poprzez macerację ziół w alkoholu lub innym rozpuszczalniku, co nie ma nic wspólnego z procesem rozdrabniania substancji. Również odpowiedź "tabletka" wskazuje na gotową postać leku, a nie na sposób przetwarzania składników. Z kolei liczba "trzy" jest zupełnie nieadekwatna, ponieważ nie ma ona związku z definicją skrótu. Pojęcie "trit." odnosi się do technik przygotowania leków oraz ich składników, a nie do gotowych form czy wartości liczbowych. Typowe błędy myślowe w tego rodzaju pytaniach polegają na myleniu różnych kategorii terminologicznych; użytkownicy często zakładają, że znają znaczenie skrótu, gdy w rzeczywistości niektóre z proponowanych odpowiedzi nie mają sensu w danym kontekście. Kluczowym aspektem w zrozumieniu terminologii farmaceutycznej jest zdolność do odróżnienia działań przygotowawczych od gotowych produktów oraz ich właściwości. Wiedza na ten temat jest ważna nie tylko dla studentów farmacji, ale także dla profesjonalistów pracujących w przemyśle farmaceutycznym, gdzie precyzja w nazewnictwie i zrozumienie procesów jest kluczowe dla sukcesu i bezpieczeństwa terapii.

Pytanie 15

Podczas ekstrakcji wysuszonej substancji roślinnej przy użyciu roztworu etanolowo-wodnego w temperaturze otoczenia uzyskuje się

A. intrakt

B. odwar

C. napar

D. nalewkę

Wybór odwaru, intraktu lub naparu jako odpowiedzi na postawione pytanie jest nieprawidłowy, ponieważ każda z tych form ekstrakcji roślinnej odznacza się odmiennymi metodami przygotowania oraz właściwościami. Odwar to preparat uzyskiwany poprzez gotowanie roślinnych surowców w wodzie przez pewien czas, co prowadzi do wydobycia składników aktywnych, jednak wymaga znacznie wyższej temperatury niż w przypadku nalewek. W przypadku intraktu mamy do czynienia z silniejszym ekstraktem, uzyskiwanym przy użyciu większej ilości surowca roślinnego oraz dłuższym czasem maceracji, co sprawia, że intrakty są bardziej skoncentrowane. Z kolei napar powstaje z suszonych roślin, które zalewa się wrzącą wodą, co składa się na szybkość procesu ekstrakcji, ale również na słabszą koncentrację substancji czynnych w porównaniu do nalewek. Biorąc pod uwagę powyższe różnice, można dostrzec, że nalewka jest unikalnym preparatem, który łączy w sobie efektywność etanolowego rozpuszczalnika oraz łagodniejsze warunki ekstrakcji, co jest kluczowe dla zachowania właściwości aktywnych wielu roślin. Dlatego, wybierając odpowiednią metodę ekstrakcji, warto kierować się właściwościami pożądanych składników oraz ich dostępnością w danym surowcu.

Pytanie 16

Co oznacza lipodystrofia?

A. ubytek tkanki mięśniowej

B. nadmiar tkanki tłuszczowej

C. nadmiar tkanki mięśniowej

D. ubytek tkanki tłuszczowej

Odpowiedzi, które wskazują na przerost tkanki mięśniowej, przerost tkanki tłuszczowej lub zanik tkanki mięśniowej, są niepoprawne i wynikają z nieporozumienia dotyczącego definicji lipodystrofii. Przerost tkanki mięśniowej odnosi się do zwiększenia objętości mięśni, co jest zupełnie innym procesem biologicznym. Z kolei przerost tkanki tłuszczowej może sugerować otyłość lub inne zaburzenia, ale nie ma związku z lipodystrofią, która polega na deficycie tkanki tłuszczowej. Zanik tkanki mięśniowej jest odrębnym problemem, często powiązanym z chorobami degeneracyjnymi lub brakiem aktywności fizycznej. Typowym błędem jest mylenie lipodystrofii z tymi innymi stanami, co może prowadzić do błędnych diagnoz i nieodpowiednich interwencji. W praktyce klinicznej ważne jest, aby dobrze zrozumieć różnice między tymi stanami, ponieważ każde z nich wymaga odmiennych podejść terapeutycznych oraz diagnostycznych. Dlatego właściwe rozpoznanie lipodystrofii i jej różnorodnych form jest kluczowe dla skutecznej interwencji medycznej oraz poprawy zdrowia pacjentów.

Pytanie 17

Używając kropli do nosa XYLOMETAZOLIN (Xylometazolini hydrochloridum), należy poinformować pacjenta, że lek powinien być stosowany maksymalnie przez

A. 5 dni

B. 2 miesiące

C. 14 dni

D. 3 miesiące

Stosowanie xylometazoliny przez okres dłuższy niż 5 dni jest niezalecane z kilku powodów. Odpowiedzi sugerujące, że lek można stosować przez 14 dni, 2 miesiące, czy nawet 3 miesiące, opierają się na błędnych założeniach dotyczących mechanizmów działania oraz właściwości tego leku. Xylometazolina, jako lek sympatykomimetyczny, działa poprzez zwężanie naczyń krwionośnych w błonie śluzowej nosa, co prowadzi do zmniejszenia obrzęku i poprawy drożności nosa. Jednak długoterminowe stosowanie może prowadzić do efektu odwykowego, co skutkuje nasiloną obrzękowością po zaprzestaniu terapii. Jest to zjawisko określane mianem 'rebound congestion', które występuje w przypadkach nadmiernego stosowania leków zwężających naczynia. Praktyka kliniczna jednoznacznie wskazuje, że pacjenci powinni być informowani o ryzyku związanym z długotrwałym stosowaniem xylometazoliny, co jest zgodne z wytycznymi i dobrymi praktykami w terapii chorób nosa. W trosce o zdrowie pacjentów, lekarze powinni dostarczać informacji na temat alternatywnych metod leczenia, takich jak nawilżanie błony śluzowej czy stosowanie innych form terapii, aby uniknąć przewlekłych dolegliwości. Zatem, podejście do leczenia powinno być zrównoważone, z uwzględnieniem zarówno skuteczności, jak i potencjalnych skutków ubocznych.

Pytanie 18

Lekarz przepisał preparat Klindacin T - 1 op. a 15 g, a w polu oznaczonym "Data realizacji od dnia" wpisał znak "X". Termin realizacji recepty od daty jej wystawienia nie może być dłuższy niż

KLINDACIN T, 10 mg/g, żel
Clindamycinum

Skład leku
1 g żelu zawiera:
substancję czynną: klindamycyna 10 mg (w postaci klindamycyny fosforanu)
substancje pomocnicze: glikol propylenowy, alkohol izopropylowy, woda oczyszczona, hydroksypropyloceluloza, sodu wodorotlenek.
Opakowania
Tuba zawierająca 15 g lub 30 g żelu, umieszczona w tekturowym pudełku.

A. 90 dni.

B. 30 dni.

C. 7 dni.

D. 120 dni.

Odpowiedź 30 dni jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z przepisami prawa farmaceutycznego w Polsce, okres realizacji recepty na leki, które nie są kontrolowane, wynosi 30 dni od daty jej wystawienia. Klindacin T, jako preparat dostępny na receptę, podlega tym samym regulacjom. Warto zwrócić uwagę, że symbol 'X' w polu 'Data realizacji od dnia' nie wpływa na standardowy termin realizacji recepty. Lekarze mogą stosować ten symbol, aby zaznaczyć niestandardowe podejście do daty realizacji, ale nie zmienia to ogólnego obowiązującego terminu. W praktyce oznacza to, że pacjent ma 30 dni na zrealizowanie recepty, co jest istotne dla planowania wizyt w aptece oraz organizacji leczenia. Znajomość tych przepisów jest kluczowa dla farmaceutów i lekarzy, gdyż pozwala na prawidłowe informowanie pacjentów o dostępnych terminach oraz skutkuje zmniejszeniem liczby niewłaściwie zrealizowanych recept. Warto także zaznaczyć, że w przypadku leków kontrolowanych, terminy te mogą być inne i powinny być dokładnie przestrzegane, aby uniknąć problemów prawnych.

Pytanie 19

Nadmiar alkaloidów tropanowych, które występują naturalnie w pokrzyku wilczej jagodzie, takich jak atropina, może skutkować

A. zwężeniem źrenicy

B. pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego

C. skurczem mięśni gładkich przewodu pokarmowego

D. zwiększonym wydzielaniem śliny

Przedawkowanie alkaloidów tropanowych nie prowadzi do skurczu mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Wręcz przeciwnie, atropina, jako antagonista receptorów muskarynowych, hamuje skurcze mięśni gładkich, co prowadzi do ich relaksacji. W konsekwencji, pacjenci mogą doświadczać objawów takich jak opóźnienie w pasażu jelitowym czy zaparcia. Co więcej, wzmożone wydzielanie śliny jest charakterystyczne dla pobudzenia układu przywspółczulnego, natomiast atropina, działając jako inhibitor, zmniejsza wydzielanie śliny, co w przypadku przedawkowania może prowadzić do suchości w jamie ustnej. Zwężenie źrenicy, znane jako miosis, jest również sprzeczne z działaniem atropiny, która powoduje rozszerzenie źrenicy (mydriasis) poprzez blokadę receptorów muskarynowych w mięśniu zwieraczu źrenicy. Te błędne koncepcje mogą wynikać z mylenia objawów związanych z działaniem aktywującym układ współczulny z efektami działania układu przywspółczulnego. Dlatego kluczowe jest zrozumienie podstawowych zasad farmakologii, co pozwala na prawidłową interpretację reakcji organizmu na różne substancje oraz ich mechanizmy działania.

Pytanie 20

Którą metodę należy wykorzystać, aby uzyskać Aqua aromaticae do celów recepturowych w warunkach aptecznych?

A. Poddanie destylacji surowców aromatycznych

B. Poddanie destylacji surowców zielarskich

C. Rozpuszczenie olejku eterycznego po roztarciu z talkiem

D. Rozpuszczenie olejocukru

Wybór metody polegającej na poddaniu destylacji surowców zielarskich nie jest właściwy w kontekście uzyskiwania Aqua aromaticae. Destylacja to proces, który wykorzystuje różnice w temperaturze wrzenia substancji, aby oddzielić je od siebie. Choć jest to skuteczna metoda pozyskiwania olejków eterycznych z roślin, nie prowadzi ona do otrzymania roztworu, jakim jest Aqua aromaticae. Podobnie, rozpuszczenie olejocukru nie ma związku z produkcją Aqua aromaticae, ponieważ ten składnik nie posiada właściwości aromatycznych, które są kluczowe w tym procesie. Natomiast poddanie destylacji surowców aromatycznych również nie przynosi pożądanego efektu, gdyż Aqua aromaticae wymaga emulsyfikacji oleju eterycznego ze środkiem pomocniczym. Zrozumienie tych metod jest kluczowe, aby uniknąć błędów w praktyce recepturowej. Zastosowanie destylacji w kontekście produkcji Aqua aromaticae prowadzi do nieporozumień, ponieważ nie odpowiada na specyfikę procesu, który wymaga uzyskania stabilnego roztworu, a nie czystego olejku. Dlatego ważne jest, aby przy podejmowaniu decyzji o metodzie przygotowania zwracać uwagę na szczegóły i odpowiednie techniki, które zapewnią nie tylko skuteczność, ale również bezpieczeństwo preparatów farmaceutycznych.

Pytanie 21

Z korzenia waleriany można przyrządzić

A. macerat.

B. perkolat.

C. odwar.

D. napar.

Odwar z korzenia waleriany to metoda ekstrakcji, która polega na gotowaniu surowca roślinnego w wodzie przez określony czas. Waleriana, znana ze swoich właściwości uspokajających i wspomagających sen, jest często stosowana w postaci odwaru, ponieważ wysoka temperatura wody pozwala na efektywne uwolnienie aktywnych składników, takich jak kwas walerenowy i inne substancje czynne. Warto dodać, że odwar charakteryzuje się intensywniejszym działaniem niż inne formy ekstrakcji. Przykładowo, w przypadku osób z problemami ze snem, przygotowanie odwaru z korzenia waleriany, który można stosować przed snem, może przynieść znaczną ulgę. Metoda ta jest zgodna z zaleceniami fitoterapeutów, którzy podkreślają, że odwar powinien być przyrządzany w odpowiednich proporcjach, czyli zazwyczaj 1-2 łyżki surowca na szklankę wody, gotowany przez około 10-15 minut, co zapewnia efektywne wydobycie substancji aktywnych. Zastosowanie odwarów w terapii ziołowej jest szeroko uznawane w praktyce medycyny naturalnej.

Pytanie 22

Wykorzystanie substancji poślizgowej podczas produkcji tabletek ma na celu

A. wydłużenie uwalniania składników aktywnych

B. podniesienie dostępności farmaceutycznej substancji czynnej

C. zwiększenie dostępności biologicznej substancji czynnej

D. osiągnięcie jednorodnej masy nasypowej

Odpowiedzi, które wskazują na przedłużenie uwalniania składników leku, zwiększenie dostępności farmaceutycznej lub biologicznej substancji czynnej, są mylne, ponieważ nie odnoszą się do głównego celu stosowania substancji poślizgowych. Substancje poślizgowe pełnią rolę w poprawie procesów technologicznych, a nie w modyfikacji profilu uwalniania leku. Przedłużenie uwalniania jest osiągane poprzez zastosowanie odpowiednich polimerów lub formulacji o kontrolowanym uwalnianiu, co jest zupełnie innym procesem. Zwiększenie dostępności farmaceutycznej określa, jak skutecznie substancja czynna może być absorbowana po podaniu, co również nie jest związane z substancjami poślizgowymi. Z kolei dostępność biologiczna jest związana z tym, ile z danej substancji czynnej dostaje się do krwiobiegu i w jakim czasie, co także nie zależy od zastosowania substancji poślizgowej. W praktyce, nieprawidłowe zrozumienie funkcji substancji poślizgowych prowadzi do wniosków, które mogą zafałszować procesy związane z projektowaniem formulacji farmaceutycznych i wpłynąć na jakość finalnego produktu.

Pytanie 23

Jakiej formy leku wymagane jest spełnienie kryterium apirogenności?

A. Preparatom na rany

B. Kroplom do uszu

C. Roztworom doustnym

D. Płynom do wlewów

Płyny do wlewów są specyficzną postacią leku, dla której stawia się wymóg apirogenności, co oznacza, że muszą być wolne od substancji, które mogłyby wywołać gorączkę po ich wprowadzeniu do organizmu. Apiragenność jest szczególnie kluczowa w przypadku produktów, które są podawane bezpośrednio do krwiobiegu, ponieważ nawet niewielka ilość endotoksyn bakteryjnych może prowadzić do poważnych reakcji niepożądanych, takich jak sepsa. W praktyce oznacza to, że procesy produkcji i kontroli jakości płynów infuzyjnych muszą być ściśle monitorowane zgodnie z normami GMP (Dobrą Praktyką Wytwarzania). Przykładem mogą być roztwory elektrolitowe, stosowane w sytuacjach nagłych, które muszą mieć potwierdzoną apirogenność, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjentów. Dodatkowo, badania sterylności i analizy mikrobiologiczne są kluczowe w zapewnieniu jakości tych produktów. Warto również zauważyć, że standardy europejskie oraz wytyczne WHO precyzują, jakie metody powinny być stosowane w celu weryfikacji apirogenności tych produktów.

Pytanie 24

Lek w formie cieczy, uzyskany z właściwie rozdrobnionego suchego korzenia wymiotnicy poprzez moczenie w wodzie o temperaturze 90 stopni C przez 30 minut, to

A. odwar (decoctum)

B. napar (infusum)

C. wyciąg płynny (extractum fluidum)

D. macerat (maceratio)

Wybór nieprawidłowej odpowiedzi może wynikać z niepełnego zrozumienia definicji i różnic pomiędzy różnymi formami preparatów roślinnych. Napar, jako jedna z opcji, jest przygotowywany z surowców roślinnych, które nie wymagają długiego gotowania; najczęściej stosuje się go dla delikatniejszych części roślin, takich jak liście i kwiaty. W odróżnieniu od tego, odwar jest metodą, która obok gotowania, angażuje także dłuższy czas kontaktu z wysokotemperaturową wodą, co jest kluczowe dla surowców twardszych, jak korzenie. Macerat, z kolei, to proces, w którym surowiec roślinny jest namaczany w zimnej lub letniej wodzie przez dłuższy czas, co nie jest odpowiednie w przypadku korzenia wymiotnicy, który wymaga intensywnej obróbki cieplnej. Wyciąg płynny to inny typ preparatu, który produkowany jest zazwyczaj przez proces ekstrakcji z użyciem rozpuszczalników organicznych, a nie tylko wody, co również nie pasuje do opisanego przypadku. Dobrze jest zrozumieć, że każda z tych metod ma swoje własne specyfikacje i zastosowania, które są ściśle związane z rodzajem surowca oraz pożądanym efektem terapeutycznym. Ignorując te różnice, istnieje ryzyko popełnienia błędów w przyjętej metodologii, co może prowadzić do nieefektywnych lub wręcz szkodliwych rezultatów w terapii.

Pytanie 25

Leki podawane w postaci kapsułek dojelitowych to między innymi preparaty, które

A. nie ulegają rozkładowi w żołądku

B. wchłaniają się w żołądku

C. drażnią błonę śluzową żołądka

D. ulegają rozkładowi w zasadowym pH

Kwestie związane z wchłanianiem substancji czynnych w żołądku i ich wpływem na błonę śluzową są kluczowe w kontekście farmakologii. W rzeczywistości, odpowiedzi wskazujące na wchłanianie w żołądku oraz drażnienie błony śluzowej są sprzeczne z podstawowymi zasadami projektowania form farmaceutycznych. Leki w postaci kapsułek dojelitowych są tworzone z myślą o unikaniu wczesnego wchłaniania w kwaśnym środowisku żołądka, co jest szczególnie istotne dla substancji, które mogą być inaktywowane przez kwasy. Dla wielu substancji czynnych drażnienie błony śluzowej żołądka wynika z ich właściwości chemicznych, co czyni ich podawanie w formie kapsułkowej o wiele bardziej korzystnym. Odpowiedzi sugerujące, że leki ulegają rozkładowi w zasadowym pH, mogą prowadzić do nieporozumień dotyczących mechanizmów działania i wchłaniania. Kapsułki dojelitowe zapobiegają rozkładowi substancji czynnych w niekorzystnym środowisku, co jest szczególnie istotne dla leków wymagających aktywności w jelitach. Zrozumienie tych mechanizmów jest kluczowe dla skutecznego leczenia oraz unikania działań niepożądanych, co w praktyce klinicznej ma ogromne znaczenie.

Pytanie 26

Czym są związki roślinne o działaniu przeczyszczającym?

A. saponiny oraz flawonoidy

B. glikozydy fenolowe oraz flawonoidy

C. garbniki i śluzy

D. śluzy i antrazwiązki

Wybierając inne odpowiedzi, warto zrozumieć, dlaczego nie są one poprawne w kontekście działania przeczyszczającego. Glikozydy fenolowe i flawonoidy, choć mają swoje zastosowania w medycynie, nie wykazują bezpośredniego działania przeczyszczającego. Glikozydy fenolowe, występujące w roślinach takich jak czeremcha, mają głównie działanie przeciwutleniające i mogą wpływać na układ krążenia, ale ich rola w regulacji procesów trawiennych jest ograniczona. Flawonoidy, z drugiej strony, są znane z właściwości przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych, jednak nie mają znaczącego wpływu na perystaltykę jelit. Garbniki, często obecne w roślinach takich jak dąb czy herbaty, działają ściągająco i mogą hamować wydzielanie soków trawiennych, co w efekcie prowadzi do zaparć, a nie ich łagodzenia. Saponiny, które można znaleźć w roślinach takich jak komosa ryżowa, mogą wpływać na wchłanianie substancji odżywczych, ale również nie są tradycyjnie stosowane jako środki przeczyszczające. Wybór niewłaściwych związków na tej podstawie może prowadzić do nieefektywnego leczenia oraz dodatkowych komplikacji zdrowotnych. Zrozumienie różnic pomiędzy tymi grupami związków i ich właściwościami jest kluczowe dla efektywnego wykorzystywania roślinnych środków przeczyszczających w praktyce klinicznej i domowej.

Pytanie 27

Jakie preparaty uzyskuje się w wyniku ekstrakcji wodą korzenia wymiotnicy po jego wysuszeniu?

A. nalewki

B. naparu

C. maceracji

D. odwaru

Odpowiedź 'odwaru' jest poprawna, ponieważ odwar jest metodą ekstrakcji substancji czynnych z roślin, która wykorzystuje długotrwałe gotowanie surowca w wodzie. W przypadku wysuszonych korzeni wymiotnicy, które często są twarde i bogate w substancje aktywne, odwar pozwala na skuteczne wydobycie z nich cennych związków. Przygotowanie odwaru polega na gotowaniu surowca przez określony czas, co umożliwia pełną ekstrakcję składników. Taki sposób przyrządzania leku jest zalecany w fitoterapii, ponieważ zapewnia stabilność i biodostępność ekstraktów roślinnych. Przykładowo, odwar z korzenia wymiotnicy może być stosowany w terapii problemów trawiennych, gdzie jego właściwości prokinetyczne wspomagają perystaltykę jelit. Zgodnie z dobrymi praktykami farmaceutycznymi, odwar powinien być przygotowywany z uwzględnieniem odpowiednich proporcji surowca do wody oraz czasu gotowania, aby uzyskać optymalną skuteczność terapeutyczną. Takie podejście jest zgodne z wytycznymi instytucji zajmujących się standaryzacją leków roślinnych.

Pytanie 28

Jaką nalewkę z Farmakopei zaleca się przygotować z użyciem perkolatora?

A. Tormentillae tinctura

B. Amara tinctura

C. Valerianae tinctura

D. Menthae piperitae tinctura

Wybór odpowiedzi, które dotyczą Valerianae tinctura, Menthae piperitae tinctura i Amara tinctura, opiera się na nieco mylnych założeniach o ekstrakcji. Valerianae tinctura, znana jako nalewka z kozłka, można zrobić innymi metodami, jak na przykład maceracja – to często lepsza opcja dla roślin o delikatnym składzie chemicznym. Nalewka z mięty pieprzowej, czyli Menthae piperitae tinctura, też nie potrzebuje perkolacji, bo jej składniki są łatwe do wydobycia w krótkim czasie. Stosowanie perkolacji mogłoby nawet zniszczyć niektóre ważne składniki. Amara tinctura, która zawiera gorzkie substancje, też nie jest najlepszym kandydatem do tej metody, bo gorzkie składniki potrzebują dłuższego kontaktu z rozpuszczalnikiem. Może warto zwrócić uwagę na to, że te błędne przekonania mogą wynikać z braku zrozumienia zasad ekstrakcji i właściwości chemicznych roślin, co jest kluczowe w produkcji dobrych preparatów medycznych.

Pytanie 29

W postaci maści oraz jako system TTS używane są

A. antybiotyki i lidokaina

B. izodinitrat sorbitolu, fentanyl

C. nitrogliceryna, żeńskie hormony płciowe

D. papaweryna i nikotyna

Izodinitrat sorbitolu, fentanyl, antybiotyki i lidokaina oraz papaweryna i nikotyna nie są powszechnie stosowane w formie systemów TTS lub w postaci maści. Izodinitrat sorbitolu, będący lekiem rozszerzającym naczynia, nie jest dostępny w formie plastrów, a jego podanie doustne wiąże się z koniecznością częstych dawek. Fentanyl, mimo że jest stosowany w formie transdermalnych systemów terapeutycznych, nie jest maścią, lecz plastrami. Antybiotyki, takie jak penicylina, w większości przypadków nie mają zastosowania w formie transdermalnej, ponieważ ich skuteczność wymaga innych form podania, a lidokaina jest używana głównie w anestezji miejscowej, a nie w formie maści do stosowania ogólnego. Papaweryna, stosowana w terapii skurczów mięśni gładkich, również nie jest dostępna w systemie TTS, co ogranicza jej praktyczne zastosowanie. Nikotyna, będąca substancją uzależniającą, jest dostępna w formach transdermalnych do rzucania palenia, ale nie jest stosowana w celach terapeutycznych jako hormon czy środek do leczenia chorób, co podkreśla znaczenie dokładnego rozumienia zastosowań farmakologicznych. Błędem jest także myślenie, że wszystkie leki mogą być podawane w każdej formie, co nie bierze pod uwagę różnic w farmakokinetyce i farmakodynamice poszczególnych substancji.

Pytanie 30

Impaktor to urządzenie wykorzystywane do analizy

A. aerozoli inhalacyjnych

B. czopków

C. tabletek dojelitowych

D. peletek

Impaktor jest zaawansowanym urządzeniem wykorzystywanym w badaniach aerozoli inhalacyjnych, które są kluczowe w terapii chorób płuc, takich jak astma czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Działa na zasadzie rozdzielania cząsteczek aerozolu na podstawie ich wielkości i masy. Umożliwia to ocenę wydajności inhalatorów oraz jakości dostarczania leku do dróg oddechowych. W praktyce, impaktory są wykorzystywane do badania rozkładu cząsteczek, co pozwala na optymalizację formuł leków oraz zapewnienie, że pacjenci otrzymują odpowiednie dawki terapeutyczne. Dobrą praktyką w badaniach jest stosowanie standardów takich jak te określone przez Pharmacopeia, które zapewniają wiarygodność i powtarzalność wyników. Dzięki wykorzystaniu impaktorów, specjaliści mogą lepiej zrozumieć, jak różne czynniki, takie jak prędkość inhalacji i konstrukcja inhalatora, wpływają na efektywność leczenia, co jest szczególnie istotne w kontekście indywidualizacji terapii.

Pytanie 31

Jakie jest uzasadnienie dodawania odpowiedniej ilości ksylenu do kolby ze substancją roślinną podczas oznaczania olejków eterycznych, zgodnie z monografią szczegółową?

A. Po to, aby obniżyć temperaturę wrzenia olejku

B. W celu przyspieszenia parowania olejku

C. W celu zagęszczenia olejku

D. Aby zwiększyć różnicę gęstości olejku i wody

Nieprawidłowe odpowiedzi wskazują na nieporozumienia dotyczące roli ksylenu w procesach ekstrakcji olejków eterycznych. Wybór opcji sugerującej, że ksylenu używa się do przyspieszenia parowania olejku, jest mylny, ponieważ parowanie jest procesem, który w dużej mierze zależy od temperatury i ciśnienia, a nie od obecności ksylenu. Ponadto, stwierdzenie dotyczące obniżania temperatury wrzenia olejku jest również nieuzasadnione; ksylenu nie stosuje się w tym celu, ponieważ jego obecność może wręcz prowadzić do wzrostu temperatury wrzenia mieszaniny ze względu na zmiany ciśnienia pary. Ostatecznie, zagęszczenie olejku, jako cel użycia ksylenu, jest niezgodne z praktyką, ponieważ ksylenu nie dodaje się w celu zwiększenia lepkości olejku, a raczej dla poprawy separacji faz. Rozumienie roli ksylenu i jego właściwości fizykochemicznych jest zatem kluczowe dla skutecznego przeprowadzania analiz w laboratoriach zajmujących się olejkami eterycznymi. Właściwe podejście do ich analizy stanowi fundament dla rozwijania produktów opartych na naturalnych surowcach, co w kontekście współczesnych norm branżowych staje się coraz bardziej istotne.

Pytanie 32

W jakiej formie rekomenduje się użycie korzenia prawoślazu?

A. Napar

B. Maceratu

C. Ekstrakt

D. Odwar

Korzeń prawoślazu (Althaea officinalis) jest najczęściej stosowany w postaci maceratu ze względu na swoje właściwości łagodzące i osłaniające. Macerat jest preparatem uzyskiwanym przez namaczanie surowca roślinnego w zimnej wodzie, co pozwala na wydobycie cennych składników aktywnych, takich jak śluzy, które mają działanie przeciwzapalne i kojące. Taki sposób przygotowania jest szczególnie polecany przy problemach z układem oddechowym, ponieważ łagodzi podrażnienia błon śluzowych oraz wspiera procesy gojenia. Przykładem zastosowania maceratu z prawoślazu jest jego stosowanie w przypadku kaszlu, bólu gardła czy chrypki, gdzie nawilża i chroni drogi oddechowe. Warto także podkreślić, że macerat oznacza, iż surowiec nie jest poddawany wysokim temperaturom, co sprzyja zachowaniu delikatnych substancji czynnych, co jest zgodne z zasadami przygotowywania roślinnych preparatów leczniczych w medycynie naturalnej.

Pytanie 33

Preparaty takie jak Esceven, które zawierają escynę, działają na uszkodzone naczynia krwionośne w trzech aspektach: uszczelniającym, przeciwobrzękowym oraz przeciwwysiękowym. W jaki sposób powinny być stosowane te leki?

A. doustnie oraz parenteralnie

B. wyłącznie zewnętrznie

C. zewnętrznie oraz doustnie

D. jedynie doustnie

Preparaty takie jak Esceven, zawierające escynę, działają zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, co czyni je wszechstronnymi w leczeniu schorzeń naczyniowych. Działanie uszczelniające, przeciwobrzękowe i przeciwwysiękowe escyny jest kluczowe w terapii stanów zapalnych, żylaków oraz obrzęków. Przykładowo, w leczeniu żylaków stosuje się żele lub maści do aplikacji na skórę, co pozwala na lokalne działanie leku. Jednocześnie preparaty do stosowania wewnętrznego, takie jak kapsułki czy tabletki, przyczyniają się do poprawy ogólnego stanu naczyń krwionośnych, co jest szczególnie ważne w przypadku pacjentów z przewlekłą niewydolnością żylną. W praktyce klinicznej zaleca się łączenie obu form stosowania escyny w zależności od stopnia zaawansowania schorzenia oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Warto również zwrócić uwagę na standardy leczenia, które podkreślają znaczenie kompleksowego podejścia do terapii, integrującego zarówno farmakoterapię, jak i modyfikację stylu życia, co przynosi lepsze efekty terapeutyczne.

Pytanie 34

Przygotowując lek zgodnie z zamieszczoną receptą, suchego wyciągu standaryzowanego z liścia pokrzyku należy

Rp.
 Ephedrini hydrochloridi               0,1
 Papaverini hydrochloridi              0,3
 Belladonnae folii extr. sicc. norm.   0,05
 Aquae purificatae                    60,0
 Tussispecti sir.                     50,0
 M.f.mixt.
 M.D.S. 3 x dziennie łyżeczkę do herbaty

A. rozpuścić w wodzie i przelać w pierwszej kolejności do wytarowanej butelki.

B. rozetrzeć w moździerzu z niewielką ilością wody i przelać w pierwszej kolejności do wytarowanej butelki.

C. rozpuścić w wodzie i przelać w dowolnej kolejności do wytarowanej butelki.

D. rozetrzeć w moździerzu z niewielką ilością wody i przelać do wytarowanej butelki z roztworem efedryny chlorowodorku i papaweryny chlorowodorku.

Wybór nieprawidłowej odpowiedzi może wynikać z kilku typowych błędów myślowych związanych z procesem przygotowywania leków w aptece. Rozpuszczenie wyciągu w wodzie i przelanie go do butelki w dowolnej kolejności nie uwzględnia istotnych aspektów związanych z mieszaniem substancji czynnych. Rozcieranie w moździerzu z niewielką ilością wody to technika, która nie tylko sprzyja rozpuszczaniu, ale również umożliwia dokładne wymieszanie składników, co ma kluczowe znaczenie dla uzyskania stabilnego i skutecznego produktu końcowego. Ignorowanie tej praktyki może prowadzić do niejednorodności leku, co zagraża efektywności terapeutycznej. W przypadku rozcieńczenia w wodzie, nie ma gwarancji, że substancje aktywne będą odpowiednio zintegrowane, co może skutkować ich nieprawidłowym działaniem lub nawet brakiem efektu terapeutycznego. Ważne jest, aby unikać podejścia, które pomija zasady dobrej praktyki wytwarzania, ponieważ może to prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych dla pacjentów. Dlatego też, każdy farmaceuta powinien posiadać solidną wiedzę na temat poprawnych metod i technik sporządzania leków, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapii farmakologicznych.

Pytanie 35

W terapii rzęsistkowicy u kobiet wykorzystuje się metronidazol w formie

A. aerozolu

B. kremu

C. kropli do użytku zewnętrznego

D. tabletek dopochwowych

Metronidazol to jeden z kluczowych leków stosowanych w leczeniu rzęsistkowicy, a tabletki dopochwowe są preferowaną formą podania w przypadku tej infekcji. Dzięki bezpośredniemu wprowadzeniu leku do pochwy, uzyskuje się wyższą lokalną koncentrację substancji czynnej, co jest istotne w skutecznym zwalczaniu patogenu, jakim jest rzęsistek pochwowy. Ta forma podania pozwala na szybsze i bardziej efektywne działanie, minimalizując jednocześnie ryzyko potencjalnych działań niepożądanych systemowych, które mogą wystąpić przy stosowaniu metronidazolu w formie doustnej. W praktyce klinicznej, lekarze często zalecają stosowanie tabletek dopochwowych na noc przez kilka dni, co zapewnia optymalne warunki do wchłaniania leku i jego działania. Dodatkowo, metronidazol w tej postaci jest często dobrze tolerowany przez pacjentki, co zwiększa komfort leczenia. Warto również zauważyć, że zgodnie z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi leczenia zakażeń intymnych, stosowanie tej formy leku jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie zdrowia reprodukcyjnego."

Pytanie 36

Aby rozpuścić 2,5 g substancji opisanej jako rozpuszczalna według FP XI, potrzeba zastosować ilość rozpuszczalnika wynoszącą

Według FP XIPrzybliżona objętość rozpuszczalnika
w mililitrach na gram substancji
Bardzo łatwo rozpuszczalnymniej niż 1
Łatwo rozpuszczalnyod 1 do 10
Rozpuszczalnyod 10 do 30
Dość trudno rozpuszczalnyod 30 do 100
Trudno rozpuszczalnyod 100 do 1000
Bardzo trudno rozpuszczalnyod 1000 do 10 000
Praktycznie nierozpuszczalnywięcej niż 10 000

A. 1 - 2,5 mL

B. 2,5 - 25 mL

C. 75 - 100 mL

D. 25 - 75 mL

Błędne odpowiedzi opierają się na nieprawidłowym zrozumieniu wymaganej ilości rozpuszczalnika dla substancji, która jest określona jako "rozpuszczalna". Odpowiedzi takie jak 2,5 - 25 mL, 1 - 2,5 mL oraz 75 - 100 mL mogą wynikać z kilku typowych błędów myślowych. Po pierwsze, odpowiedzi w zakresie 2,5 - 25 mL i 1 - 2,5 mL nie uwzględniają minimalnej ilości rozpuszczalnika potrzebnej do efektywnego rozpuszczenia substancji. Dla substancji rozpuszczalnych, nawet przy minimalnych ilościach, zalecane minimum wynosi 10 mL na każdy gram, co oznacza, że dla 2,5 g potrzeba co najmniej 25 mL, co dyskwalifikuje te odpowiedzi. Odpowiedź 75 - 100 mL również jest nieadekwatna, ponieważ przekracza maksymalną ilość rozpuszczalnika, która byłaby potrzebna do rozpuszczenia tej ilości substancji. Zgodnie z zasadami praktyki laboratoryjnej, nadmiar rozpuszczalnika może prowadzić do nieefektywnego procesu rozpuszczania, a także wpływać na wyniki analiz chemicznych. Właściwe określenie ilości rozpuszczalnika jest kluczowe dla uzyskania dokładnych i powtarzalnych wyników w każdej procedurze chemicznej. Aby prawidłowo zrozumieć i zastosować zasady dotyczące rozpuszczania substancji, ważne jest, aby zapoznać się z dokumentami regulacyjnymi oraz standardami branżowymi, które szczegółowo określają wymagania dotyczące tych procesów.

Pytanie 37

Aby zapobiec powstaniu niezgodności recepturowej przy sporządzaniu leku według zamieszczonej recepty należy

Rp.

Pepsini2,5

Acidi hydrochloridi dil.3,0

Aquaad 120,0

M.f. mixt.

D.S. 3 x dziennie łyżkę stołową

przed jedzeniem

A. wykonać dwa leki

B. dodać właściwe substancje pomocnicze

C. połączyć składniki we właściwej kolejności

D. zmienić ilości składników

Wybór odpowiedzi dotyczącej wykonania dwóch leków lub zmiany ilości składników może wydawać się logiczny, ale w rzeczywistości prowadzi do poważnych nieporozumień w kontekście sporządzania leków recepturowych. Każda recepta jest precyzyjnym dokumentem, który wskazuje nie tylko składniki, ale także ich ilości oraz sposób przygotowania. Wykonanie dwóch leków nie tylko zwiększa ilość produktów, co może prowadzić do marnotrawstwa, ale również komplikuje proces, ponieważ wymaga dodatkowych kroków, które mogą wprowadzić błędy lub niezgodności. Zmiana ilości składników, z kolei, narusza fundamentalne zasady dotyczące proporcji, które są kluczowe dla stabilności i skuteczności leku. W przypadku receptur, niewłaściwe proporcje mogą prowadzić do uzyskania produktu o nieodpowiednich właściwościach farmakologicznych, co zagraża bezpieczeństwu pacjenta. Przykładem może być sytuacja, w której zmniejszenie ilości substancji czynnej prowadzi do braku skuteczności, podczas gdy jej zwiększenie może spowodować działania niepożądane. W praktyce, takie podejścia wskazują na brak zrozumienia zasad farmakologii i receptury, a ich stosowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji w terapii pacjentów. Kluczowe jest przestrzeganie wytycznych zawartych w receptach, aby zapewnić nie tylko skuteczność, ale również bezpieczeństwo sporządzanych leków.

Pytanie 38

Jaką funkcję pełni glicerolu monostearynian w procesie przygotowywania maści?

A. emulgatora

B. substancji zmiękczającej

C. substancji zwiększającej lepkość

D. konserwanta

Glicerolu monostearynian jest związkiem chemicznym, który pełni kluczową rolę jako emulgator w technologii sporządzania maści. Emulgatory są substancjami, które umożliwiają mieszanie się dwóch faz, takich jak woda i olej, które normalnie nie łączą się ze sobą. W przypadku maści, które często zawierają zarówno składniki hydrofilowe, jak i lipofilowe, glicerolu monostearynian ułatwia stabilizację emulsji, co przekłada się na jednolitą konsystencję i skuteczność preparatu. Przykładowo, w odniesieniu do maści nawilżających, emulgatory pomagają w rozpuszczaniu olejów w wodzie, co zwiększa biodostępność aktywnych składników i poprawia ich działanie na skórę. Zgodnie z dobrymi praktykami produkcji (GMP), stosowanie emulgatorów, takich jak glicerolu monostearynian, jest kluczowe dla zapewnienia jakości i stabilności produktów farmaceutycznych. Dodatkowo, ze względu na swoje właściwości, glicerolu monostearynian jest często wykorzystywany w kosmetykach oraz produktach spożywczych, co świadczy o jego wszechstronności i szerokim zastosowaniu.

Pytanie 39

Która forma leków jest przeznaczona wyłącznie do stosowania wewnętrznego?

A. Maści.

B. Mieszanki recepturowe.

C. Proszki niedzielone.

D. Krople.

Mieszanki recepturowe są preparatami stosowanymi wyłącznie do użytku wewnętrznego, co oznacza, że są przeznaczone do przyjmowania przez pacjenta w formie doustnej. Zawierają one składniki aktywne i inne substancje, które są łączone w odpowiednich proporcjach zgodnie z indywidualnymi potrzebami pacjenta. Takie leki są często przygotowywane w aptekach na podstawie recepty od lekarza. Przykłady zastosowania obejmują mieszanki uspokajające, przeciwbólowe czy też leki na problemy żołądkowe. Właściwe przygotowanie mieszanki recepturowej wymaga ścisłego przestrzegania standardów farmaceutycznych, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Dobrą praktyką jest również dokumentowanie wszystkich składników oraz stosowanych procedur, co pozwala na późniejsze odtworzenie receptury i zapewnienie jakości leku.

Pytanie 40

Co oznacza zawarcie w nazwie leku elementów: Co, Comb, Combo (np. Co-Valsacor, Tritace 5 comb, Poltram Combo)?

A. lek wieloskładnikowy

B. lek o najwyższej stosowanej dawce

C. prolek

D. lek o przedłużonym uwalnianiu

Niepoprawne odpowiedzi mogą wynikać z nieporozumienia dotyczącego terminologii i funkcji różnych typów leków. Odpowiedź wskazująca na prolek jest błędna, ponieważ prolek to substancja, która jest nieaktywna lub mało aktywna w swoim pierwotnym stanie i przekształca się w aktywną formę w organizmie. Przykładem może być lewodopa, która jest metabolizowana do dopaminy, ale nie ma to związku z oznaczeniami 'Co', 'Comb' czy 'Combo'. Natomiast lek o przedłużonym uwalnianiu odnosi się do formy farmaceutycznej, która kontroluje tempo uwalniania substancji czynnej, co również nie pasuje do omawianej terminologii. Lek o najwyższej stosowanej dawce to pojęcie odnoszące się do maksymalnej dawki, jaką można podać pacjentowi, ale nie ma ono związku z wieloskładnikowością leku. Wybierając odpowiedzi, kluczowe jest rozumienie, czym są leki wieloskładnikowe i jak wpływają na terapię. Niezrozumienie tego zagadnienia może prowadzić do błędnych wyborów w praktyce klinicznej, co może mieć poważne konsekwencje dla pacjentów. Z tego powodu wskazane jest, aby studenci oraz profesjonaliści w medycynie i farmacjach dokładnie analizowali i przyswajali wiedzę na temat klasyfikacji leków, by zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapii.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej