Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik farmaceutyczny
Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Data rozpoczęcia: 19 lutego 2026 18:15
Data zakończenia: 19 lutego 2026 18:43

Egzamin zdany!

Wynik: 23/40 punktów (57,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Co powinien uczynić pacjent z lekami, które straciły ważność?

A. Niech spali w piecu

B. Należy przynieść do apteki

C. Niech wyrzuci do kosza

D. Niech wyleje do kanalizacji

Przyniesienie przeterminowanych leków do apteki jest kluczowe z perspektywy bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony środowiska. Apteki posiadają odpowiednie procedury, które pozwalają na bezpieczne i odpowiedzialne usunięcie tych substancji. Dzięki temu można uniknąć niebezpieczeństw związanych z ich niewłaściwym składowaniem lub odrzuceniem, które może prowadzić do przypadkowego zatrucia, niekontrolowanego dostępu do substancji czynnych przez dzieci lub zwierzęta, a także zanieczyszczenia środowiska. Przykładem może być sytuacja, w której nieodpowiednio utylizowane leki dostają się do wód gruntowych, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych dla ludzi i ekosystemów. Wiele aptek organizuje także dni zbiórek przeterminowanych leków, co podkreśla ich rolę w dbałości o zdrowie publiczne. Dlatego zawsze warto korzystać z tych usług, aby prawidłowo zadbać o bezpieczeństwo swoje oraz otoczenia.

Pytanie 2

Działanie leków, które wpływa na funkcjonowanie organizmu poprzez interakcję z różnymi receptorami tego samego narządu, nazywa się

A. antagonizm funkcjonalny

B. synergizm hiperaddycyjny

C. synergizm addycyjny

D. antagonizm chemiczny

Synergizm hiperaddycyjny i synergizm addycyjny to terminy odnoszące się do zjawisk, w których dwa lub więcej leków działają razem, aby zwiększyć efekt terapeutyczny, jednak nie mają one zastosowania w kontekście przeciwnych działań. Synergizm hiperaddycyjny występuje, gdy efekty leków są większe niż suma ich indywidualnych działań, co może prowadzić do intensyfikacji efektów ubocznych. Z kolei synergizm addycyjny oznacza, że działanie leków łączy się w sposób, który nie przekracza sumy ich efektów jednostkowych. W przypadku antagonizmu chemicznego, jeden lek neutralizuje efekt innego leku w sposób chemiczny, co również nie jest tożsame z przeciwnym działaniem na poziomie receptorów. Typowe błędy myślowe, które prowadzą do pomyłek w rozumieniu tych terminów, obejmują mylenie interakcji farmakologicznych i ich mechanizmów działania. W rzeczywistości, antagonizm funkcjonalny jest kluczowym pojęciem w farmakologii, którego zrozumienie ma ogromne znaczenie dla skuteczności leczenia i bezpieczeństwa pacjentów. Wiedza na temat różnych mechanizmów działania leków oraz ich interakcji jest niezbędna w codziennej praktyce medycznej, aby uniknąć niepożądanych efektów i zapewnić optymalne rezultaty terapeutyczne.

Pytanie 3

Z korzenia rośliny wytwarzana jest

A. Arnicae tinctura

B. Tormentillae tinctura

C. Cinchonae tinctura

D. Crataegi tinctura

Odpowiedzi Arnicae tinctura, Crataegi tinctura oraz Cinchonae tinctura są błędne z kilku istotnych powodów. Arnicae tinctura, czyli nalewka z arniki, jest pozyskiwana z kwiatów rośliny Arnica montana, która jest stosowana głównie w leczeniu kontuzji i urazów, nie zaś z kłącza. Z kolei Crataegi tinctura, nalewka z głogu, wytwarzana jest z owoców i kwiatów rośliny Crataegus, która jest znana przede wszystkim ze swojego działania wspomagającego układ krążenia, a jej surowiec nie pochodzi z kłącza. Cinchonae tinctura natomiast to nalewka z chinowca, której substancje czynne, takie jak chinina, pochodzą z kory, a nie z kłącza. Posiadanie wiedzy na temat właściwego surowca dla danej nalewki jest kluczowe, aby zrozumieć ich zastosowanie terapeutyczne. Często mylone są różne rośliny, co prowadzi do nieprawidłowych wniosków o ich działaniu. Kluczowe jest więc posiadanie dokładnej wiedzy na temat morfologii roślin oraz ich właściwości farmakologicznych, aby uniknąć błędów w terapii oraz stosować odpowiednie preparaty zgodnie z ich przeznaczeniem.

Pytanie 4

Na bazie fragmentu XI Farmakopei wylicz ilość wazeliny białej koniecznej do przygotowania 15,0 g maści majerankowej.

PRZYGOTOWANIE

Majoranae herba                 2,0 cz.
Ethanolum (96 per centum)       1,0 cz.
Vaselinum album                10,0 cz.

Ziele majeranku średnio rozdrobnione, zwilżyć etanolem, po 1 h dodać stopionej wazeliny i ogrzewać na łaźni wodnej do ulotnienia się zapachu etanolu. Całość na ciepło wycisnąć przez tkaninę.

A. 10,0 g

B. 12,5 g

C. 15,0 g

D. 11,5 g

Wybór innej ilości wazeliny białej, takiej jak 11,5 g, 10,0 g lub 12,5 g, jest związany z nieprawidłowym zrozumieniem proporcji składników w przepisie na maść majerankową. Kluczowe jest, aby zrozumieć, że w przypadku maści, masa końcowa jest ściśle związana z ilością użytej wazeliny, ponieważ to ona stanowi główny nośnik dla pozostałych składników. Użytkownik mógł nie zrozumieć, że etanol, który odparowuje, nie wpływa na masę końcową, a ziele majeranku jest eliminowane w procesie przygotowania. Często popełnianym błędem jest zaniżanie lub zawyżanie wymaganej ilości składników w oparciu o intuicję zamiast skoncentrowania się na proporcjach podanych w przepisie. Ponadto, niektórzy mogą myśleć, że dodanie mniej wazeliny może wystarczyć do osiągnięcia zamierzonego efektu terapeutycznego, co jest błędne, ponieważ niewłaściwa ilość nośnika może prowadzić do zmniejszenia skuteczności maści. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla każdego, kto zajmuje się przygotowaniem maści, a także dla zapewnienia zgodności z dobrymi praktykami w farmacji.

Pytanie 5

Wystąpienie suchości w jamie ustnej może być skutkiem stosowania pewnych grup leków?

A. alfa1-adrenomimetyków, takich jak ksylometazolina i nafazolina

B. cholinomimetyków, takich jak karbachol

C. cholinolityków, takich jak siarczan atropiny

D. beta-adrenolityków, takich jak propranolol i atenolol

Odpowiedzi dotyczące beta-adrenolityków i alfa1-adrenomimetyków są niestety niepoprawne. Te leki nie mają bezpośredniego związku z suchością jamy ustnej. Beta-adrenolityki, jak propranolol czy atenolol, działają na receptory beta-adrenergiczne, co wpływa na spowolnienie akcji serca i obniżenie ciśnienia krwi, ale nie mają wpływu na wydzielanie śliny. Ich zastosowanie to głównie leczenie nadciśnienia i stanów lękowych, więc nie wpływają na gruczoły ślinowe w taki sposób, żeby powodować suchość. Z kolei alfa1-adrenomimetyki, jak ksylometazolina i nafazolina, są stosowane przy katarze sennym czy nieżytach nosa, bo zwężają naczynia krwionośne, ale nie mają wpływu na ślinę. Jeśli chodzi o cholinomimetyki, to są to leki, które stymulują receptory cholinergiczne i raczej prowadzą do zwiększenia wydzielania śliny. Wydaje mi się, że to zrozumienie tych różnych klas leków jest mega ważne, żeby nie pomylić się w diagnostyce i terapii pacjentów.

Pytanie 6

Rodzaje leków wykorzystywanych w terapii nadciśnienia tętniczego to:

A. antagoniści kanalów wapniowych, beta-adrenolityki, α 1-adrenomimetyki

B. beta-adrenolityki, α 1-adrenolityki, α 1-adrenomimetyki

C. inhibitory konwertazy angiotensynowej, α 1-adrenomimetyki, sartany

D. beta- adrenolityki, antagoniści kanałów wapniowych, inhibitory konwertazy angiotensynowej

Antagoniści kanałów wapniowych, beta-adrenolityki oraz α 1-adrenomimetyki to błędne połączenie, ponieważ α 1-adrenomimetyki nie są stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, a wręcz przeciwnie, mogą podwyższać ciśnienie krwi. Zrozumienie mechanizmu działania tych leków jest kluczowe dla skutecznego leczenia nadciśnienia. Antagoniści kanałów wapniowych, tak jak niektóre leki stosowane w terapii, powodują rozkurcz naczyń, co obniża ciśnienie, ale ich działanie nie jest wystarczające w przypadku niektórych pacjentów, co wymaga włączenia innych leków, takich jak beta-adrenolityki. Beta-adrenolityki natomiast są skuteczne w redukcji częstości akcji serca, ale ich stosowanie bez odpowiedniego wsparcia farmakologicznego w postaci inhibitorów ACE może nie zapewnić optymalnych efektów terapeutycznych. Błędne jest również przypisanie α 1-adrenomimetyków do grupy leków obniżających ciśnienie, ponieważ ich działanie jest zupełnie odwrotne. W praktyce klinicznej bardzo ważne jest, aby lekarze i farmaceuci znali różnice między tymi grupami leków oraz ich zastosowanie w leczeniu nadciśnienia. W przeciwnym razie mogą wystąpić poważne błędy w terapii, co prowadzi do złej kontroli ciśnienia tętniczego i zwiększonego ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.

Pytanie 7

Który z wymienionych leków przygotowywanych w aptece powinien być wykonany w warunkach aseptycznych?

A. Krople do ucha z hydrokortyzonem

B. Roztwór z chlorheksydyną do płukania gardła

C. Czopki doodbytnicze z benzokainą

D. Maść z siarczanem neomycyny

Maść z siarczanem neomycyny jest lekiem, który należy sporządzać w warunkach aseptycznych, ponieważ jest to substancja stosowana lokalnie, która ma na celu zwalczanie zakażeń bakteryjnych. Siarczan neomycyny jest antybiotykiem, który działa na wiele szczepów bakterii i może być stosowany w leczeniu stanów zapalnych skóry oraz w profilaktyce zakażeń po zabiegach chirurgicznych. Przygotowanie maści w warunkach aseptycznych jest kluczowe, aby zminimalizować ryzyko kontaminacji mikrobiologicznej, co mogłoby prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. W praktyce, aseptyka obejmuje szereg procedur i technik, takich jak dezynfekcja narzędzi, używanie sterylnych materiałów oraz kontrola środowiska, aby zapewnić najwyższe standardy bezpieczeństwa. Zgodnie z wytycznymi Europejskiej Farmakopei, leki, które zawierają substancje czynne wrażliwe na zanieczyszczenia, powinny być sporządzane w warunkach, które eliminują ryzyko mikrobiologiczne. Takie podejście jest nie tylko zgodne z najlepszymi praktykami farmaceutycznymi, ale również chroni pacjentów przed potencjalnymi skutkami ubocznymi.

Pytanie 8

Jakie działanie występuje przy równoczesnym zastosowaniu paracetamolu oraz tramadolu?

A. synergizm addycyjny

B. synergizm hiperaddycyjny

C. antagonizm kompetycyjny

D. antagonizm czynnościowy

Pojęcia synergizmu addycyjnego, antagonizmu kompetycyjnego oraz antagonizmu czynnościowego odnoszą się do różnych mechanizmów interakcji pomiędzy substancjami, które mogą wpływać na ich działanie terapeutyczne. Synergizm addycyjny polega na tym, że efekty działania dwóch leków sumują się, co oznacza, że ich łączny efekt jest równy sumie efektów każdego z osobna. W przypadku paracetamolu i tramadolu, ich działanie nie jest jedynie sumą, lecz wynika z potęgowania efektów, co jest definicją synergizmu hiperaddycyjnego. Antagonizm kompetycyjny opisuje sytuację, w której dwa leki konkurują o to samo miejsce receptorowe, co prowadzi do zmniejszenia efektu jednego z nich, co jest sprzeczne z działaniem paracetamolu i tramadolu, które nie konkurują, lecz współdziałają w systemie nerwowym. Z kolei antagonizm czynnościowy odnosi się do sytuacji, w której różne leki mają przeciwne efekty, co również nie dotyczy omawianej kombinacji. Typowym błędem myślowym w ocenie interakcji leków jest nieprawidłowe utożsamianie synergizmu z prostą addycją efektów, co prowadzi do niepełnego zrozumienia mechanizmów działania. Warto zwrócić uwagę na znaczenie znajomości farmakologii leków i ich interakcji, aby właściwie stosować terapie skojarzone zgodnie z aktualnymi standardami klinicznymi.

Pytanie 9

Jakie zjawisko, prowadzące do niezgodności recepturowej, występuje w proszkach zawierających mentol oraz kamforę?

A. Euteksja

B. Higroskopijność

C. Adsporpcja

D. Wilgotnienie

Adsporcja to, jak cząsteczki przyczepiają się do powierzchni innych substancji. Ale w przypadku mentolu i kamfory to nie ma wielkiego znaczenia. Choć adsporcja może wpłynąć na niektóre cechy fizykochemiczne, to nie jest kluczowe, żeby zrozumieć, czemu te dwa składniki się nie zgadzają w proszku. Potem mamy higroskopijność – to umiejętność substancji do wchłaniania wilgoci. A to też nie ma bezpośredniego związku z euteksją, bo to dotyczy, jak substancje zachowują się w wilgotnym otoczeniu, a nie jak reagują ze sobą. Wilgotnienie to po prostu nasycenie substancji wodą, co może zaburzać stabilność produktu, lecz nie tłumaczy euteksji. Te wszystkie pojęcia są ważne w farmacji, bo źle je zrozumieć można mieć problem przy robieniu skutecznych produktów. Poznanie tych właściwości i ich wzajemnych relacji jest kluczowe, żeby leki były jakościowe i działały jak należy. Normy i wytyczne to dobry sposób, aby wiedzieć, jak pracować z substancjami, by unikać kłopotów jak euteksja, która może zaszkodzić ostatecznemu produktowi.

Pytanie 10

Czy bisocard ma inny nazwę?

A. metoprololu

B. atenololu

C. bisoprololu

D. karwedilolu

Bisocard to nazwa handlowa bisoprololu, selektywnego beta-blokera, który jest szeroko stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Bisoprolol działa poprzez blokowanie receptorów beta-1 w sercu, co prowadzi do spadku częstości akcji serca oraz obniżenia ciśnienia krwi. Zastosowanie bisoprololu jest szczególnie wskazane u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, ponieważ poprawia on wydolność serca oraz jakość życia. W praktyce klinicznej bisoprolol może być stosowany jako część terapii skojarzonej z innymi lekami, takimi jak diuretyki czy inhibitory ACE. Standardy leczenia nadciśnienia tętniczego rekomendują stosowanie beta-blokerów jako jednej z opcji terapeutycznych, co potwierdzają liczne badania kliniczne. Zrozumienie działania bisoprololu oraz jego zastosowania w praktyce medycznej jest kluczowe dla skutecznego zarządzania chorobami układu krążenia.

Pytanie 11

Jaka jest farmakopealna łacińska nazwa maści stosowanej w leczeniu odmrożeń?

A. Unguentum Methyli salicylici

B. Unguentum contra congelationem

C. Bismuthi subgallatis unguentum

D. Ammonii bituminosulfonatis unguentum

Odpowiedź 'Unguentum contra congelationem' jest poprawna, ponieważ jest to farmakopealna nazwa łacińska, która dosłownie oznacza 'maść przeciw odmrożeniom'. Zawiera składniki aktywne, które mają działanie ochronne na skórę, wspomagając regenerację tkanek uszkodzonych przez niską temperaturę. W kontekście praktycznym, maść ta jest często stosowana w medycynie sportowej oraz w warunkach zimowych, gdzie występuje ryzyko odmrożeń. Wspierając gojenie ran oraz łagodząc objawy, takie jak ból i stan zapalny, produkt ten jest kluczowy w profilaktyce i leczeniu uszkodzeń skóry spowodowanych działaniem zimna. Zgodnie z obowiązującymi standardami farmakopealnymi, stosowanie odpowiednich formułacji maściowych zapewnia skuteczność i bezpieczeństwo terapii, co jest szczególnie ważne w przypadku pacjentów narażonych na ekstremalne warunki atmosferyczne.

Pytanie 12

Jakie jest stężenie kwasu borowego w leku recepturowym przygotowanym według podanej recepty?

Rp.

Sol. Acidi borici             1,5:50,0
Spir. Vini                    ad 150,0
M. f. sol.

A. 2,0%

B. 3,0%

C. 1,5%

D. 1,0%

Stężenie kwasu borowego w leku recepturowym wynosi 1%. Aby uzyskać ten wynik, należy obliczyć stosunek masy substancji czynnej do całkowitej masy roztworu. W podanej recepturze mamy 1,5 g kwasu borowego rozpuszczonego w 150 g roztworu. Obliczenia wykonujemy w następujący sposób: (1,5 g / 150 g) * 100% = 1%. To ważne, aby zrozumieć, że stężenie jest miarą ilości substancji czynnej w danym objętości roztworu, co jest kluczowe dla prawidłowego stosowania leków. W praktyce farmaceutycznej obliczanie stężenia jest niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Przykładowo, stężenie kwasu borowego ma zastosowanie w leczeniu zakażeń i stanów zapalnych, a jego odpowiednie stężenie w roztworze pozwala zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Zgodnie z obowiązującymi standardami, zarówno jakość, jak i dokładność przygotowywanych roztworów są kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów.

Pytanie 13

Flozyny to preparaty

A. zabijające bakterie

B. przeciwdziałające cukrzycy

C. przeciwdziałające wrzodom

D. obniżające ciśnienie krwi

Hipotensyjne leki są stosowane w celu obniżenia ciśnienia krwi, co jest zupełnie inną kategorią terapeutyczną niż leki przeciwcukrzycowe. W kontekście leczenia cukrzycy, stosowanie leków hipotensyjnych nie adresuje problemu regulacji poziomu glukozy we krwi. Podobnie leki przeciwwrzodowe są używane w terapii chorób żołądka i dwunastnicy, takich jak wrzody, i nie mają związku z kontrolą glikemii. Współczesne podejście do leczenia cukrzycy wymaga stosowania preparatów, które bezpośrednio wpływają na metabolizm glukozy. Leki przeciwbakteryjne natomiast są stosowane w walce z infekcjami wywołanymi przez bakterie, co również nie ma odniesienia w kontekście leczenia cukrzycy. Istnieje powszechne nieporozumienie, że wszystkie leki mogą być stosowane zamiennie, co prowadzi do błędnych wniosków. Każda klasa leków ma swoje specyficzne zastosowanie, a ich użycie powinno opierać się na solidnych podstawach naukowych i klinicznych. W kontekście terapii cukrzycy, kluczowe jest zrozumienie, które leki działają na mechanizmy metaboliczne związane z tą chorobą, a to wymaga dogłębnej wiedzy na temat farmakologii i patofizjologii. Używanie niewłaściwych leków może prowadzić do braku kontroli glikemii, a w konsekwencji do poważnych powikłań zdrowotnych.

Pytanie 14

Dwie części substancji leczniczej rozpuszczają się w 400 częściach rozpuszczalnika. Na podstawie załączonej tabeli określ rozpuszczalność tej substancji.

Rozpuszczalność substancji, wg FP VIII
Określenie rozpuszczalności	Rozpuszczalność 1 części substancji w x częściach rozpuszczalnika
Bardzo łatwo rozpuszczalny	< 1
Łatwo rozpuszczalny	1-10
Rozpuszczalny	10-30
Dość trudno rozpuszczalny	30-100
Trudno rozpuszczalny	100-1000
Bardzo trudno rozpuszczalny	1000-10 000
Praktycznie nierozpuszczalny	>10 000

A. Łatwo rozpuszczalna.

B. Dość trudno rozpuszczalna.

C. Bardzo łatwo rozpuszczalna.

D. Trudno rozpuszczalna.

Odpowiedź 'Trudno rozpuszczalna' jest poprawna, ponieważ zgodnie z definicją rozpuszczalności substancji, rozpuszczalność określa się na podstawie ilości rozpuszczalnika potrzebnego do rozpuszczenia danej ilości substancji. W tym przypadku, mamy 400 części rozpuszczalnika na 2 części substancji, co daje 200 części rozpuszczalnika na 1 część substancji. Zgodnie z klasyfikacją, substancje, które rozpuszczają się w 100-1000 częściach rozpuszczalnika, są uznawane za 'trudno rozpuszczalne'. Przykładem takiej substancji może być niektóre leki stosowane w farmacji, które wymagają dużej ilości rozpuszczalnika do osiągnięcia odpowiedniej biodostępności. Zrozumienie tej klasyfikacji jest kluczowe w procesie opracowywania i formułowania leków, ponieważ wpływa na ich skuteczność oraz sposób podawania. W praktyce, wiedza na temat rozpuszczalności substancji pozwala farmaceutom i chemikom lepiej projektować formulacje leków, co jest zgodne z dobrymi praktykami branżowymi.

Pytanie 15

Procedura szczególnej utylizacji leków odnosi się do przeterminowanych produktów zawierających

A. Amiloridum

B. Hydrochlorothiazidum

C. Amoxicillinum

D. Fentanylum

Fentanylum jest opioidowym lekiem przeciwbólowym, który należy do grupy substancji kontrolowanych z uwagi na swoje silne działanie oraz potencjał do nadużywania. W związku z tym, specjalna procedura utylizacji leków dotyczy preparatów zawierających fentanylum, zwłaszcza gdy są przeterminowane. Utylizacja takich substancji jest kluczowa dla ochrony zdrowia publicznego oraz środowiska. W przypadku fentanylu, niewłaściwe usunięcie może prowadzić do niebezpieczeństwa związanego z przypadkowym narażeniem osób trzecich na działanie substancji. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest oddawanie przeterminowanych leków do aptek, które posiadają programy utylizacji, co jest zgodne z wytycznymi instytucji takich jak FDA oraz EMEA. Dodatkowo, zgodnie z praktykami branżowymi, leki te powinny być przechowywane w odpowiednich warunkach do momentu ich utylizacji, aby zminimalizować ryzyko ich niewłaściwego wykorzystania.

Pytanie 16

Jakim składnikiem jest maść tranowa?

A. olej wątłuszowy

B. olbrot

C. olej rycynowy

D. kamfora

Olej wątłuszowy, pochodzący z wątroby ryb, jest kluczowym składnikiem maści tranowej, ze względu na swoje właściwości prozdrowotne. Jest bogaty w kwasy tłuszczowe omega-3, witaminę A oraz D, a także przeciwutleniacze. Stosowanie maści tranowej z olejem wątłuszowym ma na celu wspomaganie gojenia ran, łagodzenie stanów zapalnych oraz nawilżenie skóry. Na przykład, w dermatologii preparaty z olejem wątłuszowym są zalecane dla pacjentów z egzemą lub innymi chorobami skóry, które wymagają intensywnej regeneracji. Ponadto, olej wątłuszowy ma właściwości antybakteryjne, co czyni go skutecznym w leczeniu drobnych ran i oparzeń. W kontekście standardów branżowych, produkty kosmetyczne i farmaceutyczne zawierające olej wątłuszowy muszą spełniać rygorystyczne przepisy dotyczące jakości i bezpieczeństwa, co zapewnia ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.

Pytanie 17

Pochodne biguanidyny, takie jak metformina, mają właściwości

A. przeciwzapalne

B. przeciwalergiczne

C. przeciwnowotworowe

D. hipoglikemizujące

Metformina, będąca pochodną biguanidyny, jest lekiem stosowanym przede wszystkim w terapii cukrzycy typu 2. Jej działanie hipoglikemizujące polega na zmniejszeniu produkcji glukozy w wątrobie oraz poprawie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę, co prowadzi do obniżenia poziomu glukozy we krwi. Metformina jest uznawana za lek pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy typu 2 i jest często stosowana w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, aby osiągnąć lepszą kontrolę glikemii. Badania wykazały, że metformina nie tylko obniża stężenie glukozy, ale także może przyczyniać się do redukcji ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów z cukrzycą. W praktyce klinicznej, lekarze regularnie monitorują funkcje nerek pacjentów przyjmujących metforminę, ponieważ lek ten jest przeciwwskazany w przypadku ciężkiej niewydolności nerek. Warto również zauważyć, że metformina ma korzyści poza hipoglikemizującymi, takie jak potencjalne działanie ochronne na układ sercowo-naczyniowy, co czyni go istotnym elementem w zarządzaniu zdrowiem pacjentów z cukrzycą.

Pytanie 18

Który z leków jest wykorzystywany w terapii cukrzycy typu I?

A. metformina

B. Insulina

C. Glimepiryd

D. Gliklazyd

Insulina jest kluczowym lekiem w leczeniu cukrzycy typu I, ponieważ jest hormonem odpowiedzialnym za regulację poziomu glukozy we krwi. Pacjenci z tym typem cukrzycy nie produkują insuliny z powodu zniszczenia komórek beta w trzustce przez własny układ odpornościowy. Dlatego muszą regularnie przyjmować insulinę, aby zrekompensować brak tego hormonu. Insulina dostępna jest w różnych formach, takich jak insulina krótko działająca, długo działająca oraz mieszane preparaty, co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Kontrola glikemii jest kluczowym elementem terapii, a odpowiednie monitorowanie poziomu cukru we krwi oraz dostosowanie dawek insuliny są niezbędne do uniknięcia powikłań. Ponadto, edukacja pacjentów na temat diety, aktywności fizycznej i zasad zarządzania cukrzycą jest niezbędna dla skuteczności leczenia i poprawy jakości życia. Warto również podkreślić znaczenie współpracy z zespołem medycznym, aby dostosować leczenie do zmieniających się potrzeb organizmu.

Pytanie 19

Głównym czynnikiem aktywnym nalewki są garbniki?

A. z owoców pieprzowca

B. z kwiatu konwalii majowej

C. z kłącza pięciornika

D. z korzenia waleriany

Kłącze pięciornika, znane również jako Potentilla, jest bogate w garbniki, które są składnikami aktywnymi wykorzystywanymi w medycynie naturalnej. Garbniki są substancjami chemicznymi, które mają zdolność do wiązania białek i innych makromolekuł, co sprawia, że są użyteczne w leczeniu stanów zapalnych i wrzodów. W praktyce, nalewki z kłącza pięciornika mogą być stosowane w celu łagodzenia dolegliwości żołądkowych oraz w terapii stanów zapalnych błony śluzowej. Ponadto, garbniki wykazują działanie ściągające, co czyni je efektywnymi w leczeniu biegunkowych schorzeń. Warto również zauważyć, że standardy jakości dla preparatów roślinnych, takie jak wytyczne WHO dotyczące fitoterapii, podkreślają znaczenie stosowania surowców o wysokiej zawartości substancji czynnych, co w przypadku kłącza pięciornika czyni go ważnym składnikiem w ziołolecznictwie.

Pytanie 20

Z jednej części roślinnego surowca o silnym działaniu, chyba że lekarz zaleci inaczej, sporządza się

A. 10 części odwaru

B. 50 części odwaru

C. 100 części odwaru

D. 20 części odwaru

Wybór innych proporcji, takich jak 20, 10 lub 50 części odwaru, wynika często z niepełnego zrozumienia zasady działania surowców roślinnych o silnym działaniu. Wiele osób może sądzić, że mniejsze stężenie substancji czynnych w odwarze może być bardziej bezpieczne, jednak w rzeczywistości może to prowadzić do nieefektywności terapeutycznej. W przypadku surowców o silnym działaniu, takich jak korzeń żeń-szenia czy liście miłorzębu japońskiego, zastosowanie zbyt małej ilości wody może skutkować niedostatecznym uwolnieniem kluczowych składników aktywnych. To z kolei może prowadzić do frustracji pacjentów, którzy nie odczuwają oczekiwanych efektów terapeutycznych. Ponadto, w kontekście standardów i dobrych praktyk w medycynie roślinnej, istotne jest, aby stosować się do uznanych proporcji, które bazują na tradycyjnych metodach wytwarzania preparatów roślinnych. Niezrozumienie tych zasad często prowadzi do błędnych wniosków i niemożności prawidłowego zastosowania roślinnych środków leczniczych. Efektywność leków roślinnych jest ściśle związana z ich przygotowaniem, stąd kluczowe jest trzymanie się sprawdzonych proporcji, aby zapewnić pacjentom optymalną dawkę substancji czynnych.

Pytanie 21

Jakie jest stężenie amonowego chlorku w preparacie Liquor pectoralis, ustalone zgodnie z przepisem farmakopealnym?

Liquor pectoralis
 Ammonii anisatus spiritus     5,0
 Althaeae sirupus             30,0
 Aqua purificata      ad     200,0

Spirytus anyżowy wg FP
 Anisi aetheroleum     2,0 cz.
 Ethanol 96°          40,0 cz.
 Ammonii chloridum     3,0 cz.
 Aqua purificata      55,0 cz.

A. 5,0%

B. 0,075%

C. 3,0%

D. 0,150%

Wybór odpowiedzi 5,0% lub 0,150% wskazuje na niezrozumienie zasad obliczania stężenia substancji czynnych w preparatach farmaceutycznych. Pierwsza z tych wartości sugeruje, że w 100 g preparatu znajduje się 5 g chlorku amonowego, co jest niezgodne z podanym stężeniem i ilością substancji w spirytusie anyżowym. Z kolei odpowiedź 0,150% również jest błędna, ponieważ wskazuje na niewłaściwe odniesienie masy substancji do całkowitej masy preparatu. Obliczanie stężenia wymaga znajomości podstawowych zasad chemicznych, takich jak proporcjonalność i jednostki miary. Typowym błędem jest pomijanie całkowitej masy preparatu, co prowadzi do nieprawidłowych wyników. Ponadto, istotne jest, aby być świadomym, że stężenia są zazwyczaj wyrażane w procentach, a ich obliczanie ma kluczowe znaczenie w kontekście jakości leków, ich dawkowania oraz bezpieczeństwa stosowania. Zrozumienie tego procesu jest podstawą odpowiedzialnego podejścia do farmacji i zapewnienia najwyższych standardów jakości leków.

Pytanie 22

Jakie znaczenie ma skrót trit. w tłumaczeniu na język polski?

A. Mieszanka

B. Kapsułka

C. Roztarty

D. Trzy

Skrót "trit." oznacza w języku polskim termin "roztarty". Jest to termin stosowany w kontekście farmaceutycznym oraz przy przygotowywaniu receptur. Oznacza on substancję, która została przekształcona w drobny proszek lub masę poprzez mechaniczne rozdrobnienie. W praktyce, roztarty składnik może odgrywać istotną rolę w procesie formułowania leków, gdyż zwiększa jego powierzchnię kontaktu, co z kolei może przyspieszyć proces wchłaniania. Dobrą praktyką w laboratoriach jest odpowiednie przygotowywanie substancji czynnych, ponieważ ich właściwe rozdrobnienie może wpłynąć na efektywność terapeutyczną leku. W kontekście standardów, takie działania pokrywają się z zaleceniami zawartymi w wytycznych dotyczących przygotowywania preparatów farmaceutycznych. Warto również zauważyć, że termin "roztarty" można spotkać w różnych dziedzinach, takich jak chemia analityczna, gdzie dokładność przygotowania materiałów testowych jest kluczowa dla uzyskania wiarygodnych wyników.

Pytanie 23

Oblicz ilość wody potrzebną do sporządzenia maści według poniższej recepty. Przyjmij, że mocznik rozpuszcza się w wodzie w stosunku 1:1,5.

Rp.

Hydrocortisoni

0,6

Ureae

6,0

Aquae purificatae

q.s.

Lanolini anhydrici

Vaselini albi

aa ad 70,0

M.f.ung.

A. 6,0 g

B. 0,6 g

C. 9,0 g

D. 0,9 g

W przypadku błędnych odpowiedzi, istnieje wiele typowych nieporozumień dotyczących obliczeń ilości wody potrzebnej do rozpuszczenia mocznika. Często osoby odpowiadające na to pytanie mają trudności z właściwym zrozumieniem proporcji rozpuszczalności. Na przykład, błędna odpowiedź 0,9 g sugeruje, że obliczenia bazują na niewłaściwej interpretacji proporcji między mocznikiem a wodą. Możliwe, że myślano, że woda jest potrzebna tylko w małym nadmiarze, co jest niezgodne z rzeczywistością. Z kolei odpowiedzi takie jak 0,6 g i 6,0 g mogą wynikać z niewłaściwego zastosowania jednostek lub nieuwzględnienia całkowitej masy mocznika, co prowadzi do zaniżenia potrzebnej ilości wody. Typowym błędem myślowym jest założenie, że można zredukować ilość wody, co w praktyce może wpłynąć na efektywność maści. Takie błędne założenia mogą wynikać z braku zrozumienia podstawowych zasad chemii i farmakologii. Aby unikać takich pomyłek, ważne jest, aby dokładnie zapoznać się z zasadami rozpuszczalności substancji i ich proporcjami. Zaleca się również korzystanie z tabel rozpuszczalności oraz praktyk laboratoryjnych, które pomagają w precyzyjnym obliczaniu ilości substancji potrzebnych do przygotowania różnych form leków.

Pytanie 24

Preparat farmaceutyczny (oficynalny) to specyfik wytworzony

A. na podstawie receptariusza

B. na podstawie recepty wystawionej przez lekarza

C. zgodnie z przepisem aptecznym

D. na podstawie zasad określonych w farmakopei

Lek apteczny (oficynalny) to preparat, który jest sporządzany w aptekach na podstawie przepisów zawartych w farmakopei. Farmakopea to zbiór norm oraz standardów, które określają sposób przygotowania leków, ich skład, jakość oraz metody badań. W praktyce, farmakopea pełni kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa i skuteczności leków. Przykładem może być sporządzenie roztworu, maści czy też tabletek, które muszą być przygotowywane zgodnie z ściśle określonymi procedurami, aby zagwarantować ich terapeutyczne działanie. Przepisy te są regularnie aktualizowane, co pozwala na dostosowanie do nowoczesnych standardów oraz postępu naukowego. Dzięki temu, leki apteczne nie tylko muszą spełniać kryteria jakości, ale także ich skład musi być zgodny z najnowszymi badaniami i technologiami. W związku z tym, tak ważne jest przestrzeganie zasad zawartych w farmakopei, aby każdy pacjent mógł otrzymać produkt, który będzie dla niego bezpieczny i skuteczny.

Pytanie 25

Probiotyk powinien być podawany doustnie podczas stosowania

A. amoksycyliny

B. pyrantelu

C. acyklowiru

D. flukonazolu

Podawanie probiotyków doustnie w trakcie leczenia amoksycyliną jest zalecane, ponieważ amoksycylina, będąca antybiotykiem z grupy penicylin, może prowadzić do zaburzeń równowagi mikroflory jelitowej. Antybiotyki, takie jak amoksycylina, eliminują nie tylko patogenne bakterie, ale także korzystne mikroorganizmy, co może sprzyjać rozwojowi biegunek, w tym biegunki związanej z Clostridium difficile. Probiotyki, dostarczając żywe mikroorganizmy, wspierają odbudowę naturalnej flory bakteryjnej jelit, co może zapobiegać tym negatywnym skutkom. W praktyce, pacjenci przyjmujący amoksycylinę powinni rozważyć dodatkowe stosowanie probiotyków w formie kapsułek lub jogurtów zawierających żywe kultury bakterii, takich jak Lactobacillus czy Bifidobacterium. Takie podejście jest zgodne z zaleceniami światowych organizacji zdrowia, które podkreślają znaczenie ochrony mikrobiomu jelitowego podczas terapii antybiotykowej.

Pytanie 26

Leki o działaniu inotropowym dodatnim podnoszą

A. napięcie sercowego mięśnia

B. moc skurczu mięśnia sercowego

C. szybkość przewodzenia w sercu

D. częstotliwość skurczów serca

Wybór odpowiedzi dotyczącej częstości skurczu mięśnia sercowego jest nieprecyzyjny, ponieważ leki inotropowe dodatnio nie wpływają bezpośrednio na częstotliwość skurczów, lecz na ich siłę. Zwiększenie częstości skurczu to efekt działania leków o charakterze chronotropowym, które oddziałują na węzeł zatokowy serca, co jest zupełnie inną klasyfikacją. Napięcie mięśnia sercowego nie jest bezpośrednio związane z działaniem inotropowym, lecz odnosi się do siły, z jaką mięsień sercowy jest w stanie skurczyć się w odpowiedzi na bodźce. W przypadku szybkości przewodzenia, leki inotropowe dodatnio również nie mają dominującego wpływu, ponieważ ich działanie koncentruje się na mechanizmach skurczu, a nie na propagacji impulsów elektrycznych w sercu. W praktyce klinicznej, mylenie pojęć z zakresu farmakologii kardiologicznej może prowadzić do niewłaściwego doboru terapii, co z kolei wpływa na efektywność leczenia. Dlatego istotne jest, aby zrozumieć różnice pomiędzy działaniami inotropowymi, chronotropowymi i dromotropowymi, aby prawidłowo stosować leki w kontekście chorób serca i zapewnić pacjentom optymalną opiekę.

Pytanie 27

Jakie są zasady i normy dotyczące przechowywania próbek archiwalnych przez wytwórcę?

A. Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na Terenie RP

B. Prawie farmaceutycznym - Dobra Praktyka Wytwarzania GMP

C. Farmakopei Europejskiej

D. Farmakopei Polskiej VI

Odpowiedź 'Prawo farmaceutyczne - Dobra Praktyka Wytwarzania GMP' jest poprawna, ponieważ zapewnia kompleksowe zasady dotyczące przechowywania próbek archiwalnych przez producentów leków. Dobre Praktyki Wytwarzania (GMP) to zbiór norm, które mają na celu zapewnienie, że produkty farmaceutyczne są wytwarzane i kontrolowane zgodnie z wysokimi standardami jakości. W ramach GMP, szczegółowo opisane są wymagania dotyczące przechowywania próbek, w tym ich warunki temperaturowe, wilgotnościowe oraz czas przechowywania. Praktycznym przykładem może być konieczność przechowywania próbek w warunkach chłodniczych, aby zachować ich stabilność chemiczną i biologiczną. W konsekwencji, przestrzeganie GMP przyczynia się do bezpieczeństwa pacjentów, eliminując ryzyko związane z użyciem leku, którego jakość mogła zostać naruszona przez niewłaściwe warunki przechowywania. Dodatkowo, zgodność z GMP jest podstawowym kryterium dla uzyskania i utrzymania zezwolenia na wytwarzanie produktów leczniczych na rynku. Wiele organizacji, w tym FDA i EMA, wymaga od producentów wykazywania zgodności z tymi zasadami, co czyni je kluczowym elementem w branży farmaceutycznej.

Pytanie 28

W terapii hipercholesterolemii wykorzystuje się

A. statyny

B. sartany

C. tiazydy

D. koksy by

Statyny to klasa leków, które są powszechnie stosowane w leczeniu hipercholesterolemii, czyli podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi. Działają poprzez hamowanie enzymu HMG-CoA reduktazy, który jest kluczowy w biosyntezie cholesterolu w wątrobie. Obniżając poziom cholesterolu LDL (tzw. "złego" cholesterolu), statyny przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca i udaru mózgu. W praktyce klinicznej, zaleca się ich stosowanie u pacjentów z wysokim ryzykiem, a także tych, którzy już doświadczyli incydentów sercowo-naczyniowych. Przykładowe statyny to atorwastatyna, simwastatyna i rosuwastatyna. Rekomendacje Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) wskazują, że statyny są pierwszą linią terapii w zarządzaniu dyslipidemią, co potwierdza ich skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania w długoterminowej terapii. Oprócz działania hipolipemizującego, statyny mają także korzystne efekty pleiotropowe, takie jak poprawa funkcji śródbłonka i działanie przeciwzapalne, co dodatkowo podkreśla ich rolę w profilaktyce chorób układu krążenia.

Pytanie 29

Jak działa mechanizm antybiotyków B-laktamowych w zakresie hamowania?

A. aktywności topoizomerazy

B. wewnątrzkomórkowej biosyntezy białek

C. reduktazy kwasu dihydrofoliowego

D. syntezy ściany komórkowej bakterii

Antybiotyki B-laktamowe, takie jak penicylina czy cefalosporyny, działają poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii. Mechanizm ich działania opiera się na blokowaniu enzymów zwanych transpeptydazami, które są kluczowe w procesie tworzenia mostków peptydowych w strukturze peptydoglikanu, składnika ściany komórkowej. Bez tych mostków, ściana staje się osłabiona, co prowadzi do lizy komórkowej i śmierci bakterii. Przykładem praktycznego zastosowania jest leczenie infekcji wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, takie jak Streptococcus pneumoniae, gdzie penicylina jest często pierwszym wyborem. W standardach antybiotykoterapii zaleca się również monitorowanie oporności bakterii na B-laktamy, co jest kluczowe w skutecznej terapii. Warto zauważyć, że mechanizmy obronne bakterii, takie jak produkcja beta-laktamaz, mogą neutralizować działanie tych antybiotyków, co podkreśla znaczenie odpowiedzialnego stosowania.

Pytanie 30

Z uwagi na zagrożenie dla płodu, dla kobiety w ciąży zatrudnionej w aptece najbardziej ryzykowne jest przygotowywanie leków zawierających

A. detreomycynę

B. kwas borowy

C. kwas askorbowy

D. nystatynę

Detreomycyna, jako antybiotyk z grupy tetracyklin, ma potencjalnie szkodliwy wpływ na rozwijający się płód, zwłaszcza w okresie organogenezy, co czyni ją szczególnie niebezpieczną dla kobiet w ciąży. Tetracykliny mogą prowadzić do uszkodzenia zębów oraz kości płodu, a także do zahamowania wzrostu. Dlatego w praktykach aptecznych i medycznych rekomenduje się unikanie stosowania detreomycyny u ciężarnych pacjentek. W przypadku pracy w aptece, farmaceuci muszą być świadomi, jakie leki mogą być niebezpieczne dla kobiet w ciąży i informować o tym pacjentki, a także dostosować zalecenia do ich potrzeb. Przykłady zastosowania tej wiedzy obejmują odpowiednie doradztwo pacjentom oraz wybór alternatywnych leków, które są bezpieczniejsze. Standardy dobrej praktyki w farmacji nakładają obowiązek dostosowania terapii do stanu zdrowia pacjentki, co w przypadku kobiet w ciąży ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jej i rozwijającego się płodu.

Pytanie 31

Która z substancji farmakologicznych znajduje zastosowanie w produktach podawanych "per rectum"?

A. Amoksycyllinum

B. Pyralginum

C. Metoprololum

D. Doksycyclinum

Pyralginum, znane również jako metamizol, jest substancją leczniczą, która wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz przeciwzapalne. Jego podawanie 'per rectum' jest szczególnie korzystne w przypadkach, gdy pacjent nie może przyjmować leków doustnie, na przykład w sytuacjach związanych z wymiotami lub trudnościami w połykaniu. W praktyce klinicznej, preparaty zawierające Pyralginum mogą być stosowane w leczeniu bólu o różnorodnym pochodzeniu, takiego jak ból pooperacyjny, ból nowotworowy czy ból związany z chorobami zapalnymi. Warto podkreślić, że stosowanie Pyralginum powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza oraz z uwzględnieniem potencjalnych działań niepożądanych, takich jak ryzyko agranulocytozy. W kontekście standardów leczniczych, podawanie leków 'per rectum' jest uznawane za dobrze ugruntowaną metodę w przypadkach, gdzie inna droga podania nie jest możliwa.

Pytanie 32

W przypadku gdy lek powinien być przechowywany w niskiej temperaturze, zgodnie z zapisami zawartymi w Farmakopei Polskiej IX, jakie parametry temperaturowe są wymagane dla jego składowania?

A. od 16 do 18 °C

B. od 1 do 4 °C

C. od 8 do 15 °C

D. od 5 do 7 °C

Odpowiedź w zakresie od 8 do 15 °C jest jak najbardziej trafna. Zgodnie z Farmakopeą Polską IX, leki powinno się przechowywać w takim chłodnym miejscu. Prawidłowa temperatura pomaga utrzymać stabilność substancji czynnych, a to ma ogromny wpływ na ich działanie. Dla przykładu, niektóre antybiotyki czy insulina potrzebują chłodzenia, żeby się nie psuły. Warto też mieć na uwadze, że w magazynach farmaceutycznych używa się termometrów do kontrolowania temperatury i robi się regularne sprawdzenia. Dobrze jest mieć system alarmowy, który da znać, jakby coś poszło nie tak z temperaturą. Dzięki temu minimalizujesz ryzyko, że lek straci skuteczność, a bezpieczeństwo pacjentów jest przecież najważniejsze w farmacji.

Pytanie 33

Lejek wykonany z szkła spiekanego (Schotta) stosuje się do

A. przesiewania

B. sączenia

C. klarowania

D. dekantacji

Lejek z warstwą ze szkła spiekanego, znany także jako lejek szklany, jest powszechnie stosowany w laboratoriach chemicznych do procesu sączenia. Jego budowa i materiał, z którego jest wykonany, umożliwiają skuteczne separowanie cieczy od ciał stałych. Szkło spiekane ma porowatą strukturę, co sprawia, że jest idealne do filtracji, a jego chemiczna odporność na wiele reagentów chemicznych sprawia, że jest preferowany w wielu zastosowaniach laboratoryjnych. W praktyce, podczas eksperymentów, można używać lejka do oddzielania osadu od cieczy po reakcjach chemicznych, co jest kluczowe w uzyskiwaniu czystych produktów. Dobrą praktyką jest używanie lejka w połączeniu z papierowymi filtrami, co zwiększa efektywność procesu. Warto również zauważyć, że lejek ze szkła spiekanego jest zgodny z normami bezpieczeństwa chemicznego i może być używany w laboratoriach zajmujących się różnorodnymi reakcjami chemicznymi, co czyni go wszechstronnym narzędziem w pracy laboratoryjnej.

Pytanie 34

Przy przygotowywaniu jest niezbędna konwersja fenobarbitalu na fenobarbital sodowy?

A. kropli na bazie etanolu

B. roztworu wodnego

C. proszków dzielonych

D. czopków doodbytniczych

Fenobarbital sodowy jest solą fenobarbitalu, która jest bardziej rozpuszczalna w wodzie. Przy sporządzaniu roztworów wodnych, zwłaszcza w kontekście farmaceutycznym, kluczowe jest, aby substancja czynna była odpowiednio rozpuszczona, co zapewnia jej biodostępność i skuteczność terapeutyczną. Dlatego zamiana fenobarbitalu na jego sodową formę jest konieczna do uzyskania stabilnego roztworu. Przykładem zastosowania fenobarbitalu sodowego w roztworach wodnych jest leczenie stanów padaczkowych, gdzie preparaty muszą szybko wchłaniać się w organizmie. Oprócz tego, zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), farmaceuci są zobowiązani do używania form bardziej rozpuszczalnych w przypadku produkcji roztworów, aby zapewnić ich jakość i bezpieczeństwo dla pacjenta.

Pytanie 35

Impaktor to urządzenie wykorzystywane do analizy

A. tabletek dojelitowych

B. peletek

C. czopków

D. aerozoli inhalacyjnych

Wybór odpowiedzi, które nie dotyczą aerozoli inhalacyjnych, wskazuje na pewne nieporozumienia dotyczące zastosowania różnych form leków. Czopki, peletki oraz tabletki dojelitowe są postaciami farmaceutycznymi, które nie są przeznaczone do badania za pomocą impaktora. Czopki, na przykład, są stosowane w leczeniu lokalnym lub ogólnym przez odbyt, a ich działanie opiera się na wchłanianiu substancji czynnej w jelicie. To zupełnie inne podejście niż dostarczanie leku za pomocą inhalacji, które wymaga precyzyjnego kontrolowania wielkości cząsteczek. Peletki to małe granule, które mogą być używane w formulacjach tabletek, ale również nie mają zastosowania w kontekście badań aerozoli. Z kolei tabletki dojelitowe są projektowane, by rozpuszczać się dopiero w jelicie cienkim, co sprawia, że ich mechanizm działania jest odmienny od tego, co obserwuje się w przypadku aerozoli inhalacyjnych. Niezrozumienie różnic między tymi postaciami farmaceutycznymi może prowadzić do błędnych wniosków na temat metod badań i zastosowania leków. Istotne jest, aby mieć świadomość, że urządzenia takie jak impaktor są niezbędne do oceny skuteczności terapii inhalacyjnej, a wybór niewłaściwej odpowiedzi świadczy o braku znajomości specyfikacji technicznych oraz metod badań w farmacjologii.

Pytanie 36

Która z poniższych nazw nie jest synonimem dla phenobarbitalu sodu?

A. Lepinal sodu

B. Gardenal sodu

C. Luminal sodu

D. Barbital sodu

Gardenal sodu, Luminal sodu oraz Lepinal sodu to nazwy handlowe, które są stosowane zamiennie z phenobarbitalem sodu, co prowadzi do mylnego przekonania, że odnoszą się one do tego samego związku jak barbital sodu. W kontekście farmakologii, istotne jest zrozumienie, że różne nazwy mogą odnosić się do różnych form i soli tego samego leku, a także do ich zastosowań klinicznych. Gardenal i Luminal to znane preparaty, które zawierają phenobarbital sodu jako substancję czynną; są one powszechnie stosowane w leczeniu stanów lękowych oraz w terapii padaczki. Lepinal, z kolei, jest mniej powszechnie znany, lecz również zawiera phenobarbital sodu. Znalezienie się w sytuacji, gdy myli się te leki, może prowadzić do niebezpiecznych błędów w terapii, zwłaszcza że każdy z tych preparatów ma swoje konkretne wskazania, dawkowanie oraz potencjalne działania niepożądane. Typowym błędem myślowym jest utożsamienie nazw handlowych z substancjami chemicznymi, co może skutkować pominięciem kluczowych informacji na temat ich zastosowania klinicznego oraz ryzyk związanych z ich stosowaniem. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie rozumieć różnice między substancjami i ich zastosowaniami, a także znać aktualne wytyczne oraz standardy dotyczące terapii lekowej.

Pytanie 37

Na podstawie fragmentu charakterystyki produktu leczniczego, oblicz jaką dawkę jednorazową i całkowitą dobową amoksycyliny przyjmie pacjent, jeżeli lekarz zalecił stosowanie 7,5 mL zawiesiny co 12 godzin.

1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO
Amoksiklav (400 mg + 57 mg)/5 mL, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej
2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY
Każde 5 mL zawiesiny (1 miarka dozująca) zawiera 400 mg amoksycyliny (Amoxicillinum) w postaci amoksycyliny trójwodnej i 57 mg kwasu klawulanowego (Acidum clavulanicum) w postaci klawulanianu potasu.

A. 600 mg i 1200 mg

B. 400 mg i 800 mg

C. 57 mg i 114 mg

D. 457 mg i 914 mg

Wybór nieprawidłowej odpowiedzi często wynika z błędnego zrozumienia zasad obliczania dawek leków. Niektóre osoby mogą mylnie zakładać, że dawka leku w większej objętości zawiesiny rośnie proporcjonalnie, bez przeprowadzenia dokładnych obliczeń. Na przykład, odpowiedzi, które sugerują dawki 457 mg lub 400 mg, mogłyby wynikać z niedokładnych obliczeń, jak choćby z założenia, że 7,5 mL to po prostu 1,5 razy większa objętość niż 5 mL. W rzeczywistości, kluczowe jest, aby zrozumieć, że dawka powinna być obliczana na podstawie stężenia substancji czynnej w danej objętości, co wymaga wykonania proporcji, a także uwzględnienia częstotliwości dawkowania. Istotne jest, aby nie tylko znać teoretyczne zasady, ale również umieć je zastosować w praktyce klinicznej, zwłaszcza w kontekście indywidualnych potrzeb pacjenta oraz bezpieczeństwa stosowania leku. Przyjęcie niewłaściwej dawki może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego istotne jest, aby każdy farmaceuta i pracownik ochrony zdrowia był dobrze zaznajomiony z metodami obliczania dawek. Ponadto, warto zwrócić uwagę na to, że stosowanie amoksycyliny wymaga również wiedzy na temat jej zastosowania, działania niepożądanych oraz interakcji z innymi lekami.

Pytanie 38

Taksa laborum, która wchodzi w skład ceny leku recepturowego, oznacza

A. podatek od wartości leku

B. zysk (dochód) apteki

C. koszt opakowania

D. koszt przygotowania leku

Wybór odpowiedzi dotyczącej podatku od ceny leku jest nieprawidłowy, ponieważ taksa laborum nie obejmuje żadnych opłat podatkowych, a jedynie koszty produkcji leku. Podatki są nałożone na sprzedaż leków, jednak nie są one bezpośrednio związane z procesem ich wytwarzania. Z kolei odpowiedź sugerująca koszt opakowania jest również błędna, ponieważ opakowanie to tylko jeden z elementów składających się na całkowity koszt leku, a nie jego jedyny czynnik. Koszt wykonania leku to znacznie szersza kategoria, która uwzględnia różne składniki, a nie tylko opakowanie. Przypisanie zysku apteki do taksy laborum jest mylące, gdyż zysk jest wynikiem sprzedaży, a nie bezpośrednio związanym z kosztami produkcji. Typowym błędem myślowym jest mylenie różnych elementów struktury kosztów leku. Aby poprawnie ocenić całkowity koszt leku recepturowego, konieczne jest zrozumienie różnicy między kosztami produkcji a innymi kosztami operacyjnymi, takimi jak utrzymanie apteki, wynagrodzenia pracowników czy podatki, które są odrębnymi kategoriami.

Pytanie 39

Wskaż poprawne powiązanie: skrót łaciński - odpowiednia nazwa w języku polskim?

A. div. in part. aeq. - podaj takie dawki

B. glob. vag. - gałki dopochwowe

C. gtt. otol. - krople do ucha

D. praecip. - przepisany

Rozważając pozostałe zestawienia, można zauważyć istotne nieścisłości związane z ich interpretacją. Skrót praecip. oznacza 'przepisane', co sugeruje proces przypisania dawkowania leku, natomiast nie jest on związany z konkretną formą leku. Takie zestawienie jest mylące, gdyż nie wskazuje na rzeczywiste połączenie pomiędzy skrótem a jego polskim odpowiednikiem. Z kolei skrót div. in part. aeq. oznacza 'daj takich dawek', co jest bardziej instrukcją dotyczącą dawkowania niż nazwą leku, przez co również nie pasuje do kontekstu pytania o formę farmaceutyczną. Ostatecznie, gtt. otol., które opisuje 'krople do nosa', jest również błędne, ponieważ odnosi się do innej formy leku – kropli do ucha. Warto pamiętać, że w praktyce leczniczej precyzyjne zrozumienie skrótów i ich kontekstu jest kluczowe. Błędy w interpretacji mogą prowadzić do nieprawidłowego zaznajomienia się z lekami, co w efekcie może wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjentów. Dlatego istotne jest, aby farmaceuci i lekarze posiadali solidne podstawy dotyczące terminologii oraz umieli rozpoznawać i stosować właściwe skróty w praktyce klinicznej.

Pytanie 40

Na podstawie składu Sal Erlenmayeri, oblicz ilość bromku amonu, którą należy zważyć do przygotowania leku zgodnie z podaną receptą.

Sal Erlenmayeri

Kalii bromidi               2 cz.
Natrii bromidi              2 cz.
Ammonii bromidi             1 cz.

Rp.
Sal. Erlenmayeri                 10,0
Valerianae trae
Aquae                       aa   45,0
M.f. mixt.
D.S. 1 x dziennie, 1 łyżkę stołową na noc.

A. 2,0 g

B. 1,0 g

C. 3,0 g

D. 5,0 g

Odpowiedź 2,0 g jest poprawna, ponieważ do obliczenia ilości bromku amonu (Ammonii bromidi) w recepturze należy zastosować metodę proporcji. Zaczynamy od obliczenia całkowitej masy Sal Erlenmayeri, a następnie dzielimy ją przez sumę części składników w recepturze. Dzięki temu uzyskujemy masę jednej części. Następnie, aby uzyskać wymaganą ilość bromku amonu, należy pomnożyć masę jednej części przez liczbę części przypisaną temu składnikowi. Stosowanie tej metody jest zgodne z praktykami w chemii farmaceutycznej, gdzie precyzyjne odważenie składników jest kluczowe dla skuteczności leku. Taka procedura zapewnia nie tylko poprawność receptury, ale także bezpieczeństwo pacjenta, ponieważ niewłaściwa ilość aktywnego składnika może prowadzić do niepożądanych efektów terapeutycznych. W praktyce farmaceutycznej, prawidłowe obliczenia i odważanie składników są elementami standardów jakości, takich jak GMP (Good Manufacturing Practice), które mają na celu zapewnienie wysokiej jakości leków.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej