Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 16 lutego 2026 15:30
Data zakończenia: 16 lutego 2026 15:49

Egzamin zdany!

Wynik: 20/40 punktów (50,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Lejek wykonany z warstwy szkła spiekanego (Schotta) służy do

A. sączenia

B. przesiewania

C. dekantacji

D. klarowania

Lejek z warstwą ze szkła spiekanego, znanego również jako szkło Schotta, jest specjalistycznym narzędziem, które znajduje zastosowanie w procesie sączenia. Sączenie jest metodą oddzielania ciał stałych od cieczy, w której wykorzystywana jest siła grawitacji, a szkło spiekane zapewnia doskonałą trwałość oraz odporność na wysokie temperatury i chemikalia. Dzięki swojej porowatości, lejek ten pozwala na skuteczne filtracje, co jest niezbędne w wielu laboratoriach chemicznych oraz biologicznych. Przykładem zastosowania może być przygotowanie roztworów, gdzie niepożądane cząstki muszą być usunięte, aby uzyskać czysty produkt. Ponadto, szkło spiekane charakteryzuje się małą absorbcją chemiczną, co gwarantuje, że nie wpływa na skład chemiczny filtratu. W praktyce, korzystanie z lejka ze szkła spiekanego jest zgodne z najlepszymi praktykami laboratoryjnymi, co sprawia, że jest to niezastąpione narzędzie w każdym profesjonalnym laboratorium.

Pytanie 2

Zjawisko polegające na zmniejszeniu skuteczności leku, które zachodzi w krótkim czasie od momentu jego zastosowania, nazywa się

A. kumulacją

B. tolerancją

C. idiosynkrazją

D. tachyfilaksją

Kumulacja odnosi się do sytuacji, w której substancja czynna gromadzi się w organizmie, co często ma miejsce przy lekach o długim okresie półtrwania. W przypadku leków kumulujących się, ich działanie może nasilać się z każdym kolejnym podaniem, co prowadzi do potencjalnie niebezpiecznych poziomów leku. Tolerancja z kolei jest procesem adaptacyjnym, w którym organizm przeciwstawia się działaniu leku, co może skutkować koniecznością zwiększenia dawki, aby uzyskać ten sam efekt terapeutyczny. Idiosynkrazja to natomiast nietypowa reakcja na lek, która nie jest związana z dawką i wynikająca z indywidualnych różnic genetycznych czy metabolicznych. Każda z tych koncepcji różni się od tachyfilaksji, ponieważ opisuje inne mechanizmy działania leków w organizmie. Kluczowym błędem jest mylenie szybkich efektów tachyfilaksji z długotrwałymi procesami tolerancji, kumulacji czy indywidualnych reakcji. Warto zrozumieć, że tachyfilaksja może prowadzić do nagłej utraty efektywności leku, co wymaga szybkiej reakcji ze strony specjalistów, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji klinicznych.

Pytanie 3

Jaką cechę surowców roślinnych określa się wykorzystując metodę przesiewania przez sita?

A. Kolor.

B. Stopień rozdrobnienia.

C. Czystość.

D. Precyzja wymieszania.

Zabarwienie surowców roślinnych odnosi się do aspektów wizualnych, które nie mają związku z metodą przesiewania. Choć zabarwienie może wpływać na ogólną jakość produktów, nie jest miarą stopnia rozdrobnienia ani czystości surowca. Z kolei czystość surowców odnosi się do obecności zanieczyszczeń czy obcych ciał, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa żywności, lecz także nie ma nic wspólnego z przesiewaniem jako takim. Dokładność wymieszania z kolei dotyczy procesów technologicznych, w których różne składniki są łączone w jednorodną masę. Jest to istotne w kontekście produkcji, ale nie można tego mierzyć przeszłym przez sita. Problemy z takim myśleniem mogą wynikać z mylenia różnych metod analizy surowców, które posiadają odmienne cele i zastosowania. Aby właściwie ocenić surowce roślinne, należy stosować odpowiednie techniki analityczne, które są zgodne z wymaganiami danego sektora przemysłowego, co pozwala uniknąć błędów w klasyfikacji i interpretacji danych.

Pytanie 4

Wskaż odpowiednią grupę izotonicznych roztworów, które są używane do wytwarzania kropli do oczu?

A. Roztwór azotanu potasu, kwasu ortofosforowego, chlorku potasu

B. Roztwór kwasu borowego, chlorku potasu, gliceryny

C. Roztwór chlorku sodu, azotanu srebra, glukozy

D. Roztwór azotanu potasu, kwasu borowego, glukozy

Wiele składników chemicznych, które pojawiły się w nieprawidłowych odpowiedziach, nie spełnia kryteriów dotyczących roztworów izotonicznych stosowanych w okulistyce. Roztwór chlorku sodu, azotanu srebra, glukozy, choć zawiera glukozę, to jednak chlorek sodu i azotan srebra mogą prowadzić do podrażnień oka. Chlorek sodu w wysokich stężeniach działa drażniąco, co czyni go niewłaściwym wyborem do aplikacji w okolicach oczu. Azotan srebra, mimo swoich właściwości antyseptycznych, jest substancją, która jest stosunkowo drażniąca i nieodpowiednia do stosowania w postaci kropli do oczu. Z kolei zaproponowany roztwór azotanu potasu, kwasu ortofosforowego i chlorku potasu również nie jest odpowiedni, ponieważ kwas ortofosforowy to substancja mogąca zmieniać pH roztworu, co może prowadzić do podrażnienia. W kontekście roztworów do oczu, istotne jest, aby utrzymać stabilne pH oraz odpowiednią osmolarność, co zapewnia komfort stosowania. Błędne koncepcje w tych odpowiedziach polegają na braku zrozumienia roli pH oraz osmolarności w zdrowiu oczu oraz ich wpływu na komfort użytkowania. Należy pamiętać, że substancje stosowane w preparatach do oczu muszą być kompatybilne z naturalnym środowiskiem oka, aby uniknąć skutków ubocznych, takich jak pieczenie, zaczerwienienie czy uszkodzenia tkanki. Dlatego poprawny dobór składników roztworu jest kluczowy dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii okularowej.

Pytanie 5

Definicja ogólna zimnego lub chłodnego miejsca według Farmakopei Polskiej odnosi się do zakresu temperatur

A. od 15°C do 25°C

B. od 8°C do 15°C

C. od 2°C do 8°C

D. od 0 do 2°C

Odpowiedzi od 0 do 2°C, od 2 do 8°C oraz od 15°C do 25°C są nieprawidłowe w kontekście definicji zimnego lub chłodnego miejsca według Farmakopei Polskiej. Zakres 0 do 2°C jest typowy dla przechowywania substancji w głębokim zimnie, co nie odpowiada ogólnemu określeniu 'zimne miejsce'. Z kolei przedział 2°C do 8°C jest stosowany głównie dla przechowywania szczepionek i niektórych biologicznych produktów farmaceutycznych, jednak nie definiuje on zimnego miejsca w ogólnym sensie. Ponadto, zakres 15°C do 25°C jest klasyfikowany jako temperatura pokojowa, co jest niezgodne z wymaganiami dla jakości przechowywania w kontekście farmaceutycznym. Wszelkie nieścisłości w zrozumieniu tych zakresów mogą prowadzić do niewłaściwego przechowywania i podawania leków, co z kolei skutkuje potencjalnym ryzykiem dla pacjentów. Typowym błędem jest mylenie warunków przechowywania odpowiednich dla różnych kategorii produktów - co należy do 'zimnego' miejsca, a co do 'chłodnego'. Dostosowanie warunków przechowywania do specyfikacji zawartych w Farmakopei jest kluczowe dla zapewnienia jakości i skuteczności farmaceutyków, a ich niewłaściwe interpretowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Pytanie 6

Jaką grupę farmaceutyków reprezentuje chloramfenikol?

A. Leki przeciwpadaczkowe

B. Leki przeciwbólowe

C. Antybiotyki

D. Leki przeciwarytmiczne

Pojęcia takie jak leki przeciwarytmiczne, przeciwpadaczkowe czy analgetyczne różnią się znacząco od działania chloramfenikolu i jego zastosowania w terapii. Leki przeciwarytmiczne są grupą farmaceutyków stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń rytmu serca. Ich mechanizm działania obejmuje stabilizację błony komórkowej miocytów serca oraz wpływ na przewodnictwo elektryczne w sercu, co jest zupełnie innym podejściem niż w przypadku antybiotyków. Leki przeciwpadaczkowe, z drugiej strony, są stosowane w celu kontrolowania napadów padaczkowych poprzez modyfikację aktywności neurotransmiterów w mózgu. Chloramfenikol nie ma żadnego zastosowania w tej dziedzinie, ponieważ jego działanie jest skierowane wyłącznie na eliminację bakterii. Analogicznie, analgetyki są lekami przeciwbólowymi i ich działanie opiera się na blokowaniu receptorów bólowych lub zmniejszaniu odczuwania bólu w układzie nerwowym. Niezrozumienie różnicy między tymi grupami leków prowadzi do typowego błędu myślowego, polegającego na mylącym klasyfikowaniu chloramfenikolu jako leku stosowanego w zupełnie innych celach terapeutycznych. Takie nieścisłości mogą wpływać na proces podejmowania decyzji terapeutycznych oraz na bezpieczeństwo pacjenta. Warto zatem dokładnie zrozumieć różnorodność leków oraz ich specyficzne zastosowania, aby zapewnić skuteczną i bezpieczną terapię.

Pytanie 7

Pulvis Magnesiae z Rheo to

A. proszek przeciwbólowy

B. sól Erlenmeyera

C. proszek troisty

D. zasypka dla niemowląt

Pulvis Magnesiae cum Rheo, znany również jako proszek troisty, jest połączeniem tlenku magnezu oraz wodorotlenku glinu. Ta substancja ma szerokie zastosowanie w medycynie i farmacji, szczególnie w kontekście łagodzenia dolegliwości żołądkowych, takich jak nadkwaśność czy zgaga. W praktyce stosuje się go jako środek zobojętniający kwasy żołądkowe, co jest szczególnie istotne dla pacjentów cierpiących na refluks żołądkowo-przełykowy. Proszek troisty działa w sposób neutralizujący, co pozwala na szybkie złagodzenie dyskomfortu, a jego stosowanie jest poparte licznymi badaniami klinicznymi. Co więcej, Pulvis Magnesiae cum Rheo jest składnikiem wielu preparatów dostępnych bez recepty, co świadczy o jego bezpieczeństwie i skuteczności. Dodatkowo, zgodnie z normami farmaceutycznymi, produkt ten musi spełniać określone standardy jakości, co zapewnia pacjentom odpowiednią skuteczność terapeutyczną. Warto zaznaczyć, że jego działanie jest często podkreślane w kontekście długofalowego leczenia schorzeń układu pokarmowego, co czyni go istotnym elementem terapii.

Pytanie 8

Do kategorii inhibitorów pompy protonowej - IPP należy

A. cymetydyna

B. ranitydyna

C. misoprostol

D. omeprazol

Omeprazol jest jednym z najczęściej stosowanych inhibitorów pompy protonowej (IPP), które działają poprzez hamowanie enzymu H+/K+ ATPazy w komórkach okładzinowych żołądka. Dzięki temu zmniejsza się wydzielanie kwasu solnego, co jest szczególnie istotne w leczeniu chorób takich jak choroba refluksowa przełyku, wrzody żołądka oraz zespół Zollingera-Ellisona. Przykładem zastosowania omeprazolu jest profilaktyka i leczenie wrzodów żołądka związanych z terapią niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). Omeprazol jest zalecany na podstawie wytycznych takich jak te opublikowane przez American Gastroenterological Association, które podkreślają jego skuteczność i bezpieczeństwo w długoterminowym stosowaniu. Warto również zwrócić uwagę na możliwość interakcji z innymi lekami, co wymaga staranności w ich przepisywaniu, a także na znaczenie monitorowania pacjentów w trakcie terapii, aby optymalizować dawki i unikać działań niepożądanych.

Pytanie 9

Przygotowując przestrzeń roboczą z laminarnym nawiewem, należy

A. zweryfikować, czy filtr HEPA działa poprawnie, ustawić sprzęt oraz włączyć nawiew

B. uruchomić lampę UV oraz nawiew, a następnie ustawić sprzęt i przetrzeć blat środkiem dezynfekującym

C. wyczyścić blat środkiem dezynfekującym, ustawić urządzenie, uruchomić nawiew i od razu przystąpić do pracy

D. dokładnie ją umyć, przetrzeć blat środkiem dezynfekującym, ustawić sprzęt, włączyć lampę UV i nawiew na pół godziny

Niepoprawne odpowiedzi pomijają kluczowe aspekty przygotowania loży z nawiewem laminarnym, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i naruszenia zasad sterylności. Odpowiedzi zakładające przetarcie blatu środkiem dezynfekującym i natychmiastowe przystąpienie do pracy są niezgodne z najlepszymi praktykami, ponieważ nie uwzględniają potrzeby wcześniejszego usunięcia zanieczyszczeń. W przypadku loży z nawiewem laminarnym, takim jak przepływ laminarny, kluczowe jest, aby przestrzeń robocza była całkowicie czysta przed włączeniem systemu nawiewu, który rozprowadza czyste powietrze w obszarze roboczym. Ignorowanie tego kroku może prowadzić do wprowadzenia zanieczyszczeń do strefy sterylnej. Ponadto, włączenie lampy UV przed rozpoczęciem pracy, a także odpowiedni czas jej działania, jest kluczowe dla skutecznej dezynfekcji. Krótkotrwałe włączanie nawiewu bez wcześniejszego przygotowania i odpowiedniego czasu na dezynfekcję nie zapewnia oczekiwanego poziomu czystości. W praktyce, każda z tych pominięć może prowadzić do nieefektywnej ochrony przed drobnoustrojami, co czyni te podejścia niebezpiecznymi w kontekście pracy w warunkach wymagających sterylności. Dlatego ważne jest, aby stosować się do wytycznych i standardów branżowych dotyczących przygotowania loży z nawiewem laminarnym.

Pytanie 10

Jakie jest zjawisko związane z interakcją kwasu acetylosalicylowego i opioidowych środków przeciwbólowych?

A. antagonizm kompetycyjny

B. antagonizm czynnościowy

C. addycja

D. hiperaddycja

Addycja to po prostu łączenie wpływu dwóch substancji, gdzie ich efekty się sumują, ale nie ma tu synergizmu, co jest istotne przy interakcji kwasu acetylosalicylowego i opioidów. To znaczy, że chociaż te leki mogą działać w tym samym czasie, to nie są tak efektywne jakby mogły być, przez co potencjał terapeutyczny się obniża. Co więcej, antagonizm kompetycyjny i czynnościowy to sytuacje, gdzie jedna substancja osłabia działanie drugiej, a to zazwyczaj dotyczy leków działających na ten sam receptor. W przypadku kwasu acetylosalicylowego i opioidów to nie ma zastosowania. Czasami mylne interpretacje mogą wynikać z nadmiernego uproszczenia. A prawda jest taka, że użycie kwasu acetylosalicylowego razem z opioidami nie osłabia ich działania, a wręcz przeciwnie — może zwiększyć skuteczność w łagodzeniu bólu. Dlatego warto rozumieć, jak te leki działają i jakie mają interakcje, żeby wiedzieć, jak je stosować w praktyce.

Pytanie 11

Z ususzonych liści naparstnicy purpurowej można przygotować

A. odwar

B. macerat

C. napar

D. alkoholaturę

Alkoholatura, odwar i macerat to formy ekstrakcji, które nie są odpowiednie dla liści naparstnicy purpurowej. Alkoholatura, czyli ekstrakt alkoholowy, jest stosowana do wydobywania związków rozpuszczalnych w alkoholu, co w przypadku naparstnicy może prowadzić do niepożądanych efektów, ponieważ niektóre składniki aktywne mogą być bardziej rozpuszczalne w wodzie. Z tego powodu użycie alkoholu jako rozpuszczalnika nie jest zalecane w kontekście tej rośliny. Odwar, polegający na długotrwałym gotowaniu surowca w wodzie, nie jest odpowiednią metodą dla liści naparstnicy, ponieważ może prowadzić do zniszczenia delikatnych związków czynnych, które są wrażliwe na wysoką temperaturę i długi czas obróbki. Z kolei macerat to technika, która wykorzystuje zimną wodę lub oleje do ekstrakcji, co również nie sprzyja wydobyciu glikozydów z liści. Wspólne dla tych metod jest niewłaściwe założenie, że wszystkie substancje czynne można wydobyć w ten sam sposób. Kluczowe jest zrozumienie, że różne substancje czynne wymagają różnych metod ekstrakcji, a napar, jako metoda polegająca na krótki czas zaparzania w gorącej wodzie, pozwala na zachowanie i wydobycie cennych związków z naparstnicy. Ignorowanie różnic między tymi technikami może prowadzić do błędnych wniosków dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa preparatów ziołowych.

Pytanie 12

Wykorzystując zamieszczony wzór i dane w tabeli oblicz, ile wynosi dawka jednorazowa metamizolu sodu dla sześcioletniego dziecka, jeżeli lek ten należy podać domięśniowo.

\( D_d = \frac{\text{maks. dawka dla dorosłego x wiek dziecka w latach}}{24} \)

Nazwa substancji	Droga podania	Dawki wg FP VI
		Zwykle stosowane		maksymalne
		jednorazowa	dobowa	jednorazowa	dobowa
metamizol sodu	p.o.	0,1 - 0,5	2,0	1,0	3,0
	i.m.	0,5	1,0	1,0	3,0
	i.v.	0,5	1,0	2,5	2,5

A. 0,50 g

B. 0,75 g

C. 0,25 g

D. 0,10 g

Odpowiedź 0,25 g jest poprawna, ponieważ obliczenie dawki jednorazowej metamizolu sodu dla sześcioletniego dziecka opiera się na wzorze, który uwzględnia wiek pacjenta oraz maksymalną dawkę terapeutyczną dla dorosłych. Zgodnie z zasadami farmakologii pediatrycznej, dawki leków dla dzieci często są obliczane na podstawie masy ciała lub wieku, co zapewnia zachowanie bezpieczeństwa i skuteczności terapii. W zastosowaniach klinicznych metamizol sodu stosowany jest u dzieci często w dawkach, które są znacznie niższe niż u dorosłych, co ma na celu minimalizację ryzyka działań niepożądanych. Przykładowo, jeśli dawka dla dorosłego wynosi 1 g, to dla dziecka dozwolone jest podanie 5-10 mg/kg masy ciała. W przypadku sześcioletniego dziecka, przy założeniu wagi około 20 kg, dawka wynosiłaby od 0,1 g do 0,2 g, co zgadza się z naszą obliczoną wartością 0,25 g. Ta wiedza jest zgodna z wytycznymi WHO oraz zaleceniami Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, co czyni tę odpowiedź nie tylko poprawną, ale i zgodną z najlepszymi praktykami w pediatrii.

Pytanie 13

Jakie urządzenie, posiadające filtry HEPA, gwarantuje aseptyczne warunki?

A. loża z laminarnym nawiewem jałowego powietrza

B. oczyszczacz powietrza

C. suszarka z wymuszonym obiegiem powietrza

D. szafa Hansena

Loża z laminarnym nawiewem jałowego powietrza to zaawansowane urządzenie, które zapewnia aseptyczne warunki poprzez wykorzystanie filtrów HEPA. Filtry te są zdolne do zatrzymywania cząstek o wielkości do 0,3 mikrona, co pozwala na skuteczne usuwanie z powietrza bakterii, wirusów i innych zanieczyszczeń. W praktyce loże te stosowane są w laboratoriach biologicznych, szpitalach oraz w przemyśle farmaceutycznym, gdzie wymagana jest wysoka jakość powietrza. Dzięki laminarnemu przepływowi powietrza, zanieczyszczenia nie mają szans na osadzenie się w obszarze roboczym, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa procesów, takich jak hodowla komórkowa czy prace z materiałem biologicznym. Standardy takie jak ISO 14644 definiują wymagania dotyczące czystości powietrza, co czyni loże z laminarnym nawiewem kluczowym elementem w zapewnieniu aseptycznych warunków pracy.

Pytanie 14

Zestawienie poniższych synonimów zawiera element, który do nich nie pasuje

A. Adeps suillus — Axungia Porci

B. Nystatinum - Mycostatinum

C. Dithranolum — Cignolinum

D. Acidum lacticum — Acidwn muriaticum

Odpowiedź Acidum lacticum — Acidum muriaticum jest poprawna, ponieważ te substancje nie są synonimami i spełniają wymagania dotyczące związków chemicznych. Kwas mlekowy (Acidum lacticum) jest organicznym kwasem, który powstaje w wyniku fermentacji mlekowej i znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym oraz farmaceutycznym, na przykład jako środek konserwujący lub w produkcji suplementów diety. Z kolei kwas solny (Acidum muriaticum) to silny kwas nieorganiczny, który jest stosowany w przemyśle chemicznym i metalurgicznym, a także w procesach oczyszczania. W kontekście farmaceutycznym, ważne jest dokładne rozróżnienie między tymi substancjami, ponieważ ich właściwości chemiczne oraz zastosowania są diametralnie różne. Znajomość takich różnic jest kluczowa w laboratoriach oraz w przemyśle farmaceutycznym, gdzie preparaty muszą być odpowiednio dobierane do specyficznych zastosowań oraz standardów jakości.

Pytanie 15

Jak powinna wyglądać etykieta na leki zawarte w wykazie B?

A. biały tekst na czarnym tle z czerwoną obwódką

B. czerwony tekst na czarnym tle z czerwoną obwódką

C. biały tekst na czarnym tle z białą obwódką

D. czerwony tekst na białym tle z czerwoną obwódką

Wybór błędnych odpowiedzi może wynikać z niepełnego zrozumienia zasad dotyczących etykietowania środków farmaceutycznych. Napis na czarnym tle z białą obwódką nie spełnia wymogów dotyczących widoczności i identyfikacji, co jest kluczowe w kontekście substancji z wykazu B. Czarny kolor tła może być mylący i nie zapewnia odpowiedniego kontrastu, co utrudnia szybkie rozpoznanie leku. Podobnie, biały napis na czarnym tle otoczony białą obwódką nie jest wystarczająco wyrazisty, żeby spełniać wymogi bezpieczeństwa, które nakładają regulacje dotyczące etykietowania. Dodatkowo, wybór czerwonego napisu na czarnym tle i czerwoną obwódką nie uwzględnia psychologicznych aspektów postrzegania kolorów; czerwony na czarnym może być trudny do odczytania przy pewnych warunkach oświetleniowych. Wzorce kolorystyczne są kluczowe dla efektywności komunikacji wizualnej produktów farmaceutycznych, a ich nieprawidłowe zastosowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji w zakresie zdrowia publicznego. Dlatego ważne jest, aby znać zasady dotyczące etykietowania i być świadomym, jak istotne jest ich przestrzeganie w praktyce farmaceutycznej.

Pytanie 16

Kompleks flawolignanów, pozyskiwanych z owoców ostropestu plamistego, to

A. lecytyna, stanowiąca źródło choliny

B. kurkumina, mająca działanie żółciotwórcze i żółciopędne

C. sylimaryna, o właściwościach hepatoprotekcyjnych

D. podofilotoksyna, charakteryzująca się działaniem cytotoksycznym

Sylimaryna to coś w rodzaju super składnika, który pochodzi z ostropestu plamistego, a jego działania są naprawdę fajne, gdy chodzi o wątrobę. Chodzi o to, że ochroni ona komórki wątroby przed różnymi szkodliwymi rzeczami, jak toksyny czy alkohol. Z tego, co słyszałem, badania pokazują, że sylimaryna potrafi pomóc w regeneracji komórek wątroby i poprawić, jak one funkcjonują. Używa się jej na przykład przy stłuszczeniu wątroby albo wirusowym zapaleniu wątroby typu C, gdzie te jej właściwości ochronne naprawdę robią robotę. W praktyce bardzo dużo ludzi korzysta z sylimaryny w suplementach diety czy ziołach, co pokazuje, że ma swoje miejsce w medycynie naturalnej. Ważne jest też, by suplementy z sylimaryną były dobrze badane pod kątem czystości i skuteczności, bo to kluczowe dla bezpieczeństwa tych, którzy je przyjmują.

Pytanie 17

Jak przygotowuje się emulsję stężoną?

A. emulsje z gumą arabską

B. maści zawierające tlenek cynku

C. emulsje z emulgatorem, który powstaje podczas przygotowywania leku

D. maści w formie roztworu

Emulsje z gumą arabską są jednymi z najczęściej stosowanych typów emulsji w farmacji i kosmetykach. Guma arabska działa jako emulgator, który stabilizuje mieszankę fazy olejowej i wodnej, co jest kluczowe dla uzyskania emulsji stężonej. Działa ona poprzez tworzenie sieci, która utrzymuje krople oleju w fazie wodnej, co zapobiega ich koalescencji. W praktyce, emulsje te są używane w różnych formułacjach, takich jak syropy, zawiesiny czy maści. W standardach farmaceutycznych, takich jak Farmakopea, podkreśla się znaczenie odpowiedniego doboru emulgatorów, aby zapewnić stabilność i skuteczność leku. Guma arabska jest ceniona za swoje właściwości biokompatybilne i stabilizujące, co czyni ją idealnym składnikiem zarówno w preparatach leczniczych, jak i w produktach kosmetycznych. Ponadto, jej zastosowanie jest zgodne z dobrą praktyką wytwarzania, co podkreśla jej znaczenie w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym.

Pytanie 18

Do dezynfekcji nienaruszonej skóry należy używać alkoholu etylowego o stężeniu

A. 70% v/v

B. 40% v/v

C. 50% v/v

D. 96% v/v

Stężenie alkoholu etylowego w zakresie 96% v/v jest zbyt wysokie do skutecznego odkażania nieuszkodzonej skóry. Choć może on również wykazywać działanie bakteriobójcze, jego szybkość parowania ogranicza czas kontaktu z mikroorganizmami, co jest kluczowe dla osiągnięcia pożądanej efektywności. Przy tak wysokim stężeniu, alkohol paruje zbyt szybko, co prowadzi do niepełnego wnikania do komórek drobnoustrojów. Podobnie, stężenia 50% v/v i 40% v/v są niewystarczające do skutecznego zabicia większości patogenów. Niższe stężenia alkoholu mogą nie zabić wszystkich mikroorganizmów, a ich zdolność do dezynfekcji jest ograniczona, co czyni je nieskutecznymi w kontekście ochrony zdrowia publicznego. Typowym błędem w rozumieniu zasad dezynfekcji jest przekonanie, że wyższe stężenie alkoholu zawsze przynosi lepsze efekty. W rzeczywistości, skuteczność dezynfekcji zależy od optymalnego stężenia, które zapewnia równowagę pomiędzy wystarczającym czasem kontaktu a zdolnością do penetracji mikroorganizmów. Z tego powodu, na przykład, stężenie 70% w/v jest rekomendowane przez standardy WHO jako najbardziej efektywne do dezynfekcji skóry i powierzchni. Niezrozumienie wag stężenia i jego wpływu na skuteczność działania może prowadzić do nieskutecznej dezynfekcji, co w kontekście ochrony zdrowia jest niebezpieczne.

Pytanie 19

Aby uniknąć niezgodności recepturowej przy przygotowywaniu leku według przedstawionej recepty należy

Rp.
Balsami peruviani
Paraffini liq.     aa 1,0
Vaselini albi     ad 75,0
M.f.ung.

A. zamienić parafinę ciekłą na olej rycynowy.

B. zamienić balsam peruwiański na ichtiol.

C. zamienić wazelinę białą na parafinę stałą.

D. rozpuścić balsam peruwiański w 10,0 g wody i wemulgować w mieszaninę wazeliny białej i parafiny ciekłej.

Zamiana parafiny ciekłej na olej rycynowy jest zgodna z zasadami farmacji i pozwala na prawidłowe sporządzenie emulsji. Balsam peruwiański, który kluczowo wpływa na skuteczność leku, dobrze emulguje z olejem rycynowym, co umożliwia uzyskanie jednorodnej formy preparatu. W praktyce farmaceutycznej niezwykle istotne jest, aby składniki aktywne były odpowiednio mieszane, aby nie tylko poprawić ich biodostępność, ale również zapewnić stabilność i skuteczność końcowego produktu. Przykładem zastosowania oleju rycynowego w recepturze jest jego użycie w preparatach dermatologicznych, gdzie pełni funkcję zarówno emolientu, jak i nośnika dla substancji czynnych. W kontekście sporządzania leków ważne jest również przestrzeganie zasad dotyczących kompatybilności substancji, co znajduje odzwierciedlenie w farmakopei oraz regulacjach dotyczących jakości leków.

Pytanie 20

Preparat roślinny o podanym składzie jest zalecany w:

Skład preparatu
Valerianae radix	25 części
Melissae folium	25 części
Lupuli strobulus	15 części
Lavandualae flos	15 części
Ethanolum 474q/l	200 części

A. rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych

B. przewlekłych, bolesnych zaparciach

C. okresie zwiększonego wysiłku fizycznego

D. stanach zwiększonego napięcia nerwowego

Odpowiedź dotycząca stanów zwiększonego napięcia nerwowego jest poprawna, ponieważ skład preparatu zawiera składniki ziołowe znane ze swoich właściwości uspokajających. Korzeń kozłka, liść melisy, szyszki chmielu oraz kwiat lawendy są powszechnie stosowane w fitoterapii jako naturalne środki łagodzące stres i napięcie nerwowe. Korzeń kozłka, na przykład, jest uznawany za środek wspomagający sen i redukujący lęk, co czyni go idealnym na stany związane z napięciem. Liść melisy jest z kolei ceniony za działanie relaksacyjne, a szyszki chmielu wykorzystywane są w leczeniu problemów z zasypianiem. Kwiat lawendy ma udowodnione działanie uspokajające, a jego aromat jest często stosowany w aromaterapii w celu zmniejszenia uczucia niepokoju. W przypadku osób zmagających się z napięciem nerwowym, taki preparat może przynieść ulgę, a jego składniki są zgodne z zasadami zdrowego stylu życia i medycyny naturalnej, promując holistyczne podejście do zdrowia.

Pytanie 21

Omeprazol oraz pantoprazol są wykorzystywane w terapii choroby wrzodowej żołądka, ponieważ

A. stymulują obwodowe receptory opioidowe

B. zahamowują receptory muskarynowe

C. hamują tzw. pompę protonową

D. blokują ATP-azę zależną od sodu i potasu

Wszystkie pozostałe odpowiedzi zawierają nieprawidłowe informacje dotyczące mechanizmu działania leków stosowanych w terapii choroby wrzodowej. Zawarta w odpowiedzi o hamowaniu ATP-azy zależnej od sodu i potasu koncepcja sugeruje, że te leki wpływają na transport jonów sodu i potasu, co ma miejsce w innych procesach, ale nie jest związane z ich rzeczywistym działaniem. Inhibitory pompy protonowej nie mają związku z tymi jonami, a zamiast tego koncentrują się na blokowaniu produkcji kwasu solnego. Wzmianka o pobudzaniu obwodowych receptorów opioidowych wcale nie odnosi się do mechanizmu działania leków, które są stosowane w leczeniu choroby wrzodowej. Leki opioidowe, takie jak morfina, są używane w kontekście bólu, ale nie mają zastosowania w redukcji kwasowości żołądka. Blokowanie receptorów muskarynowych również jest nieadekwatne, ponieważ te receptory są związane z działaniem układu autonomicznego, a nie z mechanizmem działania inhibitorów pompy protonowej. Użytkownicy często mylą różne klasy leków oraz ich mechanizmy, co prowadzi do błędnych wniosków. Kluczowe jest zrozumienie, że IPP działają specyficznie na pompy protonowe, a nie na inne mechanizmy biologiczne. W praktyce klinicznej ważne jest jasno określić zastosowanie leków i ich mechanizm działania, aby skutecznie leczyć pacjentów z chorobą wrzodową.

Pytanie 22

Która z wymienionych roślinnych substancji jest kluczowa do uzyskania Tormentillae tinctura?

Wygląd: gęsta, czarnobrunatna ciecz.
Rozpuszczalność: substancja miesza się z wodą i glicerolem, trudno rozpuszczalna w etanolu (96%), olejach tłustych i ciekłej parafinie. Substancja tworzy jednolite mieszaniny z lanoliną i z parafiną miękką.

A. Kłącze perzu.

B. Korzeń prawoślazu.

C. Korzeń pierwiosnka.

D. Kłącze pięciornika.

Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest kluczowym składnikiem do produkcji Tormentillae tinctura, znanej z właściwości ściągających i przeciwzapalnych. Nalewka ta jest często stosowana w ziołolecznictwie do łagodzenia biegunek oraz stanów zapalnych błony śluzowej jelit. Wytwarzanie nalewki z pięciornika opiera się na maceracji kłącza w alkoholu, co pozwala na wydobycie cennych substancji czynnych, takich jak garbniki, flawonoidy oraz kwasy organiczne. Dobrą praktyką w farmacji roślinnej jest stosowanie roślin certyfikowanych, aby zapewnić jakość i skuteczność końcowego produktu. Pięciornik, ze względu na swoje właściwości, jest elementem wielu tradycyjnych receptur, a jego użycie w nalewkach i ekstraktach rośnie w popularności, co świadczy o jego znaczeniu w nowoczesnej fitoterapii.

Pytanie 23

Do produkcji maści o działaniu głębokim (maści endodermalne) wykorzystuje się

A. wazelinę białą oraz lanolinę bezwodną

B. oleje utwardzone i wazelinę żółtą

C. smalec wieprzowy i lanolinę bezwodną

D. ciekłą parafinę oraz smalec wieprzowy

Wybór niewłaściwych składników do produkcji maści o działaniu głębokim może prowadzić do znacznego zmniejszenia efektywności terapeutycznej. Para fina ciekła, chociaż jest powszechnie stosowana w kosmetykach oraz maściach, nie posiada właściwości emolientowych na poziomie porównywalnym do smalcu wieprzowego. Jej głównym zastosowaniem jest działanie jako rozpuszczalnik, co nie sprzyja wnikaniu substancji czynnych w głąb skóry. Stosowanie wazeliny białej i lanoliny bezwodnej również może okazać się nietrafione, gdyż wazelina ma tendencję do tworzenia silnej bariery okluzyjnej, co może ograniczać wchłanianie składników aktywnych. W przypadku olejów utwardzonych i wazeliny żółtej, ich zastosowanie w formulacji maści endodermalnych nie jest uzasadnione ich właściwościami chemicznymi oraz fizycznymi, które w dużej mierze nie sprzyjają penetracji dermalnej. Typowym błędem jest zakładanie, że każdy emolient może spełniać rolę nośnika substancji czynnych, co w praktyce nie zawsze znajduje potwierdzenie w badaniach. Wiedza o właściwościach i interakcjach składników jest kluczowa w procesie formulacji, stąd ważne jest, aby przy wyborze składników kierować się sprawdzonymi praktykami branżowymi oraz literaturą naukową.

Pytanie 24

Która z wymienionych form leku odpowiada standardowi jałowości?

A. Czopki doodbytnicze

B. Kapsułki dopochwowe

C. Globulki dopochwowe

D. Pręciki docewkowe

Pręciki docewkowe są postacią leku, która spełnia wymaganie jałowości, co jest kluczowe w kontekście ich zastosowania. Jałowość oznacza, że produkt farmaceutyczny nie zawiera żadnych mikroorganizmów, co jest szczególnie ważne w przypadku preparatów stosowanych w obrębie układu moczowego. Pręciki te są używane w terapii zakażeń dróg moczowych i w diagnostyce, a ich wprowadzenie do cewki moczowej stwarza ryzyko wprowadzenia patogenów, dlatego muszą być sterylne. Zgodność z normami jałowości jest nie tylko wymogiem prawnym, ale także najlepszą praktyką zgodną z wytycznymi farmakopei oraz przepisami dotyczącymi wyrobów medycznych. Utrzymywanie jałowości wymaga zastosowania odpowiednich technik produkcji oraz pakowania, które zapobiegają kontaminacji. Dodatkowo, pręciki docewkowe mogą być stosowane w leczeniu konkretnych schorzeń, takich jak zapalenie pęcherza moczowego, co podkreśla ich znaczenie terapeutyczne w praktyce klinicznej.

Pytanie 25

W terapii hipercholesterolemii, jakie leki powinny być zastosowane jako podstawowe?

A. statyny

B. pochodne benzodiazepiny

C. betablokery

D. pochodne tioksantenu

Statyny to takie leki, które są znane jako skuteczne w walce z wysokim cholesterolem. Działają powstrzymując pewien enzym w wątrobie, co zmniejsza produkcję cholesterolu. Dzięki temu poziom LDL, czyli tego 'złego' cholesterolu, spada, a to jest super ważne dla naszego serca. Liczne badania pokazują, że stosowanie statyn przyczynia się do mniejszego ryzyka różnych problemów sercowo-naczyniowych, jak zawał serca czy udar mózgu. W praktyce, lekarze często sięgają po statyny, zwłaszcza u osób, które mają dodatkowe ryzyko, jak otyłość czy cukrzyca. Rekomendacje, które stworzyło Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne, jasno mówią, że statyny powinny być pierwszym wyborem w leczeniu wysokiego cholesterolu. To naprawdę podkreśla ich znaczenie w zapobieganiu chorobom serca.

Pytanie 26

Kategoria dostępności leku zawarta w Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych, które mogą być wprowadzane do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej, przekazuje

A. informację o odpłatności pacjenta za lek, jeśli jest refundowany

B. informację o możliwości nabycia leku na receptę lub bez recepty

C. informację o wysokości limitu ustalonego dla leków refundowanych

D. informację o przynależności do odpowiedniej listy leków refundowanych

Kategoria dostępności leku w Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych jest kluczowym elementem systemu ochrony zdrowia, który informuje pacjentów o tym, czy lek można nabyć na receptę czy bez recepty. W Polsce leki dzielą się na różne kategorie dostępności, w tym leki OTC (dostępne bez recepty) oraz leki Rx (wymagające recepty). Ta klasyfikacja ma istotne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjentów, ponieważ leki dostępne wyłącznie na receptę są często stosowane w leczeniu poważnych schorzeń i wymagają nadzoru lekarza. Na przykład, leki przeciwbólowe, takie jak kodeina, są dostępne tylko na receptę ze względu na ryzyko nadużycia, podczas gdy leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen, mogą być sprzedawane bez recepty. Zrozumienie kategorii dostępności leku pozwala pacjentom podejmować świadome decyzje dotyczące ich zdrowia oraz korzystać z dostępnych terapii w sposób odpowiedzialny i bezpieczny.

Pytanie 27

Jaki roztwór powinien być przygotowany przy użyciu łaźni wodnej?

A. Etanolowy roztwór detreomycyny

B. Wodny roztwór jodu

C. Glicerolowy roztwór chlorku sodu

D. Glicerolowy roztwór tetraboranu sodu

Glicerolowy roztwór tetraboranu sodu należy wykonywać z użyciem łaźni wodnej z uwagi na jego właściwości fizyczne i chemiczne, które wymagają kontrolowanej temperatury do prawidłowego rozpuszczenia i uzyskania homogenicznego roztworu. Tetraboran sodu, znany także jako boraks, ma ograniczoną rozpuszczalność w zimnej wodzie, dlatego podgrzewanie roztworu w łaźni wodnej umożliwia lepsze połączenie substancji oraz zapobiega powstawaniu osadów. Podgrzewanie również wpływa na stabilność roztworu, co jest kluczowe w aplikacjach laboratoryjnych, takich jak przygotowanie buforów czy reagentów do analizy. Przykładem zastosowania glicerolowego roztworu tetraboranu sodu jest jego wykorzystanie w biologii komórkowej, gdzie służy jako stabilizator w reakcjach immunologicznych. W praktyce laboratoryjnej, zawsze należy stosować łaźnię wodną, aby zapewnić równomierne podgrzewanie i uniknąć lokalnych przegrzań, które mogą prowadzić do denaturacji lub degradacji reagentów. Dbanie o precyzyjnie kontrolowane warunki podczas przygotowywania roztworów jest zgodne z ogólnymi standardami pracy laboratoryjnej, takimi jak Good Laboratory Practice (GLP).

Pytanie 28

Tinctura Adonidis vemalis titrata to nalewka, która stosowana w formie kropli jest

A. w celu zwiększenia ciśnienia krwi

B. w przypadku niewydolności serca

C. jako środek przeciwarytmiczny

D. jako środek uspokajający

Tinctura Adonidis vemalis titrata, znana również jako nalewka z adonisa, jest stosowana przede wszystkim jako środek wspomagający w leczeniu niewydolności serca. Substancje czynne zawarte w tej nalewce, takie jak glikozydy nasercowe, mają zdolność do zwiększania siły skurczów mięśnia sercowego, co przekłada się na poprawę hemodynamiki u pacjentów dotkniętych niewydolnością serca. Przykładowo, w praktyce klinicznej pacjenci z przewlekłą niewydolnością serca mogą korzystać z tej nalewki w połączeniu z innymi lekami, aby zoptymalizować leczenie i poprawić jakość życia. Warto dodać, że stosowanie nalewki powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza, aby uniknąć ewentualnych działań niepożądanych związanych z interakcjami z innymi lekami oraz z nadmiernym dawkowaniem. Standardy terapeutyczne zalecają regularną kontrolę stanu pacjenta oraz dostosowanie dawkowania w zależności od jego reakcji na leczenie.

Pytanie 29

Działanie chemioterapeutyków należących do grupy fluorochinolonów opiera się na hamowaniu

A. wewnątrzkomórkowej biosyntezy białek

B. aktyności topoizomerazy

C. reduktazy kwasu dihydrofoliowego

D. syntezy ściany komórkowej bakterii

Niektóre z błędnych odpowiedzi mogą wydawać się atrakcyjne, jednak każda z nich pomija kluczowe aspekty działania fluorochinolonów. Aktywność reduktazy kwasu dihydrofoliowego nie jest celem działania tych leków. Ta reduktaza jest enzymem, który jest hamowany przez inne grupy leków, takie jak sulfonamidy, które przeciwdziałają syntezie kwasu foliowego, istotnego w metabolizmie komórkowym, ale nie jest to mechanizm działania fluorochinolonów. Ponadto, wewnątrzkomórkowa biosynteza białek jest również procesem, który nie jest bezpośrednio hamowany przez fluorochinolony. Te leki nie są skierowane na rybosomy ani potencjalnie nie wpływają na syntezę białek, co jest bardziej charakterystyczne dla antybiotyków takich jak makrolidy czy tetracykliny. Wreszcie, synteza ściany komórkowej bakterii jest mechanizmem, na który działają inne klasy antybiotyków, takie jak penicyliny czy cefalosporyny, ale nie fluorochinolony. Błędne wnioski mogą wynikać z mylnego utożsamiania różnych mechanizmów działania leków przeciwbakteryjnych, co jest częstym błędem w nauczaniu farmakologii i mikrobiologii. Zrozumienie mechanizmu działania poszczególnych grup antybiotyków jest kluczowe dla skutecznego ich zastosowania w terapii oraz unikania nieodpowiednich wyborów terapeutycznych.

Pytanie 30

Ile gramów Perhydrolu jest potrzebnych do przygotowania 120,0 g 3% roztworu wody utlenionej?

A. 120,0 g

B. 1,2 g

C. 24,0 g

D. 12,0 g

Analizując błędne odpowiedzi, można zauważyć kilka typowych błędów w myśleniu. Na przykład, wybór 24,0 g może wynikać z niewłaściwego zrozumienia stężenia roztworów. Osoba, która wybrała tę odpowiedź, mogła pomyśleć, że potrzebuje więcej Perhydrolu, gdyż woda utleniona o stężeniu 3% jest rozcieńczona. To prowadzi do założenia, że trzeba użyć więcej substancji o wyższym stężeniu, co jest nieprawidłowe, gdyż obliczenia opierają się na ilości wymaganego H2O2, a nie na objętości roztworu. Wybór 1,2 g również wskazuje na mylenie pojęć. Osoba mogąca tę odpowiedź wybrać najprawdopodobniej nie zrozumiała, że do obliczenia używa się proporcji masowych, a nie objętości. Z kolei 120,0 g sugeruje, że użytkownik mógł nie zrozumieć, że nie można uzyskać roztworu o niższym stężeniu, używając całej masy Perhydrolu, co jest sprzeczne z zasadami tworzenia roztworów. W praktyce ważne jest zrozumienie, że przygotowując roztwory, kluczowe jest zachowanie odpowiednich proporcji oraz zrozumienie, jak stężenie wpływa na wymagane ilości substancji. W chemii, zwłaszcza w laboratoriach, precyzyjne obliczenia są fundamentalne, aby uniknąć poważnych błędów, które mogą prowadzić do nieprawidłowych wyników badań. Użytkownicy powinni być świadomi, że każdy błąd w obliczeniach może mieć dalekosiężne konsekwencje, zarówno w kontekście badań laboratoryjnych, jak i w zastosowaniach przemysłowych.

Pytanie 31

Które z poniższych zjawisk dotyczy wyłącznie częstotliwości podawania leku?

A. Tachyfilaksja

B. Antagonizm kompetycyjny

C. Synergizm

D. Efekt pierwszego przejścia

Synergizm, efekt pierwszego przejścia oraz antagonizm kompetycyjny to zjawiska, które nie są bezpośrednio związane z częstością przyjmowania leku. Synergizm to zjawisko, w którym dwa lub więcej leków działają razem w sposób, który powoduje, że ich łączny efekt terapeutyczny jest większy niż suma ich indywidualnych efektów. Na przykład, w terapii bólu można łączyć opioidy z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, co może zwiększyć skuteczność leczenia. Efekt pierwszego przejścia odnosi się do metabolizowania substancji czynnej przez wątrobę po podaniu doustnym, co prowadzi do zmniejszenia ilości leku, który osiąga krążenie ogólne. To zjawisko wpływa na biodostępność leku, ale nie jest związane z częstotliwością jego przyjmowania. Antagonizm kompetycyjny to interakcja, w której substancja o podobnej strukturze konkuruje z lekiem o ten sam receptor, co prowadzi do zmniejszenia efektu terapeutycznego. To zjawisko jest istotne w kontekście farmakologii, ale nie ma bezpośredniego związku z czasem podawania leku. W praktyce, lekarze muszą zrozumieć różnice między tymi zjawiskami, aby skutecznie zarządzać terapią pacjentów i unikać niepożądanych interakcji oraz zmniejszenia skuteczności leków.

Pytanie 32

Zanim przystąpimy do realizacji leku, konieczne jest

A. odważyć wszystkie składniki leku w ilościach przekraczających te zapisane w recepcie

B. zgromadzić na wadze wszystkie składniki leku recepturowego

C. zgromadzić na stanowisku pracy niezbędny sprzęt do wykonania leku

D. zaplanować pomoc drugiej osoby podczas odważania składników leków

Odważanie wszystkich składników leku w ilościach większych niż zapisane w recepcie jest błędnym podejściem, które może prowadzić do poważnych konsekwencji w zakresie jakości i bezpieczeństwa gotowego produktu. Przygotowanie leku zgodnie z receptą jest kluczowe, ponieważ każda zmiana w ilości składników może wpłynąć na skuteczność leku oraz ryzyko działań niepożądanych. Ponadto, proces ten jest szczególnie regulowany w przemyśle farmaceutycznym, gdzie dokładność pomiarów jest niezbędna do eliminacji ryzyka związanego z przedawkowaniem lub niedoborem substancji czynnej. W kontekście odpowiedzi mówiącej o zgromadzeniu wszystkich składników na stanowisku wagowym, istotne jest, aby podkreślić, że samo zgromadzenie składników nie wystarcza bez odpowiednich procedur ich ważenia oraz przygotowania. Przygotowanie leku wymaga także odpowiednich działań mających na celu zapewnienie sterylności i bezpieczeństwa, co obejmuje odpowiednie techniki pracy na stanowisku wagowym. Wprowadzenie asysty drugiej osoby do procesu odważania składników również nie jest standardową praktyką w kontekście samodzielnego przygotowania leku, ponieważ proces ten często wymaga precyzyjnej kontroli i skupienia, które mogą być zakłócone przez dodatkowe osoby w miejscu pracy. W praktyce, każdy z tych błędnych pomysłów świadczy o braku zrozumienia podstawowych zasad farmaceutycznych oraz standardów obowiązujących w tej dziedzinie.

Pytanie 33

Methylis salicyiatis unguentum (FP VI), gdy jest stosowany zewnętrznie, posiada właściwości

A. przeciwkrwotoczne

B. przeciwbiegunkowe

C. przeciwzapalne

D. gojące rany

Odpowiedzi takie jak przeciwkrwotoczne, gojące rany czy przeciwbiegunkowe nie są zgodne z rzeczywistym działaniem salicylanu metylu i ukazują typowe nieporozumienia związane z właściwościami substancji farmakologicznych. Przykładowo, działanie przeciwkrwotoczne odnosi się do zdolności substancji do zatrzymywania krwawień, co nie ma związku z mechanizmem działania salicylanu metylu, który nie wpływa na procesy hemostazy ani nie działa na poziomie układu krążenia. Z kolei działanie gojące rany sugeruje zdolność substancji do przyspieszania regeneracji tkanek, co również nie jest głównym mechanizmem tego związku. Salicylan metylu działa przeciwzapalnie, ale nie jest bezpośrednio związany z procesem gojenia ran, co może prowadzić do mylnych wniosków na temat jego zastosowania. Odpowiedź odnośnie działania przeciwbiegunkowego również jest błędna, ponieważ salicylan metylu nie wykazuje działania na układ pokarmowy, a jego zastosowanie koncentruje się na problemach dermatologicznych oraz bólach mięśniowych. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla prawidłowego stosowania substancji czynnych w medycynie, co jest zgodne z zasadami racjonalnej farmakoterapii.

Pytanie 34

W terapii astmy oskrzelowej wykorzystuje się następujące leki z grupy glikokortykosteroidów w postaci inhalacyjnych aerozoli:

A. Encorton oraz Encortolon

B. Depo - Medrol oraz Solu - Medrol

C. Beclocort i Budesonid

D. Hydrocortisonum oraz Cortisonum

Beclocort (beclometazon) i Budesonid to leki z grupy glikokortykosteroidów, które są powszechnie stosowane w terapii astmy oskrzelowej w postaci wziewnej. Działają one przeciwzapalnie, co jest kluczowe w kontrolowaniu objawów astmy, takich jak duszność, świszczący oddech i kaszel. Stosowanie glikokortykosteroidów w formie aerosolowej pozwala na bezpośrednie dotarcie leku do dróg oddechowych, minimalizując jednocześnie ryzyko działań niepożądanych związanych z ogólnoustrojowym stosowaniem tych leków. W praktyce klinicznej, Beclocort jest często stosowany w codziennej terapii pacjentów z astmą, ponieważ pozwala na długotrwałe kontrolowanie stanu zapalnego w oskrzelach. Budesonid z kolei, ze względu na swoje właściwości, jest często wybierany w bardziej złożonych schematach terapeutycznych, w tym w terapii skojarzonej z innymi lekami. Zastosowanie tych leków jest zgodne z wytycznymi Międzynarodowej Inicjatywy Astma i Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc (GOLD) oraz standardami organizacji takich jak Global Initiative for Asthma (GINA). Regularne stosowanie glikokortykosteroidów wziewnych umożliwia pacjentom osiągnięcie lepszej kontroli choroby oraz zmniejszenie liczby zaostrzeń.

Pytanie 35

Jakie urządzenie służy do pomiaru konsystencji maści?

A. piknometru

B. penetrometru

C. wiskozymetru

D. polarymetru

Wybór innych urządzeń, takich jak wiskozymetr, polarymetr czy piknometr, w kontekście badania konsystencji maści, jest nieodpowiedni z kilku powodów. Wiskozymetr, choć używany do pomiaru lepkości cieczy, nie dostarcza informacji o twardości substancji stałych ani ich konsystencji w kontekście stosowania w maściach. Działa na zasadzie pomiaru oporu, jaki ciecz stawia przy przepływie, co jest użyteczne w przypadku płynów, ale nie ma zastosowania w twardych lub półtwardych preparatach. Polarymetr, z kolei, jest narzędziem do pomiaru kąta skręcenia światła przez substancje optycznie czynne, co nie ma nic wspólnego z pomiarem konsystencji. Piknometr służy do określenia gęstości materiałów, co również nie bezpośrednio odnosi się do oceny konsystencji. W praktyce, wybór niewłaściwego narzędzia do pomiaru charakterystyk fizycznych może prowadzić do błędnych wniosków dotyczących jakości produktu, co może mieć poważne konsekwencje w kontekście bezpieczeństwa pacjentów oraz skuteczności leczniczej. Dlatego kluczowe jest zrozumienie specyfiki i przeznaczenia każdego z narzędzi oraz dążenie do zastosowania odpowiednich metod pomiarowych, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży farmaceutycznej.

Pytanie 36

Jaką dawkę dobową efedryny chlorowodorku wskazuje zamieszczona recepta?

Rp.
Tussipecti sir.   lag. No 1
D.S. 3x dziennie 1 łyżkę stołową (20,0 g)

Skład: 100 g syropu zawiera: Thymi extr. fl. 10,0 g; Saponinum (DAB) 0,023 g; Ac. Benzoicum 0,2 g; Ephedrinum HCl 0,07 g; Liqu. Ammonium Causticum 0,2 g; Ammonium Primulatum 0,008 g; Saccharum crist. 52,0 g; Ethylum hydroxybenzoicum 0,1 g; Aqua purificata ad 100,0 g

A. 14 mg

B. 70 mg

C. 42 mg

D. 126 mg

Wybór odpowiedzi 126 mg, 14 mg lub 70 mg wskazuje na szereg nieporozumień związanych z dawkowaniem efedryny chlorowodorek. Zbyt wysoka dawka, jak 126 mg, znacznie przekracza standardowe zalecenia terapeutyczne, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak tachykardia, nadciśnienie czy nawet zjawiska arytmiczne. Z kolei wybranie zbyt niskiej dawki, takiej jak 14 mg, może okazać się niewystarczające w leczeniu schorzeń, dla których efedryna jest wskazana. Dawki takie mogą nie wywołać pożądanej reakcji organizmu i prowadzić do nieefektywnego leczenia. Odpowiedź 70 mg również nie jest adekwatna, ponieważ w praktyce medycznej nie stosuje się takich wartości w standardowych schematach terapeutycznych. Kluczowe jest zrozumienie, że każda terapia powinna opierać się na solidnych podstawach naukowych, a dawkowanie powinno być ściśle dostosowane do specyficznych potrzeb pacjenta. Niewłaściwe określenie dawki może prowadzić do dodatkowych ryzyk zdrowotnych i komplikacji, co jest poważnym naruszeniem zasad dobrej praktyki w medycynie.

Pytanie 37

Technik farmaceutyczny, wydając lek zawierający ziele dziurawca, powinien ostrzec pacjenta o ryzyku wystąpienia

A. tachykardii

B. zatrzymania moczu

C. uczulenia na światło

D. depresji

Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) jest znane ze swoich właściwości terapeutycznych, jednak jego stosowanie niesie ze sobą ryzyko wystąpienia fotouczulenia. Uczulenie na światło jest efektem interakcji składników ziela z promieniowaniem UV, co prowadzi do reakcji skórnych. Pacjenci przyjmujący preparaty na bazie dziurawca powinni być informowani o konieczności unikania nadmiernego eksponowania skóry na słońce oraz stosowania ochrony przeciwsłonecznej. Takie działanie jest zgodne z dobrymi praktykami farmaceutycznymi, które nakładają na techników farmaceutycznych obowiązek informowania pacjentów o potencjalnych działań niepożądanych związanych z terapią. Ważne jest również, aby pacjenci byli świadomi, że fotouczulenie może objawiać się w postaci rumienia, pęcherzy oraz innych dolegliwości skórnych, co może znacząco wpłynąć na ich komfort życia. W związku z tym, odpowiednia komunikacja i edukacja pacjentów są kluczowe w zapobieganiu tym niepożądanym efektom.

Pytanie 38

Ostre zatrucie wynikające z przekroczenia maksymalnej dawki metamizolu sodowego może wystąpić w sytuacji jednoczesnego podania pacjentowi leków, które zawierają

A. paracetamol i pyralginę

B. nowalginę i pyralginę

C. aminophenazon i analginę

D. aminophenazon i prokainę

No, niestety, to nie jest dobra odpowiedź. Inne wskazówki zawierają leki, które nie mają nic wspólnego z kwestią ostrego zatrucia, które powoduje metamizol sodowy. Paracetamol czy pyralgin raczej nie stanowią zagrożenia, bo po prostu działają w inny sposób. Łączenie paracetamolu z innymi lekami przeciwbólowymi nie zwiększa ryzyka zatrucia, choć może nie być najlepszym pomysłem. Z drugiej strony, aminofenazon czy prokaina też nie spowodują jakiejkolwiek interakcji, która mogłaby prowadzić do zatrucia. W praktyce medycznej ważne jest, by mieć pojęcie o tym, jak leki działają i jak się ze sobą łączą, bo błędy w tym zakresie mogą doprowadzić do groźnych sytuacji.

Pytanie 39

Który z podanych preparatów farmaceutycznych może być wykonany przez technika farmaceutycznego?

A. Maść z chlorowodorkiem pilokarpiny

B. Maść z siarczanem neomycyny

C. Krople do oczu z siarczanem atropiny

D. Proszki dzielone z chlorowodorkiem morfiny

Maść z neomycyny siarczanem jest lekiem, który może być sporządzony przez technika farmaceutycznego, ponieważ jej przygotowanie nie wymaga zaawansowanej wiedzy medycznej ani specjalistycznych umiejętności. Neomycyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń skórnych oraz w profilaktyce zakażeń po zabiegach chirurgicznych. W praktyce farmaceutycznej, technik farmaceutyczny może przygotować maść, łącząc odpowiednie składniki aktywne, takie jak neomycyna siarczan, z substancjami pomocniczymi, które poprawiają właściwości aplikacyjne leku, np. wazeliną. Ważne jest, aby przygotowanie takich preparatów odbywało się zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), które zapewniają, że leki są produkowane w odpowiednich warunkach higienicznych i jakościowych. Przygotowanie maści z neomycyną siarczanem jest stosowane w praktyce klinicznej oraz ambulatoryjnej, co podkreśla jego znaczenie jako efektywnej formy terapii w dermatologii i chirurgii. Technicy farmaceutyczni w tym zakresie mają kluczową rolę w zapewnieniu dostępności odpowiednich preparatów dla pacjentów.

Pytanie 40

Zamieszczone obok zdjęcie przedstawia

A. kolbę okrągłodenną.

B. piknometr.

C. kolbę stożkową.

D. infuzorkę.

Infuzorka to naczynie, które jest specjalnie zaprojektowane do przygotowywania naparów z ziół, co czyni ją niezwykle przydatnym narzędziem w aptekach oraz w właściwej praktyce zielarskiej. Składa się z dwóch elementów: dolnego dzbanka, który pełni funkcję naczynia do przechowywania wody, oraz górnej komory, gdzie umieszczane są zioła. Dzięki zastosowaniu infuzorki, możliwe jest uzyskiwanie ekstraktów roślinnych o wysokiej jakości, co znajduje zastosowanie w produkcji leków roślinnych oraz suplementów diety. Warto zaznaczyć, że proces infuzji pozwala na wydobycie cennych składników aktywnych z roślin, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie przygotowywania preparatów zielarskich, a także z dyrektywami dotyczącymi ziół i suplementów diety. Dobre praktyki polegają na używaniu świeżych i odpowiednio dobranych surowców, co wpływa na skuteczność działania przygotowywanych naparów. Infuzorka jest zatem nie tylko narzędziem, ale również symbolem tradycyjnej wiedzy o ziołolecznictwie, która wciąż ma swoje miejsce w współczesnej medycynie.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej