Wyniki egzaminu

Nowy egzamin
Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik pojazdów samochodowych
  • Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
  • Data rozpoczęcia: 12 kwietnia 2026 11:35
  • Data zakończenia: 12 kwietnia 2026 11:58

Egzamin zdany!

Wynik: 36/40 punktów (90,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Nowe
Analiza przebiegu egzaminu— sprawdź jak rozwiązywałeś pytania
Pochwal się swoim wynikiem!
Facebook
X.com
LinkedIn
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

W hydraulicznym oraz pneumatycznym amortyzatorze jednorurowym wysokociśnieniowym używa się oleju oraz

A. acetylenu
B. azotu
C. tlenu
D. powietrza
W jednorurowym wysokociśnieniowym amortyzatorze hydraulicznym stosuje się azot, ponieważ jest gazem obojętnym, który zapewnia odpowiednie ciśnienie w układzie. Azot jest niezwykle stabilny chemicznie, co minimalizuje ryzyko reakcji z olejem czy innymi składnikami amortyzatora. Jego główną rolą jest utrzymanie odpowiedniego poziomu ciśnienia, co zapobiega pojawianiu się pęcherzyków powietrza w oleju oraz zwiększa efektywność tłumienia drgań. Azot jako medium gazowe jest powszechnie wykorzystywany w różnych zastosowaniach motoryzacyjnych, w tym w sportach motorowych, gdzie wysoka wydajność i stabilność są kluczowe. Przy odpowiednim ciśnieniu azot wspomaga przenoszenie sił i wpływa na charakterystykę pracy amortyzatora, co jest istotne dla komfortu jazdy oraz bezpieczeństwa pojazdu. Zastosowanie azotu zgodne jest z normami i zaleceniami producentów, co czyni je najlepszym praktycznym rozwiązaniem w tego typu konstrukcjach.
Pytanie 2

Hałas, który występuje wyłącznie podczas zmiany biegów w skrzyni biegów manualnej, jest wynikiem uszkodzenia

A. synchronizatorów
B. przegubów
C. łożysk kół jezdnych
D. satelitów
Synchronizatory w manualnych skrzyniach biegów są mega ważne, bo pomagają w płynnej zmianie biegów. Dzięki nim prędkość obrotowa wałka napędowego dostosowuje się do prędkości trybu, na który chcemy przełączyć. Jak synchronizatory są uszkodzone, to może być głośno podczas zmiany biegów, bo zęby biegów nie zazębiają się tak jak trzeba. Na przykład, może być tak, że próbujesz wrzucić drugi bieg, a tu nagle słyszysz hałas - to może być znak, że synchronizator ma problem. Dlatego warto regularnie sprawdzać stan tych elementów, bo to dobra praktyka w utrzymaniu skrzyni biegów. Dbanie o nie nie tylko zmniejsza ryzyko uszkodzeń, ale też sprawia, że jazda jest przyjemniejsza i układ napędowy dłużej posłuży. Z mojego doświadczenia, synchronizatory mogą się zużyć, szczególnie gdy auto jest intensywnie użytkowane albo biegami zmienia się w niewłaściwy sposób.
Pytanie 3

W trakcie naprawy głównej, po całkowitym demontażu silnika, w pierwszej kolejności

A. części należy poddać weryfikacji.
B. można rozpocząć montaż nowych części.
C. części należy poddać regeneracji.
D. części należy umyć.
Prawidłowa kolejność prac przy remoncie głównym silnika zaczyna się właśnie od dokładnego mycia wszystkich zdemontowanych części. Chodzi o to, żeby przed jakąkolwiek oceną stanu elementów usunąć brud eksploatacyjny: nagar olejowy, osady z paliwa, rdzę powierzchniową, resztki uszczelnień, silikonów, pył z okładzin, a czasem nawet piasek czy opiłki metalu. Bez tego weryfikacja jest w dużej mierze „na oko” i łatwo coś przeoczyć. Po umyciu w myjce warsztatowej, w myjce ultradźwiękowej albo w specjalnych wanienkach z chemią, powierzchnie stają się czytelne – widać mikropęknięcia, wżery korozyjne, ślady zatarcia, przegrzania, zużycie gniazd łożyskowych. W praktyce dobry zakład zawsze zaczyna od mycia wstępnego, potem często jest jeszcze mycie końcowe po obróbce. Moim zdaniem to jest taki absolutny standard, bez którego nie ma sensu mówić o profesjonalnym remoncie. Dobrze domyte kanały olejowe i chłodzące to też kwestia późniejszej niezawodności – jak zostanie tam szlam czy opiłki, to nowo złożony silnik może się szybko zatrzeć albo zapchać filtr oleju. W instrukcjach producentów i normach branżowych (chociażby wytyczne producentów OEM do regeneracji silników) zawsze jest zapis o konieczności wstępnego oczyszczenia przed pomiarami i regeneracją. W praktyce wiesz też, że dopiero czysta część możesz spokojnie kłaść na stole pomiarowym, używać mikrometrów, czujników zegarowych, sprawdzianów – inaczej brud fałszuje wynik. Dlatego mycie jako pierwszy etap po demontażu to nie jest „fanaberia”, tylko podstawowa dobra praktyka warsztatowa.
Pytanie 4

W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowego działania elementu przedstawionego na ilustracji należy

Ilustracja do pytania
A. przekazać go do regeneracji.
B. zawsze wymienić go na nowy.
C. przeprowadzić konserwację uszczelek.
D. skalibrować cewkę elektromagnesu.
Wtryskiwacz paliwa, przedstawiony na ilustracji, odgrywa kluczową rolę w systemie wtrysku silników spalinowych. Kiedy zauważamy jego nieprawidłowe działanie, regeneracja jest najczęściej zalecaną procedurą. Regeneracja wtryskiwaczy polega na ich oczyszczeniu oraz wymianie uszkodzonych elementów, co pozwala przywrócić ich pierwotne parametry robocze. To podejście jest korzystne z ekonomicznego i ekologicznego punktu widzenia; zamiast ponosić wysokie koszty związane z zakupem nowego wtryskiwacza, możemy odzyskać pełną funkcjonalność starego przy znacznie niższych kosztach. Warto również zauważyć, że regeneracja wtryskiwaczy jest zgodna z dobrymi praktykami branżowymi, które promują efektywne wykorzystanie zasobów. Przykłady zastosowania regeneracji obejmują wtryskiwacze stosowane w samochodach osobowych oraz ciężarowych, gdzie ich efektywność wpływa na emisję spalin oraz zużycie paliwa. W kontekście typowych usług w warsztatach samochodowych, regeneracja wtryskiwaczy jest powszechnie akceptowaną procedurą, która przyczynia się do obniżenia kosztów dla właścicieli pojazdów przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości pracy silnika.
Pytanie 5

Zbieżność kół przednich mierzona jest poprzez określenie różnicy

A. kątów nachylenia kół jezdnych na osi napędowej
B. odległości między obrzeżami obręczy kół przednią a tylną osią
C. przesunięcia kół tylnych w stosunku do kół przednich
D. pomiędzy rozstawem kół po lewej i prawej stronie
Pomiar zbieżności kół przednich jest kluczowym elementem w diagnostyce układów kierowniczych i zawieszenia pojazdów. Prawidłowy pomiar odległości między obrzeżami obręczy kół za i przed osią koła pozwala na ocenę, czy osie kół przednich są równolegle ustawione względem siebie oraz w stosunku do osi pojazdu. Zbieżność, czyli kąt ustawienia kół przednich, ma ogromny wpływ na stabilność jazdy, zużycie opon oraz efektywność paliwową. Przykładowo, zbyt duża zbieżność może prowadzić do nieprawidłowego zużycia opon, a w skrajnych przypadkach do niebezpiecznych sytuacji na drodze. Dobrym praktykom w diagnostyce zbieżności jest wykorzystywanie specjalistycznych urządzeń pomiarowych, takich jak stacje do pomiaru geometrii kół, które umożliwiają dokładne pomiary w warunkach warsztatowych. Regularne sprawdzanie zbieżności kół jest zalecane przez producentów pojazdów, szczególnie po zdarzeniach drogowych, które mogą wpłynąć na geometrię układu jezdnego, oraz po wymianie elementów zawieszenia.
Pytanie 6

Na desce rozdzielczej pojazdu zaświeciła się kontrolka ciśnienia oleju. W pierwszej kolejności należy

A. sprawdzić działanie czujnika oleju.
B. zmierzyć ciśnienie oleju.
C. skontrolować poziom oleju.
D. sprawdzić wydajność pompy oleju.
Kontrolka ciśnienia oleju to jedna z najważniejszych lampek ostrzegawczych w pojeździe, bo dotyczy bezpośrednio smarowania silnika. Prawidłowa pierwsza reakcja to skontrolować poziom oleju w misce olejowej, czyli dokładnie to, co wskazuje poprawna odpowiedź. Z mojego doświadczenia wynika, że w ogromnej większości przypadków zapalenie się tej kontrolki jest związane z niedostatecznym poziomem oleju, a nie od razu z awarią pompy czy czujnika. Dlatego standardowa procedura serwisowa i zdrowy rozsądek mówią: zatrzymać pojazd w bezpiecznym miejscu, wyłączyć silnik, odczekać chwilę, a następnie sprawdzić poziom oleju bagnetem pomiarowym. Jeśli poziom jest poniżej minimum, należy go uzupełnić odpowiednim olejem o właściwej klasie lepkości i specyfikacji producenta silnika. W praktyce warsztatowej zawsze zaczyna się od najprostszych i najtańszych czynności diagnostycznych, czyli właśnie od kontroli poziomu i ewentualnie stanu oleju (kolor, zapach, obecność opiłków). Dopiero gdy poziom jest prawidłowy, a kontrolka nadal się świeci lub mruga, wchodzi się w głębszą diagnostykę: pomiar ciśnienia manometrem, kontrola czujnika ciśnienia, sprawdzenie filtra oleju czy stanu pompy olejowej. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: kontrolka oleju = zatrzymaj się jak najszybciej i sprawdź poziom, bo jazda z brakiem smarowania może w kilka minut skończyć się zatarciem panewek, wału korbowego czy uszkodzeniem turbosprężarki. To są już bardzo kosztowne naprawy, których można uniknąć, reagując spokojnie i zgodnie z podstawową procedurą obsługową.
Pytanie 7

Proces odpowietrzania hamulców w pojeździe, który nie jest wyposażony w system ABS, powinien być realizowany

A. rozpoczynając od najbliższego koła do pompy hamulcowej
B. zgodnie z ruchem wskazówek zegara
C. w przeciwnym kierunku do ruchu wskazówek zegara
D. rozpoczynając od najdalszego koła od pompy hamulcowej
Odpowietrzanie układu hamulcowego pojazdu nie wyposażonego w układ ABS powinno być przeprowadzane, zaczynając od najdalszego koła od pompy hamulcowej. Taki sposób działania jest zgodny z zasadami hydrauliki oraz praktykami stosowanymi w branży motoryzacyjnej. W układzie hamulcowym, powietrze gromadzi się w miejscach, gdzie ciśnienie jest najniższe, a więc najczęściej w najdalszym kole od pompy. Przy odkręcaniu odpowietrznika w tym kole, powietrze, które wpływa do układu, jest usuwane, co pozwala na poprawne działanie hydrauliki hamulcowej. Przykładowo, jeśli odpowietrzanie zaczniemy od najbliższego koła, powietrze nie zostanie całkowicie usunięte, co może prowadzić do słabszej efektywności hamulców oraz wydłużenia drogi hamowania. Przy odpowiednim odpowietrzaniu układu, podczas serwisowania pojazdu, można zapewnić jego bezpieczeństwo oraz prawidłowe działanie, co jest kluczowe dla każdego kierowcy.
Pytanie 8

W pojeździe, w którym występuje szarpanie w czasie ruszania z miejsca, należy w pierwszej kolejności sprawdzić zużycie

A. układu hamulcowego (blokowanie kół).
B. synchronizatora pierwszego biegu.
C. silnika w związku z „wypadaniem zapłonów”.
D. elementów sprzęgła.
W pojeździe, który szarpie głównie przy ruszaniu z miejsca, najbardziej podejrzane są elementy sprzęgła i właśnie od nich zaczyna się diagnostykę. Szarpanie pojawia się w momencie, kiedy tarcza sprzęgła ma nierównomierne zużycie okładzin ciernych, jest przegrzana, popękana albo miejscami „zeszklona”. Do tego dochodzą wybite sprężyny tłumiące drgania w tarczy, zużyte łopatki docisku czy nierównomiernie pracujące łożysko oporowe. Wtedy przenoszenie momentu obrotowego z silnika na skrzynię biegów nie odbywa się płynnie, tylko skokowo – kierowca czuje to właśnie jako szarpnięcia przy puszczaniu pedału sprzęgła. W praktyce warsztatowej mechanik najpierw sprawdza, czy objaw występuje głównie przy ruszaniu na pierwszym biegu, przy powolnym puszczaniu pedału, przy różnych obrotach silnika. Jeśli podczas dalszej jazdy, po pełnym zapięciu sprzęgła, auto jedzie już płynnie, to praktycznie wskazuje wprost na układ sprzęgła, a nie np. silnik czy hamulce. Dobrą praktyką jest też ocena, czy sprzęgło nie bierze „przy samej górze” (oznaka zużycia), czy nie ma drgań pedału, czy nie słychać hałasu z okolic obudowy sprzęgła. Z mojego doświadczenia większość takich przypadków kończy się wymianą kompletu: tarcza, docisk, łożysko oporowe, a przy większych przebiegach od razu sprawdza się też koło zamachowe, szczególnie dwumasowe. W nowoczesnych autach dwumas potrafi również powodować odczuwalne szarpnięcia przy ruszaniu, ale dalej jest to wciąż temat szeroko rozumianego sprzęgła, a nie np. hamulców czy synchronizatora. Ruszanie ma być płynne, bez wibracji i szarpnięć – jeśli tak nie jest, to właśnie sprzęgło jest pierwszym, najbardziej logicznym kierunkiem sprawdzenia.
Pytanie 9

Czym charakteryzuje się sprzęgło w samochodzie?

A. pozwala na płynne łączenie oraz rozłączanie silnika spalinowego z innymi komponentami układu napędowego
B. stanowi trwałe połączenie silnika spalinowego z innymi elementami układu napędowego
C. nie pozwala na płynne łączenie oraz rozłączanie części układu napędowego
D. nie pozwala na płynne łączenie oraz rozłączanie silnika spalinowego z innymi komponentami układu napędowego
Sprzęgło samochodowe jest kluczowym elementem układu napędowego, który umożliwia płynne łączenie i rozłączanie silnika spalinowego z pozostałymi komponentami, takimi jak skrzynia biegów. Główna funkcja sprzęgła polega na przenoszeniu momentu obrotowego z silnika na koła, co jest niezbędne podczas zmian biegów oraz uruchamiania pojazdu. Dzięki zastosowaniu sprzęgła, kierowca może kontrolować moment przeniesienia mocy, co pozwala na wygodne manewrowanie oraz uniknięcie szarpania podczas jazdy. W praktyce, dobrej jakości sprzęgło powinno charakteryzować się niskim zużyciem, odpornością na wysokie temperatury oraz zdolnością do przenoszenia dużych obciążeń. W branży motoryzacyjnej stosowane są różne typy sprzęgieł, w tym sprzęgła suche, mokre oraz wielotarczowe, z których każdy ma swoje zastosowanie w zależności od specyfikacji pojazdu. Warto również zaznaczyć, że regularna kontrola i serwisowanie sprzęgła są kluczowe dla utrzymania sprawności układu napędowego oraz zwiększenia bezpieczeństwa na drodze.
Pytanie 10

W protokole zdawczo-odbiorczym, sporządzanym w chwili przyjęcia pojazdu do naprawy, powinny się znaleźć informacje dotyczące

A. liczby osi pojazdu.
B. daty ważności ubezpieczenia pojazdu.
C. widocznych uszkodzeń nadwozia pojazdu.
D. masy całkowitej pojazdu.
W protokole zdawczo-odbiorczym najważniejsze jest dokładne opisanie faktycznego stanu pojazdu w chwili jego przyjęcia do warsztatu. Dlatego wpisuje się tam między innymi wszystkie widoczne uszkodzenia nadwozia: wgniecenia, rysy, przetarcia lakieru, pęknięcia zderzaków, brakujące listwy, uszkodzone lusterka itp. Chodzi o to, żeby po zakończonej naprawie nie było sporu, co było już wcześniej, a co ewentualnie powstało w czasie pobytu auta w serwisie. Z mojego doświadczenia, im dokładniej opiszesz nadwozie, czasem nawet szkicując zarys auta i zaznaczając uszkodzenia, tym mniej problemów później z klientem i ubezpieczycielem. W dobrych warsztatach to jest standard: protokół plus zdjęcia nadwozia z kilku stron. Taki dokument chroni obie strony – klient ma pewność, że samochód wróci w nie gorszym stanie wizualnym niż przy przyjęciu, a warsztat ma dowód, że np. rysa na drzwiach była już wcześniej. W praktyce protokół zdawczo-odbiorczy jest częścią prawidłowej organizacji pracy i dokumentacji serwisowej, wymaganej chociażby przez procedury jakości ISO czy wewnętrzne instrukcje serwisów autoryzowanych. Wpisywanie stanu nadwozia to też dobry moment na odnotowanie innych kwestii wizualnych, jak stan szyb czy lamp, ale kluczowe są właśnie widoczne uszkodzenia karoserii, bo to one najczęściej są przedmiotem reklamacji i sporów.
Pytanie 11

Warunkiem przyjęcia pojazdu do serwisu jest przedstawienie

A. dowodu rejestracyjnego pojazdu.
B. ważnego przeglądu badania technicznego.
C. ważnego ubezpieczenia OC/AC.
D. dowodu osobistego właściciela pojazdu.
Warunkiem przyjęcia pojazdu do serwisu jest przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu i to jest sedno tego pytania. W praktyce serwis, zgodnie z dobrą organizacją pracy i podstawowymi zasadami obiegu dokumentów, musi mieć możliwość jednoznacznej identyfikacji pojazdu: numer rejestracyjny, VIN, marka, model, rok produkcji, wersja silnikowa. Wszystkie te dane znajdują się właśnie w dowodzie rejestracyjnym. Na jego podstawie pracownik przyjęcia zapisuje auto do systemu, wystawia zlecenie naprawy, dobiera części zamienne i materiały eksploatacyjne, a także weryfikuje, czy pojazd faktycznie istnieje w ewidencji. Z mojego doświadczenia serwisy bardzo pilnują tego dokumentu, bo chroni to przed pomyłkami, np. wpisaniem złego numeru VIN czy dobraniem niepasujących części. Dowód rejestracyjny jest też często potrzebny przy sprawach gwarancyjnych, akcjach serwisowych producenta i przy rozliczeniach z ubezpieczycielem, kiedy naprawa jest z polisy. Oczywiście w niektórych nowoczesnych serwisach część danych można sprawdzić po samym numerze VIN w systemie online, ale standardem branżowym nadal jest żądanie dowodu rejestracyjnego przy przyjęciu pojazdu. To jest po prostu najpewniejsze i najbardziej formalnie poprawne źródło informacji o pojeździe, zgodne z zasadami organizacji pracy warsztatu i dokumentacji serwisowej.
Pytanie 12

Który z rodzajów odpadów generowanych w warsztacie samochodowym stanowi istotne zagrożenie dla środowiska?

A. Klocki hamulcowe
B. Filtry powietrza
C. Oleje silnikowe
D. Tarcze sprzęgła
Oleje silnikowe są jednym z najbardziej szkodliwych odpadów powstających w warsztatach samochodowych. Zawierają szereg zanieczyszczeń, w tym metale ciężkie, związki organiczne i dodatki chemiczne, które mogą negatywnie wpływać na środowisko, szczególnie w przypadku niewłaściwego składowania lub utylizacji. Według standardów ochrony środowiska, takich jak normy ISO 14001, właściwe zarządzanie odpadami, w tym olejami, jest kluczowe dla zmniejszenia ich wpływu na ekosystemy. Praktycznym rozwiązaniem w warsztatach jest stosowanie systemów zbierania i recyklingu olejów, co pozwala na ich ponowne wykorzystanie oraz ograniczenie zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych. Dobre praktyki obejmują także szkolenie personelu w zakresie odpowiedniej obsługi olejów oraz przestrzegania przepisów dotyczących ich przechowywania i utylizacji. Odpowiedzialne podejście do zarządzania olejami silnikowymi nie tylko wspiera zrównoważony rozwój, ale także przyczynia się do uzyskania certyfikatów środowiskowych, co zwiększa konkurencyjność warsztatu.
Pytanie 13

Jakie ciśnienie powinno panować w zbiorniku paliwa wysokiego ciśnienia w silniku wyposażonym w system zasilania Common Rail trzeciej generacji?

A. 180 MPa
B. 1,8 MPa
C. 18 MPa
D. 1800 MPa
Odpowiedź 180 MPa jest prawidłowa, ponieważ w silnikach z układem zasilania Common Rail trzeciej generacji ciśnienie paliwa w zasobniku paliwa wysokiego ciśnienia powinno wynosić około 180 MPa. Wysokie ciśnienie paliwa jest kluczowe dla prawidłowego działania układu wtryskowego, ponieważ umożliwia precyzyjne wtryskiwanie paliwa do komory spalania, co z kolei wpływa na efektywność spalania oraz emisję spalin. Standardy branżowe, takie jak Euro 6, wymagają od producentów stosowania technologii, które redukują emisję zanieczyszczeń, co jest możliwe dzięki zastosowaniu układów zasilania o wysokim ciśnieniu. Przykładowo, w silnikach Diesla, ciśnienie na poziomie 180 MPa pozwala na optymalną atomizację paliwa, co skutkuje lepszym spalaniem i mniejszym zużyciem paliwa. Ponadto, w nowoczesnych systemach wtryskowych, takich jak piezoelektryczne wtryskiwacze, ciśnienie paliwa odgrywa kluczową rolę w szybkiej reakcji na zmiany obciążenia silnika, co przekłada się na lepsze osiągi i większą dynamikę pojazdu.
Pytanie 14

Gdy zostanie wykryte uszkodzenie przegubu kulowego półosi napędowej, co należy zrobić?

A. wymienić go na nowy
B. zastosować napawanie
C. zastosować galwanizację
D. poddąć go nawęglaniu
Wymiana uszkodzonego przegubu kulowego półosi napędowej jest jedynym skutecznym rozwiązaniem w przypadku stwierdzenia jego uszkodzenia. Przegub kulowy jest kluczowym elementem układu napędowego, który zapewnia przenoszenie momentu obrotowego oraz umożliwia ruch w różnych płaszczyznach. Gdy przegub ulega uszkodzeniu, może to prowadzić do poważnych problemów, takich jak nadmierne zużycie innych podzespołów, uszkodzenie skrzyni biegów czy drgań podczas jazdy, co wpływa na bezpieczeństwo. Wymiana przegubu na nowy zapewnia, że wszystkie właściwości mechaniczne i materiale są zgodne z normami producenta, co przekłada się na długotrwałość i niezawodność pojazdu. W praktyce, wymiana przegubu kulowego powinna być przeprowadzana z zachowaniem standardów jakości, takich jak użycie oryginalnych części zamiennych oraz przestrzeganie procedur montażowych, aby zminimalizować ryzyko przyszłych awarii. Trzeba również zwrócić uwagę na regularne przeglądy i konserwację układu napędowego, aby wcześniej wychwycić ewentualne uszkodzenia.
Pytanie 15

Badanie zadymienia spalin przeprowadza się w silnikach

A. zasilanych paliwem CNG
B. zasilanych paliwem LPG
C. z zapłonem iskrowym
D. z zapłonem samoczynnym
Pomiar zadymienia spalin to naprawdę ważna sprawa, szczególnie w silnikach Diesla, bo tam spalanie zachodzi inaczej niż w silnikach benzynowych. W silnikach z zapłonem samoczynnym, jak te dieslowskie, temperatura i ciśnienie są wyższe, co prowadzi do większej produkcji cząstek stałych. Dlatego normy emisji, takie jak Euro 6, mają tu swoje mocne restrykcje. Oprócz tego, monitorowanie zadymienia jest kluczowe dla diagnostyki silnika i może pomóc w optymalizacji spalania. Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że dobrze przeprowadzone pomiary zadymienia nie tylko zmniejszają zużycie paliwa, ale też pomagają w walce z zanieczyszczeniami powietrza. Użycie odpowiednich analizatorów zadymienia to podstawa, żeby wszystko działało zgodnie z normami.
Pytanie 16

W silniku czterocylindrowym w układzie rzędowym strzałki na rysunku pokazują ustawienie wałków rozrządu w końcu suwu sprężania (GZP) dla tłoka

Ilustracja do pytania
A. czwartego cylindra.
B. trzeciego cylindra.
C. drugiego cylindra.
D. pierwszego cylindra.
Odpowiedź oznaczona jako poprawna, czyli pierwszego cylindra, jest właściwa, ponieważ w silniku czterocylindrowym w układzie rzędowym, ustawienie wałków rozrządu w końcu suwu sprężania (GZP) dla tłoka pierwszego cylindra umożliwia prawidłowe zamknięcie zaworów. W momencie, gdy tłok osiąga górny martwy punkt, następuje sprężenie mieszanki paliwowo-powietrznej, co jest kluczowe dla wydajności silnika. Zrozumienie tego procesu jest fundamentalne dla mechaników i inżynierów zajmujących się projektowaniem i naprawą silników spalinowych. Poprawna synchronizacja wałków rozrządu z ruchem tłoków ma istotne znaczenie dla osiągów silnika, jego efektywności oraz emisji spalin. W praktyce, nieprawidłowe ustawienie wałków może prowadzić do utraty mocy silnika, zwiększonego zużycia paliwa oraz podwyższonej emisji szkodliwych substancji. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest diagnostyka usterek w silnikach, gdzie zrozumienie cyklu pracy silnika pozwala na skuteczne zidentyfikowanie problemów związanych z rozrządem.
Pytanie 17

Jakie narzędzie należy wykorzystać do pomiaru luzu zaworowego?

A. szczelinomierz.
B. suwmiarka.
C. miernik wysokości.
D. czujnik zegarowy.
Szczelinomierz to narzędzie pomiarowe, które jest niezbędne w procesie pomiaru luzu zaworowego w silnikach spalinowych. Luz zaworowy jest kluczowym parametrem, który wpływa na poprawne działanie układu rozrządu oraz ogólną wydajność silnika. Właściwy luz zapewnia optymalne warunki do otwierania i zamykania zaworów, co z kolei wpływa na efektywność spalania i osiągi silnika. Szczelinomierz umożliwia precyzyjne ustalenie wymiarów szczeliny, co jest kluczowe dla utrzymania odpowiedniej pracy silnika. W praktyce, w przypadku zbyt dużego luzu, może dochodzić do nieprawidłowego działania zaworów, natomiast zbyt mały luz może prowadzić do ich zatarcia. Używanie szczelinomierza w regularnych przeglądach technicznych oraz konserwacji silnika jest zgodne z zaleceniami producentów, co stanowi element dobrych praktyk w branży motoryzacyjnej.
Pytanie 18

Ujemna zbieżność ustawienia kół przednich w pojeździe jest poprawnym ustawieniem kół?

A. autobusów z tylnym napędem
B. samochodów osobowych z tylnym napędem
C. samochodów ciężarowych z tylnym napędem
D. samochodów osobowych z przednim napędem
Zbieżność ujemna to takie ustawienie, gdzie przednie koła są bliżej siebie na końcach niż na podstawie. To dobre rozwiązanie dla aut osobowych z przednim napędem. Dzięki temu samochód lepiej trzyma się drogi w zakrętach i jest bardziej stabilny podczas manewrów. W praktyce oznacza to, że siły boczne są lepiej przenoszone na przednie koła, co jest mega ważne, gdy jeździmy dynamicznie. W autach z przednim napędem, gdzie silnik też jest z przodu, to ustawienie naprawdę poprawia przyczepność opon. Tego rodzaju zbieżność często wykorzystuje się w tuningu sportowym, żeby poprawić właściwości jezdne. Warto dodać, że producenci samochodów oraz normy branżowe zalecają takie ustawienia dla różnych modeli, więc to nie tylko teoria, ale naprawdę sprawdzona praktyka.
Pytanie 19

Energia mechaniczna w silnikach cieplnych nie jest uzyskiwana w wyniku spalania

A. benzyny.
B. gazu ziemnego.
C. oleju silnikowego.
D. oleju napędowego.
Poprawnie wskazany został olej silnikowy, bo w typowym silniku cieplnym (spalinowym) nie jest on paliwem, tylko środkiem smarnym. Energia mechaniczna w silniku spalinowym powstaje z energii chemicznej paliwa, które ulega spalaniu w cylindrze. Paliwem może być benzyna, olej napędowy czy gaz ziemny – wszystkie te media są przygotowane do spalania, mają określoną liczbę oktanową lub cetanową, odpowiednią lotność, kaloryczność itd. Olej silnikowy natomiast ma zupełnie inne zadanie: tworzy film smarny między tłokiem, pierścieniami a gładzią cylindra, w łożyskach wału korbowego, wałka rozrządu, w turbosprężarce i innych współpracujących powierzchniach. Z mojego doświadczenia wynika, że uczniowie często mylą „olej napędowy” z „olejem silnikowym”, bo nazwy brzmią podobnie. W praktyce warsztatowej rozróżnienie tego jest kluczowe: olej silnikowy musi mieć odpowiednią lepkość, klasę jakościową wg API, ACEA czy norm producenta (np. VW 505.01, MB 229.51), ma dodatki przeciwzużyciowe, myjące, dyspergujące, antykorozyjne. Nie projektuje się go do spalania, tylko do pracy w wysokiej temperaturze i pod dużym obciążeniem mechanicznym. Gdyby próbować używać oleju silnikowego jako paliwa, dochodzi do silnego dymienia, odkładania nagaru, zaklejania pierścieni, uszkodzenia wtryskiwaczy i filtra DPF, a sam proces spalania byłby bardzo niekontrolowany. W dobrze eksploatowanym silniku cieplnym energia mechaniczna jest więc zawsze efektem spalania właściwego paliwa w komorze spalania, a olej silnikowy jedynie zapewnia warunki, żeby ten silnik mógł długo i bezawaryjnie pracować, zmniejszając tarcie i odprowadzając część ciepła.
Pytanie 20

Podczas montażu nowego łańcucha rozrządu konieczna jest również wymiana

A. oleju silnikowego
B. napinaczy rolkowych
C. kół łańcuchowych
D. obudowy napędu łańcuchowego
Wielu mechaników i właścicieli pojazdów może być skłonnych sądzić, że wymiana oleju silnikowego, napinaczy rolkowych lub obudowy napędu łańcuchowego w trakcie montażu nowego łańcucha rozrządu jest wystarczająca dla zapewnienia prawidłowej pracy całego układu. Jednakże, nie należy pomijać wymiany kół łańcuchowych, gdyż to one są bezpośrednio odpowiedzialne za przekazywanie napędu. W przypadku wymiany oleju silnikowego, choć jest to istotny element konserwacji silnika, nie rozwiązuje to problemu z napędem rozrządu, który może prowadzić do poważnych awarii. Napinacze rolkowe również pełnią ważną rolę, jednak ich wymiana nie jest wystarczająca, jeśli koła łańcuchowe są zużyte. Dodatkowo, wymiana obudowy napędu łańcuchowego w ogóle nie jest konieczna, o ile nie ma widocznych uszkodzeń. Typowym błędem myślowym jest przekonanie, że wystarczy wymienić tylko jeden element układu, co może prowadzić do sytuacji, w której nowy łańcuch szybko ulegnie uszkodzeniu przez zużyte koła. Właściwe podejście do konserwacji silnika powinno uwzględniać kompleksową diagnostykę oraz wymianę wszystkich elementów, które mogą wpływać na jego sprawność, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej.
Pytanie 21

Aby poluzować zapieczoną śrubę w układzie zawieszenia, należy użyć

A. rurhaka.
B. podgrzewacza indukcyjnego.
C. młotka.
D. szlifierki kątowej.
Podgrzewacz indukcyjny to narzędzie, które wykorzystuje pole elektromagnetyczne do podgrzewania metalowych obiektów, co czyni go idealnym rozwiązaniem do poluzowywania zapieczonych śrub w układzie zawieszenia. Gdy śruba staje się zardzewiała lub zapieczona, zwykle wynika to z korozji lub osadów, które utrudniają jej odkręcenie. W takich przypadkach podgrzanie śruby do wysokiej temperatury powoduje rozszerzenie metalu, co może znacząco ułatwić jej poluzowanie. W kontekście standardów branżowych, korzystanie z podgrzewacza indukcyjnego jest zalecane, ponieważ nie wprowadza on dodatkowych uszkodzeń mechanicznych, jak ma to miejsce w przypadku użycia młotka lub szlifierki kątowej. Zastosowanie podgrzewacza indukcyjnego powinno być zawsze zgodne z zaleceniami producentów narzędzi oraz normami bezpieczeństwa, co pozwala na efektywne i bezpieczne przeprowadzenie operacji. Przykładem zastosowania może być sytuacja, gdzie podczas wymiany amortyzatorów w samochodzie, śruby mocujące okazują się być zardzewiałe. Wtedy podgrzewacz indukcyjny staje się niezastąpiony, ponieważ jego szybkie działanie pozwala na bezpieczne i skuteczne rozwiązanie problemu.
Pytanie 22

W pojeździe z przednim napędem, tylko przy maksymalnym skręcie kierownicy, można usłyszeć rytmiczne stuki w pobliżu koła w trakcie jazdy. Takie symptomy wskazują na uszkodzenie

A. przegubu zewnętrznego
B. tarczy hamulcowej
C. przegubu wewnętrznego
D. klocków hamulcowych
Odpowiedź dotycząca uszkodzenia przegubu zewnętrznego jest prawidłowa, ponieważ to właśnie ten element układu napędowego jest odpowiedzialny za przenoszenie momentu obrotowego z wału napędowego na koła. W samochodzie przednionapędowym, podczas pełnego skrętu, obciążenie na przegubie zewnętrznym wzrasta, co może ujawnić wszelkie ukryte wady. Rytmiczne stuki, które słychać w takim przypadku, są zazwyczaj wynikiem uszkodzenia osłony przegubu lub zużycia jego wnętrza, co prowadzi do nieprawidłowego przekazywania momentu obrotowego. Przeguby zewnętrzne są zaprojektowane tak, aby umożliwiały ruch w wielu płaszczyznach, a ich uszkodzenie może prowadzić do poważnych problemów z prowadzeniem pojazdu oraz bezpieczeństwem jazdy. Regularne przeglądy techniczne oraz kontrola stanu osłon przegubów, a także ich smarowanie, są kluczowe dla utrzymania sprawności pojazdu oraz zwiększenia jego żywotności. Warto również mieć na uwadze, że zignorowanie tych objawów może prowadzić do dalszych uszkodzeń innych elementów zawieszenia i układu napędowego.
Pytanie 23

Na podstawie informacji zawartych w tabeli określ koszt brutto wymiany ogumienia letniego na zimowewykonywane przez jednego pracownika. Stawka VAT wynosi 23%.

Lp.nazwa części/usługicena netto
1opona zimowa 1 szt.250,00 zł
2wymiana opony z wyważeniem 1 szt.25,00 zł
3wyważenie koła 1szt10,00 zł
A. 1 353,00 zł
B. 1 420,20 zł
C. 1 100,00 zł
D. 1 140,00 zł
Wybór jednej z niepoprawnych odpowiedzi może wynikać z nieprawidłowego zrozumienia kroków wymaganych do obliczenia kosztu wymiany ogumienia. Często popełnianym błędem jest pominięcie prawidłowego zsumowania wszystkich związanych z tym kosztów. Na przykład, niektórzy mogą skoncentrować się jedynie na kosztach zakupu opon zimowych, ignorując konieczność dodania kosztów robocizny oraz wyważenia kół. Koszt wymiany opony z wyważeniem powinien być wzięty pod uwagę jako istotny element całkowitego kosztu. Kolejnym częstym błędem jest niewłaściwe obliczenie stawki VAT. Użytkownicy mogą próbować dodać VAT do każdego elementu osobno, co prowadzi do zawyżania końcowego kosztu. Taki sposób myślenia jest niezgodny z zasadami rachunkowości, które nakładają obowiązek naliczania VAT jedynie na łączny koszt netto, a nie na poszczególne elementy. Ponadto, brak zrozumienia mechanizmu działania kosztów netto i brutto może prowadzić do nieprawidłowego oszacowania kosztów usług, co jest kluczowe dla konkurencyjności warsztatów samochodowych. W praktyce, znajomość szczegółowych zasad obliczania kosztów jest kluczowa dla efektywnego zarządzania finansami oraz planowania usług w branży motoryzacyjnej.
Pytanie 24

Najczęściej stosowanym materiałem wykorzystywanym do produkcji odlewanych wałów korbowych jest

A. silumin.
B. żeliwo białe.
C. żeliwo sferoidalne.
D. stal stopowa.
W pytaniu chodzi o materiał najczęściej stosowany do produkcji odlewanych wałów korbowych, czyli o realną praktykę przemysłową, a nie tylko o teoretycznie „mocny” materiał. Tu łatwo wpaść w pułapkę myślenia: im twardszy lub bardziej „szlachetny” materiał, tym lepszy wał. W praktyce konstruktor silnika musi pogodzić wytrzymałość zmęczeniową, koszty, technologię odlewania, możliwość obróbki mechanicznej i tłumienie drgań. Silumin, czyli stopy aluminium z krzemem, kojarzą się wielu osobom z blokami silników czy miskami olejowymi, bo są lekkie i dobrze się odlewają. Problem w tym, że przy wałach korbowych kluczowa jest bardzo wysoka wytrzymałość zmęczeniowa i sztywność, a typowe siluminy są na to zbyt słabe. Aluminium dobrze sprawdza się w tłokach, głowicach, obudowach, ale nie w klasycznych odlewanych wałach do silników samochodowych czy ciężarowych, gdzie obciążenia są ekstremalne i długotrwałe. Żeliwo białe z kolei ma bardzo dużą twardość i odporność na ścieranie, ale jest kruche, praktycznie nie ma plastyczności. Do wału korbowego, który musi znosić udary, zmienne obciążenia i drgania skrętne, taki materiał kompletnie się nie nadaje, bo pękłby przy pracy w realnym silniku. Czasem używa się go na elementy odporne na ścieranie, ale nie na wały. Stal stopowa brzmi bardzo rozsądnie i faktycznie stosuje się ją do wałów, ale głównie kutych, a nie odlewanych. Kucie stali stopowej daje świetne własności mechaniczne, jednak jest droższe i technologicznie inne niż odlewanie. Pytanie wyraźnie mówi o wałach odlewanych, a tu właśnie żeliwo sferoidalne jest typowym wyborem: łatwo się odlewa, ma dobrą obrabialność i, dzięki kulistemu grafitowi, bardzo dobre własności zmęczeniowe. Typowy błąd myślowy polega na automatycznym wskazywaniu „stali stopowej” jako odpowiedzi, bo kojarzy się ją z wytrzymałością, bez zwrócenia uwagi na technologię wykonania (odlew vs. odkuwka) i specyficzne zalety żeliwa sferoidalnego w budowie silników spalinowych.
Pytanie 25

Na podstawie wyników pomiaru tarczowego układu hamulcowego osi przedniej przedstawionych w tabeli, określ zakres niezbędnej naprawy.

Mierzona wielkośćWartości graniczneWartości zmierzone
LP
Minimalna grubość tarczy hamulcowej [mm]22,2022,1522,23
Maksymalne bicie osiowe tarczy hamulcowej [mm]0,150,070,11
Minimalna grubość okładziny ciernej klocków hamulcowych [mm]wewnętrznej1,503,813,95
zewnętrznej3,633,88
A. Wymiana dwóch tarcz hamulcowych i kompletu klocków hamulcowych.
B. Przetoczenie dwóch tarcz hamulcowych i wymiana kompletu klocków hamulcowych.
C. Wymiana lewej tarczy hamulcowej.
D. Wymiana lewej tarczy hamulcowej i kompletu klocków hamulcowych.
W tym zadaniu kluczowe jest spokojne przeanalizowanie tabeli i odniesienie się do wartości granicznych. Minimalna grubość tarczy hamulcowej to 22,20 mm. Zmierzona grubość lewej tarczy wynosi 22,15 mm, czyli jest już poniżej dopuszczalnego minimum – taka tarcza nie spełnia wymagań bezpieczeństwa i musi być bezwzględnie wymieniona. Prawa tarcza ma 22,23 mm, czyli teoretycznie mieści się jeszcze w normie, ale różnica grubości między stronami jest już zauważalna. Z punktu widzenia dobrych praktyk serwisowych zawsze wymienia się tarcze parami na jednej osi. Chodzi o równomierne działanie hamulców, stabilność pojazdu przy hamowaniu i uniknięcie różnicy skuteczności między kołami lewej i prawej strony. Do tego dochodzi bicie osiowe: dopuszczalne maksimum to 0,15 mm, a zmierzone wartości 0,07 mm (L) i 0,11 mm (P) mieszczą się w normie, więc sam parametr bicia nie wymusza regeneracji ani przetaczania, ale przekroczenie minimalnej grubości już tak. Klocki hamulcowe mają minimalną grubość okładziny 1,50 mm, a zmierzone wartości to około 3,6–3,9 mm, więc formalnie są jeszcze zdatne do eksploatacji. Mimo to w profesjonalnym serwisie przy wymianie tarcz zaleca się jednoczesną wymianę kompletu klocków. Po pierwsze – stare klocki są już wytarte do starej powierzchni tarcz i na nowych tarczach będą się nierównomiernie układać, mogą piszczeć, powodować przegrzewanie punktowe. Po drugie – klient dostaje „pełny” odcinek eksploatacyjny nowego kompletu tarcza + klocek, co zmniejsza ryzyko szybkiego powrotu do warsztatu. Moim zdaniem to jest właśnie przykład dobrej praktyki warsztatowej: wymiana dwóch tarcz na osi plus komplet nowych klocków zapewnia równomierne hamowanie, mniejsze ryzyko drgań kierownicy, lepszą skuteczność hamowania i zgodność z zasadą, że elementy cierne układu hamulcowego powinny być wymieniane parami dla zachowania symetrii działania.
Pytanie 26

Na desce rozdzielczej pojazdu zaświeciła się kontrolka ciśnienia oleju. W pierwszej kolejności należy

A. sprawdzić wydajność pompy oleju.
B. sprawdzić działanie czujnika ciśnienia oleju.
C. zmierzyć ciśnienie oleju.
D. skontrolować poziom oleju.
Najrozsądniejszą i zgodną z praktyką serwisową reakcją na zapaloną kontrolkę ciśnienia oleju jest natychmiastowe sprawdzenie poziomu oleju w silniku. Ta kontrolka sygnalizuje, że ciśnienie w układzie smarowania spadło poniżej wartości bezpiecznej dla silnika. W ogromnej większości realnych przypadków pierwszą i najszybszą przyczyną jest po prostu zbyt niski poziom oleju w misce olejowej. Dlatego zanim zaczniesz cokolwiek mierzyć, rozbierać czy diagnozować elektronicznie, trzeba zatrzymać pojazd w bezpiecznym miejscu, wyłączyć silnik i po chwili przerwy skontrolować poziom oleju bagnetem. To jest dokładnie to, czego oczekują instrukcje obsługi producentów i normy eksploatacyjne – najpierw prosta kontrola obsługowa, potem ewentualnie głębsza diagnostyka. Jeżeli poziom oleju jest poniżej minimum, nie wolno dalej jechać bez uzupełnienia, bo ryzyko zatarcia panewek, uszkodzenia wału korbowego, turbosprężarki czy wałków rozrządu jest naprawdę duże. Z mojego doświadczenia w warsztacie większość kierowców ignoruje pierwsze objawy, a potem kończy się na remoncie kapitalnym silnika, co jest kompletnie nieopłacalne przy tak prostej czynności jak dolanie odpowiedniego oleju. W praktyce dobrym nawykiem jest też przy okazji spojrzeć, czy nie ma widocznych wycieków pod autem ani śladów oleju na silniku. Jeśli poziom oleju jest prawidłowy, a kontrolka nadal się zapala, dopiero wtedy wchodzi w grę dalsza diagnostyka: pomiar ciśnienia manometrem, ocena pompy oleju czy sprawdzenie czujnika. Ale to zawsze jest drugi krok. Pierwszy to szybka, podstawowa kontrola poziomu oleju – tania, prosta i zgodna z dobrą praktyką warsztatową.
Pytanie 27

Zawodnienie płynu hamulcowego o wartości 4%

A. znacząco obniża jego temperaturę wrzenia.
B. praktycznie nie ma wpływu na jego właściwości.
C. znacząco podwyższa jego temperaturę wrzenia.
D. jest normalne po około 6 miesiącach eksploatacji.
Poprawnie wskazana została najważniejsza konsekwencja zawodnienia płynu hamulcowego: już około 4% zawartości wody znacząco obniża jego temperaturę wrzenia. Płyny hamulcowe DOT3, DOT4 czy DOT5.1 są higroskopijne, czyli chłoną wilgoć z powietrza przez mikroszczeliny w układzie, przewody gumowe, korek zbiorniczka. W stanie „suchym” mają wysoką temperaturę wrzenia, np. płyn DOT4 ok. 230–260°C (wartości wg kart technicznych producentów i norm FMVSS 116). Kiedy jednak nasyci się wodą, jego tzw. mokra temperatura wrzenia potrafi spaść nawet w okolice 155–170°C, a przy zawodnieniu rzędu 4% może być jeszcze niższa. W praktyce oznacza to, że przy intensywnym hamowaniu (zjazd z gór, jazda z przyczepą, dynamiczna jazda miejska) płyn zaczyna się gotować, tworzą się pęcherzyki pary, a pedał hamulca robi się miękki, „wpada” w podłogę. To klasyczny objaw tzw. fadingu hydraulicznego. Z mojego doświadczenia serwisowego wynika, że już przy 3–4% zawartości wody mierzonej testerem warsztatowym (przewodnościowym lub na zasadzie pomiaru temperatury wrzenia) warto bez dyskusji wymienić płyn w całym układzie, bo ryzyko utraty skuteczności hamowania jest po prostu zbyt duże. Producenci samochodów i dobrych warsztatów zalecają wymianę płynu co 2 lata lub co ok. 40–60 tys. km, właśnie po to, żeby nie dopuścić do takiego poziomu zawodnienia. W praktyce na przeglądzie okresowym powinno się zawsze sprawdzać stan płynu hamulcowego, nie tylko jego poziom, ale też jakość i zawartość wody. To jest element podstawowego bezpieczeństwa, na którym naprawdę nie warto oszczędzać.
Pytanie 28

Na oponę przeznaczoną do samochodu dostawczego wskazuje oznaczenie

A. M+S
B. 3MPSF
C. M/C
D. C
Oznaczenie „C” na oponie oznacza wersję wzmocnioną przeznaczoną typowo do samochodów dostawczych, lekkich aut użytkowych, małych busów, czyli pojazdów typu VAN. W praktyce chodzi o opony „Commercial”, przystosowane do większych obciążeń osi i częstej jazdy z ładunkiem. Mają one wzmocnioną konstrukcję karkasu, często grubszą ściankę boczną, więcej warstw osnowy i wyższy indeks nośności niż typowe opony osobowe. Dzięki temu lepiej znoszą długotrwałe obciążenie, częste ruszanie, podjazdy pod rampy załadunkowe, a także kontakt z krawężnikami na placach manewrowych. W codziennej pracy warsztatowej, przy doborze opon do busa czy auta dostawczego, jednym z pierwszych parametrów, na które moim zdaniem warto spojrzeć, jest właśnie oznaczenie „C”, a następnie indeks nośności i prędkości. Zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi nie powinno się zakładać zwykłych opon osobowych na pojazdy dostawcze, nawet jeśli „pasuje” rozmiar, bo ich konstrukcja nie jest przygotowana na takie obciążenia i może dojść do przegrzewania się opony, nadmiernego zużycia bieżnika, a w skrajnym przypadku do uszkodzenia opony przy pełnym ładunku. Opony z oznaczeniem „C” są też często homologowane specjalnie dla pojazdów użytkowych, co ma znaczenie przy przeglądach technicznych i w razie kontroli drogowej. W praktyce, gdy widzisz np. 195/70 R15C, masz jasny sygnał, że jest to opona do auta dostawczego, a nie do zwykłej osobówki.
Pytanie 29

Przedstawiona na rysunku lampka kontrolna sygnalizuje usterkę układu

Ilustracja do pytania
A. smarowania silnika.
B. stabilizacji toru jazdy.
C. poduszek powietrznych.
D. ładowania akumulatora.
Symbol pokazany na rysunku to klasyczna kontrolka akumulatora – prostokąt z biegunami oznaczonymi znakami plus i minus. W pojazdach zgodnych z ogólnie przyjętymi standardami producentów oznacza ona usterkę układu ładowania akumulatora, a nie samego akumulatora jako takiego. W praktyce chodzi o to, że alternator, regulator napięcia, przewody masowe lub przewód dodatni między alternatorem a akumulatorem nie zapewniają prawidłowego napięcia ładowania. W czasie normalnej pracy silnika, przy sprawnym układzie, kontrolka po uruchomieniu powinna zgasnąć – wtedy alternator przejmuje zasilanie instalacji i doładowuje akumulator napięciem najczęściej w zakresie ok. 13,8–14,4 V. Jeżeli kontrolka świeci się w czasie jazdy, żarzy się albo zapala się dopiero przy wyższych obrotach, to według dobrych praktyk serwisowych trzeba jak najszybciej sprawdzić napięcie ładowania miernikiem, naciąg i stan paska wielorowkowego, połączenia masy oraz złącza alternatora. Z mojego doświadczenia wynika, że lekceważenie tej kontrolki kończy się zazwyczaj rozładowaniem akumulatora w najmniej wygodnym momencie – auto przestaje odpalać, potrafi też zgasnąć w trakcie jazdy, gdy napięcie spadnie tak nisko, że sterownik silnika i pompa paliwa nie są w stanie pracować. Dlatego w profesjonalnej obsłudze pojazdów przy świecącej się kontrolce ładowania zawsze wykonuje się diagnostykę całego układu ładowania, a nie tylko wymianę akumulatora „na chybił trafił”.
Pytanie 30

W serwisie samochodowym klient zgłosił problem związany z nadmiernym zużyciem wewnętrznych elementów bieżnika kół przednich. Jakie działanie powinien podjąć mechanik jako pierwsze?

A. zweryfikować sprawność amortyzatorów
B. zamienić koła przednie stronami
C. sprawdzić, czy układ hamulcowy nie jest uszkodzony
D. sprawdzić, czy w układzie zawieszenia nie występują luzy
Odpowiedź 'sprawdzić, czy nie występują luzy w układzie zawieszenia' jest prawidłowa, ponieważ luzy w zawieszeniu mogą prowadzić do nierównomiernego zużycia opon, co objawia się nadmiernym zużyciem bieżnika. Układ zawieszenia jest kluczowy dla stabilności i komfortu jazdy, a wszelkie luzu mogą wpływać na geometrię kół, co w konsekwencji prowadzi do problemów z ich zużyciem. Mechanik powinien sprawdzić wszystkie elementy zawieszenia, takie jak łożyska, wahacze, tuleje i stabilizatory, aby upewnić się, że działają one poprawnie. W przypadku stwierdzenia luzów, konieczna jest ich naprawa lub wymiana, co może znacząco poprawić trwałość opon oraz bezpieczeństwo jazdy. Regularna kontrola układu zawieszenia jest zgodna z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej, gdzie zaleca się coroczne przeglądy, zwłaszcza w przypadku pojazdów intensywnie eksploatowanych.
Pytanie 31

Jaką konfigurację silnika oznacza skrót DOHC?

A. górnozaworowy z pojedynczym wałkiem rozrządu w kadłubie
B. dolnozaworowy z pojedynczym wałkiem rozrządu w kadłubie
C. górnozaworowy z jednym wałkiem rozrządu w głowicy
D. górnozaworowy z dwoma wałkami rozrządu w głowicy
Odpowiedź wskazująca na górnozaworowy układ z dwoma wałkami rozrządu w głowicy (DOHC) jest poprawna, ponieważ skrót ten pochodzi z angielskiego 'Double Overhead Camshaft'. Ta konstrukcja silnika zapewnia lepsze osiągi i wyższą efektywność pracy, co jest szczególnie istotne w nowoczesnych jednostkach napędowych. Dwa wałki rozrządu umożliwiają niezależne sterowanie zaworami ssącymi i wydechowymi, co przekłada się na lepsze parametry silnika, wyższe obroty oraz efektywne spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej. W praktyce oznacza to zwiększenie mocy i momentu obrotowego, a także redukcję emisji spalin. Konstrukcje DOHC są powszechnie stosowane w silnikach sportowych oraz w nowoczesnych samochodach osobowych, co czyni je standardem w branży motoryzacyjnej. Zastosowanie systemu VVT (Variable Valve Timing) w połączeniu z DOHC może dodatkowo zwiększyć wydajność silnika w różnych warunkach pracy, co jest zgodne z trendami w inżynierii silników. Wysoka jakość wykonania i precyzyjne dopasowanie elementów są kluczowe w tej technologii.
Pytanie 32

Jaki jest koszt robocizny mechanika, który pracował przez 1 godzinę i 30 minut, przy stawce 40,00 zł za jedną roboczogodzinę?

A. 20,00 zł
B. 60,00 zł
C. 40,50 zł
D. 80,50 zł
Poprawna odpowiedź wynika z prawidłowego obliczenia kosztu robocizny mechanika, który pracował przez 1 godzinę i 30 minut. Aby uzyskać całkowity koszt, należy najpierw przeliczyć czas pracy na godziny. 1 godzina i 30 minut to 1,5 godziny. Następnie, mnożymy liczbę roboczogodzin przez stawkę za godzinę, która wynosi 40,00 zł. Zatem obliczenie wygląda następująco: 1,5 godziny x 40,00 zł/godzina = 60,00 zł. Takie podejście do wyceny robocizny jest standardową praktyką w branży, gdzie precyzyjne obliczenia są kluczowe dla właściwego rozliczenia usług. Warto również dodać, że znajomość umiejętności kalkulacji kosztów robocizny jest niezbędna nie tylko dla mechaników, ale także dla wszystkich specjalistów w branży usługowej, ponieważ pozwala na precyzyjne oszacowanie kosztów zlecenia oraz na efektywne zarządzanie budżetem.
Pytanie 33

Na fotografii numerem "3" zaznaczono wałek

Ilustracja do pytania
A. sprzęgłowy.
B. pośredni.
C. zdawczy.
D. główny.
Wybór odpowiedzi innej niż wałek sprzęgłowy może wynikać z zamieszania dotyczącego funkcji różnych wałków w systemie napędowym. Na przykład wałek zdawczy tak naprawdę nie ma nic wspólnego z mechanizmem sprzęgła, jego rola jest bardziej w zaawansowanych układach. Wałek pośredni też nie jest tym, czego szukasz, bo nie pełni funkcji połączenia między elementami napędu. Z kolei wałek główny jest centralnym elementem, który przenosi moc z silnika do skrzyni biegów, ale znów, nie jest bezpośrednio związany ze sprzęgłem. Jak się pomylisz w tych terminach, to możesz wyciągnąć błędne wnioski o rolach składników w układzie napędowym. Ważne, żeby wiedzieć, że każdy wałek działa na swoją manierę, bo to podkreśla, jak ważne jest, żeby znać techniczne nazewnictwo w mechanice. Nieporozumienia w tym zakresie mogą prowadzić do problemów z diagnozowaniem usterek albo naprawami, co może być niebezpieczne dla bezpieczeństwa i działania pojazdu.
Pytanie 34

Na rysunku przedstawiono zespół

Ilustracja do pytania
A. sprzęgła tarczowego.
B. hamulca tarczowego.
C. koła dwumasowego.
D. hamulca bębnowego.
Na rysunku faktycznie pokazano zespół sprzęgła tarczowego – widać charakterystyczny docisk, tarczę sprzęgłową z piastą wielowypustową oraz łożysko oporowe przesuwane przez widełki. Ten komplet pracuje między kołem zamachowym a skrzynią biegów i służy do chwilowego rozłączania silnika od układu napędowego. Po wciśnięciu pedału sprzęgła łożysko oporowe naciska na sprężynę talerzową docisku, odciąga tarczę od koła zamachowego i przerywa przekazywanie momentu obrotowego. Dzięki temu można płynnie ruszać, zmieniać biegi i chronić skrzynię przed szarpnięciami. Z mojego doświadczenia dobrze wyregulowane sprzęgło to połowa komfortu jazdy – brak szarpania, brak zgrzytów przy wrzucaniu biegów. W praktyce przy obsłudze zawsze wymienia się komplet: tarcza, docisk, łożysko oporowe, a często też sprawdza się stan powierzchni koła zamachowego i ewentualnie je przetacza. Fachowe warsztaty pilnują też, żeby nie zabrudzić okładzin olejem czy smarem i dokręcają śruby docisku momentem zgodnym z dokumentacją producenta. Warto też pamiętać o prawidłowym odpowietrzeniu wysprzęglika (w układach hydraulicznych) albo o regulacji luzu na lince, bo nawet najlepszy zestaw sprzęgła będzie działał źle, jeśli sterowanie jest rozregulowane.
Pytanie 35

Elementem układu chłodzenia nie jest

A. termostat.
B. przekładnia ślimakowa.
C. czujnik temperatury.
D. pompa wody.
Prawidłowo wskazany został element, który w ogóle nie należy do układu chłodzenia silnika. Przekładnia ślimakowa jest elementem układów przeniesienia napędu, stosowana np. w podnośnikach, niektórych mechanizmach regulacyjnych, czasem w napędach urządzeń warsztatowych. Jej zadaniem jest zmiana kierunku i przełożenia momentu obrotowego, a nie odprowadzanie ciepła z silnika. W typowym układzie chłodzenia silnika spalinowego kluczowe podzespoły to pompa wody, termostat, chłodnica, wentylator, przewody gumowe oraz właśnie czujnik temperatury cieczy chłodzącej. Pompa wody wymusza obieg płynu chłodniczego przez blok silnika i chłodnicę, termostat steruje otwieraniem tzw. dużego i małego obiegu, a czujnik temperatury przekazuje informację do wskaźnika na desce rozdzielczej lub do sterownika ECU, który może np. załączyć wentylator chłodnicy. Z mojego doświadczenia w warsztacie warto kojarzyć, że wszystkie te elementy są bezpośrednio związane z przepływem płynu i kontrolą temperatury, natomiast przekładnia ślimakowa kojarzy się raczej z mechaniką precyzyjną, dużym przełożeniem i możliwością samohamowności. W praktyce, przy diagnozie przegrzewania się silnika, mechanik sprawdza właśnie sprawność pompy, działanie termostatu, wskazania czujnika i drożność chłodnicy – nikt nie szuka przyczyny w przekładniach ślimakowych, bo one po prostu nie są częścią tego systemu. To jest taka podstawowa, ale bardzo ważna kategoryzacja elementów: co należy do układu chłodzenia, a co do układu napędowego czy mechanizmów pomocniczych.
Pytanie 36

Zakłady naprawcze w celu wykonania kosztorysu naprawy powypadkowej wykorzystują specjalistyczny program o nazwie

A. Moto-Profil.
B. AutoData.
C. Auto VIN.
D. Audatex.
Prawidłowo wskazany został program Audatex. To właśnie Audatex jest w branży motoryzacyjnej jednym z podstawowych, standardowych narzędzi do kosztorysowania napraw powypadkowych. Zakłady naprawcze, serwisy autoryzowane i niezależne warsztaty wykorzystują go do tworzenia kalkulacji zgodnych z wytycznymi towarzystw ubezpieczeniowych i producentów pojazdów. Program posiada bardzo rozbudowaną bazę danych: numery katalogowe części, normy czasowe operacji naprawczych, stawki roboczogodzin, technologie napraw, a nawet schematy montażowe. Dzięki temu diagnosta lub doradca serwisowy może krok po kroku dobrać części, określić zakres uszkodzeń, przypisać odpowiednie operacje (demontaż, montaż, lakierowanie, prostowanie, wymiana) i na tej podstawie wygenerować przejrzysty kosztorys. W praktyce wygląda to tak, że po wprowadzeniu danych pojazdu (VIN, marka, model, rok produkcji, wersja wyposażenia) system sam podpowiada właściwe elementy nadwozia, podzespoły mechaniczne i ich ceny, a także normy czasowe wynikające z dokumentacji producenta. Moim zdaniem to ogromnie ułatwia zachowanie powtarzalności wycen i ogranicza „strzelanie z głowy”, które w profesjonalnym serwisie jest po prostu nie do przyjęcia. Co ważne, Audatex jest akceptowany przez większość ubezpieczycieli jako wiarygodne źródło wyceny szkody, więc dobrze wykonany kosztorys w tym systemie przyspiesza likwidację szkody i rozliczenia z klientem. W nowoczesnej organizacji pracy warsztatu program tego typu staje się tak samo ważny jak podnośnik czy tester diagnostyczny – bez niego trudno mówić o profesjonalnym kosztorysowaniu napraw powypadkowych.
Pytanie 37

Pierwszym krokiem przy demontażu silnika z pojazdu jest

A. usunięcie oleju
B. odłączenie akumulatora
C. odłączenie wiązki silnikowej
D. odkręcenie skrzyni biegów
Odłączenie akumulatora przed przystąpieniem do demontażu silnika jest kluczowym krokiem w procesie, który ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa oraz ochronę komponentów pojazdu. Akumulator magazynuje energię elektryczną, a jego odłączenie eliminuje ryzyko zwarcia elektrycznego, co mogłoby prowadzić do uszkodzenia elektroniki pojazdu lub w skrajnych przypadkach do pożaru. Przykładem dobrych praktyk jest stosowanie odpowiednich narzędzi, takich jak klucze nasadowe, aby unikać uszkodzeń śrub oraz złączek. Dodatkowo, odłączenie akumulatora przed demontażem silnika jest zgodne z wytycznymi zawartymi w instrukcjach producentów pojazdów, co jest istotne dla zachowania gwarancji i integralności systemów elektronicznych. W praktyce należy również zabezpieczyć końcówki kabli poprzez ich owinięcie, aby uniknąć przypadkowego kontaktu z masą, co jest kolejnym elementem zwiększającym bezpieczeństwo pracy. Zastosowanie się do tych zaleceń jest niezbędne w każdym warsztacie zajmującym się naprawą samochodów.
Pytanie 38

W przypadku, gdy zużycie gładzi tulei cylindrowej jest mniejsze niż kolejny wymiar naprawczy, poddaje się ją regeneracji poprzez

A. azotowanie
B. hartowanie
C. roztaczanie
D. nawęglanie
Roztaczanie jest procesem technologicznym mającym na celu przywrócenie odpowiednich wymiarów tulei cylindrowej, które uległy zużyciu. Proces ten polega na usunięciu zużytej warstwy materiału i nadaniu nowego, precyzyjnego kształtu. Jest to szczególnie ważne w kontekście elementów silnikowych, gdzie precyzyjne dopasowanie ma kluczowe znaczenie dla ich prawidłowego działania. Roztaczanie można przeprowadzać na różnych maszynach, takich jak tokarki czy frezarki, a dobór narzędzi i parametrów obróbczych jest uzależniony od materiału tulei oraz wymagań jakościowych. W praktyce, regeneracja przez roztaczanie pozwala na znaczne wydłużenie żywotności elementów, co jest zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju i oszczędności materiałowych w przemyśle. Warto podkreślić, że roztaczanie jest standardową metodą regeneracji w branży motoryzacyjnej oraz w przemyśle maszynowym, co potwierdzają liczne normy i procedury opracowane przez profesjonalne organizacje.
Pytanie 39

W pojazdach z tradycyjnym systemem napędowym właściwa zbieżność kół powinna być

A. dodatnia
B. bez znaczenia
C. zerowa
D. ujemna
Ogólnie rzecz biorąc, zbieżność kół w samochodach z klasycznym napędem powinna być dodatnia. Chodzi o to, że przednie koła są trochę skierowane do siebie na górze. Taki sposób ustawienia kół pomaga utrzymać stabilność pojazdu, zarówno kiedy jedziemy prostą drogą, jak i przy skrętach. Dodatnia zbieżność zmniejsza ryzyko zużycia opon i poprawia ich kontakt z nawierzchnią. W warsztatach często zajmują się regulacją zbieżności i używają do tego różnych urządzeń, żeby wszystko było zgodne z tym, co mówi producent. Moim zdaniem, dobrze jest dostosować zbieżność do wartości dodatniej, bo to również wpływa na komfort jazdy i bezpieczeństwo, a pojazd zachowuje się przewidywalnie. Z tego, co wiem, różne pojazdy mogą mieć różne zalecenia odnośnie zbieżności, więc warto sprawdzić dokumentację techniczną swojego auta.
Pytanie 40

Przedstawiony poniżej wydruk wyników pomiarów został sporządzony za pomocą

********************
Wynik  POZYTYWNY
********************
Nr   101/98
DATA:2012.08.09
GODZ.:12.02
********************
Nr pomiaru:7
Paliwo:benzyna
CO=0.02 % obj.
HC=31 ppm
CO2=15.4 % obj.
O2=0.1 % obj.
Temp.=82 °C
Obroty=2570 obr/min
Lambda=1.001
A. detektora CO2.
B. stanowiska probierczego.
C. dymomierza.
D. analizatora spalin.
Analizator spalin to zaawansowane urządzenie pomiarowe, które służy do monitorowania składu spalin w różnych typach silników. Poprawna odpowiedź na pytanie o źródło wydruku wyników pomiarów odnosi się do analizatora spalin, który rejestruje wartości takich jak tlenek węgla (CO), węglowodory (HC), dwutlenek węgla (CO2), tlen (O2) oraz inne parametry, w tym temperaturę spalin i obroty silnika. Te informacje są niezbędne dla inżynierów i techników przeprowadzających analizy efektywności spalania oraz diagnostykę silników. Analizatory spalin są kluczowe w kontekście przestrzegania norm emisji spalin, takich jak normy Euro w Europie, które regulują maksymalne dozwolone wartości emisji dla różnych typów pojazdów. Praktyczne zastosowanie analizatorów spalin obejmuje m.in. przeglądy techniczne pojazdów, ocenę stanu technicznego silników w pojazdach użytkowych oraz badania wpływu emisji na środowisko. Dobrze wyposażony warsztat powinien mieć dostęp do tego typu urządzeń, aby zapewnić rzetelne i dokładne pomiary, co przekłada się na wyższą jakość usług oraz większą dbałość o środowisko.
Rozpocznij nowy egzamin
Powrót do strony głównej