Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Elektromechanik
  • Kwalifikacja: ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
  • Data rozpoczęcia: 10 lutego 2026 17:06
  • Data zakończenia: 10 lutego 2026 17:08

Egzamin niezdany

Wynik: 2/40 punktów (5,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Przyczyną tzw. "buczenia" 3-fazowego silnika indukcyjnego klatkowego może być

A. brak napięcia w jednej z faz zasilania.
B. zamieniona kolejność połączeń dwóch faz.
C. wysoka temperatura otoczenia.
D. nieodpowiedni docisk szczotek.
Brak napięcia w jednej z faz zasilania jest kluczowym czynnikiem powodującym tzw. "buczenie" w silnikach indukcyjnych 3-fazowych. Kiedy jedna z faz nie dostarcza energii, silnik zaczyna pracować w trybie niepełnym, co prowadzi do asymetrii w obciążeniu. To zjawisko wpływa na moment obrotowy oraz charakterystyki pracy silnika, co często objawia się w postaci wibracji i hałasu. Silniki indukcyjne są projektowane tak, aby pracować z równym napięciem we wszystkich fazach, a ich prawidłowe działanie opiera się na zasadzie równomiernego rozdziału energii. W praktyce, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia problemów z zasilaniem, warto regularnie kontrolować stan instalacji elektrycznej oraz stosować systemy zabezpieczeń, które wykryją brak napięcia we właściwej fazie. Dobre praktyki obejmują także odpowiednie dobieranie zabezpieczeń przeciążeniowych oraz stosowanie monitoringu parametrów pracy silników, co pozwala na szybką identyfikację potencjalnych usterek.

Pytanie 2

Jaką klasę ochronności posiada urządzenie oznaczone przedstawionym symbolem graficznym?

A. I
B. III
C. II
D. 0
Gratulacje, dobrze rozpoznałeś symbol klasy ochronności II. To oznacza, że urządzenie jest zabezpieczone przed porażeniem prądem, wykorzystując podwójną lub wzmocnioną izolację. Nie wymaga ono uziemienia, co czyni je bezpiecznym w użyciu nawet w sytuacjach, gdy nie ma dostępu do uziemienia. Urządzenia klasy II są często stosowane w sprzęcie elektronicznym, takim jak odkurzacze, suszarki do włosów, czy lampy stołowe. Dzięki temu, że nie potrzebują uziemienia, są bardziej uniwersalne w użyciu. Zgodnie z normą IEC 61140, klasa II zapewnia ochronę przewyższającą standard poprzez zastosowanie izolacji podstawowej i dodatkowej, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia ciała. Moim zdaniem, dobrze jest znać te zasady, bo w codziennym życiu często spotykamy się z takim sprzętem. Wiedza o tym, jakie zabezpieczenia zostały zastosowane, może być nie tylko interesująca, ale i praktyczna, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z urządzeniami w naszych domach.

Pytanie 3

Który element układu zasilania i sterowania silnika trójfazowego oznaczony jest na schemacie symbolem Q4?

Ilustracja do pytania
A. Przekaźnik termobimetalowy.
B. Wyłącznik nadprądowy.
C. Wyłącznik różnicowoprądowy.
D. Stycznik elektromagnetyczny.
Zrozumienie funkcji poszczególnych elementów w układzie zasilania i sterowania silnika trójfazowego jest kluczowe dla prawidłowego projektowania i konserwacji systemów. Wyłącznik nadprądowy, często mylony z przekaźnikiem termobimetalowym, pełni inną funkcję. Jego zadaniem jest ochrona obwodu przed zwarciami i przeciążeniami, ale nie jest dostosowany do ciągłego monitorowania obciążeń, jak robi to przekaźnik termobimetalowy. Wyłącznik różnicowoprądowy natomiast jest używany do wykrywania różnic prądowych spowodowanych uszkodzeniem izolacji lub innymi nieprawidłowościami, co chroni przed porażeniem prądem. Stycznik elektromagnetyczny służy do załączania i wyłączania obwodów, stanowiąc część układu sterowania, a nie ochrony przed przeciążeniem. Częstym błędem jest przyjmowanie, że wszystkie te elementy mogą być stosowane zamiennie, co prowadzi do nieodpowiedniego zabezpieczenia układu. Ważne jest, aby zawsze dobierać odpowiednie komponenty do specyficznych potrzeb systemu, bazując na dobrych praktykach i standardach, takich jak normy IEC dotyczące ochrony i sterowania w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 4

Na schemacie pola rozdzielnicy WN strzałką wskazano

Ilustracja do pytania
A. dławik zwarciowy.
B. odłącznik liniowy.
C. przekładnik prądowy.
D. głowicę kablową.
W rozdzielnicach wysokiego napięcia każdy element ma swoje specyficzne zadanie. Odłącznik liniowy to urządzenie stosowane do rozłączania obwodów bez obciążenia. Często myli się go z wyłącznikiem, ale pełni inną funkcję. Odłącznik nie jest przeznaczony do przerywania prądu roboczego, a jego użycie w takiej sytuacji mogłoby być niebezpieczne dla personelu obsługującego. Dławik zwarciowy z kolei jest stosowany do ograniczania prądów zwarciowych w sieci, co chroni inne urządzenia przed uszkodzeniem w wyniku przepięć. Jego obecność jest często kluczowa w dużych instalacjach przemysłowych, gdzie zwarcia są bardziej prawdopodobne. Głowica kablowa to element końcowy kabla, który pozwala na bezpieczne podłączenie do innych urządzeń. Jest kluczowa w zapewnieniu szczelności i izolacji kabla. Każdy z tych elementów ma swoje specyficzne zadania i zastosowania, a ich nieprawidłowe rozpoznanie może prowadzić do błędów w projektowaniu i eksploatacji systemów elektroenergetycznych. Ważne jest, aby dobrze znać różnice i zastosowania tych urządzeń, co pozwoli na prawidłowe projektowanie i eksploatację infrastruktury energetycznej.

Pytanie 5

W układzie jak na przedstawionym schemacie otrzymano wyniki pomiarów: U =100 V, I = 500 mA. Wyznacz rezystancję uzwojenia.

Ilustracja do pytania
A. 0,2 Ω
B. 50 Ω
C. 200 Ω
D. 5,0 Ω

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie rezystancji w tym przypadku opiera się na prawie Ohma, które jest fundamentalnym prawem w elektrotechnice. Prawo to mówi, że rezystancja (R) jest ilorazem napięcia (U) i prądu (I). W naszym przypadku mamy dane U = 100 V oraz I = 500 mA, co w przeliczeniu na ampery daje nam I = 0,5 A. W związku z tym, rezystancja wynosi R = U/I = 100 V / 0,5 A = 200 Ω. Taka wartość rezystancji jest typowa dla wielu zastosowań w urządzeniach elektrycznych i elektronicznych. Ważne jest, aby pamiętać, że dokładne pomiary prądu i napięcia pozwalają na precyzyjne określenie rezystancji w obwodach elektrycznych, co jest kluczowe w diagnozowaniu i projektowaniu obwodów. W praktyce, przy projektowaniu układów elektrycznych, konieczne jest uwzględnienie rezystancji, aby zapewnić efektywne działanie urządzeń. Moim zdaniem, zrozumienie i prawidłowe zastosowanie prawa Ohma jest kluczowe dla każdego, kto zajmuje się elektrotechniką, ponieważ pozwala na przewidywanie zachowania się obwodów i ich optymalizację.

Pytanie 6

Po wykonaniu którego rodzaju połączenia może powstawać zakuwka?

A. Wpustowego.
B. Lutowanego.
C. Spawanego.
D. Nitowanego.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'nitowanego' jest poprawna, ponieważ zakuwka powstaje w wyniku połączenia elementów przy użyciu nitów. Nitowanie to proces, który polega na wprowadzeniu nitu przez otwory w materiałach, a następnie na rozprężeniu końcówki nitu, co tworzy trwałe połączenie. Zakuwka, czyli część nitu, która została zespawana po wycięciu, jest kluczowa dla zapewnienia integralności konstrukcji. W praktyce, nitowanie jest powszechnie stosowane w budownictwie, lotnictwie oraz przy produkcji pojazdów, gdzie wymagana jest wysoka wytrzymałość oraz odporność na wibracje. Standardy takie jak ISO 1920-5 definiują wymagania dotyczące jakości połączeń nitowych i dostępnych materiałów. Warto również zauważyć, że dobrze zaprojektowane połączenia nitowe mogą być znacznie łatwiejsze w naprawie i modyfikacji w porównaniu do innych metod, jak np. spawanie. Dodatkowo, nitowanie umożliwia łączenie różnych materiałów, co czyni je bardzo uniwersalnym rozwiązaniem.

Pytanie 7

Przy wymianie bezpieczników mocy niskiego napięcia w stacji elektroenergetycznej 15/0,4 kV należy użyć

A. drążka izolacyjnego.
B. kleszczy monterskich i wkrętaka.
C. chwytaka instalacyjnego.
D. kleszczy monterskich.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chwytak instalacyjny to naprawdę ważne narzędzie. Bez niego wymiana bezpieczników mocy w stacjach niskiego napięcia, takich jak 15/0,4 kV, byłaby niebezpieczna. To dzięki jego budowie można bezpiecznie podnosić i przenosić ciężkie elementy, co z kolei zmniejsza ryzyko urazów. W praktyce chwytaki pomagają w precyzyjnym chwyceniu bezpieczników, co jest kluczowe w pracy przy urządzeniach energetycznych. Używanie chwytaka jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży, które kładą duży nacisk na bezpieczeństwo i minimalizację ryzyka związanego z elektrycznością. Ważne jest też, że chwytak z odpowiednich materiałów izolacyjnych pozwala na bezpieczne operowanie w miejscach, gdzie może być ryzyko porażenia prądem. Na przykład, w sytuacjach awaryjnych chwytak znacznie ułatwia szybkie wyłączenie uszkodzonego elementu sieci, co pomaga zminimalizować straty i utrzymać ciągłość dostaw energii.

Pytanie 8

Silnik trójfazowy o napięciu znamionowym Un = 690/400 V jest dostosowany do rozruchu za pomocą przełącznika gwiazda-trójkąt w sieci o napięciu międzyprzewodowym

A. 400 V
B. 133 V
C. 230 V
D. 690 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 400 V jest prawidłowa, ponieważ w układzie trójfazowym, napięcie międzyprzewodowe (napięcie pomiędzy dwoma przewodami) jest równe napięciu znamionowemu silnika, w tym przypadku 400 V. Silniki trójfazowe, takie jak ten o napięciu znamionowym 690/400 V, są najczęściej zasilane w układzie gwiazdy lub trójkąta, co ma kluczowe znaczenie podczas rozruchu. W przypadku rozruchu w układzie gwiazdy, napięcie dostarczane do silnika jest obniżone do wartości 400 V, co zmniejsza prąd rozruchowy oraz moment obrotowy, co jest szczególnie ważne w zastosowaniach, gdzie zbyt duży prąd rozruchowy mógłby uszkodzić instalację lub związane z nią urządzenia. Stosowanie przełącznika gwiazda-trójkąt jest standardową praktyką w przemyśle, pozwalającą na bezpieczny rozruch silników oraz minimalizację wpływu na sieć zasilającą. Na przykład, w przypadku dużych silników napędzających pompy lub wentylatory, taka metoda rozruchu jest szeroko zalecana w normach IEC 60947-4-1 dotyczących urządzeń do rozruchu silników elektrycznych.

Pytanie 9

Które z przedstawionych narzędzi należy użyć do ściągania powłoki przewodów wielożyłowych?

Ilustracja do pytania
A. D.
B. A.
C. C.
D. B.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gratuluję, wybrałeś poprawną odpowiedź! Narzędzie B to specjalistyczny ściągacz izolacji, idealny do przewodów wielożyłowych. W przypadku takich przewodów, gdzie mamy do czynienia z wieloma żyłami ułożonymi równolegle, precyzyjne usunięcie izolacji zewnętrznej jest kluczowe. Ściągacz izolacji pozwala na dokładne i bezpieczne usunięcie izolacji, nie uszkadzając przy tym żył wewnętrznych. Przy użyciu tego narzędzia, operacja jest szybka i efektywna, co jest szczególnie ważne w sytuacjach, gdy pracujemy z wieloma przewodami naraz. Dobre praktyki w branży nakazują używanie specjalistycznych narzędzi do konkretnego zadania, ponieważ zmniejsza to ryzyko błędów i ułatwia pracę. Pamiętaj, że w pracy z elektryką bezpieczeństwo jest najważniejsze. Dlatego też, moim zdaniem, warto zawsze inwestować w odpowiednie narzędzia, które nie tylko ułatwiają pracę, ale też minimalizują ryzyko uszkodzenia przewodów, a w konsekwencji – całego układu elektrycznego.

Pytanie 10

Na podstawie wyników pomiarów, wykonanych w układzie, którego schemat przedstawiono na rysunku oblicz, ile wynosi moc czynna grzejnika.

Ilustracja do pytania
A. 500 W
B. 865 W
C. 250 W
D. 705 W

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moc czynna grzejnika obliczamy za pomocą wzoru P = U * I, gdzie P to moc czynna, U to napięcie, a I to natężenie prądu. W tym układzie pomiarowym mamy dane: napięcie U = 100 V oraz natężenie I = 5 A. Podstawiając te wartości do wzoru, otrzymujemy: P = 100 V * 5 A = 500 W. Dlatego poprawna odpowiedź to 500 W. W praktyce, zrozumienie jak obliczać moc czynną jest kluczowe w wielu zastosowaniach technicznych, takich jak projektowanie systemów elektrycznych czy dobór odpowiednich komponentów. W branży elektrycznej standardem jest uwzględnianie efektywności energetycznej urządzeń, co bezpośrednio wiąże się z mocą czynną. Im bardziej efektywne urządzenie, tym mniej energii marnuje, co jest korzystne zarówno dla środowiska, jak i dla ekonomii. Wiedza o mocy czynnej pomaga też w ocenie opłacalności modernizacji sprzętu na bardziej energooszczędny.

Pytanie 11

Do zasadniczego sprzętu ochronnego w instalacji o napięciu do 1 kV zaliczane są

A. kalosze izolacyjne.
B. chodniki gumowe.
C. pomosty izolacyjne.
D. wskaźniki napięcia.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźniki napięcia to naprawdę ważna część sprzętu ochronnego w instalacjach do 1 kV. Dzięki nim możemy bezpiecznie i dokładnie mierzyć napięcie w obwodach elektrycznych. Główna rola tych wskaźników to informowanie operatora, że napięcie jest obecne. To jest mega istotne, zanim weźmiemy się za jakiekolwiek prace konserwacyjne albo naprawy. Stosowanie tych wskaźników, zgodnie z normami bezpieczeństwa, jak PN-EN 61243-1, pomaga zmniejszyć ryzyko porażenia prądem. Na przykład, jak technik zaczyna pracować na urządzeniach elektrycznych, to najpierw sprawdza, czy obwód jest wyłączony. Użycie wskaźnika napięcia pozwala mu potwierdzić, że wszystko jest dobrze i sprzęt nie jest pod napięciem. To jest podstawa bezpiecznej pracy w elektryce. Poza tym, warto pamiętać, że wskaźniki napięcia powinny być regularnie kalibrowane i sprawdzane, aby ich pomiary były niezawodne i dokładne.

Pytanie 12

Jakiego typu przekaźnik przedstawiono na ilustracji?

Ilustracja do pytania
A. Priorytetowy.
B. Zaniku i asymetrii faz.
C. Impulsowy.
D. Czasowy zwłoczny.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik zaniku i asymetrii faz, jak ten przedstawiony na ilustracji, jest kluczowym elementem w systemach elektrycznych, zwłaszcza w kontekście zasilania trójfazowego. Jego głównym zadaniem jest ochrona urządzeń przed skutkami awarii w sieci, takimi jak asymetria napięć lub całkowity zanik jednej z faz. Przykładowo, w przypadku zaniku jednej fazy, silniki trójfazowe mogą ulec przegrzaniu, co prowadzi do ich uszkodzenia. Przekaźniki te reagują na takie zmiany i wyłączają obwód, zanim dojdzie do uszkodzeń. W praktyce stosuje się je w przemyśle oraz budynkach użyteczności publicznej jako element zabezpieczający przed awariami, co zwiększa niezawodność i żywotność urządzeń. Zgodnie ze standardami, takie przekaźniki muszą cechować się wysoką precyzją działania i odpornością na zakłócenia, co czyni je niezastąpionymi w profesjonalnych instalacjach elektrycznych. Warto znać zasady ich działania i zastosowanie, ponieważ są one fundamentem dla bezpiecznych i efektywnych systemów elektrycznych.

Pytanie 13

Warystor jest to element półprzewodnikowy stosowany do zabezpieczeń

A. przepięciowych.
B. kierunkowych.
C. częstotliwościowych.
D. nadprądowych.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warystor, znany również jako varystor, jest elementem półprzewodnikowym, który ma kluczowe znaczenie w zabezpieczeniach przepięciowych. Jego działanie opiera się na zmianie oporu elektrycznego w zależności od napięcia przyłożonego do tego komponentu. Gdy napięcie wzrasta powyżej określonego poziomu, warystor szybko przewodzi prąd, co pozwala na odprowadzenie nadmiaru energii do ziemi. To zjawisko jest niezwykle istotne w ochronie urządzeń elektronicznych, przed skokami napięcia, które mogą być spowodowane na przykład wyładowaniami atmosferycznymi czy też nagłymi zmianami w sieci zasilającej. Warystory są powszechnie stosowane w zasilaczach, filtrach przeciwprzepięciowych oraz urządzeniach pomiarowych. Ponadto, ich zastosowanie jest zgodne z normami takimi jak IEC 61643-11, które określają wymagania dotyczące urządzeń ochronnych przed przepięciami. Dzięki wykorzystaniu warystorów, inżynierowie mogą zapewnić większą niezawodność i trwałość urządzeń elektronicznych, co jest niezwykle istotne w dzisiejszym złożonym środowisku technologicznym.

Pytanie 14

Który z wymienionych materiałów jest smarem?

A. Towot.
B. Szamot.
C. Bakelit.
D. Tekstolit.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Towot to materiał, który jest powszechnie stosowany jako smar w różnych zastosowaniach przemysłowych. Jest to mieszanka związków chemicznych, która charakteryzuje się wysoką lepkością oraz zdolnością do redukcji tarcia pomiędzy ścierającymi się powierzchniami. Towot wykorzystywany jest w przemyśle motoryzacyjnym do smarowania łożysk, wałów napędowych, a także w maszynach przemysłowych, gdzie wymagana jest ochrona przed korozją oraz zużyciem. Dodatkowo, dzięki swoim właściwościom, towot jest odporny na wysokie temperatury i działanie wody, co czyni go idealnym do zastosowań w trudnych warunkach. W kontekście standardów przemysłowych, towot spełnia wymagania określone w normach branżowych, takich jak ISO 6743-9, które definiują właściwości smarów stosowanych w różnych aplikacjach. Jego właściwe stosowanie może znacząco wydłużyć żywotność komponentów maszyn oraz poprawić ich wydajność operacyjną.

Pytanie 15

Wskaż prawidłową kolejność czynności, które należy wykonać przy wymianie elementu grzejnego w ogrzewaczu przepływowym po odłączeniu zasilania i rozkręceniu obudowy.

A. Wymiana uszkodzonych uszczelek, wymontowanie elementu grzejnego, odłączenie przewodów od elementu grzejnego, montaż nowego elementu grzejnego, podłączenie przewodów i sprawdzenie stanu styków, zamontowanie obudowy.
B. Odłączenie przewodów od elementu grzejnego, wymiana uszkodzonych uszczelek, wymontowanie elementu grzejnego, podłączenie przewodów i sprawdzenie stanu styków, montaż nowego elementu grzejnego, zamontowanie obudowy.
C. Odłączenie przewodów od elementu grzejnego, wymontowanie elementu grzejnego, wymiana uszkodzonych uszczelek, montaż nowego elementu grzejnego, podłączenie przewodów i sprawdzenie stanu styków, zamontowanie obudowy.
D. Wymontowanie elementu grzejnego, odłączenie przewodów od elementu grzejnego, montaż nowego elementu grzejnego, wymiana uszkodzonych uszczelek, podłączenie przewodów i sprawdzenie stanu styków, zamontowanie obudowy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa kolejność czynności przy wymianie elementu grzejnego w ogrzewaczu przepływowym jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania urządzenia. Rozpoczynamy od odłączenia przewodów od elementu grzejnego, co pozwala uniknąć porażenia prądem oraz zabezpiecza urządzenie przed zwarciem. Następnie wymontowujemy uszkodzony element grzejny, co powinno być wykonane ostrożnie, by nie uszkodzić innych komponentów. Wymiana uszkodzonych uszczelek jest istotna, ponieważ zapewnia szczelność, co jest kluczowe dla efektywności działania ogrzewacza oraz zapobiega wyciekom. Po zamontowaniu nowego elementu grzejnego, ważne jest prawidłowe podłączenie przewodów oraz sprawdzenie stanu styków, co zapobiega problemom z przewodnością elektryczną. Na końcu montaż obudowy zamyka proces, ale przed tym warto upewnić się, że wszystkie połączenia są prawidłowe. Taka sekwencja działań jest zgodna z zasadami BHP oraz normami branżowymi, co potwierdza jej skuteczność i bezpieczeństwo w praktyce.

Pytanie 16

Który z wymienionych parametrów silnika indukcyjnego należy okresowo mierzyć?

A. Prąd rozruchowy.
B. Rezystancję izolacji.
C. Moment rozruchowy.
D. Moment obrotowy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancja izolacji w silnikach indukcyjnych jest kluczowym parametrem, który należy regularnie mierzyć, aby zapewnić ich bezpieczne i efektywne działanie. Izolacja chroni przed niepożądanym prądem, który może prowadzić do uszkodzenia silnika oraz zagrażać bezpieczeństwu użytkowników. Regularne pomiary rezystancji izolacji pozwalają na wczesne wykrycie potencjalnych problemów, takich jak degradacja materiałów izolacyjnych spowodowana wilgocią, wysoką temperaturą czy innymi czynnikami środowiskowymi. W praktyce, normy takie jak IEC 60034-1 wskazują, że rezystancja izolacji powinna być mierzona przynajmniej raz w roku, a w przypadku silników pracujących w trudnych warunkach, takie jak przemysł chemiczny czy energetyczny, częstotliwość pomiarów powinna być zwiększona. Przy pomiarach warto stosować mierniki izolacji, które pozwalają na uzyskanie dokładnych wyników, a także analizę trendów zmiany rezystancji w czasie. Wczesne wykrywanie problemów z izolacją pozwala na uniknięcie kosztownych napraw i przestojów w produkcji.

Pytanie 17

Korpusy (karkasy) transformatorów małej mocy mogą być wykonane z

A. żelaza.
B. stali.
C. preszpanu.
D. miki.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Preszpan, znany również jako materiał kompozytowy, jest doskonałym wyborem dla korpusów transformatorów małej mocy, ponieważ charakteryzuje się niską przewodnością cieplną i elektryczną, co przyczynia się do zwiększenia efektywności energetycznej urządzenia. Dzięki swoim właściwościom dielektrycznym, preszpan minimalizuje straty energii i pozwala na skuteczne odizolowanie komponentów wewnętrznych, co jest kluczowe w projektowaniu transformatorów. Ponadto, zastosowanie preszpanu w konstrukcji korpusów wpływa na redukcję masy całego urządzenia, co w przypadku transformatorów przenośnych jest szczególnie istotne. W praktyce, preszpan jest często stosowany w produkcji transformatorów stosowanych w zasilaczach, urządzeniach audio oraz w systemach rozdzielczych, gdzie wymagana jest wysoka niezawodność i bezpieczeństwo. W odniesieniu do norm i standardów, wykorzystanie preszpanu jest zgodne z wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska, ponieważ jest to materiał łatwy do recyklingu, co wpisuje się w trend zrównoważonego rozwoju w branży elektrycznej.

Pytanie 18

Które z wymienionych rodzajów połączeń zalicza się do rozłącznych?

A. Kołkowe.
B. Lutowane.
C. Zgrzewane.
D. Nitowe.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenia kołkowe zaliczają się do rozłącznych, ponieważ umożliwiają łatwe demontowanie elementów, co jest istotne w aplikacjach, gdzie konserwacja lub wymiana części jest kluczowa. Kołki stosowane w tych połączeniach są wsuwane w otwory w elementach połączonych, co pozwala na ich szybkie i efektywne rozłączenie. Przykładami zastosowania połączeń kołkowych są maszyny, w których elementy muszą być regularnie wymieniane, takie jak prasy, czy urządzenia CNC. W praktyce, połączenia te są często wykorzystywane w przemyśle motoryzacyjnym do łączenia podzespołów silnika, co pozwala na łatwy dostęp do krytycznych elementów w przypadku naprawy. Normy, takie jak ISO 8748, określają wymagania dotyczące kołków, zapewniając ich odpowiednią jakość i wytrzymałość. Zachowanie tych standardów w trakcie projektowania połączeń kołkowych jest kluczowe dla zapewnienia ich niezawodności i długowieczności.

Pytanie 19

Do napędu wentylatora wymagany jest moment napędowy 3 kNm. Który z wymienionych silników spełnia to wymaganie przy założeniu, że P = Mω?

A. PN = 150 kW; ω = 50 rad/s
B. PN = 120 kW; ω = 100 rad/s
C. PN = 30 kW; ω = 100 rad/s
D. PN = 60 kW; ω = 50 rad/s

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź PN = 150 kW; ω = 50 rad/s jest prawidłowa, ponieważ zastosowanie wzoru P = Mω pozwala na obliczenie momentu napędowego. W przypadku podanej mocy PN = 150 kW i prędkości kątowej ω = 50 rad/s obliczamy moment: M = P / ω, co daje M = 150 000 W / 50 rad/s = 3000 Nm = 3 kNm. Moment ten spełnia wymagania dla napędu wentylatora. W praktyce, silniki elektryczne o takiej mocy są powszechnie stosowane w różnych aplikacjach przemysłowych, takich jak wentylacja, klimatyzacja czy systemy chłodzenia. Standardy takie jak IEC 60034 dotyczące silników elektrycznych podkreślają znaczenie dopasowania momentu napędowego do wymagań aplikacji, co wpływa na efektywność energetyczną i żywotność urządzeń. Zastosowanie silników o odpowiednich parametrach jest kluczowe dla zapewnienia ich niezawodności oraz minimalizacji kosztów eksploatacji.

Pytanie 20

Maszyna prądu stałego ma stojan

A. i wirnik wykonane z materiału litego.
B. i wirnik wykonane z blach.
C. wykonany z blach, a wirnik z materiału litego.
D. wykonany z materiału litego, a wirnik z blach.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź wskazująca, że stojan maszyny prądu stałego jest wykonany z materiału litego, a wirnik z blach jest prawidłowa, ponieważ odpowiada to standardowym praktykom inżynieryjnym w konstrukcji tych maszyn. Stojan, pełniący funkcję rdzenia magnetycznego, zazwyczaj wykonuje się z materiałów litowych, co zapewnia lepszą wytrzymałość i stabilność. Materiał lity zmniejsza ryzyko deformacji w wyniku działania pól magnetycznych oraz chroni przed przegrzewaniem. Z kolei wirnik, często wykonany z blachy, jest składany z cienkowarstwowych blach stalowych, co ułatwia produkcję i poprawia właściwości elektromagnetyczne. Dzięki temu wirnik osiąga wysoką sprawność oraz odpowiednią indukcję magnetyczną. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy jest kluczowe w projektowaniu efektywnych silników, które są szeroko wykorzystywane w różnych gałęziach przemysłu, od motoryzacji po automatykę i robotykę. Dobrze zaprojektowane maszyny prądu stałego przyczyniają się do znaczącego zwiększenia efektywności całych systemów energetycznych i mechanicznych.

Pytanie 21

W celu wykrycia uszkodzenia w obwodzie grzejnika trójfazowego, którego schemat przedstawiono na rysunku, wykonano pomiary napięcia na jego zaciskach. Na podstawie wyników pomiarów zawartych w tabeli, określ rodzaj uszkodzenia występującego w obwodzie grzejnika.

Pomiar pomiędzy zaciskamiWartość napięcia V
1 - 2230
1 - 3230
1 - 4230
2 - 30
2 - 40
3 - 40
Ilustracja do pytania
A. Przerwa w elementach grzejnych grzejnika.
B. Przerwa w dwóch przewodach zasilających grzejnik.
C. Zwarcie między przewodem zasilającym w fazie L1 i neutralnym.
D. Zwarcie między zwojami w każdym elemencie grzejnym grzejnika.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobrze zauważyłeś, że w przypadku pomiarów na zaciskach 2-3, 2-4 i 3-4 otrzymujemy 0 V, co wskazuje na przerwę w dwóch przewodach zasilających grzejnik. W praktyce, jeśli mamy do czynienia z grzejnikiem trójfazowym, który nie pracuje prawidłowo, pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie wszystkich połączeń elektrycznych. Napięcie 0 V pomiędzy przewodami, które normalnie powinny mieć różnicę potencjałów, sugeruje brak ciągłości obwodu. To klasyczny przykład, gdy przewody zasilające mogą zostać uszkodzone lub rozłączone, co powoduje brak zasilania w określonych częściach urządzenia. W branży elektrycznej, dbanie o stan przewodów i ich odpowiednie połączenie jest kluczowe dla bezpieczeństwa i wydajności urządzeń. Moim zdaniem, taki przypadek dobrze pokazuje, jak ważne jest regularne przeprowadzanie przeglądów technicznych i okresowych pomiarów. Dbając o te aspekty, zgodnie z normami i zaleceniami producentów, możemy uniknąć wielu awarii i zapewnić długą żywotność sprzętu.

Pytanie 22

W celu oceny stanu mechanicznego silnika prądu stałego należy wykonać następujące czynności w kolejności:

1. Oględziny zewnętrzne silnika
2. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń
3. Ręczne sprawdzenie lekkości obracania się wirnika
4. Sprawdzenie stanu powierzchni komutatora oraz stopnia zużycia szczotek
5. Sprawdzenie wentylatora wewnętrznego
6. Sprawdzenie ciągłości uzwojeń
7. Określenie rodzaju łożysk i ocena ich stanu
A. 1, 3, 4, 5, 7.
B. 1, 2, 3, 4, 5, 7.
C. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
D. 1, 3, 4, 5, 6, 7.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Właściwe podejście do oceny stanu mechanicznego silnika prądu stałego jest kluczowe dla jego długotrwałej i bezawaryjnej pracy. Odpowiedź 1, 3, 4, 5, 7 jest prawidłowa, ponieważ odnosi się do logicznej i skutecznej sekwencji działań w kontekście praktycznego serwisowania. Rozpoczynamy od oględzin zewnętrznych silnika (1), co pozwala na wstępną ocenę wizualną ewentualnych uszkodzeń czy nieprawidłowości, jak np. wycieki oleju czy uszkodzenia obudowy. Następnie ręcznie sprawdzamy lekkość obracania się wirnika (3), co może ujawnić problemy z łożyskami czy blokowanie się mechaniczne. Ważnym krokiem jest ocena powierzchni komutatora i stopnia zużycia szczotek (4), jako że te elementy bezpośrednio wpływają na efektywność i stabilność pracy silnika. Sprawdzenie wentylatora wewnętrznego (5) jest istotne dla zapewnienia odpowiedniego chłodzenia, co przeciwdziała przegrzewaniu się silnika. Na koniec, określenie rodzaju łożysk i ocena ich stanu (7) to kluczowy aspekt, który determinuje płynność pracy i minimalizuje hałas oraz wibracje. Moim zdaniem, trzymanie się tej kolejności pozwala na systematyczne podejście i zapewnienie maksymalnej efektywności w diagnostyce, co jest zgodne z branżowymi standardami i najlepszymi praktykami serwisowymi.

Pytanie 23

Rysunek przedstawia przekrój silnika prądu stałego. Cyfrą 2 oznaczono

Ilustracja do pytania
A. uzwojenie pomocnicze.
B. biegun główny.
C. nabiegunnik.
D. uzwojenie główne.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nabiegunnik to kluczowy element silnika prądu stałego, który pełni funkcję wzmocnienia pola magnetycznego pomiędzy biegunami głównymi. Dzięki jego kształtowi i materiałowi, z którego jest wykonany (zwykle miękkie żelazo), pole magnetyczne jest bardziej skoncentrowane i efektywne. To, co jest ciekawe, to fakt, że nabiegunniki pomagają w zmniejszeniu strat magnetycznych, co jest bardzo istotne w kontekście efektywności energetycznej. W praktyce, im lepiej zaprojektowane są nabiegunniki, tym bardziej niezawodny jest silnik. W niektórych zaawansowanych rozwiązaniach stosuje się specjalne powłoki lub obróbki cieplne, aby zwiększyć trwałość nabiegunników. Przy montażu silników, inżynierowie muszą uwzględniać właściwą pozycję nabiegunników, co ma bezpośredni wpływ na wydajność i stabilność pracy silnika. Warto też pamiętać, że w przemyśle motoryzacyjnym czy automatyce nabiegunniki są często optymalizowane pod kątem minimalizacji masy, co wpływa na ogólną wydajność systemu.

Pytanie 24

Jakiej wielkości fizycznej nie można zmierzyć miernikiem przedstawionym na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Wartości skutecznej napięcia.
B. Częstotliwości przebiegu.
C. Pojemności elektrycznej kondensatora.
D. Rezystancji izolacji.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór rezystancji izolacji jako odpowiedzi, której nie można zmierzyć prezentowanym multimetrem, jest prawidłowy. Multimetry cyfrowe, takie jak ten na zdjęciu, są zazwyczaj wyposażone w funkcje pomiaru napięcia, natężenia prądu, częstotliwości oraz pojemności elektrycznej. Jednak do pomiaru rezystancji izolacji niezbędne są specjalistyczne mierniki, zwane miernikami rezystancji izolacji lub megohmmetrami. Tego rodzaju mierniki stosuje się do oceny stanu izolacji elektrycznej w kablach, silnikach oraz innych urządzeniach, co jest kluczowe w utrzymaniu bezpieczeństwa i niezawodności systemów elektrycznych. Standardy takie jak IEC 61557-2 wskazują na wymagania wobec urządzeń do pomiaru rezystancji izolacji, podkreślając, że pomiary te wymagają wyższych napięć, często w zakresie kilowoltów, w celu oceny jakości izolacji. Multimetr przedstawiony na zdjęciu, choć wszechstronny, nie jest przystosowany do pracy przy takich napięciach ani do generowania niezbędnych wyższych napięć pomiarowych. W praktyce, zapewnienie właściwej izolacji chroni przed porażeniem prądem, co jest kluczowe dla zachowania bezpieczeństwa w instalacjach elektrycznych. Dlatego też, moim zdaniem, właściwe urządzenie do pomiaru rezystancji izolacji to podstawa w pracy każdego elektryka.

Pytanie 25

Wartość siły elektromotorycznej indukowanej w pręcie o długości l = 50 cm wirującym z prędkością v = 15 m/s w jednorodnym, prostopadłym polu magnetycznym o indukcji B = 1,5 T wynosi

A. E = 5 V
B. E = 11,25 V
C. E = 45 V
D. E = 0,05 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź wynika z zastosowania wzoru na siłę elektromotoryczną (SEM) indukowaną w przewodniku poruszającym się w polu magnetycznym. SEM jest obliczane według formuły E = B * l * v, gdzie E to siła elektromotoryczna, B to indukcja magnetyczna, l to długość pręta, a v to prędkość poruszania się pręta. W naszym przypadku B = 1,5 T, l = 0,5 m (50 cm) i v = 15 m/s. Po podstawieniu tych wartości do wzoru otrzymujemy: E = 1,5 T * 0,5 m * 15 m/s = 11,25 V. Tego typu obliczenia są kluczowe w praktyce inżynieryjnej, zwłaszcza w kontekście projektowania urządzeń elektrycznych, takich jak generatory i silniki. Wiedza ta jest istotna dla inżynierów elektryków, którzy muszą uwzględniać indukcję elektromagnetyczną w swoich projektach, aby zapewnić sprawne działanie urządzeń w różnych warunkach.

Pytanie 26

Pomiar przekładni transformatora należy wykonać

A. przy obciążeniu indukcyjnym.
B. w stanie zwarcia.
C. w stanie jałowym.
D. przy obciążeniu rezystancyjnym.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar przekładni transformatora w stanie jałowym jest kluczowy, ponieważ pozwala na ocenę efektywności i właściwości transformatora bez wpływu obciążenia. W stanie jałowym transformator nie przekazuje energii do obciążenia, co pozwala na skupienie się na jego charakterystyce wewnętrznej. Pomiar ten polega na zmierzeniu napięcia, prądu oraz mocy przy braku obciążenia, co umożliwia dokładne określenie współczynnika przekładni, strat oraz napięcia jałowego. W praktyce, wynik pomiarów w stanie jałowym jest wykorzystywany do analizy sprawności transformatora, a także do oceny jego parametrów w warunkach normalnej pracy. Takie podejście jest zgodne z międzynarodowymi standardami, takimi jak IEC 60076, które wskazują na konieczność wykonywania pomiarów w stanie jałowym dla precyzyjnej oceny parametrów transformatora. Przykładem zastosowania tej wiedzy może być diagnostyka transformatorów w stacjach rozdzielczych, gdzie znajomość właściwości transformatora jest niezbędna do planowania konserwacji oraz wydajnego zarządzania systemem energetycznym.

Pytanie 27

Do wykonania fragmentu instalacji elektrycznej zużyto 100 metrów przewodu. 1 metr przewodu kosztuje 2 zł a podatek VAT od przewodów elektrycznych wynosi 7%. Przewód wykorzystany do wykonania instalacji elektrycznej kosztuje

A. 214 zł
B. 186 zł
C. 93 zł
D. 107 zł

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć całkowity koszt 100 metrów przewodu elektrycznego, musimy uwzględnić zarówno cenę jednostkową przewodu, jak i podatek VAT. Cena za 1 metr przewodu wynosi 2 zł, co oznacza, że koszt za 100 metrów wynosi 100 metrów * 2 zł/metr = 200 zł. Następnie obliczamy podatek VAT, który w przypadku przewodów elektrycznych wynosi 7%. Obliczamy go jako 200 zł * 0,07 = 14 zł. Całkowity koszt przewodu po doliczeniu VAT wynosi więc 200 zł + 14 zł = 214 zł. W praktyce, zrozumienie obliczeń związanych z kosztami materiałów elektrycznych jest kluczowe dla każdego elektryka. Wykonywanie takich obliczeń pozwala na dokładne oszacowanie kosztów projektu oraz zapewnienie zgodności z przepisami prawa podatkowego. W branży elektrycznej, gdzie precyzyjne obliczenia są niezbędne do utrzymania rentowności i zgodności z normami, te umiejętności są nieocenione.

Pytanie 28

Który łącznik nie posiada zdolności przerywania prądów roboczych?

A. Stycznik.
B. Odłącznik.
C. Wyłącznik.
D. Rozłącznik.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odłącznik to urządzenie, które służy do rozłączania obwodów elektrycznych i nie ma zdolności przerywania prądów roboczych. Jego głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa podczas konserwacji instalacji, umożliwiając odłączenie zasilania w sytuacji, gdy urządzenia nie są pod napięciem. W praktyce odłączniki są często wykorzystywane w stacjach transformatorowych oraz w układach rozdzielczych, gdzie wymagane jest bezpieczne rozłączenie obwodu. Odłączniki są projektowane zgodnie z normami IEC i PN, co zapewnia ich niezawodność podczas pracy w trudnych warunkach. Użycie odłączników jest zgodne z najlepszymi praktykami branżowymi, które mówią o konieczności stosowania odpowiednich urządzeń do zapewnienia bezpieczeństwa osób pracujących przy instalacjach elektrycznych. Dobrze dobrany odłącznik minimalizuje ryzyko wypadków i uszkodzeń sprzętu.

Pytanie 29

Wyłącznik przedstawiony na fotografii przeznaczony jest do zabezpieczania silnikaprzed skutkami

Ilustracja do pytania
A. zwarć, przeciążeń i przepięć.
B. przeciążeń i przepięć.
C. przepięć.
D. zwarć i przeciążeń.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłącznik silnikowy, jak ten przedstawiony na zdjęciu, jest kluczowym elementem w systemach zabezpieczeń elektrycznych silników. Jego głównym zadaniem jest ochrona silnika przed zwarciami i przeciążeniami, które mogą prowadzić do poważnych awarii i uszkodzeń sprzętu. Zwarcie to nagły przepływ prądu o bardzo wysokim natężeniu, co może spowodować przegrzanie przewodów oraz urządzeń. Przeciążenie natomiast to sytuacja, gdy silnik pracuje z większym obciążeniem niż przewidziano, co prowadzi do jego przegrzania i ewentualnego uszkodzenia. Wyłączniki silnikowe skutecznie monitorują te niebezpieczne sytuacje i przerywają obwód, gdy wykryją nieprawidłowości. W praktyce, zastosowanie wyłączników silnikowych pozwala na ochronę kosztownego sprzętu i zapewnia jego dłuższą żywotność. Standardowe rozwiązania tego typu urządzeń oparte są na normach, takich jak IEC 60947-4-1, które definiują kryteria dotyczące ich parametrów i działania. Dobre praktyki branżowe zalecają regularne testowanie i konserwację tych wyłączników, aby zapewnić ich niezawodne działanie w warunkach awaryjnych.

Pytanie 30

Przedstawiony na rysunku osprzęt kablowy to

Ilustracja do pytania
A. głowica olejowa wnętrzowa.
B. mufa z rur termokurczliwych.
C. głowica olejowa napowietrzna.
D. mufa żeliwna przelotowa.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gratulacje, rozpoznałeś głowicę olejową napowietrzną. Ten rodzaj głowicy jest powszechnie używany w systemach elektroenergetycznych do łączenia kabli podziemnych z napowietrznymi liniami przesyłowymi. Przewody olejowe są wypełnione olejem izolacyjnym, który działa jako środek chłodzący i izolacyjny, co jest kluczowe, aby zapewnić bezpieczeństwo i efektywność przesyłu energii. Właściwości olejów pozwalają na lepsze odprowadzanie ciepła i poprawę parametrów izolacyjnych. Z mojego doświadczenia wynika, że takie rozwiązania są niezawodne, ale wymagają regularnej konserwacji, aby uniknąć wycieków oleju. W praktyce, głowice te są często stosowane w miejscach, gdzie kable muszą przechodzić z ziemi na słupy, co wymaga specyficznych rozwiązań technologicznych, zgodnych ze standardami branżowymi. To, że wybrałeś tę odpowiedź, świadczy o znajomości praktycznych aspektów związanych z eksploatacją sieci elektroenergetycznych.

Pytanie 31

Na podstawie danych zawartych na tabliczce znamionowej transformatora trójfazowego, określ zastosowane w tym transformatorze układy połączeń uzwojenia górnego napięcia i uzwojenia dolnego napięcia.

Ilustracja do pytania
A. Połączenie uzwojenia górnego napięcia - gwiazda, połączenie uzwojenia dolnego napięcia - gwiazda.
B. Połączenie uzwojenia górnego napięcia - trójkąt, połączenie uzwojenia dolnego napięcia - trójkąt.
C. Połączenie uzwojenia górnego napięcia - trójkąt, połączenie uzwojenia dolnego napięcia - gwiazda.
D. Połączenie uzwojenia górnego napięcia - gwiazda, połączenie uzwojenia dolnego napięcia - trójkąt.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator, który analizujemy, ma oznaczenie Dy5, co jest kluczowe w ustaleniu układów połączeń uzwojeń. Litera 'D' oznacza, że uzwojenie górnego napięcia (WN) jest połączone w trójkąt, natomiast 'y' wskazuje na to, że uzwojenie dolnego napięcia (NN) jest połączone w gwiazdę. Cyfra '5' odnosi się do przesunięcia fazowego, które jest wyrażone w godzinach zegarowych – w tym przypadku 150 stopni. Układ Dy w transformatorach jest często stosowany w celu zmniejszenia prądów zwarciowych i jest zgodny ze standardem PN-EN 60726:2003. Taki układ połączeń pozwala na efektywne zasilanie odbiorników o różnym poziomie napięcia, co jest szczególnie przydatne w systemach elektroenergetycznych o zróżnicowanych potrzebach. Praktyczne zastosowanie tego typu transformatora można znaleźć w przemyśle ciężkim, gdzie występują duże maszyny wymagające różnych napięć zasilania. Dodatkowo, dzięki temu, że uzwojenie dolnego napięcia jest w konfiguracji gwiazdy, łatwiej jest uzyskać punkt neutralny, co ułatwia ochronę i kompensację mocy biernej.

Pytanie 32

Jaką funkcję pełni wyzwalacz elektromagnetyczny w wyłączniku silnikowym?

A. Zabezpiecza przed skutkami zwarć.
B. Kompensuje moc bierną.
C. Utrzymuje styki w pozycji zamkniętej.
D. Reguluje prąd w obwodzie.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyzwalacz elektromagnetyczny w wyłączniku silnikowym odgrywa kluczową rolę w zabezpieczeniu przed skutkami zwarć, co jest niezwykle istotne w kontekście ochrony zarówno sprzętu, jak i osób obsługujących instalacje elektryczne. Gdy dochodzi do zwarcia, prąd w obwodzie może znacznie wzrosnąć, co stwarza ryzyko uszkodzenia urządzeń i może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, takich jak pożar. Wyzwalacz elektromagnetyczny reaguje na ten nagły wzrost prądu, aktywując mechanizm, który otwiera styki wyłącznika silnikowego. Dzięki temu obwód zostaje przerwany, a zasilanie urządzenia wyłączone, co minimalizuje ryzyko uszkodzeń. Przykładem zastosowania wyzwalaczy elektromagnetycznych mogą być silniki w zakładach przemysłowych, gdzie ich ochrona przed zwarciami jest kluczowa dla zapewnienia ciągłości produkcji oraz bezpieczeństwa pracy. Zastosowanie wyzwalaczy elektromagnetycznych jest zgodne z normami bezpieczeństwa elektrycznego, takimi jak IEC 60947-4-1, które podkreślają znaczenie ochrony instalacji elektrycznych.

Pytanie 33

Odbiornik trójfazowy pracuje w warunkach znamionowych (UN = 400 V/50 Hz; PN = 3,2 kW; cos φN = 0,8 ind). Ile wyniesie wartość natężenia prąd pobieranego z sieci?

A. 3,3 A
B. 5,8 A
C. 17,3 A
D. 10,0 A

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć natężenie prądu pobieranego przez odbiornik trójfazowy w warunkach znamionowych, możemy skorzystać z wzoru: I = P / (√3 * U * cos φ), gdzie P to moc w watach, U to napięcie w woltach, a cos φ to współczynnik mocy. W naszym przypadku mamy P<sub>N</sub> = 3200 W, U<sub>N</sub> = 400 V i cos φ<sub>N</sub> = 0,8. Podstawiając te wartości do wzoru, otrzymujemy: I = 3200 / (√3 * 400 * 0,8) = 10 A. W praktyce, znajomość tej wartości jest kluczowa przy projektowaniu instalacji elektrycznych, aby upewnić się, że przewody, zabezpieczenia i inne elementy są odpowiednio dobrane do przewidywanych obciążeń. W branży elektrycznej przestrzeganie standardów dotyczących przewodów i zabezpieczeń jest niezwykle istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności energetycznej instalacji. Odpowiednie obliczenia prądów roboczych są nieodłącznym elementem projektowania, który pozwala uniknąć przeciążenia oraz związanych z tym ryzyk.

Pytanie 34

Skuteczność ochrony domowej instalacji elektrycznej, zabezpieczonej zwłocznym bezpiecznikiem (k = 2,5) o prądzie znamionowym 16 A, zapewnia pętla zwarcia o impedancji

Ilustracja do pytania
A. <= 5,75 Ohm
B. <= 4,6 Ohm
C. równej 4,6 Ohm
D. równej 5,75 Ohm

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź o impedancji pętli zwarcia wynoszącej „<= 4,6 Ohm” jest poprawna. Wynika to z zastosowania wzoru na maksymalną dopuszczalną impedancję pętli zwarcia, który zapewnia skuteczne zadziałanie zabezpieczeń w przypadku zwarcia. Wzór ten to: Z_p <= (0,8 * U_f) / (k * I_N). Przy standardowym napięciu sieciowym U_f = 230 V, współczynniku k = 2,5 oraz prądzie znamionowym bezpiecznika I_N = 16 A, otrzymujemy: Z_p <= (0,8 * 230 V) / (2,5 * 16 A) = 4,6 Ohm. Zastosowanie zwłocznych bezpieczników o odpowiednim prądzie znamionowym jest kluczowe w ochronie instalacji przed skutkami zwarć, a także w zapobieganiu przeciążeniom. Praktycznie oznacza to, że w typowych warunkach domowych, gdy impedancja pętli zwarcia wynosi maksymalnie 4,6 Ohm, nasze urządzenia są bezpieczne, a instalacja spełnia wymagania normy PN-EN 60364 dotyczące ochrony elektrycznej. Zachowanie właściwej impedancji jest ważne, by uniknąć niebezpieczeństw związanych z prądem rażeniowym, co może prowadzić do pożarów lub uszkodzeń sprzętu.

Pytanie 35

Który rodzaj łożyska tocznego przedstawiono na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Igiełkowe.
B. Stożkowe.
C. Kulkowe.
D. Baryłkowe.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
To łożysko baryłkowe jest naprawdę fascynującym elementem w mechanice, bo łączy wytrzymałość z możliwością przenoszenia dużych obciążeń. Składa się z dwóch rzędów baryłek, które umożliwiają kompensację niewspółosiowości wału względem oprawy. Dzięki temu łożyska baryłkowe są stosowane w aplikacjach, gdzie istnieje ryzyko wystąpienia niewspółosiowości lub ugięcia wału, takich jak w maszynach przemysłowych czy turbinach wiatrowych. Często widzi się je w przemyśle papierniczym i hutniczym, gdzie nie tylko muszą radzić sobie z dużymi obciążeniami, ale też z trudnymi warunkami pracy. Te łożyska są zgodne z normami ISO, co zapewnia ich niezawodność i długą żywotność. Moim zdaniem, to prawdziwy cud inżynierii – być może niepozorna część, ale jakże istotna w wielu kluczowych zastosowaniach. Dlatego tak ważne jest, by umieć je rozpoznać i zrozumieć ich rolę w skomplikowanych systemach mechanicznych.

Pytanie 36

Która z wymienionych przyczyn wywołuje charakterystyczne buczenie trójfazowego silnika indukcyjnego podczas jego pracy?

A. Przeciążenie silnika.
B. Zbyt wysokie napięcie zasilania.
C. Zerwanie sprzęgła łączącego silnik z maszyną roboczą.
D. Znaczna asymetria napięcia zasilania.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kiedy mamy do czynienia ze znaczną różnicą napięcia w trójfazowych silnikach indukcyjnych, to może to naprawdę namieszać w ich pracy. Jak napięcia w fazach są bardzo różne, silnik może zacząć działać w sposób, którego byśmy nie chcieli. Pojawiają się na przykład różne momenty obrotowe, co prowadzi do tego, że silnik zaczyna buczeć – to te wibracje, które mogą być irytujące i szkodliwe. Zwykle taka asymetria bierze się z różnych powodów, jak na przykład uszkodzone kable, źle działające transformatory, czy po prostu błędne podłączenie. Warto pilnować jakości zasilania i używać odpowiednich zabezpieczeń, na przykład przekaźników asymetrii. Dzięki nim, jak coś jest nie tak, silnik się wyłączy, co pomoże uniknąć poważniejszych uszkodzeń. To naprawdę ważne, żeby dbać o te aspekty, bo chronimy nasze maszyny przed szkodami, które mogą się pojawić przy długotrwałej asymetrii napięcia.

Pytanie 37

W jaki sposób połączono uzwojenia w transformatorze, którego schemat przedstawiono na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Pierwotne w gwiazdę, a wtórne w trójkąt.
B. Obydwa w trójkąt.
C. Pierwotne w trójkąt, a wtórne w gwiazdę.
D. Obydwa w gwiazdę.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zastosowanie połączenia pierwotnego w trójkąt i wtórnego w gwiazdę jest powszechne w transformatorach dystrybucyjnych. Taki układ, oznaczany jako Dy11, charakteryzuje się możliwością pracy z różnymi poziomami napięć. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko asymetrii napięć w sieci, co jest kluczowe w przypadku zasilania trójfazowych odbiorników. Transformator z takim połączeniem lepiej radzi sobie z niezgodnościami fazowymi oraz kompensuje przesunięcia fazowe między napięciami na wejściu i wyjściu. W praktyce, połączenie w trójkąt na uzwojeniu pierwotnym pozwala na pracę bezpośrednią z siecią wysokiego napięcia, a połączenie w gwiazdę po stronie wtórnej umożliwia łatwe uzyskanie napięcia fazowego zasilającego urządzenia jednofazowe. Moim zdaniem, transformator z takim układem połączeń jest jednym z najbardziej uniwersalnych rozwiązań w energetyce, zwłaszcza w systemach, gdzie zachowanie ciągłości zasilania jest kluczowe. Warto również pamiętać, że takie połączenie pozwala na łatwiejsze prowadzenie uziemienia punktu neutralnego.

Pytanie 38

Łączniki elektryczne ze względu na sposób załączania i wyłączania prądu dzieli się na

A. mechaniczne, półprzewodnikowe i hybrydowe.
B. cieczowe, gazowe i próżniowe.
C. robocze, zwarciowe i izolacyjne.
D. instalacyjne, drogowe i krańcowe.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź mechaniczne, półprzewodnikowe i hybrydowe jest poprawna, ponieważ te kategorie rzeczywiście odzwierciedlają sposób, w jaki łączniki elektryczne załączają i wyłączają prąd. Łączniki mechaniczne działają na zasadzie fizycznego przerywania obwodu, co jest najpopularniejszym rozwiązaniem w instalacjach domowych i przemysłowych, np. wyłączniki mechaniczne, które można załączyć ręcznie. Z kolei łączniki półprzewodnikowe wykorzystują zjawiska elektryczne w materiałach półprzewodnikowych do sterowania prądem, co pozwala na szybsze i bardziej precyzyjne działanie, co znajduje zastosowanie w nowoczesnych systemach automatyki. Łączniki hybrydowe łączą cechy obu tych rozwiązań, oferując zalety zarówno w zakresie dużych prądów, jak i długiej żywotności przy niskich stratach energii, co czyni je idealnym rozwiązaniem w aplikacjach wymagających wysokiej niezawodności. W przemyśle elektromaszynowym oraz w automatyce przemysłowej stosowanie tych trzech typów łączników odpowiada na rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej i bezpieczeństwa operacyjnego. Warto zaznaczyć, że zgodność z normami IEC 60947 oraz innymi standardami branżowymi jest kluczowa przy wyborze odpowiednich łączników do konkretnej aplikacji.

Pytanie 39

Zdjęcie przedstawia

Ilustracja do pytania
A. przekaźnik termiczny.
B. przekaźnik czasowy.
C. przekaźnik pomocniczy.
D. stycznik główny.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik pomocniczy to kluczowy element w wielu układach sterowania i automatyki. Zasadniczo jego zadanie polega na pośredniczeniu w załączaniu większych mocy, gdzie bezpośrednie sterowanie byłoby niepraktyczne. Przekaźniki te są często stosowane w panelach sterowniczych, gdzie umożliwiają rozdzielenie sygnałów sterujących od obciążeń roboczych. Działają na zasadzie elektromagnetycznej, gdzie niewielki prąd przepływający przez cewkę przekaźnika powoduje zamknięcie lub otwarcie obwodu głównego. W praktyce, używa się ich do włączania i wyłączania innych urządzeń, takich jak styczniki czy lampki sygnalizacyjne. Przekaźniki pomocnicze są nieocenione przy budowie układów logicznych w przemyśle. Dzięki ich zastosowaniu można zbudować skomplikowane schematy sterowania bez użycia rozbudowanej elektroniki. Warto wspomnieć, że dobór przekaźnika powinien być zgodny z normami IEC oraz uwzględniać parametry takie jak napięcie cewki i liczba styków. Przekaźniki pomocnicze są niezwykle wszechstronne i elastyczne, co czyni je nieodzownymi w nowoczesnych aplikacjach automatyki przemysłowej.

Pytanie 40

Które urządzenie energoelektroniczne stosowane do regulacji prędkości silnika indukcyjnego zmienia napięcie przemienne o ustalonej wartości średniej na napięcie przemienne o regulowanej wartości średniej?

A. Prostownik sterowany.
B. Stabilizator napięcia przemiennego.
C. Przekształtnik nawrotny.
D. Sterownik napięcia przemiennego.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sterownik napięcia przemiennego to urządzenie, które umożliwia regulację średniej wartości napięcia wyjściowego w obwodach zasilających silniki indukcyjne. Działa na zasadzie modyfikacji kształtu fali napięcia, co pozwala na precyzyjne dostosowanie parametrów pracy silnika do wymagań aplikacji. Przykładem zastosowania sterownika napięcia przemiennego może być regulacja prędkości obrotowej wentylatorów w systemach HVAC, gdzie zmiana prędkości ma znaczący wpływ na efektywność energetyczną oraz komfort użytkowników. W praktyce zastosowanie tych urządzeń przyczynia się do znacznych oszczędności energii oraz wydłużenia żywotności silników, dzięki eliminacji niepotrzebnych przeciążeń. Zgodnie z normami IEC 60034, odpowiednie dostosowanie parametrów zasilania, za pomocą sterowników, zapewnia optymalną pracę silników, co jest kluczowe w nowoczesnych systemach automatyki przemysłowej. Ponadto, stosowanie sterowników napięcia ma także zastosowanie w systemach napędowych maszyn, gdzie precyzyjna kontrola prędkości jest niezbędna do realizacji złożonych procesów technologicznych.