Pytanie 1
Pojemność pamięci 100 GiB odpowiada zapisowi
A. 102400 MiB
B. 12400 MiB
C. 100240000 KiB
D. 10240000 KiB
W tym zadaniu kluczowy problem polega zwykle na pomieszaniu dwóch różnych światów: zapisu dziesiętnego używanego w marketingu producentów dysków oraz zapisu binarnego, który jest standardem w systemach operacyjnych i w informatyce technicznej. Przedrostki z literką „i” w środku, takie jak KiB, MiB, GiB, są zdefiniowane przez normy IEC i oznaczają potęgi liczby 2, a nie 10. 1 GiB to nie jest 1000 MiB, tylko 1024 MiB. Jeśli ktoś próbuje 100 GiB przeliczyć tak, jakby to były „zwykłe” gigabajty dziesiętne i używa mnożenia lub dzielenia przez 1000, to automatycznie dostaje wyniki, które nie zgadzają się z tym, co pokazują systemy operacyjne. To typowy błąd myślowy: traktowanie wszystkich przedrostków jako dziesiętnych, bo tak jesteśmy uczeni przy kilometrach czy kilogramach. Drugi częsty problem to „zgubienie” jednego kroku przeliczenia. Żeby przejść z GiB do KiB, trzeba zrobić dwa etapy: najpierw GiB na MiB (mnożenie przez 1024), a dopiero potem MiB na KiB (znowu mnożenie przez 1024). Jeśli ktoś pomnoży tylko raz albo pomyli kolejność, wychodzą liczby typu 10240000 KiB czy 100240000 KiB, które na pierwszy rzut oka wyglądają sensownie, bo są duże i mają dużo zer, ale po dokładnym sprawdzeniu widać, że nie wynikają z poprawnych potęg liczby 2. Z mojego doświadczenia wynika, że uczniowie często kierują się „intuicją liczbową” zamiast policzyć dokładnie: biorą 100, dodają kilka zer i liczą, że będzie dobrze. W informatyce takie podejście mści się przy planowaniu pojemności dysków, RAM-u czy przy konfiguracji maszyn wirtualnych. Dobre praktyki branżowe podkreślają, żeby zawsze jasno rozróżniać GB od GiB i przy obliczeniach technicznych trzymać się notacji binarnej, bo jest powiązana z architekturą pamięci komputera. Jeśli wynik nie jest wielokrotnością 1024 przy przejściu między KiB, MiB i GiB, to warto się zatrzymać i jeszcze raz prześledzić obliczenia, zamiast ufać temu, że „liczba wygląda ładnie”.
