Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik elektryk
  • Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
  • Data rozpoczęcia: 31 stycznia 2026 01:23
  • Data zakończenia: 31 stycznia 2026 01:30

Egzamin zdany!

Wynik: 24/40 punktów (60,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 2

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 3

Z uwagi na ryzyko uszkodzenia izolacji uzwojeń, używanie bezpieczników w obwodzie przekładnika jest zabronione?

A. prądowego po stronie pierwotnej
B. prądowego po stronie wtórnej
C. napięciowego po stronie wtórnej
D. napięciowego po stronie pierwotnej
Odpowiedź "prądowego po stronie wtórnej" jest prawidłowa, ponieważ zastosowanie bezpieczników w obwodzie przekładnika prądowego po stronie wtórnej może prowadzić do uszkodzenia izolacji uzwojeń. Przekładniki prądowe są wykorzystywane do pomiarów prądu oraz ochrony obwodów elektrycznych, a ich konstrukcja jest zaprojektowana tak, aby zachować integralność i dokładność pomiarów. Jeśli zastosujemy bezpiecznik po stronie wtórnej, w przypadku zwarcia lub nadmiernego prądu, może dojść do przerwania obwodu, co skutkuje powstaniem wysokiego napięcia, które może uszkodzić izolację. W praktyce, aby zapewnić bezpieczeństwo i niezawodność działania systemów pomiarowych, zaleca się stosowanie odpowiednich zabezpieczeń, takich jak układy ograniczające prąd, a także monitorowanie obwodów za pomocą przyrządów pomiarowych, które mogą dostarczyć informacji o stanie przekładnika. Przykładem może być stosowanie odpowiednich przekładników do systemów zabezpieczeń, które są zgodne z normami IEC 60044, co podkreśla bezpieczeństwo i wydajność tych urządzeń w aplikacjach przemysłowych.

Pytanie 4

W jakim zakresie powinien znajdować się zmierzony rzeczywisty prąd różnicowy IΔN wyłącznika różnicowoprądowego typu AC w odniesieniu do jego wartości znamionowej, aby mógł być dopuszczony do użytkowania?

A. Od 0,3 IΔN do 0,8 IΔN
B. Od 0,3 IΔN do 1,0 IΔN
C. Od 0,5 IΔN do 1,0 IΔN
D. Od 0,5 IΔN do 1,2 IΔN
Odpowiedź "Od 0,5 IΔN do 1,0 IΔN" jest jak najbardziej ok, bo mówi o zakresie prądu różnicowego, który wyłączniki różnicowoprądowe typu AC powinny mieć. Z normami, takimi jak PN-EN 61008-1, mamy pewność, że wyłącznik nie zareaguje zbyt szybko w normalnych warunkach, a jednocześnie ochrona przed porażeniem prądem jest na dobrym poziomie. Wiesz, gdyby ten prąd był za mały, to mogą pojawić się problemy z izolacją. Z kolei zbyt wysoka wartość mogłaby wyłączyć urządzenie przez zakłócenia, co jest niebezpieczne. Dlatego ważne, żeby przed włączeniem wyłącznika upewnić się, że prąd mieści się w tym zakresie. Dobrym przykładem jest wyłącznik w domu, który daje dodatkową ochronę dla domowników.

Pytanie 5

Osoby zajmujące się naprawą instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych powinny posiadać

A. uprawnienie potwierdzone odpowiednim świadectwem kwalifikacyjnym
B. zaświadczenie o przeszkoleniu wystawione przez osobę mającą uprawnienia
C. zaświadczenie o przeszkoleniu wydane przez administratora budynku
D. pisemne zezwolenie na pracę od kierownika robót
Odpowiedź "uprawnienie potwierdzone odpowiednim świadectwem kwalifikacyjnym" jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego oraz normami dotyczącymi bezpieczeństwa pracy, osoby zajmujące się instalacjami elektrycznymi muszą posiadać odpowiednie kwalifikacje, które są dokumentowane przez świadectwa kwalifikacyjne. Tego typu świadectwa są wydawane na podstawie ukończenia specjalistycznych szkoleń oraz zdania egzaminów, które potwierdzają znajomość przepisów, norm i standardów dotyczących instalacji elektrycznych. Przykładem może być świadectwo wydawane przez Urząd Dozoru Technicznego, które jest wymagane do przeprowadzania prac w obiektach, gdzie stosuje się urządzenia elektryczne pod napięciem. Dzięki posiadaniu takich uprawnień, technicy elektrycy zapewniają bezpieczeństwo nie tylko sobie, ale również użytkownikom budynków. Posiadanie świadectwa kwalifikacyjnego jest zatem kluczowe dla profesjonalizmu w branży oraz zgodności z obowiązującym prawem, co przekłada się na bezpieczne i efektywne wykonywanie zadań w zakresie instalacji i konserwacji systemów elektrycznych.

Pytanie 6

W jaki sposób zareaguje trójfazowy silnik indukcyjny obciążony momentem znamionowym po podłączeniu zasilania, jeśli jeden z fazowych przewodów zasilających został odłączony od zacisku silnika?

A. Zacznie wirować w kierunku przeciwnym do spodziewanego
B. Nie uruchomi się
C. Zacznie obracać się z prędkością trzykrotnie niższą od znamionowej
D. Rozbiegnie się
Trójfazowy silnik indukcyjny wymaga zasilania we wszystkich trzech fazach, aby mógł prawidłowo funkcjonować. Gdy jeden z przewodów fazowych jest odłączony, silnik nie otrzymuje wystarczającej ilości energii do wytworzenia obrotowego pola magnetycznego, co jest kluczowe dla jego działania. W rezultacie silnik nie uruchomi się, co jest zgodne z zasadami działania maszyn elektrycznych. Przykładem zastosowania tej wiedzy może być sytuacja w zakładzie produkcyjnym, gdzie przed uruchomieniem maszyn należy upewnić się, że wszystkie połączenia elektryczne są prawidłowe i że silniki są zasilane w sposób zapewniający ich pełną funkcjonalność. Ignorowanie tego aspektu może prowadzić do uszkodzenia sprzętu oraz przestojów w produkcji, co podkreśla znaczenie przestrzegania standardów bezpieczeństwa i efektywności operacyjnej. W praktyce, przy projektowaniu układów zasilania, często stosuje się zabezpieczenia przeciążeniowe i monitoring parametrów sieci, aby uniknąć takich sytuacji.

Pytanie 7

Które z poniższych działań nie są przypisane do zadań eksploatacyjnych osób obsługujących urządzenia elektryczne?

A. Realizowanie przeglądów niewymagających demontażu
B. Przeprowadzanie oględzin wymagających demontażu
C. Włączanie i wyłączanie urządzeń
D. Monitorowanie urządzeń w trakcie pracy
Dokonywanie oględzin wymagających demontażu nie jest czynnością, która wchodzi w zakres typowych zadań eksploatacyjnych pracowników obsługujących urządzenia elektryczne. Eksploatacja urządzeń elektrycznych skupia się głównie na ich bieżącym użytkowaniu, co obejmuje uruchamianie, zatrzymywanie oraz nadzorowanie pracy urządzeń. Przeglądy niewymagające demontażu są zazwyczaj efektywne i zgodne z praktykami, które ograniczają przestoje oraz zwiększają efektywność operacyjną. Oględziny, które wiążą się z demontażem, są zarezerwowane dla specjalistycznych prac, które powinny być przeprowadzane przez wykwalifikowanych techników w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zgodności z normami, takimi jak PN-EN 60204-1, dotycząca bezpieczeństwa maszyn. Dlatego też, w kontekście eksploatacji, czynności te powinny być planowane w ramach konserwacji urządzeń, a nie codziennych zadań eksploatacyjnych. Przykładem może być okresowe przeglądanie silników elektrycznych, gdzie demontaż jest konieczny do sprawdzenia stanu uzwojeń, co jest kluczowe dla ich dalszej eksploatacji.

Pytanie 8

Który z poniższych kabli nadaje się do realizacji instalacji siłowej osadzonej w tynku w konfiguracji sieci TN-S?

A. YDYżo 5x2,5 mm2
B. YSLY 3x2,5 mm2
C. YADY 3x4 mm2
D. YStY 5xl mm2
Odpowiedź YDYżo 5x2,5 mm2 jest poprawna, ponieważ przewód ten spełnia wymagania dotyczące instalacji siłowych w układzie sieciowym TN-S, który jest jednym z systemów zasilania o uziemieniu neutralnym. Przewody YDYżo charakteryzują się dobrą odpornością na działanie wysokich temperatur oraz chemikaliów, co czyni je odpowiednimi do użytku w tynku. W przypadku instalacji siłowych, przewody te muszą być odpowiednio dobrane do obciążenia, co w tym przypadku jest realizowane przez przekrój 2,5 mm2, wystarczający do zasilania urządzeń elektrycznych o średnich wymaganiach mocy. Dobrą praktyką jest stosowanie przewodów wielożyłowych w instalacjach, co pozwala na lepsze zarządzanie przewodami i ułatwia ich montaż. Przewody YDYżo są również zgodne z normą PN-EN 60228, która określa wymagania dla przewodów miedzianych, co dodatkowo podkreśla ich odpowiedniość do zastosowań w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 9

Jakie rozwiązania powinny być wdrożone w celu kompensacji mocy biernej w zakładzie przemysłowym, w którym znajdują się liczne silniki indukcyjne?

A. Podłączyć dławiki indukcyjne równolegle do silników
B. Podłączyć kondensatory szeregowo do silników
C. Podłączyć kondensatory równolegle do silników
D. Podłączyć dławiki indukcyjne szeregowo do silników
Włączenie kondensatorów równolegle do silników indukcyjnych jest skuteczną metodą kompensacji mocy biernej, ponieważ kondensatory te generują moc bierną pojemnościową, co pomaga zrównoważyć moc bierną indukcyjną pobieraną przez silniki. Silniki indukcyjne, zwłaszcza te pracujące w zakładach przemysłowych, mają tendencję do pobierania znacznych ilości mocy biernej, co może prowadzić do obciążenia sieci zasilającej oraz zwiększenia kosztów energii elektrycznej. Zastosowanie kondensatorów w konfiguracji równoległej pozwala na efektywne zredukowanie współczynnika mocy, co jest zgodne z normami branżowymi takimi jak IEC 61000-3-2 dotyczące jakości energii elektrycznej. Ponadto, kondensatory mogą być stosowane w systemach automatycznego sterowania, co umożliwia dynamiczną kompensację mocy biernej, zapewniając oszczędności operacyjne i zwiększając niezawodność systemu. Przykłady zastosowań obejmują przemysłowe instalacje zasilające, gdzie pojemnościowe kompensatory są zintegrowane z systemami zarządzania energią, co prowadzi do optymalizacji efektywności energetycznej.

Pytanie 10

W łazience mieszkania konieczna jest wymiana uszkodzonej oprawy oświetleniowej, która znajduje się w odległości 30 cm od strefy prysznica. Jaki minimalny stopień ochrony powinna posiadać nowa oprawa?

A. IPX7
B. IPX4
C. IPX1
D. IPX2
Wybór oprawy oświetleniowej o stopniu ochrony IPX4 jest prawidłowy, ponieważ oznaczenie to wskazuje na odporność na zachlapania wodą z dowolnego kierunku. W łazienkach, zwłaszcza w strefie bliskiej prysznica, gdzie występuje ryzyko kontaktu z wodą, stosowanie opraw z odpowiednim stopniem ochrony jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników oraz trwałości urządzeń. W strefach, gdzie woda może być w bezpośrednim kontakcie z oprawą, takie jak odległość 30 cm od kabiny prysznicowej, zaleca się stosowanie opraw o stopniu ochrony co najmniej IPX4. Przykłady zastosowania opraw oświetleniowych IPX4 obejmują nie tylko łazienki, ale również inne pomieszczenia narażone na wilgoć, takie jak kuchnie czy piwnice. Dobre praktyki sugerują również regularne kontrole stanu technicznego opraw oraz ich właściwą konserwację, aby zminimalizować ryzyko awarii i zapewnić długotrwałe użytkowanie.

Pytanie 11

Jaki jest cel uziemienia ochronnego w instalacjach elektrycznych?

A. Poprawa jakości sygnału w instalacjach telekomunikacyjnych
B. Zabezpieczenie ludzi przed porażeniem elektrycznym
C. Redukcja zużycia energii elektrycznej w instalacjach elektrycznych
D. Zwiększenie mocy znamionowej urządzeń elektrycznych
Uziemienie ochronne ma na celu przede wszystkim zabezpieczenie ludzi przed porażeniem elektrycznym, co jest jednym z najważniejszych aspektów bezpieczeństwa w instalacjach elektrycznych. W praktyce oznacza to, że obudowy urządzeń elektrycznych są połączone z ziemią, co umożliwia szybkie odprowadzenie prądu w przypadku zwarcia lub uszkodzenia izolacji. Dzięki temu, jeżeli np. przewód fazowy zetknie się z metalową obudową urządzenia, prąd popłynie do ziemi, a nie przez ciało człowieka, co znacząco zmniejsza ryzyko porażenia. Takie uziemienie jest wymagane przez normy bezpieczeństwa elektrycznego, takie jak PN-IEC 60364. W skrócie, uziemienie ochronne działa jako środek zapobiegawczy, który minimalizuje ryzyko wypadków i zwiększa ogólne bezpieczeństwo użytkowników instalacji elektrycznych. Dodatkowo, uziemienie ochronne pomaga w stabilizacji napięcia sieci i eliminuje potencjalne różnice napięcia, co jest kluczowe w utrzymaniu właściwego działania urządzeń elektrycznych. To nie tylko praktyka, ale też standard w branży, który musi być przestrzegany, by zapewnić bezpieczne i efektywne działanie instalacji.

Pytanie 12

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 13

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 14

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 15

Zespół elektryków ma wykonać na polecenie pisemne prace konserwacyjne przy urządzeniu elektrycznym.
Jak powinien postąpić kierujący zespołem w przypadku stwierdzenia niedostatecznego oświetlenia w miejscu pracy?

Wykonać zleconą pracęPowiadomić przełożonego
o niedostatecznym oświetleniu
A.TAKNIE
B.TAKTAK
C.NIETAK
D.NIENIE
A. C.
B. D.
C. B.
D. A.
Zrozumienie zasad bezpieczeństwa pracy jest kluczowe w każdej branży, w tym w elektryce. Odpowiedzi, które sugerują kontynuowanie pracy mimo stwierdzenia niedostatecznego oświetlenia, są nie tylko nieodpowiedzialne, ale także sprzeczne z podstawowymi zasadami ochrony zdrowia i życia w miejscu pracy. Podejście, w którym nie wskazuje się na konieczność zaprzestania prac, może wynikać z błędnego założenia, że pracownicy są w stanie samodzielnie zidentyfikować i zminimalizować zagrożenia. Takie myślenie jest niebezpieczne, ponieważ może prowadzić do lekceważenia problemów, które są widoczne tylko w pełnym świetle. Nieodpowiednie oświetlenie może prowadzić do błędów w ocenie sytuacji oraz zwiększać ryzyko wypadków, co podkreśla znaczenie natychmiastowego zgłaszania takich niedociągnięć przełożonym. Innym typowym błędem jest założenie, że efekty pracy można zrealizować w każdym kontekście, nawet w trudnych warunkach. W praktyce, ignorowanie zasad dotyczących oświetlenia jest nie tylko niezgodne z przepisami, ale również z normami zawartymi w kodeksie pracy oraz regulacjach BHP. Pracownicy powinni być świadomi, że ich bezpieczeństwo ma priorytet i że każdy problem związany z warunkami pracy musi być zgłaszany i rozwiązywany. Ignorowanie tych zasad może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych oraz zdrowotnych.

Pytanie 16

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 17

Której z poniższych czynności nie da się zrealizować podczas próbnego uruchamiania zgrzewarki oporowej?

A. Sprawdzenia stanu oraz prawidłowości ustawienia elektrod
B. Pomiaru rezystancji izolacji pomiędzy uzwojeniem pierwotnym transformatora a obudową
C. Sprawdzenia działania przełącznika do zgrzewania pojedynczego oraz ciągłego
D. Pomiaru czasu poszczególnych etapów zgrzewania: docisku i przerwy
Pomiar rezystancji izolacji między uzwojeniem pierwotnym transformatora a obudową jest kluczowym krokiem w zapewnieniu bezpieczeństwa i niezawodności zgrzewarki oporowej. Wykonanie tego pomiaru przed rozpoczęciem użytkowania urządzenia pozwala na wykrycie ewentualnych uszkodzeń izolacji, co może prowadzić do zwarć elektrycznych czy porażenia prądem użytkowników. W praktyce, standardowe normy dotyczące bezpieczeństwa elektrycznego, takie jak IEC 60204-1, nakładają na producentów i operatorów obowiązek regularnego sprawdzania stanu izolacji urządzeń. Pomiar rezystancji izolacji można przeprowadzić za pomocą specjalistycznych mierników, które umożliwiają określenie wartości rezystancji w stosunku do wymaganych norm. Przykładowo, minimalna wartość rezystancji izolacji powinna wynosić co najmniej 1 MΩ w urządzeniach przemysłowych, co zapewnia odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Regularne kontrole i pomiary takich parametrów, jak rezystancja izolacji, są częścią dobrych praktyk konserwacyjnych, które zapewniają długotrwałą sprawność i bezpieczeństwo urządzenia.

Pytanie 18

Regularne kontrole eksploatacyjne instalacji elektrycznej w budynku jednorodzinnym powinny być realizowane co najmniej raz na

A. rok
B. 3 lata
C. kwartał
D. 5 lat
Okresowe badania eksploatacyjne instalacji elektrycznej w domach jednorodzinnych są kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa oraz niezawodności funkcjonowania tych systemów. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz normami PN-IEC 60364, zaleca się, aby takie badania były przeprowadzane nie rzadziej niż co pięć lat. Taki okres jest uzasadniony, ponieważ w ciągu tego czasu mogą wystąpić różne czynniki wpływające na stan techniczny instalacji, takie jak naturalne zużycie materiałów, zmiany w obciążeniu elektrycznym czy też zmiany w przepisach dotyczących bezpieczeństwa. Regularne kontrole pozwalają wykryć potencjalne usterki, co z kolei może zapobiec poważnym awariom oraz zagrożeniom pożarowym. Przykładowo, nieprawidłowo wykonana instalacja lub zużyty osprzęt mogą prowadzić do zwarć, które mogą zagrażać życiu mieszkańców. Dlatego zaleca się, aby każde badanie obejmowało przegląd stanu izolacji przewodów, oceny zabezpieczeń oraz identyfikację wszelkich nieprawidłowości. Dobrą praktyką jest również dokumentowanie wyników badań oraz wdrażanie niezbędnych działań naprawczych, co w przyszłości może posłużyć jako cenny materiał dowodowy w przypadku ewentualnych sporów.

Pytanie 19

Jakie urządzenie gaśnicze powinno być użyte do gaszenia pożaru w rozdzielnicy elektrycznej, której nie można odłączyć od zasilania?

A. Gaśnicę cieczy.
B. Gaśnicę proszkową.
C. Hydronetkę.
D. Tłumicę.
Gaśnice proszkowe są skutecznym narzędziem do gaszenia pożarów klasy C, które obejmują gazy palne oraz pożary elektryczne. W przypadku pożaru rozdzielnicy elektrycznej, której nie można wyłączyć spod napięcia, stosowanie gaśnicy proszkowej jest zalecane ze względu na jej właściwości. Proszek gaśniczy, najczęściej bazujący na wodorofosforanie amonu, skutecznie tłumi płomienie, nie przewodząc prądu, co czyni go bezpiecznym w kontakcie z urządzeniami pod napięciem. Przykładowo, w sytuacji awaryjnej, gdy nie można zredukować napięcia elektrycznego, użycie gaśnicy proszkowej pozwala na szybkie i efektywne działanie, minimalizując ryzyko porażenia prądem. W praktyce, standardy bezpieczeństwa, takie jak normy NFPA i EN 3, jasno wskazują, że gaśnice proszkowe powinny być używane w takich sytuacjach, co czyni je najlepszym wyborem w kontekście ochrony przeciwpożarowej w obiektach z instalacjami elektrycznymi.

Pytanie 20

W instalacji elektrycznej budynku mieszkalnego wykonanej w układzie TN-S obwody gniazd zasilanych napięciem 230 V zabezpieczone są aparatami S301 B16. W trakcie pomiarów kontrolnych zmierzono impedancję pętli zwarcią tych obwodów i wyniki pomiarów zamieszczono w tabeli. Zakładając, że błąd miernika można pominąć, w którym obwodzie otrzymano negatywny wynik pomiaru?

Warunek poprawności pomiaru: \( Z_s \cdot I_a \leq U_0 \)

Nazwa obwoduWartość impedancji pętli zwarcia, Ω
G12,55
G22,90
G32,66
G42,87
A. G1
B. G4
C. G3
D. G2
Odpowiedź G2 jest prawidłowa, ponieważ w instalacjach elektrycznych przy zastosowaniu układu TN-S, kluczowe znaczenie ma impedancja pętli zwarcia, która powinna być zachowana w określonych granicach, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników i prawidłowe działanie zabezpieczeń. W przypadku obwodu G2 zmierzona impedancja pętli zwarcia była zbyt wysoka, co może prowadzić do niewłaściwego działania zabezpieczeń, takich jak wyłączniki nadprądowe. W praktyce oznacza to, że w momencie zwarcia, prąd nie osiągnie wymaganej wartości, aby wyłączyć obwód, co stwarza ryzyko pożaru lub porażenia prądem. Zgodnie z normą PN-IEC 60364, impedancja pętli zwarcia powinna być dobrana tak, aby w przypadku zwarcia prąd płynący przez zabezpieczenie był wystarczający do jego zadziałania. Odpowiednie pomiary i ich analiza są kluczowe w projektowaniu i modernizacji instalacji elektrycznych.

Pytanie 21

Na podstawie fragmentu tabeli obciążalności prądowej długotrwałej dobierz przekrój przewodów dla instalacji 1-fazowej prowadzonej przewodami DY w rurkach w ścianie. Obliczony prąd obciążenia Ig = 20 A.

OznaczeniaA1A2B1B2
Miejsce i sposób ułożenia przewodówW rurach i kanałach (listwach) instalacyjnych pod tynkiemW rurach i kanałach (listwach) instalacyjnych na ścianie
Przewody jednożyłowePrzewody wielożyłowePrzewody jednożyłowePrzewody wielożyłowe
Liczba przewodów obciążonych23232323
Przekrój [mm2]Idd [A]Idd [A]Idd [A]Idd [A]Idd [A]Idd [A]Idd [A]Idd [A]
1,516,514,518,51418,516,617,516
2,5211919,518,525222421
42825272434303229
63633343143384036
A. 2,5 mm2
B. 4 mm2
C. 6 mm2
D. 1,5 mm2
Wybór niewłaściwego przekroju przewodów może prowadzić do poważnych konsekwencji, które nie zawsze są oczywiste na pierwszy rzut oka. Na przykład, 1,5 mm2 jest zbyt małym przekrojem dla obciążenia 20 A. W praktyce oznacza to, że przewód ten nie spełnia wymagań dotyczących obciążalności prądowej, co może prowadzić do jego przegrzewania się i potencjalnego uszkodzenia izolacji, a w skrajnych przypadkach może być przyczyną pożaru. Zbyt małe przekroje są często wynikiem błędnego kalkulowania zapotrzebowania na prąd w instalacji, co jest typowym błędem. Z drugiej strony, wybór zbyt dużego przekroju, jak 4 mm2 czy 6 mm2, może wydawać się na pierwszy rzut oka bezpieczniejszym rozwiązaniem, jednak takie podejście nie jest uzasadnione ekonomicznie. Wiąże się to z wyższymi kosztami materiałów, a także z trudnościami w montażu i manipulacji przewodami. Ponadto, stosowanie nadmiarowych przekrojów może prowadzić do nieefektywności energetycznej, ponieważ większe przewody mają wyższe pojemności cieplne, co może wpłynąć na straty energii. Warto również podkreślić, że przy doborze przekrojów przewodów niezbędne jest uwzględnienie takich czynników jak długość przewodów, sposób ich ułożenia oraz temperatura otoczenia, a ich zaniedbanie prowadzi do błędnych decyzji projektowych. Zatem, istotne jest, aby przy doborze przewodów kierować się zarówno zasadami bezpieczeństwa, jak i dobrymi praktykami inżynieryjnymi, aby uniknąć poważnych problemów w przyszłości.

Pytanie 22

Jakie maksymalne napięcie elektryczne należy wykorzystać do zasilania lampy oświetleniowej zlokalizowanej w łazience w strefie 0?

A. 110 V DC
B. 12 V AC
C. 230 V AC
D. 50 V AC
Zasilanie lampy oświetleniowej w łazience, szczególnie w strefie 0, musi być zgodne z zasadami bezpieczeństwa, które mają na celu minimalizację ryzyka porażenia prądem elektrycznym. Maksymalna wartość napięcia, która jest bezpieczna do zastosowania w tym obszarze, wynosi 12 V AC. Tego rodzaju zasilanie jest skuteczne w eliminacji ryzyka niebezpiecznych sytuacji, jakie mogą wystąpić w wilgotnym środowisku. Przykładem zastosowania 12 V AC może być instalacja oświetlenia LED w kabinie prysznicowej lub nad wanną, gdzie bezpośredni kontakt z wodą stwarza dodatkowe zagrożenie. Zgodnie z normami IEC 60364, stosowanie niskiego napięcia, takiego jak 12 V, w obszarach o podwyższonym ryzyku, jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników. Oprócz tego, systemy oświetleniowe zasilane niskim napięciem są często bardziej energooszczędne i umożliwiają zastosowanie rozwiązań z zakresu inteligentnego budownictwa, takich jak zdalne sterowanie oświetleniem.

Pytanie 23

Jakie urządzenie powinno być wykorzystane do płynnej regulacji prędkości obrotowej silnika indukcyjnego zwartego?

A. Falownik
B. Autotransformator
C. Softstart
D. Rozrusznik
Falownik to urządzenie elektroniczne, które pozwala na płynną regulację obrotów silników indukcyjnych poprzez modulację częstotliwości i napięcia zasilającego. Dzięki zastosowaniu falowników, można precyzyjnie dostosować prędkość obrotową silnika do aktualnych potrzeb aplikacji, co jest szczególnie istotne w procesach przemysłowych, gdzie zmiana prędkości ma kluczowe znaczenie dla efektywności działania. Na przykład, w systemach transportowych, takich jak przenośniki taśmowe, regulacja prędkości pozwala na optymalizację przepływu materiałów. Falowniki są zgodne z normami IEC 61800, które określają wymagania dotyczące regulacji napędów elektrycznych. Ponadto, zastosowanie falowników wpływa na zmniejszenie zużycia energii, co jest zgodne z aktualnymi trendami w kierunku zrównoważonego rozwoju i efektywności energetycznej. Dzięki swojej wszechstronności, falowniki są wykorzystywane w różnych gałęziach przemysłu, w tym w automatyce budynkowej, klimatyzacji i wentylacji, co czyni je niewątpliwie najlepszym wyborem do regulacji obrotów silników indukcyjnych.

Pytanie 24

To pytanie jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub utwórz konto aby zobaczyć pełną treść pytania.

Odpowiedzi dostępne po zalogowaniu.

Wyjaśnienie dostępne po zalogowaniu.


Pytanie 25

Aby zapewnić skuteczną ochronę przed porażeniem prądem dla użytkowników gniazd wtyczkowych z prądem nieprzekraczającym 32 A, należy je chronić wyłącznikiem różnicowoprądowym o nominalnym prądzie różnicowym wynoszącym

A. 1 000 mA
B. 30 mA
C. 100 mA
D. 500 mA
Wyłącznik różnicowoprądowy o znamionowym prądzie różnicowym równym 30 mA jest uważany za standard w przypadku ochrony użytkowników obwodów gniazd wtyczkowych o prądzie nieprzekraczającym 32 A. Jego głównym zadaniem jest szybka detekcja prądów upływowych, które mogą stwarzać zagrożenie porażenia prądem elektrycznym. Prąd różnicowy 30 mA jest skutecznym zabezpieczeniem, które wyłącza obwód w przypadku wykrycia różnicy prądów powyżej tej wartości, co znacząco redukuje ryzyko poważnych obrażeń ciała. W praktyce, w przypadku zastosowań w domach i lokalach użyteczności publicznej, wyłączniki te są często stosowane w obwodach zasilających gniazda, gdzie użytkownicy mogą mieć styczność z wodą lub wilgotnymi warunkami. Dodatkowo, zgodnie z normą PN-EN 61008-1, wyłączniki różnicowoprądowe o prądzie różnicowym 30 mA powinny być standardem w instalacjach elektrycznych, gdzie występuje ryzyko porażenia ciała ludzkiego.

Pytanie 26

Jaki jest maksymalny dopuszczalny czas wyłączenia zasilania w celu zapewnienia ochrony przed porażeniem elektrycznym w przypadku uszkodzenia w systemie sieciowym TN-S, kiedy napięcie fazowe przekracza 400 V, a obwody odbiorcze mają prąd znamionowy do 32 A?

A. 0,8 s
B. 0,1 s
C. 0,2 s
D. 0,5 s
Odpowiedź 0,1 s jest poprawna, ponieważ zgodnie z normą PN-EN 60364-4-41, dla obwodów o prądzie znamionowym do 32 A oraz w układzie TN-S, największy dopuszczalny czas wyłączenia zasilania dla ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym wynosi właśnie 0,1 s. Taki krótki czas wyłączenia jest kluczowy, aby zminimalizować ryzyko poważnych uszkodzeń ciała w przypadku porażenia prądem. Przykładowo, w instalacjach przemysłowych, gdzie pracownicy mogą mieć kontakt z elementami przewodzącymi, szybkie wyłączanie zasilania pozwala na ochronę przed skutkami wypadków elektrycznych. W praktyce montażu instalacji elektrycznych, stosowanie zabezpieczeń czasowych, takich jak wyłączniki różnicowoprądowe, jest często spotykane, aby spełnić wymagania dotyczące minimalizacji czasu wyłączenia. Dodatkowo, należy pamiętać, że odpowiednie projektowanie instalacji elektrycznych uwzględniające te wymagania jest niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników.

Pytanie 27

Ile maksymalnie gniazd wtykowych można zainstalować w jednym obwodzie w instalacjach elektrycznych w budynkach mieszkalnych?

A. 10
B. 6
C. 12
D. 4
Odpowiedź 10 gniazd wtyczkowych na jedno gniazdo obwodowe jest zgodna z normami oraz praktykami stosowanymi w instalacjach elektrycznych. Zgodnie z Polskimi Normami, a także wytycznymi zawartymi w normach europejskich, maksymalna liczba gniazd wtyczkowych, które można podłączyć do jednego obwodu, powinna wynosić 10. To ograniczenie wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników oraz ochrony instalacji przed przeciążeniem. Zbyt duża liczba gniazd wtyczkowych podłączonych do jednego obwodu może prowadzić do przegrzewania się przewodów, a co za tym idzie, do ryzyka pożaru. Przykładem może być sytuacja, w której użytkownik podłącza wiele urządzeń o dużym poborze mocy, takich jak czajniki, mikrofalówki czy komputery, co może przekroczyć dopuszczalny prąd obwodu. Dlatego ważne jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa oraz odpowiednie projektowanie instalacji elektrycznych, aby uniknąć niebezpieczeństw związanych z przeciążeniem.

Pytanie 28

Który z wymienionych parametrów diody prostowniczej określa jej klasę napięciową i jest oznaczany w katalogach symbolem URRM?

A. Napięcie przewodzenia.
B. Napięcie progowe.
C. Niepowtarzalne szczytowe napięcie wsteczne.
D. Powtarzalne szczytowe napięcie wsteczne.
Parametr U₍RRM₎, czyli powtarzalne szczytowe napięcie wsteczne, to właśnie ten „katalogowy” parametr, który określa klasę napięciową diody prostowniczej. Mówiąc po ludzku: jest to maksymalne napięcie wsteczne, jakie może okresowo występować na diodzie (np. w każdym okresie sieci 50 Hz), przy którym producent gwarantuje jej poprawną i bezpieczną pracę w długim czasie. Jeśli w układzie wsteczne napięcie będzie zbliżało się do U₍RRM₎ lub je przekraczało, rośnie ryzyko przebicia złącza, przegrzania i trwałego uszkodzenia elementu. Dlatego dobierając diodę do prostownika sieciowego 230 V AC, w praktyce bierze się diody o U₍RRM₎ co najmniej 400–600 V, a często nawet wyższe, żeby mieć zapas na przepięcia, zmiany napięcia w sieci i starzenie elementu. W katalogach producentów elementów półprzewodnikowych to właśnie U₍RRM₎ jest podstawowym parametrem, który pozwala przypisać diodę do odpowiedniej „klasy napięciowej” i porównywać różne typy między sobą. Moim zdaniem to jeden z tych parametrów, który technik powinien czytać odruchowo, tak samo jak prąd przewodzenia. W dobrej praktyce projektowej zawsze zakłada się margines bezpieczeństwa: napięcie wsteczne w układzie powinno być wyraźnie niższe niż U₍RRM₎, zgodnie z zaleceniami z not katalogowych i norm dotyczących wytrzymałości izolacji oraz odporności na przepięcia. Dzięki temu układ prostowniczy jest nie tylko sprawny, ale też trwały i odporny na typowe warunki pracy w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 29

Kontrole instalacji elektrycznej w obiektach użyteczności publicznej powinny być przeprowadzane nie rzadziej niż co

A. 2 lata
B. 4 lata
C. 3 lata
D. 5 lat
Przeglądy instalacji elektrycznej w budynkach użyteczności publicznej powinny być przeprowadzane nie rzadziej niż co 5 lat, co jest zgodne z przepisami oraz normami zawartymi w Polskich Normach (PN). Regularne przeglądy mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników obiektów oraz zachowanie sprawności technicznej instalacji. W trakcie przeglądów dokonuje się oceny stanu technicznego instalacji, co pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych usterek czy nieprawidłowości, które mogłyby prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, takich jak pożar czy porażenie prądem. Przykładowo, w obiektach takich jak szkoły czy szpitale, gdzie bezpieczeństwo jest kluczowe, regularne przeglądy są niezbędne, aby spełniać wymogi prawa oraz zapewnić komfort i bezpieczeństwo ich użytkowników. Pamiętajmy, że odpowiedzialność za przeprowadzanie tych przeglądów spoczywa na właścicielu obiektu, który powinien współpracować z wyspecjalizowanymi firmami elektrycznymi, aby mieć pewność, że prace są prowadzone zgodnie z aktualnymi normami i najlepszymi praktykami.

Pytanie 30

Przygotowując miejsce do przeprowadzania badań odbiorczych trójfazowego silnika indukcyjnego o parametrach: UN = 230/400 V, PN = 4 kW, należy, oprócz wizualnej inspekcji i analizy stanu izolacji uzwojeń, uwzględnić między innymi realizację pomiarów

A. rezystancji uzwojeń
B. izolacji łożysk
C. drgań
D. charakterystyki stanu jałowego
Pomiar drgań, pomiar izolacji łożysk oraz charakterystyka stanu jałowego silnika indukcyjnego, choć są istotnymi aspektami diagnostyki maszyn, nie są kluczowymi krokami w ocenie stanu uzwojeń, które są centralnym elementem silnika. Pomiar drgań, który ma na celu ocenę stanu mechanicznego silnika, może wskazywać na niewyważenie lub uszkodzenia łożysk, ale nie dostarcza bezpośrednich informacji o stanie uzwojeń. Z kolei pomiar izolacji łożysk również nie odnosi się do stanu uzwojeń, a jedynie do ich izolacji elektrycznej. Charakterystyka stanu jałowego silnika, polegająca na analizie parametrów silnika przy braku obciążenia, dostarcza informacji o wydajności zespołu, ale również nie ocenia stanu uzwojeń. W związku z tym, koncentrowanie się na tych pomiarach w miejsce pomiaru rezystancji uzwojeń może prowadzić do błędnych wniosków dotyczących stanu technicznego silnika i potencjalnych zagrożeń, co jest sprzeczne z zasadami skutecznej diagnostyki i konserwacji maszyn elektrycznych. Zrozumienie, które parametry są kluczowe dla oceny stanu uzwojeń, jest istotne dla zapewnienia niezawodności pracy silnika oraz uniknięcia kosztownych awarii.

Pytanie 31

Podczas wymiany uzwojeń w transformatorze jednofazowym o parametrach: SN = 200 VA, U1N = 230 V, U2N = 14,6 V, uzwojenie pierwotne powinno być wykonane z drutu nawojowego

A. o mniejszej średnicy i większej liczbie zwojów niż uzwojenie wtórne
B. o mniejszej średnicy i mniejszej liczbie zwojów niż uzwojenie wtórne
C. o większej średnicy i mniejszej ilości zwojów niż uzwojenie wtórne
D. o większej średnicy i większej liczbie zwojów niż uzwojenie wtórne
Stwierdzenia dotyczące wykonania uzwojenia pierwotnego z drutu o większej średnicy i większej liczbie zwojów, a także o mniejszej średnicy i mniejszej liczbie zwojów, są związane z niewłaściwym zrozumieniem zasad transformacji napięcia w transformatorze. Uzwojenie pierwotne, które przyjmuje napięcie 230 V, wymaga odpowiedniego doboru liczby zwojów w porównaniu do uzwojenia wtórnego, które działa na napięciu 14,6 V. W każdym przypadku, gdy napięcie na uzwojeniu wtórnym jest znacznie niższe niż na pierwotnym, liczba zwojów uzwojenia wtórnego musi być znacznie mniejsza w odniesieniu do uzwojenia pierwotnego. Taki dobór przekłada się na to, że uzwojenie pierwotne musi mieć więcej zwojów, co jest sprzeczne z koncepcją grubszej średnicy drutu, ponieważ większa średnica skutkowałaby zmniejszeniem liczby zwojów na danej długości. Często błędy te wynikają z mylenia pojęć dotyczących impedancji i rezystancji, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków na temat wymagań dotyczących wymiany uzwojeń. Ponadto, nieprawidłowe podejście do średnicy drutu może skutkować niewłaściwym przewodnictwem i zwiększoną stratą ciepła, co jest nieefektywne i niezgodne z dobrymi praktykami w projektowaniu transformatorów. Właściwe zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla zapewnienia efektywności energetycznej i trwałości urządzeń elektronicznych.

Pytanie 32

Podczas pracy młotowiertarki udarowej zaobserwowano intensywne iskrzenie na komutatorze. Co należy zrobić, aby uniknąć uszkodzenia narzędzia?

A. Po zakończeniu pracy należy skontrolować połączenie uzwojenia twornika z uzwojeniem wzbudzenia
B. Należy zatrzymać pracę i dokręcić połączenia kabli wewnątrz obudowy
C. Trzeba wstrzymać pracę i wymienić łącznik zasilający
D. Wstrzymać pracę i wymienić szczotki
Choć różne odpowiedzi mogą wydawać się sensowne, żadne z nich nie są skutecznymi rozwiązaniami problemu iskrzenia na komutatorze. Wymiana łącznika zasilającego w sytuacji, gdy przyczyna problemu leży w zużytych szczotkach, nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. Łącznik zasilający odpowiada za stabilność połączenia elektrycznego, ale nie ma wpływu na stan szczotek ani na ich zdolność do przewodzenia prądu. Przerwanie pracy i dokręcenie połączeń przewodów wewnątrz obudowy również nie rozwiązuje problemu, ponieważ iskrzenie na komutatorze jest efektem niewłaściwego kontaktu elektrycznego, który pochodzi bezpośrednio ze szczotek. Dodatkowo, sprawdzenie połączenia uzwojenia twornika z uzwojeniem wzbudzenia po zakończeniu pracy wydaje się zbędne, gdyż te elementy nie są bezpośrednio związane z problemem iskrzenia. Zwykle takie działania są wprawdzie zalecane w ramach rutynowej konserwacji, ale nie zastąpią one kluczowej wymiany zużytych szczotek. Warto zauważyć, że błędne podejście do diagnostyki może prowadzić do dalszego uszkodzenia narzędzia, a także zwiększenia ryzyka wypadków. Kluczowe jest, aby użytkownik miał świadomość, że regularne sprawdzanie stanu szczotek oraz ich wymiana są nie tylko najlepszym rozwiązaniem, ale także standardem w branży, co pozwala utrzymać sprzęt w optymalnym stanie i zapewnić jego długotrwałą wydajność.

Pytanie 33

Jaka powinna być wartość prądu znamionowego bezpiecznika chroniącego uzwojenie pierwotne transformatora bezpieczeństwa 230/24 V, jeżeli przewidziano go do pracy z maksymalnym obciążeniem rezystancyjnym 200 W?

A. 0,8 A
B. 1,0 A
C. 0,5 A
D. 0,4 A
W przypadku błędnych odpowiedzi, pojawiają się typowe nieporozumienia związane z obliczeniami oraz zasadami doboru bezpieczników. Niektórzy mogą błędnie zakładać, że wartość prądu znamionowego powinna być równa lub niższa od wartości obliczonej, co jest błędne w kontekście zabezpieczeń elektrycznych. Kluczowym błędem jest pominięcie faktu, że bezpiecznik powinien zawsze mieć wartość wyższą od przewidywanego obciążenia, aby mogło zachować się w normalnych warunkach pracy. Zastosowanie bezpiecznika o zbyt niskiej wartości może prowadzić do częstych wyłączeń w sytuacjach, gdy urządzenie działa w swoim normalnym zakresie mocy, co jest nieefektywne i frustrujące. Inna często spotykana pomyłka to brak uwzględnienia wpływu charakterystyki obciążenia na dobór bezpiecznika. W przypadku transformatora, jego obciążenie rezystancyjne nie tylko wymaga odpowiedniej wartości, ale również specyficznego rodzaju bezpiecznika. Dlatego ważne jest, aby przy doborze zabezpieczeń brać pod uwagę zarówno parametry obciążenia, jak i standardy branżowe, co zapewnia nie tylko bezpieczeństwo, ale również efektywność energetyczną całego systemu. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla prawidłowego stosowania technologii elektrycznej w praktyce.

Pytanie 34

Trójfazowy silnik klatkowy, pracujący ze znamionowym obciążeniem, nagle zaczął pracować głośniej, a jego prędkość obrotowa spadła. Która z poniższych przyczyn może być odpowiedzialna za zaobserwowaną zmianę w funkcjonowaniu tego silnika?

A. Wzrost wartości napięcia z sieci zasilającej.
B. Brak jednej z faz zasilania.
C. Przerwa w przewodzie ochronnym w sieci zasilającej.
D. Zwiększenie częstotliwości napięcia zasilającego.
Wzrost częstotliwości napięcia sieci zasilającej nie jest przyczyną spadku prędkości obrotowej trójfazowego silnika klatkowego. Zwiększenie częstotliwości zasilania prowadzi do wzrostu prędkości obrotowej silnika, zgodnie z zasadą działania silników asynchronicznych, które mają prędkość synchroniczną zależną od częstotliwości zasilania. Z kolei wzrost wartości napięcia zasilającego, chociaż może wpłynąć na moment obrotowy silnika, nie prowadzi bezpośrednio do spadku jego prędkości obrotowej. W rzeczywistości, zbyt wysokie napięcie może spowodować uszkodzenia izolacji i przeciążenia, zwiększając ryzyko awarii. Przerwa w przewodzie ochronnym sieci zasilającej, choć jest poważnym zagrożeniem z punktu widzenia bezpieczeństwa, również nie wpływa na spadek prędkości obrotowej silnika, a raczej naraża użytkownika na niebezpieczeństwo porażenia prądem. W praktyce, takie błędne rozumienie przyczyn problemów związanych z silnikami elektrycznymi może prowadzić do nieodpowiednich działań serwisowych i dalszych uszkodzeń sprzętu. Dlatego istotne jest, aby technicy i inżynierowie potrafili prawidłowo identyfikować objawy i przyczyny awarii, stosując zasady analizy przyczyn źródłowych, aby poprawić niezawodność operacyjną urządzeń elektrycznych.

Pytanie 35

Symbol S1 na etykiecie znamionowej silnika trójfazowego wskazuje na typ pracy tego silnika

A. dorywczej
B. ciągłej
C. nieokresowej
D. przerywanej
Oznaczenia S1, S2, S3 i inne w kontekście silników elektrycznych dotyczą różnych trybów pracy, które są zdefiniowane przez normy IEC. Odpowiedzi mówiące o dorywczej, przerywanej czy nieokresowej pracy silnika opierają się na błędnych założeniach co do przeznaczenia i charakterystyki tych silników. Praca dorywcza sugeruje, że silnik działa sporadycznie, co kłóci się z tym, co oferuje silnik S1, który jest zaprojektowany do pracy non-stop. Podobnie, tryby przerywanej i nieokresowej też sugerują, że silnik nie jest stworzony do stałych warunków pracy, co nie jest prawdą dla S1. Typowe błędy w myśleniu prowadzące do takich wniosków to brak zrozumienia parametrów obciążenia oraz czasu pracy silnika. Silniki muszą być dobrze dopasowane do swojego zastosowania, a znajomość oznaczeń na tabliczkach znamionowych jest istotna dla ich prawidłowego użycia. Jeśli użyjemy niewłaściwego typu silnika w aplikacjach, gdzie potrzebna jest ciągła praca, to może to prowadzić do przegrzewania, uszkodzeń, a nawet całkowitych awarii systemów, co wiąże się z kosztami napraw i przestojów. Dlatego ważna jest znajomość specyfikacji i norm, które regulują te sprawy w przemyśle.

Pytanie 36

Podczas serwisowania urządzenia wymieniono uszkodzony silnik bocznikowy prądu stałego. W trakcie próbnego uruchamiania silnika zauważono, że jego prędkość obrotowa jest wyższa od wartości nominalnej. Co może być przyczyną tego zjawiska?

A. Zwarcie w obwodzie wzbudzenia silnika
B. Uszkodzenie w połączeniu uzwojenia bocznikowego z zasilaczem
C. Brak obciążenia na silniku
D. Uszkodzenie w połączeniu uzwojenia twornika z zasilaczem
Brak połączenia w uzwojeniu bocznikowym z zasilaniem to spory problem, bo prowadzi to do niskiego wzbudzenia silnika, a przez to nie możemy kontrolować jego prędkości obrotowej. W silnikach bocznikowych to właśnie prąd wzbudzenia jest mega ważny, żeby prędkość była stabilna. Jak coś jest nie tak z połączeniem, prąd wzbudzenia spada, a to może sprawić, że silnik zacznie kręcić się szybciej niż powinien. Warto o tym pamiętać i regularnie sprawdzać połączenia elektryczne w układach napędowych, żeby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji. Są różne normy, na przykład IEC 60034, które podkreślają, jak ważne jest poprawne wzbudzenie dla bezpieczeństwa i efektywności działania silnika. A jak ktoś modernizuje silnik lub wymienia jego części, to dobrze jest użyć odpowiednich narzędzi do diagnozowania, żeby mieć pewność, że wszystko działa jak należy i żeby silnik się nie rozbiegał.

Pytanie 37

Którą metodą wykonuje się pomiar energii elektrycznej pobranej przez odbiorcę indywidualnego?

A. Bezpośrednią.
B. Różnicową.
C. Techniczną.
D. Zerową.
Pomiar energii elektrycznej u odbiorcy indywidualnego ma bardzo konkretny cel: w sposób prosty, tani i wystarczająco dokładny określić, ile energii zostało pobrane z sieci. Z tego powodu stosuje się metodę bezpośrednią, czyli licznik włączony bezpośrednio w obwód zasilający lokal. Błędne skojarzenia wynikają często z mieszania pojęć używanych przy dużych instalacjach przemysłowych z tymi, które dotyczą zwykłego mieszkania czy domu. Pojęcie metody zerowej nie występuje w praktyce rozliczeniowego pomiaru energii. Słowo „zero” kojarzy się raczej z przewodem neutralnym lub z metodami pomiaru rezystancji, ale nie z pomiarem energii w układach licznikowych. Jeżeli ktoś wybiera taką odpowiedź, to zwykle wynika to z intuicyjnego skojarzenia nazwy, a nie z realnej praktyki pomiarowej. Metoda różnicowa też nie jest stosowana do rozliczania energii pobranej przez indywidualnego odbiorcę. Różnicowe pomiary kojarzą się raczej z wyłącznikami różnicowoprądowymi (porównywanie prądu wpływającego i wypływającego) albo z pomiarami laboratoryjnymi, gdzie odejmuje się dwa wskazania. Licznik energii w mieszkaniu nie działa w ten sposób, tylko mierzy moc chwilową i całkuje ją w czasie. Określenie metoda techniczna bywa używane w innych działach elektrotechniki, np. przy pomiarach mocy, rezystancji czy parametrów maszyn, ale nie funkcjonuje jako standardowa nazwa sposobu rozliczeniowego pomiaru energii u odbiorców. Typowy błąd myślowy polega na tym, że szuka się „mądrze brzmiącej” nazwy zamiast odwołać się do praktyki: co faktycznie montuje zakład energetyczny w skrzynce licznikowej. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: małe prądy – pomiar bezpośredni, duże prądy – układy pośrednie z przekładnikami, ale to już zupełnie inna kategoria odbiorców niż odbiorca indywidualny.

Pytanie 38

Którego z przedstawionych urządzeń należy użyć do zabezpieczenia przed skutkami zmiany kolejności faz i zaniku napięcia fazowego w instalacji elektrycznej?

Ilustracja do pytania
A. A.
B. B.
C. D.
D. C.
W przypadku tego pytania, wybór niewłaściwego urządzenia do zabezpieczenia przed skutkami zmiany kolejności faz i zaniku napięcia fazowego może prowadzić do poważnych konsekwencji. Urządzenia, które nie są przekaźnikami kontroli faz, mogą nie posiadać funkcji monitorowania sekwencji faz lub zaniku napięcia, co oznacza, że nie będą w stanie skutecznie chronić podłączonych urządzeń. Wybierając inny typ zabezpieczenia, można wpaść w pułapkę myślenia, że inne urządzenia, takie jak wyłączniki automatyczne czy bezpieczniki, pełnią tę samą rolę. W rzeczywistości, wyłączniki automatyczne są zaprojektowane głównie do ochrony przed przeciążeniem i zwarciem, a nie do monitorowania kolejności faz. Z kolei bezpieczniki działają na zasadzie przerywania ciągłości obwodu w przypadku nadmiernego prądu, co nie ma bezpośredniego związku z kolejnością faz. Ponadto, błędne wyobrażenie, że można polegać na innych zabezpieczeniach, wynika często z niedoceniania roli, jaką odgrywa prawidłowe podłączenie faz w systemach trójfazowych. Przekonanie, że wystarczy zabezpieczenie przed przeciążeniem, może prowadzić do sytuacji, w której urządzenia nie są odpowiednio chronione, co z kolei zwiększa ryzyko ich uszkodzenia i obniża bezpieczeństwo całej instalacji elektrycznej.

Pytanie 39

W układzie zasilania silnika, którego schemat przedstawiono na rysunku, uszkodzeniu uległ stycznik Q11. Której kategorii użytkowania powinien być stycznik przeznaczony do wymiany uszkodzonego?

Ilustracja do pytania
A. AC-3
B. DC-1
C. DC-3
D. AC-1
Wybór kategorii użytkowania stycznika w układzie zasilania silnika elektrycznego musi być starannie przemyślany w kontekście specyfiki obciążenia, jakie stycznik będzie musiał obsłużyć. Styczniki AC-1 przeznaczone są do obciążeń rezystancyjnych, co oznacza, że nie nadają się do pracy z silnikami klatkowymi, które wymagają znacznie większej wytrzymałości na prądy rozruchowe. Wskutek tego, wybór AC-1 dla stycznika Q11 jest niewłaściwy i może prowadzić do uszkodzenia urządzenia. Z kolei kategorie DC-3 i DC-1 są przeznaczone dla obciążeń prądu stałego, co również nie odpowiada rzeczywistym wymaganiom układu, w którym występuje silnik klatkowy, zazwyczaj zasilany prądem zmiennym. W praktyce, takie pomyłki wynikają z braku zrozumienia różnic pomiędzy różnymi typami obciążeń oraz ich charakterystyką. Odpowiednie dobranie stycznika do specyfikacji danego silnika jest kluczowe, aby uniknąć przegrzania, a w konsekwencji uszkodzenia zarówno stycznika, jak i samego silnika. Warto również zwrócić uwagę na normy, takie jak IEC 60947-4-1, które wyraźnie określają wymagania dotyczące stosowania styczników w różnych aplikacjach. Niewłaściwy wybór kategorii użytkowania może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym do awarii całego układu zasilania, co podkreśla znaczenie dogłębnego zrozumienia tych zagadnień w praktyce inżynieryjnej.

Pytanie 40

Aby przeprowadzić pomiar rezystancji metodą techniczną, należy przygotować

A. mostek Wheatstone'a
B. mostek Thomsona
C. amperomierz i woltomierz
D. omomierz oraz woltomierz
Istnieją różne metody pomiaru rezystancji, jednak nie wszystkie z nich są odpowiednie do pomiarów technicznych w tym kontekście. Wykorzystanie mostka Wheatstone'a do pomiaru rezystancji jest jedną z popularnych metod, ale nie jest to podejście, które wykorzystuje amperomierz i woltomierz bezpośrednio. Mostek Wheatstone'a działa na zasadzie porównywania nieznanej rezystancji z rezystancjami znanymi, co wymaga bardziej złożonego układu, w którym zbalansowanie mostka jest kluczowe. Dodatkowo, mostek Thomsona, chociaż również używany do pomiaru rezystancji, jest bardziej skomplikowany i odnosi się do sytuacji, w których występują dodatkowe czynniki wpływające na pomiar, takie jak temperatura. Z kolei omomierz to urządzenie elektroniczne, które mierzy rezystancję i robi to automatycznie, ale w kontekście pytania o metodę techniczną, pomiar za pomocą omomierza nie odzwierciedla zasady Ohma w sposób bezpośredni, ponieważ nie uwzględnia pomiaru napięcia i natężenia prądu. Często pojawiają się mylne interpretacje, które prowadzą do przekonania, że inne urządzenia mogą zastąpić amperomierz i woltomierz. Kluczowe jest zrozumienie, że podstawowym warunkiem prawidłowego pomiaru rezystancji jest zastosowanie metody, która opiera się na bezpośrednich pomiarach napięcia i natężenia prądu, co umożliwia dokładne obliczenie rezystancji zgodnie z zasadą Ohma.