Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 15 lipca 2026 21:21
Data zakończenia: 15 lipca 2026 21:35

Egzamin zdany!

Wynik: 34/40 punktów (85,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

"Sworzeń pływający" to element sworznia

A. zamocowany w głowicy korbowodu i obracający się w piastach tłoka

B. zamocowany w piastach tłoka i obracający się w głowicy korbowodu

C. obracający się w głowicy korbowodu i w piastach tłoka

D. mogący swobodnie przesuwać się wzdłuż osi w piastach tłoka

Nieprawidłowe odpowiedzi mogą wynikać z nieporozumienia dotyczącego funkcji sworznia pływającego oraz jego roli w mechanice silników. Stwierdzenie, że sworzeń jest 'zamocowany w główce korbowodu i obracający się w piastach tłoka', jest mylące, ponieważ sworzeń pływający nie jest bezpośrednio zamocowany w główce korbowodu. Jego konstrukcja jest zaprojektowana tak, aby umożliwiać rotację i ruch osiowy, co jest kluczowe dla działania mechanizmów korbowych. Kolejny błąd polega na opisie sworznia jako 'zamocowanego w piastach tłoka i obracającego się w główce korbowodu', co jest także technicznie nieprawidłowe. Sworzeń pływający łączy tłok z korbowodem, a nie obraca się w główce korbowodu. Z kolei stwierdzenie, że sworzeń 'może swobodnie przesuwać się po osi w piastach tłoka', również jest błędne, ponieważ sworzeń pływający ma ograniczony ruch wzdłuż osi, co jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania silnika. Ruch sworznia pływającego powinien być kontrolowany i dostosowany do wymagań pracy silnika, co jest kluczowe dla zapobiegania nadmiernemu zużyciu komponentów i zapewnienia ich trwałości. Wnioski płynące z niepoprawnych odpowiedzi mogą prowadzić do większej awaryjności silników oraz nieefektywności ich działania.

Pytanie 2

Ilość energii elektrycznej, jaką można zgromadzić w akumulatorze, określa

A. napięcie odniesienia akumulatora

B. pojemność nominalna akumulatora

C. zdolność do rozruchu akumulatora

D. gęstość elektrolitu

Pojemność znamionowa akumulatora jest kluczowym parametrem określającym maksymalną ilość energii elektrycznej, którą akumulator jest w stanie zgromadzić i oddać w trakcie cyklu ładowania oraz rozładowania. Wyraża się ją w amperogodzinach (Ah) i jest bezpośrednio związana z ilością zgromadzonego ładunku elektrycznego. Na przykład, akumulator o pojemności 100 Ah jest w stanie dostarczyć 1 amper przez 100 godzin lub 100 amperów przez 1 godzinę, co podkreśla jego wszechstronność w różnych zastosowaniach, zarówno w pojazdach, jak i w systemach zasilania awaryjnego. Prawidłowe dobranie pojemności akumulatora do konkretnego zastosowania jest kluczowe dla zapewnienia efektywności i trwałości systemu. W praktyce, dobrym standardem jest dobieranie akumulatorów o pojemności przewyższającej wymagania energetyczne urządzeń, co pozwala na wydłużenie cyklu życia akumulatora. Dodatkowo, podczas użytkowania akumulatorów istotne jest przestrzeganie zasad ładowania i rozładowania, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia i zapewnić optymalne działanie.

Pytanie 3

Ciśnienie podciśnienia to ciśnienie, które jest

A. wyższe od ciśnienia atmosferycznego

B. niższe od ciśnienia atmosferycznego

C. równe ciśnieniu atmosferycznemu

D. równe ciśnieniu atmosferycznemu na poziomie morza

Podciśnienie to stan, w którym ciśnienie w danym obszarze jest mniejsze od ciśnienia atmosferycznego, co oznacza, że siła wywierana przez powietrze na powierzchnię jest niższa niż w otaczającym środowisku. Jest to istotny koncept w wielu dziedzinach, takich jak inżynieria, meteorologia czy medycyna. Przykładowo, w systemach HVAC (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja) wykorzystuje się podciśnienie do efektywnego transportu powietrza i filtracji. W przemyśle spożywczym podciśnienie stosuje się w procesach pakowania, aby wydłużyć trwałość produktów przez eliminację tlenu. Również w medycynie, podciśnienie jest używane w urządzeniach do odsysania, które wspomagają usuwanie płynów z ran. Rozumienie podciśnienia i jego zastosowań jest kluczowe dla efektywnego projektowania systemów oraz zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności w różnych branżach. Wiedza na temat różnicy między ciśnieniem atmosferycznym a podciśnieniem jest zatem fundamentem dla wielu zastosowań inżynieryjnych i technologicznych.

Pytanie 4

Jakimi metodami ocenia się szczelność cylindrów?

A. urządzeniem OBD

B. analitykiem spalin

C. lampą stroboskopową

D. próbnikiem ciśnienia sprężania

Odpowiedź 'próbnikiem ciśnienia sprężania' jest prawidłowa, ponieważ ocena szczelności cylindrów silnika polega na określeniu, czy komora spalania jest w stanie utrzymać ciśnienie. Próbniki ciśnienia sprężania są specjalistycznymi narzędziami służącymi do pomiaru ciśnienia generowanego w cylindrze podczas cyklu sprężania. Użycie tego typu narzędzia pozwala na dokładną diagnozę stanu uszczelnień, pierścieni tłokowych oraz innych komponentów odpowiedzialnych za szczelność. W praktyce, aby przeprowadzić test, należy odkręcić świecę zapłonową z cylindra, wkręcić próbnik, a następnie uruchomić silnik lub obrócić wałem korbowym. Wynik pomiaru wskazuje na ewentualne problemy – na przykład, niskie ciśnienie może sugerować zużycie pierścieni tłokowych. To podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej, które zalecają regularne przeprowadzanie takich testów w celu utrzymania silnika w dobrym stanie technicznym. Wiedza na temat szczelności cylindrów jest kluczowa dla mechaników, ponieważ pozwala im zrozumieć ogólną kondycję silnika oraz planować ewentualne naprawy.

Pytanie 5

W przypadku gdy u pracownika pojawią się pierwsze symptomy zatrucia tlenkiem węgla (ból głowy, uczucie zmęczenia, duszności oraz nudności), co należy zrobić w pierwszej kolejności?

A. podać poszkodowanemu leki przeciwbólowe

B. umieścić poszkodowanego w bezpiecznej pozycji do momentu przybycia lekarza

C. wyprowadzić poszkodowanego na świeże powietrze

D. wywołać u poszkodowanego wymioty

Wyprowadzenie poszkodowanego na świeże powietrze jest kluczowym działaniem w przypadku zatrucia tlenkiem węgla, ponieważ substancja ta jest bezbarwna i bezwonna, co utrudnia wczesne wykrycie zagrożenia. Objawy, takie jak ból głowy, duszności i nudności, są symptomami niedotlenienia organizmu, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, a nawet śmierci. Przeniesienie osoby poszkodowanej do dobrze wentylowanego pomieszczenia lub na zewnątrz zmniejsza stężenie tlenku węgla w organizmie, co może zminimalizować ryzyko poważnych uszkodzeń. Ważne jest, aby niezwłocznie wezwać pomoc medyczną, aby uzyskać profesjonalną opiekę. Zgodnie z wytycznymi organizacji zajmujących się zdrowiem i bezpieczeństwem, w takich sytuacjach należy zawsze priorytetowo traktować usunięcie osoby z miejsca zagrożenia. W praktyce, jeśli zauważysz objawy zatrucia tlenkiem węgla, natychmiast przystąp do ewakuacji poszkodowanego i zapewnij mu dostęp do świeżego powietrza, co jest kluczowym działaniem w ratowaniu zdrowia i życia.

Pytanie 6

Kompletne oddzielenie współdziałających elementów za pomocą środka smarowego ma miejsce

A. w trakcie docierania wstępnego

B. w przypadku tarcia suchego

C. w sytuacji tarcia granicznego

D. w momencie tarcia płynnego

Tarcie płynne to coś, co dobrze znasz. W takim stanie wszystkie części są oddzielone smarem, co jest super ważne. Smar nie tylko zmniejsza tarcie, ale też tworzy warstwę ochronną, która chroni przed bezpośrednim kontaktem. To naprawdę kluczowe, żeby urządzenia działały długo i bez problemów. Na przykład w silnikach spalinowych olej silnikowy robi dokładnie to, tworzy film ochronny i zmniejsza zużycie części. Jak korzystasz z oleju, warto zwrócić uwagę na oznaczenia, takie jak API, bo to daje pewność, że wszystko działa jak należy. Regularna wymiana oleju i dobór smarów zgodnych z zaleceniami producenta jest mega istotne, żeby zminimalizować ryzyko awarii, które mogą się zdarzyć, jeśli tarcie będzie źle dobrane. W końcu, tarcie płynne to temat, który naprawdę ma znaczenie w inżynierii mechanicznej, bo wpływa na efektywność i trwałość maszyn.

Pytanie 7

Producent wskazuje, że luz zaworowy powinien wynosić:
- zawory dolotowe 0,2Ä‚Ë‡3,25 mm
- zawory wylotowe 0,25Ä‚Ë‡0,3 mm
W trakcie inspekcji układu rozrządu uzyskano następujące wyniki pomiaru luzu zaworowego:
- zawory dolotowe 0,15Ä‚Ë‡0,40 mm
- zawory wylotowe 0,1Ä‚Ë‡0,3 mm

Uzyskane wyniki sugerują, że

A. luz zaworów dolotowych oraz wylotowych jest nieprawidłowy

B. luz zaworów dolotowych oraz wylotowych jest prawidłowy

C. luz jedynie zaworów wylotowych jest prawidłowy

D. luz jedynie zaworów dolotowych jest prawidłowy

Odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ luz zaworowy zarówno dla zaworów dolotowych, jak i wylotowych nie mieści się w określonych przez producenta normach. Producent zaleca luz dolotowy w przedziale 0,2-3,25 mm oraz luz wylotowy w zakresie 0,25-0,3 mm. Mierząc luz dolotowy, uzyskano wartości od 0,15 do 0,40 mm, co wskazuje, że w jednym z pomiarów luz jest zbyt niski, a w drugim zbyt wysoki. W przypadku zaworów wylotowych, wartości od 0,1 do 0,3 mm również nie są zgodne z zaleceniem, ponieważ jeden z pomiarów wskazuje na luz poniżej wymaganego minimum. Niewłaściwe wartości luzu mogą prowadzić do problemów z pracą silnika, w tym do spadku mocy, wzrostu zużycia paliwa, a nawet uszkodzenia komponentów układu rozrządu. Dlatego kluczowe jest regularne kontrolowanie luzu zaworowego, aby zapewnić prawidłową pracę silnika oraz jego długowieczność.

Pytanie 8

Pierwsze elektroniczne urządzenie sterujące w historii motoryzacji - system Motronic od firmy Bosch - stosowano do regulacji

A. układem wtryskowo-zapłonowym

B. układem przeciwpoślizgowym

C. skrzynką biegów

D. centralnym systemem blokady drzwi

Odpowiedź dotycząca układu wtryskowo-zapłonowego jest poprawna, ponieważ system Motronic, opracowany przez firmę Bosch, rewolucjonizował proces zarządzania silnikiem spalinowym. Zintegrowane sterowanie wtryskiem paliwa i zapłonem pozwalało na precyzyjne dostosowanie dawki paliwa do warunków pracy silnika, co znacząco wpłynęło na jego wydajność oraz redukcję emisji szkodliwych substancji. W praktyce, system ten analizuje różne parametry, takie jak temperatura silnika, prędkość obrotowa i ciśnienie atmosferyczne, aby optymalizować proces spalania. Dzięki zastosowaniu elektronicznych czujników i zaawansowanego oprogramowania, Motronic stał się wzorem dla nowoczesnych systemów zarządzania silnikami. Współczesne standardy w branży motoryzacyjnej, takie jak Euro 6, wymagają zastosowania zaawansowanych rozwiązań sterujących, które system Motronic zainspirował. Przykładem zastosowania tego systemu są pojazdy marki Volkswagen, które jako pierwsze wprowadziły ten typ sterowania w latach 80-tych XX wieku.

Pytanie 9

Maksymalna dopuszczalna różnica wskaźnika efektywności hamowania na jednej osi kół nie powinna być większa niż

A. 30 %

B. 25 %

C. 10 %

D. 20 %

Dopuszczalna różnica wskaźnika skuteczności hamowania kół na jednej osi, która nie może przekraczać 30%, jest ważnym parametrem w kontekście bezpieczeństwa i efektywności systemów hamulcowych pojazdów. W praktyce oznacza to, że różnica w sile hamowania pomiędzy kołami na jednej osi nie powinna być zbyt duża, aby uniknąć ryzyka utraty kontroli nad pojazdem w trakcie hamowania. Przy dużych różnicach wskaźników skuteczności hamowania, na przykład wynikających z uszkodzenia hamulców, może dojść do niebezpiecznych sytuacji, takich jak nieprawidłowe torowanie pojazdu czy zwiększone ryzyko poślizgu. Standardy dotyczące hamulców, takie jak te opracowane przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) oraz obowiązujące przepisy prawa drogowego, wskazują na konieczność monitorowania i regulacji skuteczności hamowania. W praktyce, aby zapewnić, że różnica ta nie przekracza 30%, zaleca się regularne przeglądy i konserwację układu hamulcowego, szczególnie w starszych pojazdach oraz po intensywnym użytkowaniu.

Pytanie 10

Przedstawiony na ilustracji zespół jest elementem

A. układu wydechowego.

B. układu zawieszenia.

C. układu napędowego.

D. układu hamulcowego.

Element przedstawiony na ilustracji to półoś napędowa, kluczowy składnik układu napędowego pojazdu. Przenosi ona moment obrotowy z przekładni, czyli skrzyni biegów, na koła, co umożliwia ich obracanie i w konsekwencji poruszanie się pojazdu. Półoś napędowa jest zazwyczaj wykonana ze stali, co zapewnia jej odpowiednią wytrzymałość na obciążenia mechaniczne. W nowoczesnych pojazdach, te elementy projektowane są zgodnie z międzynarodowymi standardami, co wpływa na ich trwałość i efektywność. Przykładem zastosowania wiedzy na temat półoś napędowej może być diagnostyka i serwisowanie układów napędowych, gdzie kluczowe jest zrozumienie, jak poprawne działanie tego elementu wpływa na całą mechanikę pojazdu. Właściwa konserwacja i wymiana zużytych półoś napędowych mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo jazdy oraz efektywność paliwową, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 11

Urządzenia do pomiaru grubości powłok lakierniczych, które funkcjonują na zasadzie indukcji magnetycznej, stosuje się do weryfikacji powłok na elementach

A. z drewna

B. z ceramiki

C. ze stali

D. z aluminium

Pomiar grubości powłok lakierniczych za pomocą indukcji magnetycznej jest techniką stosowaną głównie w przypadku materiałów ferromagnetycznych, takich jak stal. Zasada działania tego przyrządu opiera się na zmianie pola magnetycznego wytwarzanego przez magnes umieszczony w przyrządzie, co prowadzi do powstania sygnału, który jest proporcjonalny do grubości powłoki lakierniczej. Przykładowo, w przemyśle motoryzacyjnym, gdzie stalowe elementy karoserii są pokrywane warstwami lakieru, operatorzy używają takich mierników do monitorowania jakości lakierowania. Właściwa grubość powłoki jest kluczowa dla zapewnienia trwałości i estetyki, dlatego regularne pomiary pomagają w utrzymaniu standardów jakości. Istnieją normy, takie jak ISO 2808, które określają metody pomiaru grubości powłok, co potwierdza znaczenie stosowania technologii indukcyjnej w procesach kontroli jakości w branżach, gdzie stal jest dominującym materiałem.

Pytanie 12

Jakie symptomy zaobserwowane podczas próbnej jazdy mogą świadczyć o luzach w układzie kierowniczym pojazdu?

A. Dźwięki dochodzące z tylnej części pojazdu

B. Dźwięki dochodzące z przedniej części pojazdu

C. Kołysanie w kierunku bocznym pojazdu

D. Kołysanie w kierunku podłużnym pojazdu

Stuki pochodzące z tyłu samochodu, kołysanie poprzeczne oraz wzdłużne pojazdem to objawy, które mogą być mylnie interpretowane jako sygnały luzów w układzie kierowniczym. W rzeczywistości, dźwięki i ruchy związane z tylną częścią samochodu zazwyczaj sugerują problemy z zawieszeniem lub elementami układu napędowego. Przykładowo, stuki z tyłu mogą być wynikiem zużycia amortyzatorów czy elementów sprężynujących, co wpływa na stabilność pojazdu, ale nie jest bezpośrednio związane z układem kierowniczym. Kołysanie poprzeczne może być spowodowane niewłaściwym wyważeniem kół lub uszkodzeniem opon, a nie luzami w kierownicy. Z kolei kołysanie wzdłużne często wskazuje na problemy z układem hamulcowym lub nieprawidłowości w ustawieniach geometrii kół. Błędne wnioski dotyczące źródła hałasów mogą prowadzić do nieodpowiednich napraw, co zwiększa ryzyko awarii i obniża bezpieczeństwo jazdy. Ważne jest, aby analizować objawy w kontekście całości układu pojazdu i kierować się wiedzą opartą na doświadczeniu oraz standardach branżowych.

Pytanie 13

Z analizy danych ze skanera układu OBD wynika, że wystąpił błąd o kodzie P0301 - Wypadanie zapłonów w cylindrze nr 1. Możliwą przyczyną tego błędu może być uszkodzenie

A. pompy paliwowej

B. przewodu zapłonowego

C. sondy lambda

D. katalizatora ceramicznego

Uszkodzenie przewodu zapłonowego jest jedną z najczęstszych przyczyn wypadania zapłonów w silnikach spalinowych, co potwierdza wystąpienie błędu o kodzie P0301, który wskazuje na problemy z cylindrem nr 1. Przewód zapłonowy przekazuje sygnał elektryczny z cewki zapłonowej do świecy zapłonowej, a jego uszkodzenie może prowadzić do przerw w obwodzie elektrycznym. W praktyce, jeśli przewód jest zużyty, pęknięty lub ma luźne połączenia, może to powodować brak odpowiedniego ciśnienia elektrycznego, co skutkuje niewłaściwym zapłonem mieszanki paliwowo-powietrznej. Dbanie o stan przewodów zapłonowych jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania silnika oraz osiągów pojazdu. W przypadku stwierdzenia wypadania zapłonów, zaleca się nie tylko wymianę uszkodzonych przewodów, ale również sprawdzenie stanu świec zapłonowych oraz cewki zapłonowej, aby uniknąć podobnych problemów w przyszłości, co jest zgodne z dobrymi praktykami w diagnostyce i utrzymaniu pojazdów.

Pytanie 14

Podczas montażu pierścieni uszczelniających Simmera wyjętych ze skrzyni biegów należy

A. zregenerować, gdy uległy zniszczeniu

B. zamienić miejscami

C. pozostawić w oryginalnych gniazdach

D. wymienić na nowe

Wymiana pierścieni uszczelniających Simmera na nowe jest niezbędna, ponieważ te elementy są kluczowe dla zapewnienia szczelności układów mechanicznych, w tym skrzyń biegów. Uszczelnienia te często narażone są na działanie wysokich temperatur, ciśnień oraz substancji chemicznych, co prowadzi do ich zużycia i degradacji. Nowe uszczelnienia zapewniają optymalną funkcjonalność i minimalizują ryzyko wycieków oleju lub innych płynów eksploatacyjnych, co mogłoby prowadzić do poważnych uszkodzeń mechanicznych. Stosowanie nowych pierścieni jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi, które podkreślają znaczenie używania oryginalnych lub wysokiej jakości zamienników. Na przykład, w przypadku wymiany uszczelnień w samochodach, producenci zalecają stosowanie elementów zgodnych z ich specyfikacjami, co ma na celu zapewnienie długotrwałej i niezawodnej pracy pojazdu. Oprócz tego, wymiana starych uszczelnień na nowe w trakcie przeglądów technicznych lub napraw zwiększa bezpieczeństwo i efektywność urządzeń, co jest niezbędne w kontekście utrzymania właściwego stanu technicznego pojazdów.

Pytanie 15

Koszt zakupu zestawu okładzin ciernych na oś przednią wynosi 120 zł, cena jednej tarczy hamulcowej to 125 zł, czas potrzebny na wymianę to 1,5 h, a stawka za roboczogodzinę wynosi 100 zł. Jaki będzie całkowity koszt wymiany tarcz oraz okładzin ciernych?

A. 470 zł

B. 520 zł

C. 395 zł

D. 345 zł

Aby obliczyć całkowity koszt wymiany tarcz i okładzin ciernych, musimy wziąć pod uwagę trzy kluczowe składniki: cenę kompletu okładzin ciernych, cenę tarcz hamulcowych oraz koszt robocizny. Cena kompletu okładzin ciernych wynosi 120 zł. Dwie tarcze hamulcowe kosztują 2 * 125 zł, co daje 250 zł. Czas wymiany wynosi 1,5 godziny, a cena jednej roboczogodziny to 100 zł, co daje 1,5 * 100 zł = 150 zł za robociznę. Łącząc te wartości, otrzymujemy: 120 zł (okładziny) + 250 zł (tarcze) + 150 zł (robocizna) = 520 zł. Taki koszt wymiany można uznać za standardowy w branży, a jego znajomość jest kluczowa dla właścicieli pojazdów oraz serwisów, aby móc prawidłowo planować wydatki na konserwację i naprawy pojazdów.

Pytanie 16

Na fotografii przedstawiono element układu

A. smarowania.

B. chłodzenia.

C. doładowania.

D. zasilania.

Odpowiedź "smarowania" jest tutaj właściwa, bo zdjęcia przedstawiają filtr oleju i jego rola w silniku jest naprawdę ważna. Filtr ten oczyszcza olej silnikowy z różnych zanieczyszczeń, co pozwala na lepsze działanie wszystkich ruchomych części. Dzięki temu olej nie tylko dłużej się utrzymuje w dobrym stanie, ale też pomaga w utrzymaniu odpowiedniej temperatury pracy silnika. Osobiście polecam regularnie wymieniać filtr oleju, tak jak mówi producent, bo to naprawdę wydłuża życie silnika i zwiększa jego wydajność. Są też standardy, jak API czy ILSAC, które przypominają, jak ważne jest używanie dobrego oleju i filtrów. Bez dobrze działającego układu smarowania trudno mówić o bezpieczeństwie pojazdu.

Pytanie 17

Na profil wału korbowego silnika nie oddziałuje

A. umiejscowienie wałka rozrządu

B. kolejność zapłonów

C. liczba cylindrów

D. pojemność skokowa silnika

Umiejscowienie wałka rozrządu nie ma wpływu na kształt wału korbowego silnika, ponieważ te dwa elementy pełnią różne funkcje w układzie napędowym silnika. Wał korbowy jest odpowiedzialny za przekształcanie ruchu posuwistego tłoków w ruch obrotowy, natomiast wałek rozrządu kontroluje otwieranie i zamykanie zaworów w odpowiednich momentach cyklu pracy silnika. W praktyce oznacza to, że zmiany w umiejscowieniu wałka rozrządu mogą wpływać na dynamikę pracy silnika, jednak nie zmieniają geometrii wału korbowego. Przykładami zastosowania tej wiedzy w projektowaniu silników są silniki DOHC (Double Overhead Camshaft), które posiadają dwa wałki rozrządu, ale to ich umiejscowienie nie wpływa na kształt wału korbowego, który pozostaje niezmienny. W kontekście standardów branżowych, projektanci silników często korzystają z zaawansowanych symulacji komputerowych, by ocenić wpływ różnych parametrów na osiągi silnika, a umiejscowienie wałka rozrządu jest jednym z wielu aspektów, które są brane pod uwagę, ale nie wpływa na kształt wału korbowego.

Pytanie 18

Z układu wydechowego samochodu wydobywa się znaczna ilość białego dymu. Możliwą przyczyną tego zjawiska może być

A. zbyt duża ilość paliwa wtryskiwanego.

B. nieprawidłowe ustawienie zapłonu.

C. zablokowany filtr powietrza.

D. uszkodzenie uszczelki głowicy silnika

Uszkodzenie uszczelki głowicy silnika jest jedną z najczęstszych przyczyn wydobywania się białego dymu z układu wydechowego. Tego rodzaju dym zazwyczaj jest wynikiem przedostawania się płynu chłodniczego do cylindrów silnika. W sytuacji, gdy uszczelka głowicy ulega uszkodzeniu, ciśnienie w silniku może wpływać na to, że płyn chłodniczy, który powinien krążyć tylko w obiegu chłodzenia, dostaje się do komory spalania. W efekcie przy mieszaniu się z paliwem i powietrzem, tworzy białą parę, która jest wydobywana przez układ wydechowy. W praktyce, diagnozując problem, warto również sprawdzić poziom płynu chłodniczego oraz obserwować, czy nie ma śladów oleju w chłodnicy. Utrzymanie uszczelki w dobrym stanie jest kluczowe dla właściwego funkcjonowania silnika oraz uniknięcia kosztownych napraw. Standardy branżowe zalecają regularne inspekcje oraz wymianę uszczelek podczas większych przeglądów technicznych, aby zapobiec problemom z silnikiem.

Pytanie 19

Na rysunku przedstawiono zasadę działania sprężarki

A. zębatej.

B. łopatkowej.

C. typu Scroll.

D. tłokowej.

Sprężarka tłokowa, jak wskazuje rysunek, jest jednym z najczęściej stosowanych typów sprężarek w różnych gałęziach przemysłu. Jej działanie opiera się na ruchu tłoka w cylindrze, co umożliwia zasysanie gazu i jego sprężanie w jednym cyklu. Tłok porusza się w górę i w dół, tworząc podciśnienie, które zasysa gaz do wnętrza cylindra, a następnie spręża go w fazie wyporu. Dzięki temu uzyskuje się wysokie ciśnienie sprężonego gazu, które znajduje zastosowanie w chłodnictwie, klimatyzacji, a także w wielu procesach przemysłowych, gdzie wymagane jest dostarczenie sprężonego powietrza lub gazów. Ponadto, sprężarki tłokowe charakteryzują się prostą budową, co ułatwia ich konserwację i naprawę, a także stosunkowo niskimi kosztami produkcji. W kontekście standardów branżowych, sprężarki te są często zgodne z normami ISO, co zapewnia ich wysoką jakość i niezawodność w działaniu.

Pytanie 20

Wibracje oscylacyjne odczuwane w pojeździe na kole kierownicy przy niskiej prędkości mogą być spowodowane

A. zgubą sztywności sprężyny śrubowej

B. awarią amortyzatora

C. niewyważeniem koła

D. biciem opony

Bicie opony jest jednym z najczęstszych powodów odczuwalnych drgań w pojeździe, szczególnie przy niskich prędkościach. Opona, która ma nierównomierne zużycie lub deformacje, powoduje, że koło nie obraca się równomiernie. Taki stan rzeczy prowadzi do wibracji, które są przenoszone na układ kierowniczy, co objawia się drganiami na kole kierownicy. Z praktycznego punktu widzenia, kierowcy powinni regularnie kontrolować stan opon, zwracając uwagę na widoczne uszkodzenia, takie jak guzy, pęknięcia czy nierównomierne zużycie bieżnika. Rekomendowane jest także przeprowadzanie okresowych kontroli geometrii zawieszenia oraz wyważania kół, co pozwoli zminimalizować ryzyko wystąpienia drgań. Wartościowe jest również stosowanie opon zgodnych z zaleceniami producenta pojazdu i ich właściwe ciśnienie, co ma istotny wpływ na komfort jazdy oraz bezpieczeństwo. Przy odpowiedniej pielęgnacji opon można znacząco zwiększyć ich żywotność oraz ograniczyć niepożądane efekty drgań.

Pytanie 21

Przegub homokinetyczny zapewnia

A. przenoszenie napędu jedynie w przypadku, gdy osie obrotu wałów są w tej samej linii

B. stałą prędkość obrotową oraz kątową wałów napędzającego i napędzanego

C. przenoszenie napędu jedynie w przypadku, gdy osie obrotu wałów nie są w tej samej linii

D. zmienną prędkość obrotową a także kątową wałów napędzającego i napędzanego

Przegub równobieżny, czyli przegub homokinetyczny, jest naprawdę ważnym elementem w układach napędowych, szczególnie w autach. Jego największą zaletą jest to, że pozwala na zachowanie stałej prędkości obrotowej, niezależnie od tego, jak są ustawione osie. Dlatego właśnie wykorzystuje się go w autach osobowych i różnych maszynach. Na przykład, w napędach na cztery koła, te przeguby pozwalają na pokonywanie zakrętów bez straty mocy, co wpływa na lepszą stabilność i przyczepność. Przeguby te są też projektowane według branżowych standardów, jak ISO 9001, co daje pewność ich jakości. Gdyby osie obrotu były nierównoległe, inne typy przegubów mogłyby wprowadzać wibracje lub zmieniać prędkość, co mogłoby zaszkodzić systemowi napędowemu.

Pytanie 22

Podstawowym parametrem określającym benzynę używaną do zasilania silników spalinowych jest liczba

A. metanowa

B. oktanowa

C. cetanowa

D. kwasowa

Liczba oktanowa jest kluczowym parametrem określającym jakość benzyny, zwłaszcza w kontekście jej stosowania w silnikach spalinowych. Oznacza ona zdolność paliwa do opierania się zjawisku stukania, które może wystąpić podczas pracy silnika. Wysoka liczba oktanowa wskazuje, że paliwo może być stosowane w silnikach o wyższych stopniach sprężania, co zazwyczaj prowadzi do lepszej efektywności energetycznej i mocniejszego działania silnika. Standardy branżowe, takie jak ASTM D2699 i ASTM D2700, definiują metody pomiaru liczby oktanowej. Na przykład, benzyna o liczbie oktanowej 95 jest powszechnie stosowana w nowoczesnych samochodach, które wymagają paliwa o wysokiej jakości, aby uniknąć uszkodzeń silnika i zapewnić optymalną wydajność. W praktyce, stosowanie paliw o odpowiedniej liczbie oktanowej przyczynia się także do redukcji emisji szkodliwych substancji, co jest kluczowe dla ochrony środowiska.

Pytanie 23

Po przeprowadzeniu analizy amortyzatorów tylnych pojazdu ustalono, że poziom tłumienia prawego wynosi 35%, a lewego 56%. Wyniki te sugerują, że

A. należy zregenerować prawy amortyzator

B. prawy amortyzator powinien zostać wymieniony

C. konieczna jest wymiana obu amortyzatorów

D. amortyzatory są całkowicie sprawne

Wybór, żeby regenerować prawy amortyzator, jest nietrafiony. Regeneracja ma sens, gdy amortyzator jeszcze działa, ale w tym przypadku jego tłumienie wynosi tylko 35%, co oznacza, że jest w złym stanie. Regeneracja może nie przynieść efektu, a dalsze korzystanie z takiego amortyzatora to ryzyko większych problemów. Też pomysł, że jeden wymieniamy, a drugi zostawiamy, to zła droga. Oba amortyzatory mają wpływ na to, jak auto się prowadzi i różnice w ich wydajności mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Nawet jeśli lewy działa dobrze, to współpraca z tak słabym prawym to za mało. W praktyce mieszanie amortyzatorów z różnych klas to zły pomysł, bo to wprowadza niestabilność i stwarza ryzyko na drodze. Warto pamiętać, że producenci aut oraz przepisy ruchu drogowego mówią, jak ważna jest jednorodność elementów zawieszenia dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy.

Pytanie 24

Złączenie elementów składowych podłogi w samochodzie osobowym zazwyczaj realizuje się poprzez

A. kręcenie

B. zgrzewanie

C. lutowanie

D. klejenie

Zgrzewanie to chyba jedna z najfajniejszych metod, gdy chodzi o łączenie elementów podłogi w samochodach. Dlaczego? Bo jest naprawdę skuteczne i ma do tego świetne rozwiązania technologiczne. Cały proces polega na tym, że najpierw podgrzewamy krawędzie elementów, a potem je wyginamy, żeby stworzyć mocne połączenie. To ważne, zwłaszcza w przypadku podłóg, bo muszą one spełniać wysokie normy bezpieczeństwa i wytrzymałości. Dzięki zgrzewaniu, samochody są odporne na różne obciążenia, zarówno te związane z ruchem, jak i zmiany temperatury. Na dodatek, w nowoczesnych autach, gdzie liczy się lekkość i oszczędność materiałów, zgrzewanie idealnie się sprawdza. Dzięki temu możemy zmniejszyć wagę pojazdu, co przekłada się na lepsze osiągi i mniejsze zużycie paliwa. Warto też wspomnieć o zgrzewaniu ultradźwiękowym, które jest ekstra, bo pozwala na dokładne łączenie cienkowarstwowych części bez ryzyka ich uszkodzenia. Nie bez powodu w branży motoryzacyjnej zgrzewanie jest tak popularne - to kluczowa technika, która naprawdę ma znaczenie w produkcji.

Pytanie 25

W hydrokinetycznym sprzęgle elementem przenoszącym napęd jest

A. przekładnia pasowa

B. ciecz

C. układ kół zębatych

D. pole elektromagnetyczne

Sprzęgło hydrokinetyczne jest elementem przekładni, w którym napęd jest przenoszony za pomocą cieczy. Działa na zasadzie transferu energii z wirnika napędowego do wirnika odbiorczego poprzez ciecz, na przykład olej, który krąży w zamkniętej komorze. Podczas pracy, wirnik napędowy wprowadza ciecz w ruch, co powoduje, że wirnik odbiorczy również zaczyna obracać się. Taki system umożliwia płynne przenoszenie momentu obrotowego, co jest szczególnie przydatne w pojazdach i maszynach, gdzie wymagana jest efektywność i redukcja wstrząsów związanych z nagłymi zmianami obrotów. W praktyce sprzęgła hydrokinetyczne są szeroko stosowane w automatycznych skrzyniach biegów, gdzie pozwalają na płynne przejścia między biegami. Dzięki właściwościom cieczy, które pozwalają na absorpcję energii, sprzęgła te są w stanie zredukować zużycie elementów mechanicznych oraz zwiększyć komfort jazdy. W branży motoryzacyjnej, normy dotyczące efektywności i bezpieczeństwa wymagają zastosowania tego typu rozwiązań technicznych, co wpisuje się w aktualne standardy produkcji pojazdów.

Pytanie 26

Podczas analizy układu korbowo-tłokowego zauważono zarysowanie tłoka w rejonie pierścieni. Uszkodzony tłok powinien zostać

A. wymieniony na nowy

B. pozostawiony bez naprawy do dalszego użytkowania

C. naprawiony przez oszlifowanie uszkodzonego miejsca papierem ściernym

D. zregenerowany metodą klejenia

Wymiana uszkodzonego tłoka na nowy jest kluczowym elementem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania silnika. Zarysowanie w części pierścieniowej tłoka może prowadzić do nieszczelności, co z kolei skutkuje utratą kompresji i obniżeniem efektywności pracy silnika. Praktyka wskazuje, że stosowanie uszkodzonych komponentów zamiast ich wymiany może prowadzić do poważniejszych awarii, w tym uszkodzenia cylindrów. Dobrym przykładem jest procedura przeglądów silników wysokoprężnych, gdzie zaleca się wymianę tłoków w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek uszkodzeń. Przemysłowy standard jakości dla silników, zwany ISO 9001, promuje zasadę wymiany uszkodzonych części w celu zapewnienia długoterminowej efektywności i niezawodności. Wymiana tłoka na nowy, zgodnie z producentem, zapewnia optymalne dopasowanie oraz wydajność, co jest niezbędne w przypadku serwisowania i naprawy silników.

Pytanie 27

Przedstawiona na rysunku lampka kontrolna sygnalizuje usterkę układu

A. poduszek powietrznych.

B. stabilizacji toru jazdy.

C. ładowania akumulatora.

D. smarowania silnika.

Lampka kontrolna, która sygnalizuje problem z ładowaniem akumulatora, jest kluczowym elementem systemu monitorowania stanu pojazdu. W przypadku, gdy ta lampka się świeci, oznacza to, że układ ładowania nie działa prawidłowo, co może być spowodowane awarią alternatora, problemami z paskiem klinowym lub niskim poziomem płynów. W praktyce, ignorowanie tej lampki może prowadzić do całkowitego rozładowania akumulatora, co w konsekwencji uniemożliwia uruchomienie silnika. Zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi, należy regularnie sprawdzać stan układu ładowania, by zapewnić nieprzerwaną pracę pojazdu. Warto również pamiętać, że w nowoczesnych pojazdach systemy zarządzania energią mogą integrować różne komponenty, co dodatkowo może wpływać na funkcjonalność lampki kontrolnej. Dlatego ważne jest, aby być na bieżąco z informacjami zawartymi w instrukcji obsługi pojazdu, aby skutecznie reagować na sygnały ostrzegawcze.

Pytanie 28

W silniku spalinowym z tłokiem luz zaworowy jest

A. zbędny, ponieważ prowadzi jedynie do szybszego zużycia elementów układu rozrządu

B. konieczny w celu zrekompensowania rozszerzalności temperaturowej części układu rozrządu

C. niedopuszczalny, ponieważ powoduje wzrost ilości świeżego ładunku w cylindrze

D. konieczny aby zapobiec kolizji zaworu z denkiem tłoka

Odpowiedź wskazująca, że luz zaworowy jest niezbędny w celu kompensacji rozszerzalności temperaturowej elementów układu rozrządu jest prawidłowa. Luz zaworowy odgrywa kluczową rolę w prawidłowym działaniu silników tłokowych, ponieważ różne materiały używane w układzie rozrządu mają różne współczynniki rozszerzalności cieplnej. W miarę nagrzewania się silnika, elementy te mogą się rozszerzać, co prowadzi do zmiany ich wymiarów. Bez odpowiedniego luzu, zawory mogą nie zamykać się prawidłowo, co może skutkować utratą ciśnienia kompresji, a w najgorszym przypadku kolizją między zaworem a tłokiem. W praktyce, regulacja luzu zaworowego jest standardową procedurą serwisową, która pozwala na zachowanie optymalnej wydajności silnika oraz jego trwałości. Wzmianka o luzie odnosi się również do standardów branżowych, które zalecają określone wartości luzu w zależności od typu silnika, co zapewnia długotrwałe i niezawodne działanie jednostki napędowej.

Pytanie 29

Jaka będzie łączna kwota za wymianę czujników prędkości obrotowej kół na osi przedniej, jeśli nowy czujnik kosztuje 155,00 zł brutto, a czas wymagany na przeprowadzenie tej naprawy to 1,1 rbh dla jednego koła? Koszt jednej roboczogodziny to 125,00 zł brutto.

A. 292,50 zł

B. 430,00 zł

C. 447,50 zł

D. 585,00 zł

Koszt wymiany czujników prędkości obrotowej w przednich kołach to 585,00 zł. Można to obliczyć dosyć prosto. Najpierw, każdy czujnik kosztuje 155,00 zł, a wymieniamy ich dwa, więc 155 zł razy 2 daje nam 310,00 zł. Potem trzeba doliczyć robociznę. Wymiana czujnika dla jednego koła zajmuje 1,1 godziny, więc na dwa koła to będzie 1,1 rbh razy 2, co daje 2,2 rbh. Koszt godziny pracy to 125,00 zł, więc robocizna wynosi 2,2 razy 125 zł, co daje 275,00 zł. Jak to wszystko zsumujemy: 310,00 zł za czujniki i 275,00 zł za robociznę to mamy 585,00 zł. Zrozumienie tych kosztów jest ważne, zwłaszcza jak się zarządza budżetem w serwisie samochodowym. Dobre kalkulacje pomagają dowiedzieć się, czy usługi są opłacalne.

Pytanie 30

Podczas przeglądu układu zawieszenia, co należy sprawdzić, aby ocenić stan amortyzatorów?

A. Szczelność i wycieki oleju

B. Napięcie pasków klinowych

C. Kolor płynu chłodzącego

D. Stan przewodów elektrycznych

Sprawdzanie szczelności i wycieków oleju w amortyzatorach jest kluczowe, ponieważ te komponenty zawierają ciecz hydrauliczną, która tłumi drgania. Jeśli amortyzator jest nieszczelny, ciecz może wyciekać, co prowadzi do utraty jego efektywności. To może skutkować gorszym tłumieniem nierówności drogi, co wpływa na komfort jazdy oraz bezpieczeństwo. Nieszczelność amortyzatora może prowadzić do niestabilności pojazdu, szczególnie podczas pokonywania zakrętów lub jazdy po nierównościach. W praktyce, kontrola amortyzatorów jest standardową procedurą podczas przeglądów technicznych pojazdów, a wykrycie wycieków oleju jest sygnałem do ich wymiany. Prawidłowo działające amortyzatory są niezbędne dla zachowania optymalnej przyczepności kół, co ma bezpośrednie przełożenie na drogę hamowania oraz ogólną kontrolę nad pojazdem. Dobrym zwyczajem jest regularne monitorowanie stanu amortyzatorów, nie czekając na pierwsze objawy zużycia, co może zapobiec poważniejszym problemom z zawieszeniem.

Pytanie 31

Zawartość wody w badanym płynie hamulcowym nie może być większa niż

A. 1%

B. 3%

C. 5%

D. 10%

Przy tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę myślenia typu: „przecież trochę wody w płynie hamulcowym nie zaszkodzi, ważne żeby nie było jej bardzo dużo”. I stąd biorą się odpowiedzi z wartościami 3%, 5% czy nawet 10%. Problem w tym, że w układzie hamulcowym nie chodzi o „trochę” czy „dużo”, tylko o bardzo konkretny wpływ wody na temperaturę wrzenia płynu i na niezawodność działania hamulców. Płyn hamulcowy pracuje w ekstremalnych warunkach cieplnych – przy intensywnym hamowaniu temperatura w zaciskach może iść wysoko w górę, a nagromadzona w płynie woda zaczyna wrzeć dużo szybciej niż sam płyn. Już przy okolicach 3% zawartości wody spadek temperatury wrzenia jest na tyle duży, że w realnej eksploatacji, np. zjazd z długiego wzniesienia, ryzyko zapowietrzenia się układu przez powstanie pęcherzyków pary robi się bardzo poważne. Przy 5% mówimy praktycznie o płynie, który nadaje się tylko do wymiany, a nie do dalszej jazdy. Wartość 10% to już w ogóle sytuacja skrajnie niebezpieczna, teoretyczna, bo w praktyce warsztat nie powinien dopuścić auta na drogę z tak zdegradowanym płynem. Częsty błąd myślowy polega na porównywaniu tego do np. domieszek w oleju silnikowym, gdzie niewielki procent zanieczyszczeń wydaje się jeszcze akceptowalny. W układzie hamulcowym margines bezpieczeństwa jest dużo mniejszy. Dobra praktyka w serwisach jest taka, że już przy wynikach z testera w okolicach 1% zaczyna się poważna rozmowa z klientem o wymianie płynu, żeby nie czekać, aż układ wejdzie w niebezpieczne zakresy. Stąd odpowiedzi z wyższymi wartościami są po prostu sprzeczne z zasadami bezpiecznej eksploatacji i tym, czego uczy się w szkołach i na kursach z diagnostyki układów hamulcowych.

Pytanie 32

Przygotowując pojazd do długotrwałego przechowywania, należy

A. spuścić płyn hamulcowy.

B. zlać stary olej z silnika i zalać paliwem.

C. wymienić olej silnikowy oraz filtr oleju.

D. zwiększyć ciśnienie w ogumieniu do maksymalnej wartości podanej przez producenta.

Przygotowanie pojazdu do długotrwałego przechowywania opiera się na zasadzie: niczego nie psuć „profilaktyką” i nie tworzyć sobie problemów przy ponownym uruchomieniu. Z mojego doświadczenia wiele błędnych przekonań wynika z mieszania zasad obsługi bieżącej z procedurami magazynowania pojazdów. Na przykład spuszczanie płynu hamulcowego na czas postoju jest pomysłem zdecydowanie szkodliwym. Układ hamulcowy musi pozostać szczelny i wypełniony płynem, bo płyn hamulcowy chroni przewody, cylinderki, zaciski przed korozją od środka. Po spuszczeniu płynu do układu dostaje się wilgoć i powietrze, elementy zaczynają rdzewieć, a późniejsze odpowietrzenie i doprowadzenie hamulców do pełnej sprawności bywa bardzo kłopotliwe, a czasem wymaga wręcz wymiany podzespołów. Kolejny błąd to pomysł, żeby „zalać paliwem” zamiast oleju silnikowego. Paliwo nie jest środkiem smarnym dla układu korbowo‑tłokowego, nie tworzy stabilnego filmu olejowego na panewkach, pierścieniach i gładzi cylindrów. Co gorsza, benzyna czy olej napędowy rozpuszczają resztki oleju, wypłukują je, zwiększając ryzyko korozji i suchych startów. Do tego paliwo w misce olejowej może uszkodzić uszczelki i elementy gumowe, a po uruchomieniu silnika doprowadzić do rozcieńczenia nowego oleju i spadku jego lepkości. Zwiększanie ciśnienia w ogumieniu do maksymalnej wartości z boku opony też jest często przeceniane. Owszem, przy bardzo długim postoju można minimalnie podnieść ciśnienie albo zastosować podstawki pod koła, żeby ograniczyć odkształcenia opon, ale pompowanie „pod korek” nie ma wpływu na ochronę silnika czy układów pojazdu, a może pogorszyć komfort i przyczepność przy pierwszej jeździe, jeśli kierowca zapomni wrócić do wartości zalecanych przez producenta auta. Typowym błędem myślowym jest też przekonanie, że im więcej drastycznych działań, tym lepiej dla pojazdu. W praktyce dobre przechowywanie to kilka rozsądnych kroków: świeży olej i filtr, stabilne paliwo (czasem z dodatkiem stabilizującym), naładowany akumulator, czyste nadwozie i wnętrze, zabezpieczenie antykorozyjne. Reszta „udziwnień” zwykle bardziej szkodzi niż pomaga.

Pytanie 33

W temperaturze 21°C zmierzono rezystancję wtryskiwacza elektromagnetycznego. Otrzymano wynik 1,6 Ω. Jeżeli prawidłowa rezystancja tego elementu w temperaturze (20±5)°C wynosi (1,2±0,4) Ω, to badany wtryskiwacz ma

A. za wysoką rezystancję.

B. za wysoką temperaturę.

C. prawidłową rezystancję.

D. za niską temperaturę.

Wynik 1,6 Ω mieści się w podanym przez producenta zakresie (1,2±0,4) Ω, czyli od 0,8 Ω do 1,6 Ω. To znaczy, że rezystancja wtryskiwacza przy tej temperaturze jest jeszcze na górnej granicy tolerancji, ale nadal zgodna ze specyfikacją. W diagnostyce pojazdów zawsze patrzy się na zakres dopuszczalnych wartości, a nie na jedną „idealną” liczbę. Producent celowo podaje wartość nominalną z tolerancją, bo elementy elektryczne mają rozrzut produkcyjny i dodatkowo zmieniają swoje parametry z temperaturą. W przypadku cewek wtryskiwaczy rezystancja rośnie wraz ze wzrostem temperatury, więc porównuje się wyniki pomiaru z zakresem określonym właśnie dla danej temperatury, np. (20±5)°C. Tutaj pomiar wykonano w 21°C, czyli praktycznie idealnie w środku tego przedziału temperaturowego, więc nie trzeba robić żadnych dodatkowych przeliczeń. Moim zdaniem to klasyczny przykład zadania, gdzie ważne jest umiejętne czytanie danych: zakres rezystancji i zakres temperatury muszą być spełnione jednocześnie. W praktyce warsztatowej, jeśli multimetr pokazuje wartość na granicy tolerancji, jak 1,6 Ω w tym przypadku, warto dodatkowo porównać ten wtryskiwacz z innymi w tym samym silniku. Jeżeli wszystkie mają zbliżone wartości i mieszczą się w tolerancji katalogowej, przyjmuje się je jako sprawne. Dopiero wyraźne odchyłki, np. jeden wtryskiwacz ma 0,5 Ω, a pozostałe ok. 1,3–1,5 Ω, sugerują uszkodzenie cewki lub zwarcie międzyzwojowe. Dobrą praktyką jest też wykonywanie pomiarów przy ustabilizowanej temperaturze otoczenia, używanie miernika o odpowiedniej klasie dokładności i zawsze odniesienie wyniku do danych producenta, a nie do „zasłyszanych” wartości.

Pytanie 34

Regularny metaliczny stuk pochodzący z górnej części silnika świadczy

A. o zużyciu łańcucha rozrządu.

B. o nadmiernym luzie zaworów.

C. o luzach łożysk wału korbowego.

D. o uszkodzeniu pierścieni tłokowych.

Regularny, metaliczny stuk z górnej części silnika bardzo typowo wskazuje na nadmierny luz zaworowy. Hałas pochodzi z okolic głowicy, czyli tam, gdzie pracują dźwigienki zaworowe, popychacze, krzywki wałka rozrządu. Gdy luz pomiędzy krzywką a elementem wykonawczym zaworu (np. szklanką, popychaczem, dźwigienką) jest zbyt duży, przy każdym obrocie wałka rozrządu dochodzi do uderzenia metalu o metal zamiast płynnego, łagodnego kontaktu. W efekcie słychać charakterystyczne „klepanie zaworów”, szczególnie na zimnym silniku lub przy niskich obrotach. W dobrze wyregulowanym silniku zawory pracują cicho, a luz zaworowy mieści się w wartościach podanych przez producenta w dokumentacji serwisowej (np. 0,20 mm ssący, 0,25 mm wydechowy – to tylko przykład). Moim zdaniem każdy mechanik powinien umieć po samym dźwięku odróżnić klepiące zawory od innych stuków. W praktyce warsztatowej przy takim objawie sprawdza się najpierw właśnie luzy zaworowe, używając szczelinomierza i ustawiając wał korbowy w odpowiednim położeniu (TDC na danym cylindrze). Jeśli regulacja jest mechaniczna, luz ustawia się śrubą regulacyjną i kontrnakrętką albo dobiera się odpowiednie płytki regulacyjne. Zbyt duży luz zaworowy oprócz hałasu powoduje gorsze napełnianie cylindra, spadek mocy, a w skrajnych przypadkach przyspieszone zużycie elementów rozrządu. Z kolei zbyt mały luz może prowadzić do przypalenia zaworów. Dlatego zgodnie z dobrą praktyką i zaleceniami producentów luzy zaworowe kontroluje się okresowo, zwłaszcza w silnikach z regulacją mechaniczną i zasilanych LPG, gdzie zawory są mocniej obciążone termicznie. Ten dźwięk z góry silnika to w pewnym sensie darmowy „czujnik diagnostyczny” – warto się go nauczyć rozpoznawać.

Pytanie 35

Po przeprowadzonej diagnostyce amortyzatorów tylnych pojazdu stwierdzono, że stopień tłumienia prawego wynosi 35%, a lewego 56%. Wyniki te wskazują, że

A. prawy amortyzator należy poddać regeneracji.

B. prawy amortyzator należy wymienić.

C. oba amortyzatory należy wymienić.

D. amortyzatory są w pełni sprawne.

Wyniki 35% i 56% często na pierwszy rzut oka kuszą do wniosku, że wystarczy „coś” zrobić z tym słabszym amortyzatorem, a resztę zostawić, bo przecież auto jeszcze jeździ. I to jest właśnie typowy błąd myślowy: patrzenie na każdy amortyzator osobno, zamiast na całą oś jako układ, który musi pracować równomiernie. W zawieszeniu liczy się nie tylko absolutna wartość tłumienia, ale też różnica między stroną lewą i prawą. Przyjęte w branży standardy i praktyka diagnostów mówią, że różnica rzędu ponad 20% na jednej osi jest nieakceptowalna, bo prowadzi do niestabilności nadwozia, szczególnie przy nagłym hamowaniu, omijaniu przeszkód czy jeździe po koleinach. Pomysł, żeby tylko prawy amortyzator poddać regeneracji, pomija jeszcze jedną ważną rzecz: amortyzator o 56% skuteczności też jest już wyraźnie zużyty. Po regeneracji lub wymianie tylko jednego elementu powstaje duża dysproporcja – z jednej strony mamy amortyzator o parametrach zbliżonych do nowego, z drugiej mocno wyjeżdżony. Auto zaczyna wtedy dziwnie „siadać” i kołysać się asymetrycznie, co czuć szczególnie na progach zwalniających i przy większych prędkościach. Z mojego doświadczenia takie półśrodki kończą się szybkim powrotem klienta z pretensjami, że samochód pływa. Uznanie amortyzatorów za w pełni sprawne tylko dlatego, że „jeszcze coś tam tłumią”, to kolejne nieporozumienie. W zawieszeniu nie czekamy do całkowitej utraty tłumienia – elementy wymienia się wtedy, gdy nie spełniają już kryteriów bezpieczeństwa i komfortu określonych przez producentów oraz stosowane w SKP. Dlatego zarówno koncepcja wymiany lub regeneracji tylko jednego amortyzatora, jak i założenie, że obecny stan jest akceptowalny, stoją w sprzeczności z dobrą praktyką serwisową. Prawidłowe podejście to traktowanie obu amortyzatorów na osi jako pary eksploatacyjnej i ich jednoczesna wymiana, tak aby samochód zachowywał się przewidywalnie i bezpiecznie na drodze.

Pytanie 36

Elementem układu hamulcowego nie jest

A. wysprzęglik.

B. pompa ABS.

C. hamulec ręczny.

D. korektor siły hamowania.

Prawidłowo wskazany wysprzęglik nie jest elementem układu hamulcowego, tylko częścią układu napędowego, a dokładniej – sterowania sprzęgłem. Wysprzęglik współpracuje z pompą sprzęgła i łożyskiem oporowym, a jego zadaniem jest hydrauliczne rozłączanie silnika od skrzyni biegów podczas zmiany przełożeń. Moim zdaniem warto to sobie poukładać tak: wszystko, co pracuje przy kole zamachowym, tarczy sprzęgła, docisku i skrzyni biegów, traktujemy jako układ sprzęgła i napędowy, a nie hamulcowy. W praktyce warsztatowej wysprzęglik wymienia się przy problemach z wrzucaniem biegów, ślizganiem sprzęgła, zapowietrzeniem obwodu sprzęgła, a nie przy słabym hamowaniu. Z kolei pompa ABS, hamulec ręczny i korektor siły hamowania są typowymi elementami układu hamulcowego. Pompa ABS (modulator) steruje ciśnieniem płynu hamulcowego w poszczególnych obwodach, zapobiegając blokowaniu kół. Hamulec ręczny, zgodnie z przepisami, jest hamulcem postojowym i awaryjnym – musi mechanicznie zablokować pojazd na wzniesieniu, niezależnie od układu hydraulicznego. Korektor siły hamowania (mechaniczny lub elektroniczny) dba o to, aby siła hamowania na tylnej osi była dostosowana do obciążenia pojazdu, co jest kluczowe dla stabilności podczas ostrego hamowania. W dobrych praktykach serwisowych oddziela się diagnostykę układu sprzęgła (wysprzęglik, pompa sprzęgła) od diagnostyki układu hamulcowego (pompa hamulcowa, ABS, korektor, zaciski), żeby nie mieszać tych dwóch różnych systemów.

Pytanie 37

Wartość ciśnienia powietrza w ogumieniu pojazdu ustalana jest

A. w zależności od rzeźby bieżnika.

B. w zależności od pory roku.

C. dla danego rozmiaru opon.

D. przez producenta pojazdu.

Wybór odpowiedzi „przez producenta pojazdu” jest zgodny z tym, jak w praktyce ustala się prawidłowe ciśnienie w oponach. W nowoczesnych pojazdach to producent auta, a nie producent opony, bierze odpowiedzialność za dobranie ciśnienia do masy pojazdu, jego rozkładu na osie, charakteru zawieszenia, osiągów oraz przewidywanego obciążenia. Te wartości są podane w dokumentacji pojazdu (instrukcja obsługi, tabliczka na słupku drzwi, klapce wlewu paliwa itp.). Co ważne, często są tam dwie lub więcej wartości: dla jazdy z małym obciążeniem i dla pojazdu w pełni załadowanego, czasem też dla wyższych prędkości autostradowych. Z mojego doświadczenia bardzo wielu kierowców patrzy tylko „na oko” albo kieruje się tym, co powie wulkanizator, a tymczasem normą i dobrą praktyką jest trzymanie się dokładnie wartości producenta pojazdu, mierzonej na zimnych oponach. Moim zdaniem to jest jedna z prostszych rzeczy, które realnie wpływają na bezpieczeństwo – właściwe ciśnienie zapewnia prawidłowy kontakt bieżnika z nawierzchnią, stabilność w zakrętach, krótszą drogę hamowania i równomierne zużycie ogumienia. Zbyt niskie ciśnienie powoduje przegrzewanie się opony, jej „pływanie” i szybsze ścieranie barków bieżnika, natomiast zbyt wysokie – gorszą przyczepność i zużycie środka bieżnika. Dodatkowo prawidłowo ustawione ciśnienie obniża opory toczenia, a więc i spalanie. W serwisie czy warsztacie profesjonalnym standardem jest zawsze sprawdzenie danych w katalogu lub dokumentacji producenta pojazdu i dopompowanie kół dokładnie do tych wartości, zamiast strzelać „na wyczucie”.

Pytanie 38

Wymianę paska napędowego osprzętu silnika należy przeprowadzić

A. podczas wymiany rozrządu.

B. przy wymianie pompy wody.

C. po określonym przebiegu i zużyciu.

D. podczas obowiązkowego badania technicznego.

Pasek napędowy osprzętu silnika (często nazywany paskiem wielorowkowym, klinowym wielorowkowym albo po prostu paskiem osprzętu) wymienia się zgodnie z zaleceniami producenta, czyli po określonym przebiegu i/lub przy stwierdzonym zużyciu. To nie jest element „na wieczność”. W instrukcjach serwisowych masz zwykle podany interwał, np. co 60–120 tys. km albo co kilka lat, bo guma starzeje się nie tylko od przebiegu, ale też od temperatury, oleju, soli drogowej. Moim zdaniem warto patrzeć nie tylko w książkę serwisową, ale też realnie oceniać stan paska: pęknięcia na żeberkach, przetarcia, wykruszenia, wyślizgane boki, ślady przegrzania, piszczenie przy obciążeniu alternatora – to wszystko sygnały, że pasek prosi się o wymianę. W praktyce warsztatowej często łączy się wymianę paska osprzętu z innymi czynnościami, ale kluczowa zasada jest taka: decyzję podejmuje się na podstawie interwału serwisowego i faktycznego zużycia. Zgodnie z dobrymi praktykami, przy wymianie paska warto od razu sprawdzić stan napinacza, rolek prowadzących, kół pasowych alternatora, sprężarki klimatyzacji czy pompy wspomagania. Jeśli któryś z tych elementów się zacina, ma luzy lub hałasuje, nowy pasek szybko się zniszczy. W wielu nowoczesnych silnikach zerwanie paska osprzętu może doprowadzić do jego wciągnięcia pod obudowę rozrządu i uszkodzenia paska rozrządu, więc regularna kontrola i profilaktyczna wymiana po określonym przebiegu i przy widocznym zużyciu to po prostu rozsądne zabezpieczenie przed poważniejszą awarią i drogą naprawą.

Pytanie 39

Weryfikację kół zębatych, poprzez pomiar grubości ich zębów, można wykonać

A. średnicówką czujnikową.

B. suwmiarką modułową.

C. głębokościomierzem.

D. mikrometrem.

Do weryfikacji kół zębatych poprzez pomiar grubości zębów stosuje się właśnie suwmiarkę modułową, bo jest to przyrząd specjalnie skonstruowany do kół zębatych o zadanym module. Ma ona odpowiednio wyprofilowane szczęki i podziałkę przeliczoną na moduły, dzięki czemu możesz bezpośrednio odczytać grubość zęba w określonej wysokości roboczej, zgodnie z dokumentacją techniczną koła. W praktyce przy przeglądzie przekładni, np. w skrzyni biegów czy w mechanizmie różnicowym, suwmiarka modułowa pozwala szybko ocenić zużycie zębów bez konieczności demontażu całego zespołu pomiarowego. W normach dotyczących kół zębatych (np. ISO, DIN) pomiar grubości zęba jest jednym z podstawowych parametrów kontroli jakości – od tego zależy prawidłowe zazębienie, hałas przekładni i trwałość całego układu napędowego. Moim zdaniem, kto pracuje poważnie z przekładniami, powinien mieć suwmiarkę modułową w szufladzie na stałe, bo zwykła suwmiarka czy mikrometr nie zapewnią powtarzalności i poprawnej geometrii pomiaru. Dobra praktyka warsztatowa jest taka, że pomiar robi się na kilku zębach, w kilku miejscach obwodu koła, żeby wychwycić ewentualne błędy wykonania, bicie lub nierównomierne zużycie. Potem porównuje się wynik z wartością nominalną z dokumentacji lub katalogu producenta. Jeśli różnice przekraczają dopuszczalne tolerancje, koło kwalifikuje się do wymiany albo do regeneracji, bo dalsza praca może skończyć się wyciem przekładni, nadmiernymi drganiami albo nawet wyłamaniem zębów.

Pytanie 40

W układzie chłodzenia silnika ilość płynu krążącego w obiegu jest regulowana przez

A. termostat.

B. pompe cieczy.

C. wentylator chłodnicy.

D. czujnik temperatury cieczy.

Prawidłowo wskazany został termostat, bo to właśnie ten element steruje ilością płynu krążącego w obiegu chłodzenia, przełączając między tzw. małym i dużym obiegiem. W uproszczeniu: zimny silnik – termostat jest zamknięty, płyn krąży tylko przez silnik, bez chłodnicy. Dzięki temu jednostka szybciej osiąga temperaturę roboczą, co jest ważne i dla trwałości, i dla spalania. Gdy płyn osiągnie określoną temperaturę (zwykle ok. 88–92°C, zależnie od modelu), wkład termostatu otwiera się i kieruje część lub całość strumienia cieczy przez chłodnicę. W praktyce oznacza to, że to nie pompa „decyduje”, ile płynu idzie przez chłodnicę, tylko właśnie termostat, który działa jak automatyczny zawór regulacyjny. W nowocześniejszych konstrukcjach stosuje się często termostaty sterowane elektrycznie lub mapowane, które współpracują ze sterownikiem silnika ECU – ale zasada pozostaje podobna: regulacja przepływu między obiegiem małym i dużym w zależności od temperatury. Z mojego doświadczenia w warsztacie typowym objawem zaciętego termostatu w pozycji otwartej jest bardzo długie nagrzewanie silnika, słabe ogrzewanie kabiny i zwiększone zużycie paliwa. Z kolei termostat zablokowany w pozycji zamkniętej powoduje przegrzewanie, gotowanie płynu i często wyrzucanie go przez korek zbiorniczka. Dobrą praktyką jest wymiana termostatu przy poważniejszych naprawach układu chłodzenia (np. przy wymianie pompy cieczy, rozrządu), bo to tani, ale kluczowy element. W dokumentacjach serwisowych producenci wyraźnie podkreślają, że prawidłowa praca termostatu jest warunkiem utrzymania nominalnej temperatury roboczej silnika, a więc i poprawnej pracy układu smarowania, norm emisji spalin oraz trwałości jednostki napędowej.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej