Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik elektryk
  • Kwalifikacja: ELE.02 - Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych
  • Data rozpoczęcia: 10 lutego 2026 18:06
  • Data zakończenia: 10 lutego 2026 18:41

Egzamin zdany!

Wynik: 23/40 punktów (57,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Którego z wymienionych urządzeń pomiarowych powinno się użyć do przeprowadzenia pomiarów rezystancji izolacji w domowej instalacji elektrycznej?

A. Amperomierza cęgowego
B. Omomierza szeregowego
C. Megaomomierza induktorowego
D. Mostka prądu zmiennego
Megaomomierz induktorowy to naprawdę fajne urządzenie do pomiaru rezystancji izolacji w instalacjach elektrycznych. Głównie pomaga ocenić, w jakim stanie jest izolacja przewodów, co jest bardzo ważne dla bezpieczeństwa i dobrej pracy instalacji. W przeciwieństwie do zwykłych omomierzy, które działają na niskich wartościach, megaomomierz potrafi wygenerować wysokie napięcie, na przykład od 250 do 1000V. Dzięki temu da się zauważyć różne problemy z izolacją, takie jak uszkodzenia czy nieszczelności. Z mojego doświadczenia wynika, że regularne pomiary są kluczowe, zwłaszcza w domach. Są normy, jak PN-IEC 60364, które mówią, że trzeba to robić przynajmniej co pięć lat, a w niektórych miejscach nawet częściej. Dzięki tym pomiarom można zapobiec poważnym awariom i zagrożeniom pożarowym związanym z uszkodzoną izolacją.

Pytanie 2

Jakiego łącznika używa się do zarządzania oświetleniem w klatce schodowej przy zastosowaniu automatu schodowego?

A. Schodowego
B. Hotelowego
C. Dzwonkowego
D. Krzyżowego
Wybór innych łączników do sterowania oświetleniem w klatkach schodowych może prowadzić do nieefektywnych i niewygodnych rozwiązań. Łącznik krzyżowy jest stosowany do sterowania jednym źródłem światła z wielu lokalizacji, co w kontekście klatki schodowej może być w niektórych przypadkach niewłaściwe, jeśli nie ma potrzeby włączania i wyłączania światła w różnych punktach. Użycie łącznika krzyżowego bez odpowiedniego zaplanowania może prowadzić do komplikacji w obwodzie i potencjalnych problemów z działaniem. Łącznik hotelowy, z kolei, jest przeznaczony do specyficznych instalacji w hotelach, gdzie goście mogą korzystać z różnych źródeł światła w pokojach, bez możliwości sterowania ogólnym oświetleniem korytarza. Taki system nie jest dedykowany do standardowego użytku w domach lub budynkach mieszkalnych, co czyni go mniej praktycznym wyborem dla klatki schodowej. Warto również zauważyć, że łącznik dzwonkowy charakteryzuje się inną funkcjonalnością i skutecznością, co jest kluczowe w sytuacjach, gdzie oświetlenie powinno być włączane i wyłączane szybko i efektywnie, np. podczas wchodzenia lub wychodzenia z klatki schodowej. Myląc zastosowanie tych łączników, można łatwo stworzyć nieprzyjazne i niepraktyczne warunki użytkowania, co z pewnością wpłynie na komfort i bezpieczeństwo użytkowników.

Pytanie 3

Widoczny zanik w obwodzie instalacji elektrycznej może zapewnić

A. bezpiecznik instalacyjny
B. wyłącznik instalacyjny płaski
C. wyłącznik różnicowoprądowy
D. ochronnik przeciwprzepięciowy
Wyłącznik instalacyjny płaski, choć pełni ważną funkcję w instalacji elektrycznej, nie zapewnia widocznej przerwy w obwodzie. Jego zadaniem jest włączanie oraz wyłączanie obwodu, ale nie zabezpiecza go przed przeciążeniem ani zwarciem. Ochronnik przeciwprzepięciowy, z drugiej strony, ma na celu ochronę urządzeń przed nagłymi wzrostami napięcia, ale również nie przerywa obwodu w przypadku zagrożenia. Natomiast wyłącznik różnicowoprądowy służy do ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym poprzez wykrywanie różnic w prądzie płynącym do i od urządzenia, lecz także nie oferuje funkcji widocznej przerwy w obwodzie w kontekście zabezpieczeń przed przeciążeniem. Użytkownicy często mylą te elementy, ponieważ nie dostrzegają różnicy między ich funkcjami. Kluczowe jest zrozumienie, że tylko bezpiecznik instalacyjny, działając na zasadzie przerwania obwodu w momencie wystąpienia anomalii w przepływie prądu, gwarantuje bezpieczeństwo w przypadku awarii. W niektórych sytuacjach, wybór niewłaściwego urządzenia zabezpieczającego może prowadzić do poważnych konsekwencji, dlatego znajomość ról poszczególnych elementów instalacji elektrycznych jest niezbędna dla zapewnienia ich prawidłowego funkcjonowania.

Pytanie 4

Którego z przedstawionych narzędzi należy użyć przy wymianie uszkodzonej wkładki bezpiecznika mocy typu NH?

Ilustracja do pytania
A. A.
B. C.
C. B.
D. D.
Wybór narzędzia C jest jak najbardziej trafiony. Uchwyt bezpiecznikowy, czy jak niektórzy mówią, klucz bezpiecznikowy, został stworzony z myślą o bezpiecznej wymianie wkładek bezpiecznikowych typu NH. To narzędzie daje możliwość precyzyjnego zamocowania wkładki, co zmniejsza ryzyko jakichś nieprzyjemnych sytuacji, gdybyśmy przypadkiem dotknęli czegoś pod napięciem. W elektryce naprawdę ważne są standardy bezpieczeństwa, jak chociażby normy IEC i krajowe przepisy BHP, które mówią, że musimy korzystać z odpowiednich narzędzi podczas pracy z energią. Używając uchwytu bezpiecznikowego, zachowujemy wszystkie procedury, co jest kluczowe, by nie narazić się na porażenie prądem. To narzędzie przydaje się zwłaszcza w instalacjach elektrycznych w budynkach, zarówno mieszkalnych, jak i przemysłowych, przy wymianie bezpieczników, co jest taką rutynową robotą. Dlatego ważne jest, by każdy elektryk znał się na tym narzędziu i umiał je używać.

Pytanie 5

Jakie zakresy powinien mieć multimetr woltomierza, wykorzystywanego do konserwacji systemu sterującego bramą garażową, jeśli brama jest napędzana silnikami prądu stałego, zasilanymi napięciem 24 V, a system sterujący otrzymuje zasilanie z sieci 230 V?

A. AC 500 V i DC 10 V
B. AC 500 V i DC 50 V
C. DC 500 V i AC 50 V
D. DC 500 V i AC 100 V
Podstawowym błędem w rozważanych opcjach jest nieodpowiednie dopasowanie zakresów pomiarowych do specyfiki zasilania w systemie sterowania bramą garażową. W przypadku, gdy silniki pracują na napięciu stałym 24 V, zakres DC powinien być wystarczająco niski, aby precyzyjnie mierzyć to napięcie. Odpowiedzi sugerujące zakres DC 10 V są niewystarczające, ponieważ nie pozwolą na dokładne pomiary w obrębie 24 V. Z kolei wybór zakresu AC 50 V w innych odpowiedziach również nie jest odpowiedni, biorąc pod uwagę, że zasilanie układu sterowania wynosi 230 V. Bezpieczne pomiary napięcia zmiennego w takich warunkach wymagają zakresu co najmniej 500 V. Użytkownicy, którzy wybierają te nieodpowiednie zakresy mogą być narażeni na ryzyko pomiaru, które może skutkować uszkodzeniem sprzętu lub błędnymi diagnozami. Ważne jest, aby technicy pamiętali o tym, że pomiary napięcia powinny być dokonywane w sposób zgodny z normami elektrycznymi i dobrymi praktykami, aby zapewnić zarówno dokładność wyników, jak i bezpieczeństwo pracy. Właściwy dobór zakresów pomiarowych jest kluczowy i nie można go zbagatelizować, gdyż ma to wpływ na efektywność konserwacji i bezpieczeństwo operacji elektrycznych.

Pytanie 6

Na schematach instalacji elektrycznych symbol z rysunku oznacza

Ilustracja do pytania
A. wyzwalanie cieplne.
B. wyzwalanie elektroniczne.
C. cewkę przekaźnika z opóźnionym działaniem.
D. cewkę przekaźnika z opóźnionym odpadaniem.
Zrozumienie symboliki używanej w instalacjach elektrycznych jest kluczowe dla właściwego projektowania i analizy systemów zabezpieczeń. Jednakże, odpowiedzi takie jak wyzwalanie elektroniczne, cewka przekaźnika z opóźnionym działaniem oraz cewka przekaźnika z opóźnionym odpadaniem nie oddają właściwego znaczenia symbolowi przedstawionemu na schemacie. Wyzwalanie elektroniczne odnosi się do mechanizmów, które wykorzystują układy elektroniczne do detekcji przeciążeń i zwarć, a nie do działań opartych na cieple. Oznacza to, że wyzwalanie elektroniczne ma swoje zastosowanie, ale nie jest to rozwiązanie ukierunkowane na zabezpieczenia przed przeciążeniem termicznym. Podobnie, cewki przekaźników z opóźnionym działaniem i odpadaniem dotyczą mechanizmów, które wprowadzają czasowy aspekt do działania przekaźnika, co może być użyteczne w innych kontekstach, jednak nie są one związane z wyzwalaniem cieplnym. W praktyce, wielu inżynierów może popełnić błąd, zakładając, że te mechanizmy są wymienne, co jest mylnym podejściem. Wiedza na temat różnic między tymi rozwiązaniami jest niezbędna dla skutecznego projektowania systemów elektrycznych, które są zarówno bezpieczne, jak i efektywne. Warto zaznaczyć, że każdy z tych typów wyzwalania ma swoje specyficzne zastosowanie i zrozumienie ich różnic jest kluczowe w kontekście ochrony systemów elektrycznych przed różnymi typami awarii.

Pytanie 7

Jaka maksymalna wartość może mieć impedancja pętli zwarcia w trójfazowym systemie elektrycznym o napięciu nominalnym 230/400 V, aby ochrona przeciwporażeniowa przy awarii izolacji była skuteczna, wiedząc, że odpowiednie szybkie wyłączenie tego obwodu ma zapewnić instalacyjny wyłącznik nadprądowy B20?

A. 2,3 Ω
B. 4,0 Ω
C. 3,8 Ω
D. 6,6 Ω
Wybór wartości impedancji pętli zwarcia, który jest za wysoki, prowadzi do problemów z zapewnieniem skutecznej ochrony przed porażeniem prądem. W przypadku większych wartości impedancji, takich jak 6,6 Ω, 3,8 Ω czy 4,0 Ω, istnieje ryzyko, że prąd zwarciowy nie osiągnie wystarczającej wartości, aby aktywować wyłącznik nadprądowy B20 w odpowiednim czasie. Przykładowo, zgodnie z normą PN-IEC 60364-4-41, aby zapewnić skuteczne wyłączenie zasilania przy prądzie zwarciowym, impedancja powinna być poniżej 2,3 Ω. Przy wyższych wartościach impedancji, prąd zwarciowy może być zbyt niski, co skutkuje opóźnieniem lub brakiem wyłączenia zasilania, a to z kolei zwiększa ryzyko porażenia prądem użytkowników. Warto zauważyć, że typowym błędem jest mylenie impedancji z innymi parametrami elektrycznymi, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków. Analizując te wartości, ważne jest zrozumienie, że każdy system zabezpieczeń w instalacji elektrycznej musi być zaprojektowany z uwzględnieniem minimalnych wartości impedancji, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników i skuteczność ochrony przeciwporażeniowej.

Pytanie 8

Do których zacisków przekaźnika zmierzchowego należy podłączyć czujkę światła?

Ilustracja do pytania
A. L i 10
B. 10 i 12
C. 7 i 9
D. N i 12
Wybór innych zacisków do podłączenia czujki światła prowadzi do nieprawidłowego funkcjonowania systemu. Zaciski N i 12 oraz 10 i 12 nie są przeznaczone do tego celu, ponieważ nie odpowiadają one wymaganiom do detekcji poziomu oświetlenia. Zacisk N zazwyczaj jest używany jako neutralny, co oznacza, że nie powinien być łączony z sygnałem z czujki, a jego użycie w tym kontekście może prowadzić do zafałszowania pomiarów. Zacisk 12, podobnie jak inne wymienione, nie jest przystosowany do obsługi czujników światła, co może być wynikiem braku zrozumienia schematu przekaźnika zmierzchowego. Właściwe podłączenie czujki do odpowiednich zacisków jest kluczowe dla zapewnienia jej prawidłowego działania, co ma bezpośredni wpływ na efektywność systemu oświetleniowego. Typowe błędy w myśleniu obejmują nieprzestrzeganie zasad dotyczących podłączeń elektrycznych oraz brak uwagi na oznaczenia na schematach. W kontekście standardów instalacji elektrycznych, ważne jest, aby zawsze korzystać z właściwych zacisków, aby uniknąć potencjalnych uszkodzeń sprzętu lub zagrożeń związanych z bezpieczeństwem.

Pytanie 9

Jakie narzędzia powinny być użyte do montażu urządzeń oraz realizacji połączeń elektrycznych w rozdzielnicy w budynku mieszkalnym?

A. Szczypce płaskie, nóż monterski, przymiar taśmowy, przyrząd do ściągania izolacji, wkrętarka
B. Szczypce do zaciskania końcówek, przyrząd do ściągania powłoki, nóż monterski, zestaw wkrętaków
C. Szczypce do cięcia przewodów, przyrząd do ściągania powłoki, przyrząd do ściągania izolacji, zestaw wkrętaków
D. Szczypce płaskie, młotek, przyrząd do ściągania powłoki, przyrząd do ściągania izolacji
Wybrany zestaw narzędzi jest idealny do montażu aparatury oraz wykonywania połączeń elektrycznych w rozdzielnicy mieszkaniowej. Szczypce do cięcia przewodów umożliwiają precyzyjne przycinanie przewodów do żądanej długości, co jest kluczowe dla zapewnienia dobrego połączenia. Przyrząd do ściągania powłoki pozwala na łatwe usunięcie zewnętrznej izolacji z przewodów, dzięki czemu można uzyskać dostęp do żył przewodów. Z kolei przyrząd do ściągania izolacji jest niezbędny do delikatnego usunięcia izolacji z końców przewodów, co jest ważne dla uniknięcia uszkodzeń drutów. Zestaw wkrętaków jest kluczowy przy montażu elementów rozdzielnicy, takich jak złącza, bezpieczniki czy przekaźniki. Wszystkie te narzędzia są zgodne z najlepszymi praktykami w branży elektrycznej, co zapewnia bezpieczeństwo oraz efektywność pracy. Dobrze dobrany zestaw narzędzi znacząco wpływa na jakość i trwałość wykonanej instalacji elektrycznej.

Pytanie 10

Którą klasę ochronności posiada oprawa oświetleniowa oznaczona przedstawionym symbolem graficznym?

Ilustracja do pytania
A. II
B. I
C. III
D. 0
Oprawa oświetleniowa oznaczona symbolem graficznym, przedstawiającym dwa kwadraty, jeden wewnątrz drugiego, wskazuje na klasę ochronności II. Oznaczenie to jest kluczowe w kontekście bezpieczeństwa użytkowania urządzeń elektrycznych, ponieważ klasa ta zapewnia podwójną izolację, co znacznie zwiększa ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym. W praktyce oznacza to, że urządzenie nie wymaga uziemienia, co ułatwia jego instalację w miejscach, gdzie zainstalowanie przewodu uziemiającego jest trudne lub niemożliwe. Zastosowanie opraw oświetleniowych klasy II jest powszechne w pomieszczeniach mieszkalnych, biurach oraz w miejscach o podwyższonej wilgotności, jak łazienki, gdzie ryzyko kontaktu z wodą jest wyższe. Warto pamiętać, że stosowanie urządzeń z odpowiednim oznaczeniem klas ochronności jest zgodne z normami bezpieczeństwa, takimi jak IEC 60598, co świadczy o odpowiedzialnym podejściu do instalacji elektrycznych.

Pytanie 11

Na podstawie tabeli 2 dobierz dławik indukcyjny do oprawy oświetleniowej, w której znajdują się dwie świetlówki o długości 60 cm, wybrane z tabeli 1.

Ilustracja do pytania
A. L 36W
B. L 32W
C. L 22W
D. L 18W
Dobrze wybrałeś dławik L 36W, bo idealnie pasuje do zasilania dwóch świetlówek T8, każda po 18W, więc wszystko gra. Ten dławik zapewnia odpowiednią moc i parametry, które są niezbędne, żeby świetlówki działały jak należy. Warto zwrócić uwagę, że przy wyborze dławika trzeba myśleć o łącznej mocy świetlówek oraz ich typie, bo źle dobrany dławik może sprawić, że lampy będą migotać albo w ogóle nie będą działać. Dławik L 36W ma parametry zgodne z normami, co gwarantuje, że będzie działać długo i oszczędnie. Użycie go w oprawach z dwoma świetlówkami T8 to naprawdę dobra praktyka - zyskujesz nie tylko efektywność, ale też bezpieczeństwo. Pamiętaj, że dobór dławika powinien być zgodny z parametrami producenta, co tylko potwierdza, że to właściwy wybór.

Pytanie 12

Który sposób połączenia przewodów jest zgodny z przedstawionym na rysunku schematem ideowym instalacji elektrycznej pracującej w sieci TN-S?

Ilustracja do pytania
A. B.
B. C.
C. A.
D. D.
Odpowiedź C jest poprawna, ponieważ zgodnie z systemem TN-S, przewód ochronny PE (przewód uziemiający) i przewód neutralny N (przewód zerowy) muszą być rozdzielone na całej długości instalacji. W tym systemie przewód PE jest przeznaczony wyłącznie do celów ochronnych, co zapobiega ryzyku przypadkowego wprowadzenia prądu do obwodów neutralnych. Poprawne rozdzielenie tych przewodów ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowników, ponieważ zmniejsza ryzyko porażenia prądem. W praktyce oznacza to, że w rozdzielni elektrycznej przewody te powinny być traktowane jako odrębne, co jest zgodne z normami PN-IEC 60364 oraz PN-EN 50110, które regulują zasady bezpieczeństwa w instalacjach elektrycznych. W instalacjach TN-S, przewód PE powinien być odpowiednio uziemiony, co znacznie poprawia ochronę przed zwarciami i innymi awariami. Warto zauważyć, że standardy te są stosowane w wielu krajach, co podkreśla ich uniwersalność i znaczenie dla zachowania wysokiego poziomu bezpieczeństwa. Przykładem zastosowania tego rozwiązania są budynki użyteczności publicznej, gdzie bezpieczeństwo użytkowników ma kluczowe znaczenie.

Pytanie 13

Który symbol graficzny w ideowym schemacie jednoliniowym instalacji elektrycznej obrazuje łącznik ze schematu wieloliniowego pokazany na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. D.
B. A.
C. C.
D. B.
Odpowiedź A jest prawidłowa, ponieważ symbol graficzny przedstawiony w tej opcji najdokładniej odwzorowuje łącznik ze schematu wieloliniowego. W standardach dotyczących projektowania instalacji elektrycznych, takich jak norma PN-EN 60617, łącznik jest reprezentowany w sposób, który zapewnia jasność i jednoznaczność w interpretacji schematów. W tym przypadku, symbol składający się z okręgu z przecinającą go linią pod kątem jest powszechnie akceptowanym sposobem graficznej reprezentacji łącznika. Zastosowanie takich symboli w praktyce inżynierskiej ułatwia komunikację pomiędzy projektantami, wykonawcami i inspektorami. Przy projektowaniu instalacji elektrycznych, znajomość tych symboli jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności działania systemów. Dobre praktyki wskazują, że każdy projektant powinien nie tylko znać te symbole, ale także rozumieć ich znaczenie i kontekst, w którym są używane.

Pytanie 14

Określ w kolejności od lewej strony nazwy narzędzi przedstawionych na rysunku.

Ilustracja do pytania
A. Obcinaczki czołowe, przyrząd do ściągania izolacji, szczypce uniwersalne, wskaźnik napięcia, szczypce do zaciskania końcówek, wkrętak izolowany płaski.
B. Obcinaczki boczne, przyrząd do ściągania izolacji, szczypce do zaciskania końcówek, szczypce uniwersalne, wkrętak izolowany, wskaźnik napięcia.
C. Szczypce do zaciskania końcówek, szczypce uniwersalne, wskaźnik napięcia, obcinaczki czołowe, szczypce do ściągania izolacji, wkrętak izolowany płaski.
D. Szczypce uniwersalne, przyrząd do ściągania izolacji, obcinaczki boczne, szczypce do zaciskania końcówek, wkrętak izolowany, wskaźnik napięcia.
Obcinaczki boczne to pierwsze narzędzie na zdjęciu. Mają ostrza skierowane ku sobie, co fajnie ułatwia precyzyjne cięcie drutów i kabli. W branży elektrycznej i podczas domowych napraw to naprawdę przydatne narzędzie. Potem mamy przyrząd do ściągania izolacji, który jest bardzo ważny, kiedy przygotowujemy przewody do połączeń elektrycznych. Dzięki niemu można łatwo usunąć izolację, nie uszkadzając rdzenia przewodu, co jest kluczowe. Dalej są szczypce do zaciskania końcówek, które są super przydatne, bo mocują końcówki kablowe na stałe. To bardzo ważne, żeby połączenia były niezawodne. Słyszałeś o szczypcach uniwersalnych? Te zajmują czwarte miejsce. Są mega wszechstronne i można ich używać do różnych zadań – od cięcia po chwytanie rzeczy. I nie zapomnijmy o wkrętaku izolowanym, bo to ważne narzędzie do pracy przy elektryce. Jest odporny na przebicie prądu. Na końcu mamy wskaźnik napięcia, który jest kluczowy dla bezpieczeństwa. Pozwala sprawdzić, czy jest napięcie, zanim zaczniemy jakąkolwiek robotę.

Pytanie 15

Jaka maksymalna wartość impedancji pętli zwarcia jest dopuszczalna w trójfazowym obwodzie elektrycznym o napięciu nominalnym 230/400 V, aby zapewnić skuteczną ochronę przed porażeniem w przypadku uszkodzenia izolacji, jeżeli wiadomo, że zasilanie tego obwodu ma odłączyć instalacyjny wyłącznik nadprądowy B20?

A. 3,8 Ω
B. 6,6 Ω
C. 4,0 Ω
D. 2,3 Ω
Wybór innych wartości impedancji pętli zwarcia, takich jak 3,8 Ω, 4,0 Ω czy 6,6 Ω, jest nieodpowiedni w kontekście ochrony przeciwporażeniowej w systemach elektrycznych. Wartości te są wyższe niż dopuszczalne limity określone w normach, co może prowadzić do poważnych konsekwencji dla bezpieczeństwa. W przypadku impedancji powyżej 2,3 Ω, czas reakcji wyłącznika nadprądowego może być wydłużony. Na przykład, wyłączniki o wyższych wartościach impedancji pętli zwarcia mogą zadziałać z opóźnieniem, co w sytuacji kontaktu z uszkodzoną instalacją stwarza ryzyko porażenia prądem. Powszechnym błędem myślowym jest założenie, że im wyższa impedancja, tym lepsza ochrona. W rzeczywistości, skuteczność ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym jest ściśle związana z szybkością reakcji systemów zabezpieczających. W obwodach o napięciu 230/400 V zastosowanie wyłączników B20 bez odpowiedniego nadzoru nad wartością impedancji pętli zwarcia może prowadzić do sytuacji, w której użytkownik doświadczy porażenia prądem, zanim zasilanie zostanie odcięte. Dlatego ważne jest, aby regularnie przeprowadzać pomiary i poddawać instalacje elektryczne ocenie, co zgodne jest z wymaganiami normatywnymi, takimi jak PN-EN 61140, które jasno określają maksymalne wartości impedancji dla skutecznej ochrony przeciwporażeniowej.

Pytanie 16

Przed zainstalowaniem uzwojenia wsypywanego stojana w silniku indukcyjnym, należy odpowiednio przygotować jego żłobki przez

A. zabezpieczenie klinami ochronnymi
B. wyłożenie izolacją żłobkową
C. nałożenie lakieru elektroizolacyjnego
D. nałożenie oleju elektroizolacyjnego
Właściwe wyłożenie żłobków izolacją żłobkową przed umieszczeniem uzwojenia w silniku indukcyjnym jest kluczowe dla zapewnienia efektywności i bezpieczeństwa pracy silnika. Izolacja żłobkowa stanowi barierę między uzwojeniem a żłobkiem, chroniąc przed zwarciami oraz poprawiając trwałość elementów. Dzięki zastosowaniu odpowiednich materiałów izolacyjnych, takich jak żywice epoksydowe lub poliuretanowe, uzyskujemy wysoką odporność na działanie wysokich temperatur i wilgoci. Przykładem zastosowania tych materiałów jest przemysł motoryzacyjny, gdzie silniki są narażone na ekstremalne warunki. Ponadto, zgodnie z normami IEC 60034 dotyczącymi silników elektrycznych, odpowiednia izolacja żłobków jest niezbędna do zachowania parametrów pracy silnika oraz spełnienia wymogów bezpieczeństwa. W praktyce, stosowanie wysokiej jakości izolacji przekłada się na mniejsze straty energii oraz wydłużenie żywotności silnika, co jest kluczowe z punktu widzenia efektywności kosztowej i ekologicznej.

Pytanie 17

Ile wynosi moc całkowita odbiornika zmierzona w układzie przedstawionym na schemacie, jeżeli watomierze wskazują odpowiednio P1 = 1 000 W i P2 = 500 W?

Ilustracja do pytania
A. 1 500 W
B. 866 W
C. 500 W
D. 2 250 W
W tym układzie mamy klasyczny trójfazowy pomiar mocy metodą dwóch watomierzy. Odbiornik jest niesymetryczny, ale rezystancyjny, więc pracuje z cos φ ≈ 1 (prąd w fazie z napięciem). Dla takiego przypadku obowiązuje bardzo prosta zasada: moc całkowita odbiornika trójfazowego równa się sumie algebraicznej wskazań obu watomierzy. Czyli liczymy po prostu: P = P1 + P2 = 1000 W + 500 W = 1500 W. To właśnie 1 500 W jest mocą czynną pobieraną przez odbiornik z sieci. Warto zauważyć, że metoda dwóch watomierzy jest standardowo stosowana w praktyce przy pomiarach mocy w sieciach trójfazowych 3‑przewodowych (bez przewodu neutralnego), co opisują m.in. normy z serii PN‑EN 61557 oraz podręczniki z pomiarów elektrycznych. Jeżeli obciążenie jest rezystancyjne, watomierze zwykle pokazują wartości dodatnie i interpretacja jest bardzo prosta – wystarczy zsumować wskazania. W rzeczywistych instalacjach, np. w rozdzielniach zasilających silniki trójfazowe, grzałki trójfazowe czy piece oporowe, technik po prostu odczytuje P1 i P2, dodaje je i ma od razu moc całkowitą zestawu. Moim zdaniem to jedno z bardziej praktycznych narzędzi, bo pozwala szybko sprawdzić, czy odbiornik nie przekracza mocy znamionowej zabezpieczeń albo transformatora zasilającego. Dobrą praktyką jest też porównanie wyniku z mocą obliczeniową instalacji, żeby ocenić rezerwę mocy i ewentualnie dobrać odpowiednie przekładniki prądowe i napięciowe do stałych pomiarów energii.

Pytanie 18

Który z podanych materiałów charakteryzuje się najniższą rezystywnością?

A. Nichrom
B. Aluminium
C. Miedź
D. Stal
Miedź to materiał o wyjątkowo niskiej rezystywności, wynoszącej około 1.68 µΩ·m w temperaturze 20°C. Dzięki temu jest szeroko stosowana w aplikacjach elektrycznych, takich jak przewody, złączki i komponenty elektroniczne. Wysoka przewodność miedzi sprawia, że jest idealnym wyborem w sytuacjach, gdzie minimalizacja strat energii jest kluczowa. Przykładem może być wykorzystanie miedzi w instalacjach elektrycznych w budynkach mieszkalnych oraz w przemyśle motoryzacyjnym, gdzie przewody miedziane są standardem. Inne materiały, takie jak aluminium, mają wyższą rezystywność, co wpływa na zwiększenie strat energii w systemach elektrycznych. W praktyce, miedź jest również preferowana w zastosowaniach wymagających dużej odporności na korozję oraz wysokiej trwałości, co czyni ją materiałem pierwszego wyboru w wielu normach branżowych dotyczących elektryczności i elektroniki.

Pytanie 19

Na rysunku przedstawiono graficzne oznaczenie przewodu

Ilustracja do pytania
A. ochronnego.
B. uziemiającego.
C. ochronno-neutralnego.
D. czynnego pod napięciem.
Poprawna odpowiedź to przewód ochronno-neutralny (PEN), który pełni kluczową rolę w systemach elektrycznych, szczególnie w układach TN-C. Przewód ten łączy funkcje przewodu neutralnego (N) oraz ochronnego (PE), co umożliwia zarówno bezpieczne odprowadzanie prądu w przypadku awarii, jak i zapewnienie powrotu prądu do źródła zasilania. W praktyce oznacza to, że w przypadku uszkodzenia przewodu, prąd może zostać odprowadzony do ziemi, co zapobiega porażeniom elektrycznym. Stosowanie przewodu PEN jest zgodne z normami PN-IEC 60364 oraz PN-EN 50174, które określają zasady budowy instalacji elektrycznych, zapewniając bezpieczeństwo użytkowników. Właściwe zrozumienie funkcji przewodu PEN jest niezbędne dla projektantów i wykonawców instalacji elektrycznych, aby zapewnić ich zgodność z obowiązującymi przepisami oraz skuteczną ochronę przed zagrożeniami elektrycznymi.

Pytanie 20

Ile wynosi natężenie prądu fazowego pobieranego przez odbiornik trójfazowy powstały z połączenia w gwiazdę trzech jednakowych grzałek rezystancyjnych po 100 Ω każda, przy zasilaniu go z sieci o napięciu 230/400 V?

A. 4,0 A
B. 1,3 A
C. 6,9 A
D. 2,3 A
W tego typu zadaniu największy problem zwykle wynika z pomylenia napięcia fazowego z liniowym oraz z nieprawidłowego kojarzenia zależności między prądem a sposobem połączenia odbiornika. Odbiornik jest połączony w gwiazdę, każda grzałka 100 Ω wisi między fazą a punktem gwiazdowym, czyli pracuje na napięciu 230 V, a nie 400 V. Jeśli ktoś wziął napięcie 400 V do obliczeń, to automatycznie wychodzi zawyżony prąd, bo z prawa Ohma I = U / R. Dla 400 V i 100 Ω wyszłoby 4 A, co kusi, bo jest w odpowiedziach, ale jest to typowy błąd: użycie napięcia międzyfazowego w sytuacji, gdy element jest zasilany napięciem fazowym. W układzie gwiazdy napięcie na każdej fazie (na każdym odbiorniku) jest niższe o pierwiastek z trzech od napięcia międzyfazowego. Drugi typowy błąd to mieszanie zależności prądowych z układu trójkąta z układem gwiazdy. W trójkącie prąd przewodowy jest większy od prądu fazowego o czynnik √3, natomiast w gwieździe prąd fazowy jest równy przewodowemu. Jeśli ktoś próbował tu coś mnożyć lub dzielić przez √3 przy prądzie, to też prowadzi do wyników typu 1,3 A czy 6,9 A, które po prostu nie mają fizycznego sensu przy zadanych danych. Warto pamiętać prostą zasadę: w gwieździe liczymy prąd z napięcia 230 V dla sieci 230/400 V, a w trójkącie – z 400 V. Dopiero po poprawnym ustaleniu napięcia dla pojedynczej fazy można mówić o dalszych przeliczeniach, np. o mocy całkowitej P = 3·U_f·I_f przy odbiorniku rezystancyjnym. Moim zdaniem dobrze jest przy każdym takim zadaniu najpierw narysować sobie prosty schemat gwiazdy i podpisać na nim napięcie fazowe oraz międzyfazowe, wtedy od razu widać, że użycie 400 V do pojedynczej grzałki jest błędem. To jest też bardzo praktyczne przy rzeczywistych instalacjach – błędne założenie napięcia skutkuje złym doborem zabezpieczeń i przekrojów przewodów, co jest niezgodne z PN-HD 60364 i po prostu niebezpieczne dla instalacji.

Pytanie 21

Jaka jest maksymalna wartość napięcia dotykowego bezpiecznego dla człowieka przy normalnych warunkach eksploatacji?

A. 230 V
B. 100 V
C. 50 V
D. 12 V
Napięcie dotykowe bezpieczne dla człowieka przy normalnych warunkach eksploatacji wynosi 50 V. To stwierdzenie opiera się na normach elektrycznych, takich jak PN-EN 61140, które definiują granice bezpieczeństwa w kontekście ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym. Powyżej tej wartości istnieje znaczne ryzyko wystąpienia niebezpiecznych sytuacji zdrowotnych, w tym migotania komór serca. W praktyce, przestrzeganie tego limitu jest kluczowe w projektowaniu i eksploatacji instalacji elektrycznych, aby zapewnić ochronę użytkowników. Przykładem mogą być instalacje niskonapięciowe, które są szeroko stosowane w budynkach mieszkalnych oraz przemysłowych, gdzie zachowanie tego limitu jest absolutnie konieczne. Dodatkowo, stosowanie odpowiednich środków ochrony, takich jak izolacja i uziemienie, pomaga w utrzymaniu bezpieczeństwa elektrycznego. Z mojego doświadczenia, wiedza o tych wartościach jest podstawą dla każdego fachowca zajmującego się instalacjami elektrycznymi i warto ją mieć na uwadze, szczególnie podczas inspekcji i konserwacji.

Pytanie 22

Jakie środki ochrony przed porażeniem zastosowano w systemie, gdzie zasilanie urządzeń pochodzi z transformatora bezpieczeństwa?

A. Podwójną lub wzmocnioną izolację
B. Ochronne obniżenie napięcia
C. Izolację miejsca pracy
D. Separację urządzeń
W kontekście ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym, podwójna lub wzmocniona izolacja jest jedną z metod ochrony, jednak jej zastosowanie nie jest odpowiednie w każdym przypadku. Metoda ta polega na zastosowaniu dodatkowej izolacji poza standardową, co rzeczywiście może zwiększyć bezpieczeństwo urządzenia. Nie jest to jednak wystarczające rozwiązanie dla systemów zasilanych z transformatorów bezpieczeństwa, gdzie kluczowym czynnikiem jest niskie napięcie. Separacja odbiorników również nie jest najlepszym podejściem, mimo że ma swoje miejsce w projektowaniu systemów elektrycznych. Oznacza to oddzielenie obwodów elektrycznych w celu zwiększenia bezpieczeństwa, jednak nie eliminuje ryzyka porażenia, zwłaszcza w zastosowaniach niskonapięciowych. Izolacja stanowiska, czyli zabezpieczanie użytkowników przed dostępem do elementów czynnych, jest strategią bardziej stosowaną w kontekście obszarów roboczych, lecz nie adresuje podstawowego problemu związane z niskim napięciem, które jest kluczowe w przypadkach zasilania z transformatorów bezpieczeństwa. Ostatecznie, ochronne obniżenie napięcia jest najskuteczniejszym i rekomendowanym środkiem w takich sytuacjach, ponieważ obniża ryzyko porażenia do minimum poprzez stosowanie bezpiecznych wartości napięcia.", ""]

Pytanie 23

Którym z kluczy nie da się skręcić stojana silnika elektrycznego śrubami jak przedstawiona na ilustracji?

Ilustracja do pytania
A. Oczkowym.
B. Płaskim.
C. Imbusowym.
D. Nasadowym.
Odpowiedź "imbusowym" jest poprawna, ponieważ klucz imbusowy jest przeznaczony do stosowania ze śrubami, które mają gniazdo sześciokątne wewnętrzne. W przypadku przedstawionym na ilustracji mamy do czynienia z klasyczną śrubą o sześciokątnej główce, co oznacza, że do jej dokręcenia można zastosować inne rodzaje kluczy, takie jak klucz nasadowy, oczkowy lub płaski. Każdy z tych kluczy posiada odpowiedni kształt, który umożliwia odpowiednie dopasowanie do główki śruby, co zapewnia efektywne przenoszenie momentu obrotowego. Klucz nasadowy jest powszechnie używany w mechanice, ponieważ jego konstrukcja pozwala na łatwe dokręcanie oraz odkręcanie śrub w trudnodostępnych miejscach. Klucz oczkowy z kolei umożliwia precyzyjne dokręcanie w ciasnych przestrzeniach, a klucz płaski jest podstawowym narzędziem w warsztatach mechanicznych. Wiedza na temat właściwego doboru narzędzi jest kluczowa dla zapewnienia efektywności i bezpieczeństwa pracy w każdej aplikacji mechanicznej.

Pytanie 24

Do czego przeznaczone są szczypce przedstawione na ilustracji?

Ilustracja do pytania
A. Do zaprasowywania końców przewodów w połączeniach wsuwanych.
B. Do formowania oczek na końcach żył jednodrutowych.
C. Do montażu zacisków zakleszczających.
D. Do zaciskania końcówek tulejkowych na żyłach wielodrutowych.
Odpowiedź, że szczypce są przeznaczone do formowania oczek na końcach żył jednodrutowych, jest prawidłowa, ponieważ szczypce okrągłe zostały zaprojektowane z myślą o precyzyjnym formowaniu takich elementów w obszarze elektryki i mechaniki. Oczka na końcach żył są kluczowe, ponieważ umożliwiają solidne połączenie przewodów z zaciskami, co jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa oraz niezawodności instalacji. W praktyce, formowanie oczek to nie tylko kwestia estetyki, ale również funkcjonalności; dobrze uformowane oczka minimalizują ryzyko luźnych połączeń, które mogą prowadzić do przegrzewania się lub awarii. W inżynierii elektrycznej stosuje się różne standardy, takie jak IEC 60947-1, które regulują wymagania dotyczące połączeń elektrycznych. Warto również wspomnieć, że odpowiednie formowanie końców żył ma kluczowe znaczenie w kontekście odporności na wibracje i długotrwałą niezawodność połączeń.

Pytanie 25

Jaką minimalną wartość prądu powinno mieć wykonanie pomiaru ciągłości elektrycznej przewodów ochronnych w głównych i dodatkowych połączeniach wyrównawczych oraz przewodów czynnych w przypadku obwodów odbiorczych typu pierścieniowego?

A. 150 mA
B. 200 mA
C. 100 mA
D. 500 mA
Udzielenie odpowiedzi innej niż 200 mA może prowadzić do nieprawidłowej oceny stanu ciągłości przewodów ochronnych. Wartości takie jak 100 mA, 150 mA czy 500 mA nie są wystarczające lub nieadekwatne do przeprowadzenia rzetelnych pomiarów w kontekście ochrony przeciwporażeniowej. Wybór niższej wartości prądu, jak 100 mA, może skutkować sytuacją, w której nie zostaną wykryte niewielkie przerwy w ciągłości przewodu, co z kolei stwarza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników. Z kolei wartość 150 mA, mimo że może wydawać się bardziej sensowna, wciąż nie spełnia wymagań dotyczących dokładności pomiarów, co może prowadzić do fałszywych odczytów. Zwiększenie prądu do 500 mA, choć teoretycznie może wydawać się korzystne, może w rzeczywistości prowadzić do uszkodzenia delikatnych elementów instalacji, a także może doprowadzić do niebezpiecznych sytuacji, takich jak przegrzanie przewodów. Kluczowe jest zrozumienie, że odpowiednie wartości prądu pomiarowego mają na celu nie tylko wykrycie ewentualnych usterek, ale także zapewnienie, że instalacja działa w sposób bezpieczny i niezawodny. Właściwe rozumienie norm oraz ich stosowanie jest niezbędne w praktyce inżynierskiej.

Pytanie 26

Którym symbolem oznacza się, przedstawiony na rysunku, przewód do wykonania instalacji oświetleniowej wtynkowej?

Ilustracja do pytania
A. OMYp
B. YDYtżo
C. YDYp
D. SMYp
Wybór niewłaściwych symboli przewodów w kontekście instalacji oświetleniowych wtynkowych może prowadzić do poważnych nieprawidłowości oraz zagrożeń. Odpowiedzi takie jak "OMYp", "YDYp" czy "SMYp" nie spełniają wymogów dotyczących przewodów wtynkowych, co jest kluczowe w projektowaniu instalacji. Symbol "OMYp" wskazuje na przewód o podwyższonej elastyczności, który nie jest odpowiedni do instalacji wtynkowych, ponieważ jego konstrukcja nie zapewnia odpowiedniej ochrony w zamkniętych przestrzeniach, co jest niezgodne z normami bezpieczeństwa. Z kolei "YDYp" nie zawiera oznaczenia dotyczącego przewodu ochronnego, co jest fundamentalne, aby zabezpieczyć instalację przed wadami izolacji. Odpowiedź "SMYp" jest związana z przewodami stosowanymi w instalacjach mobilnych, co dodatkowo potwierdza, że nie powinny być one używane w instalacjach stacjonarnych. Błędny dobór symboli wynika często z braku znajomości specyfikacji technicznych oraz norm, takich jak PN-IEC 60364, które jasno określają, jakie przewody są odpowiednie w konkretnych zastosowaniach. Dostosowanie do tych standardów jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności instalacji elektrycznych.

Pytanie 27

Jeśli do pomiaru napięcia w sieci 230 V zastosowano miernik analogowy o dokładności 0,5 i zakresie 300 V, jakie będą wskazania tego miernika?

A. 230 V (±1,20 V)
B. 230 V (±1,50 V)
C. 230 V (±1,40 V)
D. 230 V (±1,30 V)
Pomiar napięcia sieciowego o wartości 230 V za pomocą miernika analogowego o klasie dokładności 0,5 w zakresie 300 V daje wskazania w formacie 230 V (±1,50 V). Klasa dokładności 0,5 oznacza, że maksymalny błąd pomiarowy wynosi 0,5% wartości wskazania. W przypadku napięcia 230 V, obliczamy błąd jako 0,5% z 230 V, co daje 1,15 V. Z uwagi na standardowe zaokrąglanie, zaokrąglamy do najbliższego wyższego błędu, co daje nam 1,50 V. W praktyce, taki parametr może stać się kluczowy w instalacjach elektrycznych, gdzie precyzyjne pomiary napięcia są niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności działania urządzeń. Użycie mierników o odpowiednich klasach dokładności i zakresach pomiarowych jest zgodne z normami IEC 61010, które regulują wymogi dotyczące bezpieczeństwa i dokładności przyrządów pomiarowych.

Pytanie 28

Przewód zastosowany na odcinku obwodu elektrycznego wskazanym strzałką powinien mieć żyły o izolacjach w kolorze

Ilustracja do pytania
A. niebieskim i czarnym lub brązowym.
B. żółtozielonym i czarnym lub brązowym.
C. żółtozielonym, niebieskim i czarnym lub brązowym.
D. tylko czarnym lub brązowym.
Odpowiedź "tylko czarnym lub brązowym" jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z normami PN-IEC 60446 dotyczącymi kolorystyki izolacji przewodów elektrycznych, przewody fazowe powinny być oznaczone kolorami czarnym, brązowym lub szarym. W kontekście obwodów elektrycznych, przewody fazowe są tymi, które przenoszą prąd do urządzeń, dlatego ich identyfikacja jest kluczowa dla bezpieczeństwa i prawidłowego działania instalacji. W praktyce, stosowanie przewodów o odpowiednich kolorach izolacji jest wymogiem, który ma na celu zapobieganie pomyłkom podczas instalacji oraz serwisowania systemów elektrycznych. Na przykład, gdy elektryk pracuje nad naprawą lub modernizacją instalacji, znajomość kolorów przewodów fazowych pozwala na szybkie i bezbłędne zidentyfikowanie, które przewody są pod napięciem, co minimalizuje ryzyko porażenia prądem. Dlatego też, wybierając przewody do instalacji, zawsze należy kierować się zasadami określonymi w normach, aby zapewnić bezpieczeństwo i zgodność z przepisami.

Pytanie 29

Która zależność musi być spełniona podczas wymiany uszkodzonych przewodów instalacji elektrycznej i ewentualnej zmiany ich zabezpieczeń nadprądowych?

Iz – prąd obciążalności długotrwałej przewodu
IN – prąd znamionowy zabezpieczenia przeciążeniowego
IB – prąd wynikający z przewidywanej mocy przesyłanej przewodem
A. IN ≤ IB ≤ IZ
B. IB ≤ IZ ≤ IN
C. IB ≤ IN ≤ IZ
D. IZ ≤ IN ≤ IB
Odpowiedź IB ≤ IN ≤ IZ jest prawidłowa, ponieważ odzwierciedla fundamentalne zasady projektowania instalacji elektrycznych. Prąd znamionowy obciążenia (IB) powinien być zawsze mniejszy lub równy prądowi znamionowemu zabezpieczenia przeciążeniowego (IN), aby zabezpieczenie mogło poprawnie zadziałać w przypadku nadmiernego obciążenia. Z kolei IN musi być mniejsze lub równe prądowi obciążalności długotrwałej przewodu (IZ), co zapewnia, że przewód nie ulegnie przegrzaniu ani uszkodzeniu w trakcie normalnej pracy. Takie podejście zgodne jest z normami, takimi jak PN-IEC 60364, które podkreślają znaczenie odpowiedniego doboru zabezpieczeń i przewodów. Przykładowo, w przypadku instalacji oświetleniowej, jeśli przewody mają maksymalną obciążalność 10 A (IZ), a przewidywane obciążenie to 8 A (IB), to zabezpieczenie powinno mieć wartość 10 A (IN). Taki dobór zabezpieczenia pozwala na ochronę zarówno przewodów, jak i urządzeń podłączonych do instalacji.

Pytanie 30

W systemie sieciowym typu TT wyłączenie zasilania przeprowadzane jest przy pomocy urządzenia ochronnego różnicowoprądowego. Aby ochrona była skuteczna, konieczne jest spełnienie następującej zależności

A. RA ∙ IΔn ≥ UL
B. RA ∙ IΔn < UL
C. RA ∙ IΔn > UL
D. RA ∙ IΔn ≤ UL
Każda z pozostałych odpowiedzi opiera się na błędnych założeniach dotyczących działania urządzeń ochronnych oraz zasadności stosowania zależności związanych z bezpieczeństwem elektrycznym. Odpowiedzi sugerujące, że RA ∙ IΔn > UL, RA ∙ IΔn < UL czy RA ∙ IΔn ≥ UL są nieprawidłowe, ponieważ nie uwzględniają kluczowego aspektu, jakim jest ochrona przed porażeniem elektrycznym. W przypadku, gdyby stosunek RA ∙ IΔn był większy niż UL, oznaczałoby to, że nie możemy zagwarantować, iż prąd różnicowy wywołany przez uszkodzenie izolacji w sieci nie przekroczy wartości niebezpiecznej dla osoby dotykającej urządzenia elektrycznego. Taka sytuacja prowadzi do dużego ryzyka porażenia prądem, co jest sprzeczne z podstawowymi zasadami ochrony przeciwporażeniowej. Z kolei odpowiedź sugerująca, że RA ∙ IΔn powinno być większe lub równe UL, może prowadzić do sytuacji, w której ochrona nie zadziała w odpowiednim momencie, co z kolei może skutkować uszkodzeniem urządzeń elektrycznych oraz poważnymi obrażeniami ludzi. W kontekście dobrych praktyk w instalacjach elektrycznych, zgodnych z normami, kluczowe jest zapewnienie, że wszystkie urządzenia ochronne są odpowiednio dobrane, a ich parametry muszą być zgodne z wymaganiami dotyczącymi uziemienia i bezpieczeństwa elektrycznego. Przykłady błędnych przekonań obejmują nadmierne zaufanie do technologii bez zrozumienia ich działania oraz ignorowanie istotnych norm, które regulują bezpieczeństwo instalacji elektrycznych.

Pytanie 31

Ile wynosi wartość impedancji pętli zwarcia wyznaczonej w układzie pomiarowym przedstawionym na rysunku, jeśli przy otwartym wyłączniku W woltomierz wskazywał napięcie 228 V, a przy zamkniętym wyłączniku W woltomierz wskazywał 218 V, a amperomierz wskazał prąd 4 A?

Ilustracja do pytania
A. 1,50 Ω
B. 2,50 Ω
C. 2,75 Ω
D. 1,25 Ω
Aby obliczyć wartość impedancji pętli zwarcia, należy uwzględnić spadek napięcia, który pojawia się przy zamkniętym wyłączniku W, oraz wartość prądu zmierzonego amperomierzem. W tym przypadku różnica napięcia wynosi 10 V (228 V - 218 V). Przy zastosowaniu prawa Ohma, które mówi, że impedancja (Z) jest równa spadkowi napięcia (ΔU) podzielonemu przez natężenie prądu (I), możemy obliczyć wartość impedancji jako Z = ΔU / I. Dla danych w pytaniu mamy Z = 10 V / 4 A = 2,50 Ω. W praktyce, znajomość wartości impedancji pętli zwarcia jest kluczowa w projektowaniu instalacji elektrycznych, ponieważ pozwala na ocenę ich bezpieczeństwa i efektywności. Wartości impedancji pętli zwarcia powinny być zgodne z normami, takimi jak PN-IEC 60364, które określają wymagania dotyczące zabezpieczeń i ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym. W sytuacjach awaryjnych, takich jak zwarcia, niska wartość impedancji pętli zwarcia zapewnia szybkie zadziałanie zabezpieczeń, co jest kluczowe dla ochrony ludzi i sprzętu. Poznanie metody obliczania impedancji pętli zwarcia pozwala na skuteczniejsze zapobieganie awariom i poprawę warunków pracy w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 32

Kontrolę przeciwpożarową wyłącznika prądu powinno się przeprowadzać w terminach określonych przez producenta, jednak nie rzadziej niż raz na

A. pięć lat
B. trzy lata
C. dwa lata
D. rok
Regularne przeglądy przeciwpożarowe wyłączników prądu są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa instalacji elektrycznych. Zgodnie z przepisami i zaleceniami producentów, przegląd powinien być przeprowadzany nie rzadziej niż raz do roku, co pozwala na wykrycie i naprawę ewentualnych usterek, które mogą prowadzić do poważnych zagrożeń. Przykładowo, niewłaściwe działanie wyłącznika może skutkować brakiem ochrony przed przeciążeniem lub zwarciem, co w skrajnych przypadkach prowadzi do pożaru. Warto również pamiętać, że w obiektach o wysokim ryzyku pożarowym, takich jak zakłady przemysłowe czy magazyny, częstotliwość przeglądów może być jeszcze wyższa, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo. Współczesne normy i standardy branżowe, takie jak norma PN-EN 61439, podkreślają znaczenie regularnych inspekcji i konserwacji urządzeń elektrycznych w kontekście ochrony przeciwpożarowej. Praktyka ta nie tylko chroni mienie, ale również życie ludzi, co czyni ją niezbędnym elementem zarządzania bezpieczeństwem w każdym przedsiębiorstwie.

Pytanie 33

W oprawie oświetleniowej należy wymienić uszkodzony kondensator o danych 9 µF/230 VAC/50 Hz. Dobierz dwa kondensatory spośród dostępnych i określ sposób ich połączenia w celu wymiany uszkodzonego.

Dostępne kondensatory:
10 μF/100 VAC/50 Hz
18 μF/100 VAC/50 Hz
2,0 μF/230 VAC/50 Hz
4,0 μF/230 VAC/50 Hz
4,5 μF/230 VAC/50 Hz
A. 4,5 µF i połączyć równolegle.
B. 18 µF i połączyć szeregowo.
C. 18 µF i połączyć równolegle.
D. 4,5 µF i połączyć szeregowo.
Twoja odpowiedź jest poprawna, ponieważ połączenie równoległe dwóch kondensatorów o pojemności 4,5 µF tworzy łączną pojemność równą 9 µF, co jest dokładnie wymagane do zastąpienia uszkodzonego kondensatora. W praktyce, w przypadku układów elektrycznych, zachowanie odpowiedniej pojemności jest kluczowe dla stabilności działania urządzenia. Połączenie równoległe jest również zgodne z dobrymi praktykami projektowania układów elektronicznych, gdyż pozwala na zwiększenie pojemności, podczas gdy napięcie pracy kondensatorów musi być zgodne z wymaganiami sieci, w tym przypadku 230 VAC. Wybierając kondensatory, zwróć uwagę na ich maksymalne napięcie pracy oraz pojemność. Takie podejście zapewnia nie tylko bezpieczeństwo, ale także długotrwałe i niezawodne działanie zasilanych układów. Upewnij się, że nowo zastosowane kondensatory są odpowiednio zabezpieczone przed przeciążeniem, co może znacząco wpłynąć na ich żywotność.

Pytanie 34

Który z poniższych jest podstawowym elementem ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych?

A. Bezpiecznik topikowy
B. Wyłącznik różnicowoprądowy
C. Przekaźnik czasowy
D. Wyłącznik nadprądowy
Wyłącznik różnicowoprądowy jest kluczowym komponentem systemu ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych. Jego główną funkcją jest wykrywanie prądów upływowych, które mogą świadczyć o uszkodzeniu izolacji lub innym zagrożeniu dla bezpieczeństwa użytkowników. Gdy wyłącznik różnicowoprądowy wykryje prąd upływowy przekraczający określoną wartość, zazwyczaj 30 mA, natychmiast odłącza zasilanie, co skutecznie zapobiega porażeniu prądem elektrycznym. Jest to szczególnie ważne w miejscach, gdzie użytkownicy mogą mieć kontakt z wodą, np. w łazienkach czy kuchniach. Wyłączniki różnicowoprądowe są zgodne z normami międzynarodowymi, takimi jak IEC 61008 i IEC 61009, oraz stanowią część standardowych wymagań instalacyjnych w wielu krajach. Ich zastosowanie w praktyce pozwala na zwiększenie bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych, dlatego są one nieodzownym elementem każdej nowoczesnej instalacji. Poprawna instalacja i regularne testowanie wyłączników różnicowoprądowych są kluczowe dla skutecznej ochrony użytkowników przed skutkami porażenia prądem elektrycznym.

Pytanie 35

Jaką wartość natężenia prądu wskazuje miliamperomierz ustawiony na zakresie 400 mA?

Ilustracja do pytania
A. 170 mA
B. 130 mA
C. 106 mA
D. 208 mA
W przypadku, gdy wybrano inną wartość niż 208 mA, można zauważyć, że takie błędne odpowiedzi mogą wynikać z kilku nieporozumień dotyczących odczytów z miliamperomierza. Często zdarza się, że osoby nie zwracają uwagi na położenie wskazówki lub nie potrafią prawidłowo oszacować wartości, co skutkuje błędnymi wnioskami. Wartości takie jak 130 mA, 170 mA czy 106 mA są znacznie niższe niż rzeczywiste wskazanie. To może sugerować, że osoba udzielająca takiej odpowiedzi nie przeanalizowała dokładnie skali, na której dokonuje się pomiaru, lub nie rozumie, jak działa miliamperomierz. Zrozumienie, jak interpretować odczyty, jest niezbędne w praktyce inżynierskiej. Odczytywanie wartości z miliamperomierza wymaga precyzyjnego spojrzenia na wskaźnik, a także uwzględnienia tolerancji błędu pomiaru, co jest szczególnie istotne w obwodach wymagających ścisłej kontroli parametrów. Zastosowanie niewłaściwej wartości prądu w projektach elektronicznych może prowadzić do uszkodzenia komponentów lub niewłaściwego działania całego układu. Dlatego tak ważne jest, aby umiejętnie korzystać z narzędzi pomiarowych i rozumieć ich zasady działania.

Pytanie 36

Jakie parametry wyłącznika różnicowoprądowego powinny być zmierzone, aby ocenić jego poprawne działanie?

A. Obciążenie prądowe i czas reakcji
B. Prąd różnicowy oraz czas reakcji
C. Napięcie w sieci oraz prąd różnicowy
D. Napięcie w sieci oraz prąd obciążeniowy
Wybór parametrów, takich jak prąd obciążenia oraz czas zadziałania, nie jest odpowiedni dla oceny działania wyłącznika różnicowoprądowego. Prąd obciążenia odnosi się do natężenia prądu, które przepływa przez obwód w normalnych warunkach pracy, ale nie dostarcza informacji na temat ewentualnych upływów prądu. Zrozumienie różnicy między prądem obciążenia a prądem różnicowym jest kluczowe, ponieważ to prąd różnicowy jest wskaźnikiem zagrożenia dla bezpieczeństwa. Czas zadziałania w połączeniu z prądem obciążenia nie dostarczy pełnego obrazu skuteczności wyłącznika w sytuacjach awaryjnych. Podobnie, pomiar napięcia sieciowego oraz prądu różnicowego w aspekcie bezpieczeństwa jest niewłaściwy, ponieważ napięcie nie jest bezpośrednio związane z funkcjonowaniem wyłącznika różnicowoprądowego. W kontekście bezpieczeństwa elektrycznego, kluczowe jest, aby wyłącznik reagował na upływ prądu do ziemi, co wskazuje prąd różnicowy, a nie tylko na obciążenie czy napięcie. Ignorowanie tych fundamentalnych różnic prowadzi do błędnego rozumienia działania wyłączników różnicowoprądowych, co może mieć poważne konsekwencje w kwestii bezpieczeństwa użytkowników.

Pytanie 37

Brodzik zostanie osłonięty kabiną prysznicową. W której strefie można zainstalować gniazda z kołkiem ochronnym w łazience, aby było to zgodne z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisami przeciwporażeniowymi?

Ilustracja do pytania
A. W l i 3.
B. Tylko w 3.
C. Tylko w 2.
D. W 1 i 2.
Odpowiedź "Tylko w 3" jest poprawna, ponieważ zgodnie z polskimi normami dotyczącymi bezpieczeństwa instalacji elektrycznych w pomieszczeniach narażonych na wilgoć, gniazda z kołkiem ochronnym mogą być instalowane tylko w strefie 3. Strefa ta jest usytuowana najdalej od wszelkich źródeł wody, co minimalizuje ryzyko porażenia prądem. Strefa 3 zaczyna się od 2,4 metra od krawędzi brodzika czy wanny, co oznacza, że w tym obszarze ryzyko kontaktu z wodą jest zdecydowanie mniejsze. W praktyce oznacza to, że gniazda elektryczne powinny być umiejscowione w taki sposób, aby użytkownik mógł z nich korzystać bez obaw o bezpieczeństwo, np. do podłączenia suszarki do włosów. Stosując się do tych zasad, można zapewnić bezpieczeństwo użytkowników łazienek, co jest kluczowe w kontekście ochrony przed porażeniem elektrycznym i zgodności z przepisami przeciwporażeniowymi. Warto również zapoznać się z odpowiednimi normami, takimi jak PN-IEC 60364, które szczegółowo opisują wymagania dotyczące instalacji elektrycznych w strefach zagrożonych wilgocią.

Pytanie 38

Instalacja elektryczna, której odbiorniki oznaczone są symbolem graficznym pokazanym na rysunku

Ilustracja do pytania
A. jest zasilana bardzo niskim napięciem.
B. ma uziemione przewodzące obudowy odbiorników.
C. nie posiada ochrony przed dotykiem pośrednim.
D. posiada podwójną lub wzmocnioną izolację.
Wybór odpowiedzi innych niż "jest zasilana bardzo niskim napięciem" wskazuje na nieporozumienie dotyczące klasyfikacji urządzeń elektrycznych i ich właściwości. Przykładowo, stwierdzenie, że instalacja "ma uziemione przewodzące obudowy odbiorników" jest nieprawidłowe, ponieważ urządzenia klasy III nie wymagają uziemienia dla zapewnienia bezpieczeństwa. Uziemienie dotyczy głównie urządzeń klasy I, gdzie ochrona przed porażeniem elektrycznym realizowana jest poprzez uziemienie metalowej obudowy. Kolejna opcja, mówiąca o "podwójnej lub wzmocnionej izolacji", odnosi się także do urządzeń klasy II, które są zabezpieczone dodatkową izolacją, a nie do urządzeń klasy III. Twierdzenie, że urządzenie "nie posiada ochrony przed dotykiem pośrednim", jest mylące, ponieważ urządzenia klasy III są projektowane z myślą o minimalizacji ryzyka kontaktu z napięciem, korzystając z niskich wartości napięcia, co w praktyce oznacza, że nie ma zagrożenia dotyku pośredniego. Wreszcie, stwierdzenie, że "jest zasilana bardzo niskim napięciem" jest jedynym prawidłowym opisem, a błędne odpowiedzi wynikają z niepełnego zrozumienia klasyfikacji i bezpieczeństwa w elektryce, co jest kluczowe dla prawidłowego stosowania zasad ochrony w instalacjach elektrycznych.

Pytanie 39

Jaką najwyższą wartość powinien mieć wyłącznik silnikowy, chroniący trójfazowy silnik indukcyjny klatkowy o prądzie znamionowym równym 11,1 A, aby zabezpieczyć go przed przeciążeniem przy jednoczesnym zachowaniu możliwości znamionowego obciążenia momentem hamującym?

A. 11,7 A
B. 12,2 A
C. 11,1 A
D. 10,5 A
Ustawienie wyłącznika silnikowego na wartość niższą od znamionowego prądu silnika, jak 10,5 A czy 11,1 A, prowadzi do nieprawidłowego działania całego układu. Tego rodzaju decyzje są często wynikiem błędnego rozumienia zasad działania wyłączników silnikowych i ich roli w systemach zabezpieczeń. Ustawienie na 10,5 A spowoduje, że silnik będzie narażony na częste wyłączenia w momentach przeciążenia, co może prowadzić do nadmiernego zużycia podzespołów, a ostatecznie do awarii. Ponadto, prąd znamionowy 11,1 A nie powinien być wykorzystywany jako maksymalna wartość dla wyłącznika. Zastosowanie tej wartości może zaszkodzić silnikowi, ponieważ nie da mu możliwości pracy w pełnym zakresie obciążenia. Wyłącznik nastawiony na 11,7 A wciąż nie zapewni wystarczającej ochrony, ponieważ jego wartość bliska prądowi znamionowemu nie uwzględnia bezpiecznego marginesu dla chwilowych obciążeń. W praktyce powinno się zawsze przewidywać krótkotrwałe wzrosty prądu, co wiąże się z potrzebą ustawienia wyłącznika na poziomie o 10% wyższym niż prąd znamionowy. Dlatego kluczowe jest zrozumienie, że zabezpieczeń nie można ustawiać na wartościach zbyt niskich, ponieważ prowadzi to do nieefektywnej pracy silnika oraz zwiększa ryzyko jego uszkodzenia.

Pytanie 40

Jakie czynności nie są częścią przeglądów instalacji elektrycznej?

A. przeprowadzania konserwacji i napraw
B. oględzin
C. pomiarów napięcia oraz rezystancji izolacji
D. przyjęcia do eksploatacji
Odpowiedzi dotyczące pomiarów napięć i rezystancji izolacji, konserwacji i napraw oraz oględzin wskazują na istotne aspekty przeglądów instalacji elektrycznej. Przeglądy te mają na celu ocenę stanu technicznego instalacji oraz wykrywanie potencjalnych problemów, które mogą zagrażać bezpieczeństwu użytkowania. Pomiar napięć jest kluczowy, ponieważ pozwala na ocenę poprawności działania instalacji oraz identyfikację ewentualnych spadków napięcia, które mogą wpływać na efektywność działania urządzeń elektrycznych. Rezystancja izolacji jest równie ważna, gdyż niska wartość tego parametru może wskazywać na uszkodzenia izolacji, co z kolei zwiększa ryzyko porażenia prądem elektrycznym. Konserwacja i naprawa instalacji to działania, które są integralną częścią jej eksploatacji, zapewniającą długoterminowe działanie oraz bezpieczeństwo. Oględziny wizualne pozwalają na szybką identyfikację uszkodzeń, co jest kluczowe dla zapobiegania poważniejszym awariom. Często pojawia się mylne przekonanie, że przyjęcie do eksploatacji jest częścią rutynowych przeglądów, podczas gdy w rzeczywistości jest to oddzielny proces związany z zakończeniem budowy i uruchomieniem nowej instalacji. Różnice te są kluczowe dla zrozumienia cyklu życia instalacji elektrycznej oraz dla zapewnienia, że wszystkie działania są wykonywane zgodnie z obowiązującymi normami i standardami branżowymi.