Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 13:17
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 13:30

Egzamin zdany!

Wynik: 22/40 punktów (55,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Termin "mokra tuleja cylindrowa" odnosi się do

A. tulei cylindrowej silnika chłodzonego powietrzem

B. otworu stworzonego w jednoczęściowych odlewach kadłuba silnika lub bloku cylindrowego

C. tulei cylindrowej silnika chłodzonego cieczą, oddzielonej cienką ścianką kadłuba od płynu chłodzącego

D. tulei cylindrowej silnika chłodzonego cieczą kontaktującej się zewnętrzną powierzchnią z płynem chłodzącym

Trochę nie tak zrozumiałeś, czym jest mokra tuleja cylindrowa. To jest element, który ma bezpośredni kontakt z cieczą chłodzącą, a nie, jak w silnikach chłodzonych powietrzem, gdzie takiego kontaktu nie ma. Opisywanie jej jako jakiegoś otworu w odlewie to nie do końca to, co jest najważniejsze. Kluczowe jest to, że mokra tuleja pozwala na skuteczne chłodzenie, a nie tylko sama struktura. Często myli się różne typy cylindrów silnikowych, co prowadzi do zamieszania. Zrozumienie tych różnic jest istotne, nie tylko dla inżynierów, ale też dla tych, którzy uczą się o silnikach. W skrócie, trzeba lepiej przemyśleć, jak to wszystko działa.

Pytanie 2

Zacisk hamulca stanowi część systemu hamulcowego

A. bębnowego

B. taśmowego

C. tarczowego

D. elektromagnetycznego

Zacisk hamulcowy to mega ważny element w układzie hamulcowym tarczowym, który jest teraz bardzo popularny w autach. Jego główna rola to przytrzymywanie i dociskanie klocków hamulcowych do tarczy, co w rezultacie tworzy siłę hamującą. Kiedy kierowca wciska pedał hamulca, ciśnienie hydrauliczne wędruje do zacisków, co sprawia, że tłoczki przesuwają się i dociskają klocki do obracającej się tarczy. Tak to działa, a efektem jest skuteczne hamowanie. Z mojego doświadczenia, warto regularnie sprawdzać stan klocków hamulcowych i poziom płynu hamulcowego, bo to wpływa na bezpieczeństwo na drodze. Ostatnio w autach często pojawiają się systemy ABS, które współpracują z układem tarczowym, żeby nie blokować kół i stabilizować pojazd podczas hamowania. Warto wiedzieć, że układ tarczowy jest lepszy w sytuacjach, gdzie potrzebne jest mocne hamowanie i lepsze chłodzenie, dlatego często można go spotkać w sportowych i osobowych autach.

Pytanie 3

Jakie będą łączne koszty części potrzebnych do wymiany szczęk hamulcowych w samochodzie osobowym z bębnowym układem hamulcowym, jeśli cena za komplet szczęk na przód wynosi 80 zł (jedna oś), a na tył 120 zł (jedna oś)?

A. 400,00 zł

B. 240,00 zł

C. 200,00 zł

D. 180,00 zł

Poprawna odpowiedź to 200,00 zł, co jest wynikiem prawidłowego obliczenia kosztów części do wymiany szczęk hamulcowych w samochodzie z bębnowym układem hamulcowym. Koszt szczęk hamulcowych na jedną oś z przodu wynosi 80 zł, natomiast na jedną oś z tyłu to 120 zł. Całkowity koszt wymiany szczęk hamulcowych można obliczyć, dodając te wartości do siebie: 80 zł (przód) + 120 zł (tył) = 200 zł. Takie kalkulacje są istotne nie tylko dla ustalenia budżetu na naprawy, ale również dla zrozumienia struktury kosztów związanych z konserwacją pojazdów. W praktyce, umiejętność dokładnego obliczania kosztów części zamiennych jest niezbędna dla mechaników i właścicieli warsztatów, co pozwala na bardziej przejrzyste zarządzanie finansami i efektywne planowanie przeglądów technicznych zgodnie z wytycznymi branżowymi.

Pytanie 4

Pojęcia takie jak: kąt wyprzedzenia osi sworznia zwrotnicy oraz kąt nachylenia osi sworznia zwrotnicy są powiązane z systemem

A. kierowniczym

B. napędowym

C. jezdnym

D. hamulcowym

Odpowiedzi dotyczące układu napędowego, jezdnego czy hamulcowego są po prostu nieprawidłowe, bo skupiają się na zupełnie innych rzeczach w budowie i działaniu pojazdu. Układ napędowy to ten, który przenosi moc z silnika na koła, więc jego elementy, jak skrzynia biegów czy wały napędowe, nie mają nic wspólnego z kątami, o których mówisz. Kąt wyprzedzenia i kąt pochylenia nie wpływają na to, jak samochód przyspiesza. Z drugiej strony, układ jezdny dotyczy zawieszenia i kontaktu auta z nawierzchnią. Choć kąt pochylenia osi sworznia w jakiś sposób może wpływać na zawieszenie, to jednak nie jest to kluczowy parametr dla całego układu. A układ hamulcowy, który zatrzymuje auto, również nie ma z tym związku, bo te kąty bardziej dotyczą sterowności i stabilności. Mylenie tych układów i ich roli to częsty błąd, który może prowadzić do błędnych wniosków o tym, jak one działają i jak je ustawić.

Pytanie 5

Jakie urządzenie jest przedstawione na rysunku?

A. Pompa wysokiego ciśnienia CR.

B. Gaźnik silnika ZI.

C. Rozdzielacz układu ABS.

D. Pompa wtryskowa.

Rozważając błędne odpowiedzi, warto zwrócić uwagę na cechy charakterystyczne różnych układów i komponentów, które mogą wprowadzać w błąd. Gaźnik silnika ZI, chociaż również odpowiedzialny za mieszanie paliwa z powietrzem, działa na innej zasadzie niż pompa wtryskowa. Gaźnik stosuje mechanizmy mechaniczne do regulacji mieszanki paliwowej i nie korzysta z wysokiego ciśnienia, co jest kluczowym aspektem pracy pompy wtryskowej. Natomiast rozdzielacz układu ABS to zupełnie inny element, odpowiedzialny za zarządzanie ciśnieniem w układzie hamulcowym, co nie ma nic wspólnego z systemem zasilania silnika. Z kolei pompa wysokiego ciśnienia CR jest komponentem nowoczesnych silników wysokoprężnych, jednak różni się od pompy wtryskowej pod względem budowy i zastosowania. Pompy CR są częścią systemu wtrysku Common Rail, który zapewnia efektywne rozprowadzenie paliwa pod dużym ciśnieniem, ale nie jest to tożsame z funkcjami pompy wtryskowej. Te różnice mogą być mylące, zwłaszcza dla osób, które nie mają wystarczającej wiedzy na temat układów zasilania w silnikach. Kluczowym błędem, który prowadzi do nieprawidłowych wniosków, jest mylenie różnych komponentów silnika oraz nieznajomość ich funkcji i specyfiki działania, co utrudnia ich właściwe rozpoznanie na podstawie wizualnych wskazówek.

Pytanie 6

Pokazany na rysunku kąt β nazywany jest kątem

A. zbieżności koła jezdnego.

B. pochylenia koła jezdnego.

C. rozbieżności koła jezdnego.

D. pochylenia sworznia zwrotnicy.

Kąt β, przedstawiony na rysunku, jest istotnym elementem geometrii zawieszenia pojazdu, a jego poprawna identyfikacja jako kąta pochylenia sworznia zwrotnicy jest kluczowa dla zrozumienia stabilności prowadzenia. Pochylenie sworznia zwrotnicy, definiowane jako kąt między osią sworznia a linią pionową, ma ogromny wpływ na zachowanie pojazdu podczas manewrów, szczególnie w zakrętach. Przykładowo, odpowiednie ustawienie tego kąta może poprawić kontakt kół z nawierzchnią oraz zwiększyć stabilność i komfort jazdy. Dobrze dobrany kąt pochylenia sworznia zwrotnicy wpływa na reakcję pojazdu na kierowanie i poprawia zachowanie dynamiczne, co jest kluczowe w sportach motorowych, gdzie precyzyjne prowadzenie ma krytyczne znaczenie. W praktyce, inżynierowie motoryzacyjni stosują określone normy dotyczące ustawień geometrii zawieszenia, aby zapewnić optymalne parametry jezdne, co jest zgodne z wytycznymi organizacji takich jak SAE (Society of Automotive Engineers).

Pytanie 7

Jaką metodą należy przeprowadzić naprawę otworu, który w trakcie użytkowania stracił nominalne wymiary?

A. tulejowania

B. nitowania

C. spawania

D. lutowania

Tulejowanie to całkiem ciekawy sposób na naprawę otworów, który widzi się w przemyśle maszynowym, a także podczas remontów różnych urządzeń. Dzięki temu procesowi, można przywrócić otwory do ich pierwotnych wymiarów, które niestety mogą się zniszczyć czy zużyć w czasie eksploatacji. Idea jest prosta – wprowadza się tuleję, która ma odpowiednie normy i wymiary, do tego uszkodzonego otworu. Tuleje zazwyczaj robi się z bardzo trwałych materiałów, co sprawia, że naprawiony element może dłużej posłużyć. W praktyce tulejowanie jest wykorzystywane w różnych dziedzinach, takich jak motoryzacja, lotnictwo, a nawet budownictwo. Moim zdaniem, warto też pomyśleć o tulejach jako o sposobie na wzmocnienie konstrukcji. Generalnie, z racji na szeroki wachlarz zastosowań tulejowania, normy jak ISO 286, dotyczące tolerancji wymiarowych, są kluczowe dla zapewnienia jakości i precyzji w tej naprawczej metodzie.

Pytanie 8

W przypadku, gdy zużycie gładzi tulei cylindrowej jest mniejsze od następnego wymiaru naprawczego, należy ją poddać regeneracji poprzez

A. hartowanie

B. nawęglanie

C. roztaczanie

D. azotowanie

Roztaczanie jest procesem mechanicznym, który polega na usuwaniu materiału z gładzi tulei cylindrowej w celu przywrócenia jej wymiarów roboczych. W przypadku gdy zużycie gładzi nie przekracza kolejnego wymiaru naprawczego, roztaczanie staje się idealnym rozwiązaniem, ponieważ pozwala na uzyskanie precyzyjnego wymiaru i poprawę jakości powierzchni. Proces ten jest szeroko stosowany w przemyśle motoryzacyjnym oraz maszynowym, gdzie konieczne jest zachowanie wysokich tolerancji wymiarowych i jakości powierzchni. Dzięki roztaczaniu można wydłużyć żywotność tulei cylindrowej, minimalizując konieczność jej całkowitej wymiany. W praktyce często stosuje się narzędzia skrawające, które są dostosowane do konkretnego materiału tulei, co zapewnia efektywność procesu oraz redukcję odpadów. Standardy branżowe, takie jak ISO 2768, wskazują na wymagania dotyczące tolerancji wymiarowych, co dodatkowo podkreśla znaczenie precyzyjnych metod naprawy, jaką jest roztaczanie. Cały proces powinien być przeprowadzany przez wykwalifikowanych specjalistów przy użyciu odpowiednich technologii, co gwarantuje bezpieczeństwo i niezawodność elementów po regeneracji.

Pytanie 9

W przypadku, gdy pomimo kręcenia wałem korbowym za pomocą rozrusznika silnik nie uruchamia się, nie wymaga sprawdzenia

A. pompa paliwa

B. ustawienie rozrządu silnika

C. ciśnienie sprężania

D. druga sonda lambda

W przypadku, gdy silnik nie uruchamia się, istnieje wiele czynników, które mogą być przyczyną problemu, a odpowiedzi wskazujące na pompy paliwa, ustawienie rozrządu czy ciśnienie sprężania są zasadniczo istotne. Pompa paliwa jest kluczowym elementem układu zasilania, a jej awaria uniemożliwia dostarczenie paliwa do silnika, co skutkuje brakiem zapłonu. Ustawienie rozrządu jest równie ważne, ponieważ nieprawidłowe ustawienie rozrządu prowadzi do kolizji zaworów, co uniemożliwia efektywne działanie silnika. Ciśnienie sprężania to kolejny istotny czynnik, ponieważ niedostateczne sprężanie może wskazywać na problemy z uszczelkami, pierścieniami lub innymi elementami silnika, co skutkuje brakiem możliwości uruchomienia jednostki napędowej. Często błędne wnioski dotyczące sondy lambda wynika z nieznajomości jej roli w pracy silnika; sonda ta działa po uruchomieniu silnika i nie jest czynnikiem bezpośrednio wpływającym na zdolność do uruchomienia. Dlatego w sytuacjach, gdy silnik nie startuje, skupienie się na podstawowych komponentach, które są odpowiedzialne za dostarczenie paliwa, prawidłowe ciśnienie oraz synchronizację rozrządu, jest kluczowe dla skutecznej diagnostyki i naprawy silnika. To podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży oraz standardami diagnostyki pojazdowej.

Pytanie 10

Które z przedstawionych łożysk nie jest stosowane w piastach kół samochodowych?

A. A.

B. B.

C. C.

D. D.

Twoja odpowiedź jest błędna, bo nie do końca rozumiesz, jakie są różne typy łożysk i do czego się je stosuje w samochodach. Łożyska dociskowe, które mogłeś pomylić z tymi w piastach, mają zupełnie inne zadanie – przenoszą siłę docisku w sprzęgle, a to nie ma nic wspólnego z obracaniem kół. W piastach kół musisz mieć łożyska, które pozwalają na swobodne obracanie się kół względem osi. Tu chodzi o to, żeby dobrze dobrać łożyska pod kątem ich konstrukcji i parametrów, jak nośność czy maksymalne prędkości obrotowe. Często ludzie mylą zastosowanie łożysk w różnych mechanizmach i nie dostrzegają różnicy między ich funkcjami w napędzie a w układzie jezdnym. Dlatego warto znać różne zadania łożysk w pojeździe oraz ich właściwości techniczne, żeby umieć je odpowiednio klasyfikować. Zrozumienie tej różnicy to podstawa, zwłaszcza w motoryzacji.

Pytanie 11

10W-30 to kod oleju

A. silnikowego letniego

B. silnikowego wielosezonowego

C. silnikowego zimowego

D. przekładniowego

Wszystkie pozostałe odpowiedzi, które sugerują, że 10W-30 to olej letni, zimowy lub przekładniowy, są błędne z kilku powodów. Oleje silnikowe letnie mają zazwyczaj wyższe klasy lepkości, co nie odpowiada oznaczeniu '10W-30', które wskazuje na zastosowanie w zmieniających się warunkach atmosferycznych, a więc jest klasyfikowane jako olej wielosezonowy. W przypadku olejów zimowych, oznaczenie 'W' wskazuje na ich zoptymalizowaną lepkość do niskich temperatur, co również nie pasuje do opisanego oleju. Z kolei oleje przekładniowe, używane w skrzyniach biegów, mają zupełnie inną klasyfikację i nie są opisane w ten sam sposób jak oleje silnikowe. Oleje silnikowe i przekładniowe mają różne właściwości chemiczne i fizyczne, co czyni je nieodpowiednimi do zamiany ich zastosowań. W praktyce, często spotykanym błędem jest mylenie klas lepkości lub rodzaju oleju, co może prowadzić do niewłaściwego doboru oleju i potencjalnie uszkodzić silnik lub inne elementy pojazdu. Kluczowe jest stosowanie oleju zgodnego z zaleceniami producenta, które zwykle można znaleźć w instrukcji obsługi pojazdu, aby zapewnić optymalne warunki pracy silnika i jego długowieczność.

Pytanie 12

Jeżeli dym emitowany przez pojazd z silnikiem diesla ma barwę czarną, to należy wykonać diagnostykę układu

A. smarowania

B. chłodzenia

C. paliwowego

D. wydechowego

Odpowiedź dotycząca układu paliwowego jest prawidłowa, ponieważ czarne spaliny w silniku wysokoprężnym mogą wskazywać na nadmiar paliwa w stosunku do powietrza w procesie spalania. Zjawisko to często prowadzi do nieefektywnego spalania, generując większe ilości sadzy i czerniejące spaliny. W takich przypadkach należy przeprowadzić diagnostykę układu paliwowego, aby zidentyfikować potencjalne problemy, takie jak wadliwe wtryskiwacze, zanieczyszczone filtry paliwowe czy niewłaściwe ciśnienie paliwa. Regularne monitorowanie i konserwacja układu paliwowego są kluczowe dla zachowania optymalnej efektywności silnika oraz zgodności z normami emisji spalin. Przykładem dobrych praktyk jest kontrola stanu wtryskiwaczy co pewien czas oraz zapewnienie ich czystości, co ma na celu zapobieganie problemom z wydobywaniem czarnych spalin. Zgodnie z normami branżowymi, powinno się także regularnie sprawdzać jakość paliwa, aby uniknąć problemów wynikających z jego zanieczyszczenia.

Pytanie 13

Pojazdem, który nie jest autem osobowym, jest

A. ciągnik drogowy

B. motocykl

C. autobus

D. ciągnik rolniczy

Ciągnik rolniczy nie jest klasyfikowany jako pojazd samochodowy z uwagi na jego specyfikę konstrukcyjną i przeznaczenie. Pojazdy samochodowe to te, które są przeznaczone głównie do transportu osób i ładunków po drogach publicznych. Ciągniki rolnicze, choć mogą poruszać się po drogach, są projektowane do pracy w rolnictwie, gdzie wykonują zadania takie jak orka, siew czy transport materiałów rolniczych. Ich konstrukcja i wyposażenie różnią się od standardowych pojazdów osobowych czy ciężarowych, co sprawia, że nie spełniają definicji pojazdu samochodowego. W praktyce ciągniki rolnicze są często używane w gospodarstwach rolnych i na terenach wiejskich, gdzie ich unikalne właściwości i moc są niezbędne do efektywnego wykonywania prac agrotechnicznych. Ważne jest, aby rozumieć różnice między różnymi kategoriami pojazdów, ponieważ wpływają one na przepisy dotyczące rejestracji, ubezpieczenia oraz przepisów drogowych. Przyjmuje się, że zgodnie z europejskimi standardami, pojazdy samochodowe powinny mieć określone parametry dotyczące prędkości, emisji spalin oraz komfortu podróży, które nie są typowe dla ciągników rolniczych.

Pytanie 14

Jakim urządzeniem dokonuje się pomiaru temperatury zamarzania cieczy chłodzącej?

A. wakuometrem

B. multimetrem

C. refraktometrem

D. pirometrem

Pomiar temperatury krzepnięcia cieczy chłodzącej za pomocą refraktometru jest powszechnie stosowaną metodą w przemyśle oraz laboratoriach. Refraktometr mierzy współczynnik załamania światła cieczy, który zmienia się w zależności od jej temperatury oraz stężenia rozpuszczonych substancji. W momencie krzepnięcia temperatury cieczy zmieniają się drastycznie, co wpływa na jej właściwości optyczne. Dlatego refraktometr jest w stanie dokładnie określić punkt krzepnięcia. Przykładem zastosowania tej metody jest kontrola jakości płynów chłodzących w układach chłodzenia silników, gdzie dokładne pomiary temperatury krzepnięcia pozwalają na zapobieganie uszkodzeniom w niskotemperaturowych warunkach pracy. Warto również zauważyć, że refraktometr, zgodnie z normami ASTM D1218, powinien być kalibrowany w celu osiągnięcia wysokiej dokładności pomiarów, co jest kluczowe w zapewnieniu niezawodności systemów chłodzenia.

Pytanie 15

Na rysunku jest przedstawiony schemat urządzenia służącego do badania

A. ugięcia sprężyn zawieszenia.

B. luzów w zawieszeniu.

C. stopnia tłumienia amortyzatorów.

D. sił hamowania.

Odpowiedź dotycząca stopnia tłumienia amortyzatorów jest poprawna, ponieważ schemat przedstawia urządzenie dedykowane do badania właśnie tego aspektu. Amortyzatory odgrywają kluczową rolę w systemach zawieszenia pojazdów, ponieważ ich głównym zadaniem jest tłumienie drgań i zapewnienie stabilności podczas jazdy. W praktyce, zbyt niski lub zbyt wysoki stopień tłumienia może prowadzić do pogorszenia właściwości jezdnych, wpływając na bezpieczeństwo oraz komfort podróży. Standardy branżowe, takie jak ISO 2631, podkreślają znaczenie prawidłowego działania amortyzatorów dla zdrowia i komfortu kierowców oraz pasażerów. Wybór odpowiednich amortyzatorów i ich regularna kontrola to część dobrych praktyk w dziedzinie motoryzacji, co pozwala na utrzymanie optymalnych parametrów jezdnych pojazdu. Dodatkowo, testowanie stopnia tłumienia amortyzatorów jest kluczowe w kontekście przepisów dotyczących bezpieczeństwa drogowego, co dalej potwierdza znaczenie tej wiedzy w praktyce.

Pytanie 16

W trakcie jazdy pojazdem zapaliła się kontrolka przedstawiona na rysunku. Świadczy to o uszkodzeniu układu

A. zasilania silnika.

B. stabilizacji toru jazdy,

C. HVAC.

D. hamulcowego.

Odpowiedź dotycząca uszkodzenia układu zasilania silnika jest poprawna, ponieważ kontrolka, która się zapaliła, najczęściej odnosi się do problemów z silnikiem. Wiele nowoczesnych pojazdów wyposażonych jest w system diagnostyki pokładowej OBD-II, który monitoruje różne parametry pracy silnika. Kontrolka "check engine" może wskazywać na różnorodne problemy, takie jak niewłaściwe spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej, uszkodzenia czujników, a także awarie elementów układu zasilania, takich jak pompa paliwa czy wtryskiwacze. Ignorowanie tej kontrolki może prowadzić do poważniejszych uszkodzeń silnika, dlatego ważne jest jak najszybsze zdiagnozowanie problemu za pomocą skanera diagnostycznego. Przykładem praktycznym jest sytuacja, gdy kierowca zauważa pulsowanie kontrolki, co może sugerować chwilowe problemy z zasilaniem, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji specjalisty. Właściwe podejście polega na regularnym serwisowaniu pojazdu i ścisłym monitorowaniu jego parametrów, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 17

Amortyzatory, które zostały poddane badaniu metodą Eusama, mają współczynnik tłumienia drgań na poziomie 60%

A. kwalifikują się do wymiany

B. są w dobrym stanie

C. są w 40% uszkodzone

D. są w stanie dostatecznym

To, że amortyzatory kwalifikują się do wymiany przy 60% współczynnika tłumienia, to trochę nieporozumienie. Coś tu nie gra, bo taki współczynnik świadczy o tym, że amortyzatory są ok. Zwykle te sprawne mają przynajmniej 50%, więc jak coś mówi, że są w 40% niesprawne, to chyba trzeba to lepiej zrozumieć. Amortyzator z 60% działa normalnie i nie powinien być nazywany niesprawnym. I „dostateczny stan” też nie do końca oddaje rzeczywistość, bo to nie zapewnia odpowiednich parametrów. Musisz pamiętać, że amortyzatory są ważne dla całego zawieszenia i ich sprawność wpływa na bezpieczeństwo. Źle zrozumiane informacje o ich stanie technicznym mogą prowadzić do niepotrzebnych napraw i zagrożeń na drodze. Wiedza o tym, jak działają te rzeczy pod względem technicznym, jest kluczowa, żeby dobrze ocenić stan amortyzatorów.

Pytanie 18

Zanim przystąpi się do diagnostyki geometrii kół kierowniczych, najpierw powinno się

A. sprawdzić poziom tłumienia amortyzatorów

B. sprawdzić ciśnienie w oponach

C. zablokować kierownicę

D. zablokować pedał hamulca

Sprawdzenie ciśnienia w oponach to bardzo ważny krok, zanim zaczniemy zajmować się geometrią kół. Dobre ciśnienie w oponach ma ogromny wpływ na to, jak samochód się prowadzi, jak trzyma się drogi i jak równomiernie zużywają się opony. Jeśli ciśnienie jest złe, możemy dostać błędne wyniki podczas pomiarów geometrii, co może skutkować niewłaściwym ustawieniem kół. W efekcie, pojazd może się gorzej prowadzić. Z moich doświadczeń wynika, że przed każdym przeglądem geometrii warto sprawdzić, czy ciśnienie w oponach zgadza się z tym, co podaje producent. Na przykład, opony z niskim ciśnieniem mogą się szybciej zużywać, co nie tylko zwiększa koszty, ale też ma wpływ na nasze bezpieczeństwo. Warto pamiętać, żeby sprawdzać ciśnienie na zimnych oponach, bo to daje najdokładniejszy wynik. Regularne monitorowanie ciśnienia nie tylko poprawi dokładność pomiarów, ale i sprawi, że jazda będzie bezpieczniejsza i bardziej komfortowa.

Pytanie 19

Na etykiecie znamionowej pojazdu brakuje informacji o

A. numerze identyfikacyjnym VIN

B. numerze świadectwa homologacji

C. wymiarach zewnętrznych pojazdu

D. dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu

Wszystkie wymienione elementy na tabliczce znamionowej są istotne z punktu widzenia identyfikacji i klasyfikacji pojazdu. Niezrozumienie tych informacji może prowadzić do poważnych problemów, zarówno na etapie zakupu pojazdu, jak i w kontekście jego późniejszej eksploatacji. Numer identyfikacyjny VIN jest kluczowy, ponieważ pozwala na jednoznaczną identyfikację pojazdu w bazach danych, co jest szczególnie ważne w kontekście kradzieży czy wypadków. Brak znajomości tego numeru może uniemożliwić pełne zweryfikowanie historii samochodu, co naraża nabywców na potencjalne oszustwa. Podobnie, numer świadectwa homologacji jest niezbędny do stwierdzenia, że pojazd spełnia określone normy bezpieczeństwa i emisji spalin. Wymagania w tym zakresie są regulowane przez przepisy krajowe i międzynarodowe, a ich ignorowanie może skutkować niezgodnością pojazdu z przepisami drogowymi, co wiąże się z ryzykiem kar administracyjnych. Z kolei wymiary zewnętrzne pojazdu mają wpływ na zdolność do poruszania się w różnych warunkach drogowych oraz na zdolność do parkowania. Konsekwencje niewłaściwego zrozumienia tych danych mogą prowadzić do wypadków oraz nieefektywnego wykorzystania pojazdu. Dlatego tak istotne jest zapoznanie się z informacjami zawartymi na tabliczce znamionowej, aby uniknąć podejmowania decyzji w oparciu o niepełne lub błędne dane.

Pytanie 20

Niski wynik uzyskany w pomiarze przeprowadzonym metodą Eusama wskazuje na potrzebę wymiany

A. stabilizatory

B. hamulce tarczowe

C. amortyzatory

D. sprężyny śrubowe zawieszenia

Stabilizatory, hamulce tarczowe i sprężyny śrubowe mają różne zadania w zawieszeniu, ale niekoniecznie są związane z tym niskim wynikiem z metody Eusama. Stabilizatory, które też nazywamy stabilizatorami przechyłów, pomagają w utrzymaniu pojazdu w równowadze podczas zakrętów, co wprawdzie wpływa na komfort jazdy, ale ich uszkodzenie nie oznacza, że amortyzatory działają źle. Hamulce tarczowe są oczywiście istotne dla bezpieczeństwa, ale tu także nie mają nic wspólnego z pomiarami amortyzatorów. No i sprężyny śrubowe, to one zbierają energię, ale też nie wpływają bezpośrednio na wyniki amortyzatorów. Często ludzie mylą, jakie funkcje mają poszczególne elementy zawieszenia. Ważne, żeby pamiętać, że amortyzatory tłumią drgania i to jest kluczowe dla stabilności auta. Dobrze zdiagnozowany układ zawieszenia jest niezbędny dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy, więc mechanicy muszą wiedzieć, co robią przy każdej części.

Pytanie 21

Podsterowności pojazdu określa się jako skłonność do

A. powiększania promienia skrętu

B. pomniejszania promienia skrętu

C. ślizgu kół osi kierowanej

D. ślizgu kół osi napędzanej

Zrozumienie podsterowności pojazdu wymaga znajomości podstawowych zasad dynamiki jazdy. Na przykład, zmniejszanie promienia skrętu, co sugeruje jedna z odpowiedzi, w rzeczywistości odnosi się do zjawiska nadsterowności, w którym pojazd traci przyczepność tylnej osi, przez co przód pojazdu skręca bardziej, niż zamierzono. Ta sytuacja często prowadzi do obrotów pojazdu, co jest całkowicie przeciwieństwem podsterowności. Kolejna odpowiedź sugerująca poślizg kół osi kierowanej myli dwa różne zjawiska - podsterowność dotyczy głównie przedniego zestawu kół, które tracą przyczepność, a nie samego poślizgu. W przypadku podsterowności, przednie koła nie mogą utrzymać właściwego kierunku, co skutkuje koniecznością zwiększenia promienia skrętu. Z kolei poślizg kół osi napędzanej jest zjawiskiem, które występuje, gdy tylne koła nie mogą przenieść wystarczającej mocy napędowej na nawierzchnię, co jest zjawiskiem bardziej typowym dla nadsterowności. Błędne zrozumienie tych zjawisk może prowadzić do niewłaściwych reakcji kierowcy w sytuacjach awaryjnych, co z kolei zwiększa ryzyko wypadków. Kluczowe jest więc, aby kierowcy znali różnice między tymi zjawiskami, aby mogli skutecznie reagować i unikać sytuacji niebezpiecznych na drodze.

Pytanie 22

Po przeprowadzeniu analizy amortyzatorów tylnych pojazdu ustalono, że poziom tłumienia prawego wynosi 35%, a lewego 56%. Wyniki te sugerują, że

A. należy zregenerować prawy amortyzator

B. prawy amortyzator powinien zostać wymieniony

C. konieczna jest wymiana obu amortyzatorów

D. amortyzatory są całkowicie sprawne

Musisz wymienić oba amortyzatory, bo ich zdolność tłumienia jest za niska. Standardowo powinno być przynajmniej 50%, a prawy ma tylko 35%. To znacznie obniża jego efektywność, co później może wpłynąć na komfort jazdy i stabilność całego auta. Lewy amortyzator też nie jest idealny, bo choć ma 56%, to wciąż nie spełnia wymagań. W praktyce lepiej jest wymienić oba naraz, bo jak jeden działa słabo, to może to negatywnie wpływać na jazdę i sporadycznie przyspieszać zużycie innych części zawieszenia. Pamiętaj, amortyzatory są mega ważne dla bezpieczeństwa, więc lepiej je mieć w dobrym stanie, żeby nie narażać siebie i innych na drodze. Regularne sprawdzanie i wymiana amortyzatorów to klucz do zachowania dobrego stanu zawieszenia.

Pytanie 23

Gdzie wykorzystywana jest przekładnia planetarna?

A. w alternatorze

B. w rozruszniku

C. w pompie wtryskowej

D. w prądnicy

Alternator, pompa wtryskowa oraz prądnica to urządzenia, które pełnią różne funkcje w systemach zasilania i napędu, jednak nie wykorzystują przekładni planetarnych w takim samym zakresie jak rozrusznik. Alternator, odpowiedzialny za generowanie energii elektrycznej, stosuje zasadę indukcji elektromagnetycznej, a jego budowa opiera się na wirniku i statorze, co nie wymaga zastosowania przekładni planetarnych. Z kolei pompy wtryskowe, które mają na celu dostarczenie paliwa do silników spalinowych, operują na zasadzie ciśnienia i nie potrzebują złożonych mechanizmów przekładniowych do działania. Prądnica, podobnie jak alternator, służy do produkcji energii elektrycznej w oparciu o ruch obrotowy. W tych urządzeniach, przy użyciu przekładni planetarnych, mogłoby to wprowadzać niepotrzebne komplikacje oraz zwiększać masę i koszty produkcji. Typowym błędem myślowym jest założenie, że każde urządzenie mechaniczne, które wymaga przekształcenia momentu obrotowego, powinno korzystać z przekładni planetarnej, podczas gdy w rzeczywistości dobór mechanizmów zależy od specyficznych wymagań konstrukcyjnych i funkcjonalnych danego systemu. Stąd w przypadku alternatora, pompy wtryskowej czy prądnicy, inne rozwiązania mechaniczne są bardziej odpowiednie, co wpływa na efektywność oraz ekonomikę ich działania.

Pytanie 24

Podczas naprawy pojazdu został wymieniony filtr paliwa, filtr kabinowy oraz komplet klocków hamulcowych osi przedniej. Koszt jednej roboczogodziny to 90,00 zł netto. Oblicz całkowity koszt naprawy netto.

Lp.	wykaz części	cena netto [zł]
1.	olej silnikowy 4l	125,00
2.	filtr oleju	45,00
3.	filtr kabinowy	85,00
4.	filtr paliwa	115,00
5.	klocki hamulcowe osi przedniej- kpl.	95,00
6.	klocki hamulcowe osi tylnej- kpl.	112,00
7.	tarcze hamulcowe osi przedniej-kpl.	160,00
Lp.	czynności	czas naprawy [rg.]
1.	wymiana filtra paliwa	0,5
2.	wymiana filtra kabinowego	0,3
3.	wymiana klocków hamulcowych osi przedniej	1,2
4.	wymiana klocków hamulcowych osi tylnej	1,3

A. 635,00 zł

B. 380,00 zł

C. 475,00 zł

D. 680,00 zł

Odpowiedź 475,00 zł to dobry wybór, bo uwzględnia wszystkie ważne elementy kosztów naprawy samochodu. Żeby policzyć całkowity koszt naprawy netto, trzeba zsumować koszty robocizny oraz ceny części. Moim zdaniem, policzenie robocizny jest kluczowe – bierzesz stawkę za godzinę (90,00 zł) i mnożysz przez czas pracy. Zwykle wymiana filtrów i klocków hamulcowych zajmuje około 3 godzin, więc wychodzi nam 3 godziny razy 90,00 zł, co daje 270,00 zł. Do tego dodaj koszty części, które w tym przypadku mogą wynieść około 205,00 zł. Jak się to zsumuje (270,00 zł + 205,00 zł), dostajemy całość 475,00 zł netto. Pamiętaj, że dokładne obliczenia kosztów napraw są mega ważne, jak chcesz dobrze zarządzać wydatkami w warsztacie – tak przynajmniej mówią w branży.

Pytanie 25

Jazda testowa przeprowadzona na odcinku drogi kamiennej umożliwi przede wszystkim

A. ustalenie czasu ogrzewania się płynu chłodzącego silnik.

B. określenie stanu technicznego systemu zawieszenia pojazdu.

C. sprawdzenie działania układu rozruchu silnika.

D. określenie siły hamowania pojazdu.

Jazda po drodze brukowanej to naprawdę ważny test dla zawieszenia samochodu. Ta nawierzchnia, z wszystkimi swoimi dołkami i drganiami, zmusza układ zawieszenia do działania w trudnych warunkach, co pomaga ocenić, jak to wszystko działa. Dla aut osobowych zawieszenie jest kluczowe, bo wpływa zarówno na komfort jazdy, jak i bezpieczeństwo. Gdy jedziesz po bruku, możesz zobaczyć, jak zawieszenie reaguje na różne nierówności – czy amortyzatory są ok, czy nie słychać dziwnych dźwięków, czy auto nie zjeżdża z toru. Fajnie jest pomyśleć, że na podstawie takich testów można dobrać lepsze amortyzatory czy sprężyny, co zwiększy bezpieczeństwo i komfort podróżowania. W motoryzacji zdarza się, że takie testy przeprowadza się regularnie, żeby mieć pewność, że wszystko działa tak, jak powinno i nie ma ryzyka dla kierowcy i pasażerów.

Pytanie 26

Zanim przystąpisz do regulacji luzów zaworowych w silniku z zapłonem iskrowym, powinieneś

A. sprawdzić poziom naładowania akumulatora

B. wykręcić wszystkie świece zapłonowe

C. wykonać pomiar ciśnienia sprężania

D. zweryfikować szczelność silnika

Wykręcenie wszystkich świec zapłonowych przed regulacją luzów zaworowych w silniku z zapłonem iskrowym jest kluczowe dla prawidłowego przeprowadzenia tego procesu. Głównym powodem jest umożliwienie swobodnego obrotu wału korbowego podczas ustawiania silnika w odpowiedniej pozycji i pomiaru luzów. Dodatkowo, wykręcone świece zapłonowe pozwalają na zmniejszenie obciążenia silnika, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia elementów układu zapłonowego. Praktyka ta jest zgodna z najlepszymi standardami w branży motoryzacyjnej, które zalecają przeprowadzanie takich operacji w warunkach zapewniających bezpieczeństwo i komfort pracy mechanika. Warto również zauważyć, że brak wykręcenia świec może prowadzić do utrudnień w obrocie wału, co może skutkować błędnymi pomiarami luzów zaworowych. Dobrą praktyką jest również kontrola stanu świec zapłonowych przed ich ponownym zamontowaniem, co pozwoli na wczesne wykrycie potencjalnych problemów z układem zapłonowym.

Pytanie 27

Układ hamulcowy należy odpowietrzyć

A. rozpoczynając od koła najbliższego pompie hamulcowej

B. w przeciwnym kierunku do wskazówek zegara

C. w tym samym kierunku co wskazówki zegara

D. rozpoczynając od koła najdalszego od pompy hamulcowej

Odpowietrzanie układu hamulcowego w sposób przeciwny do kierunku wskazówek zegara oraz od najbliższego koła do pompy hamulcowej prowadzi do poważnych błędów w procesie. Przede wszystkim, metoda odpowietrzania zaczynająca się od najbliższego koła nie jest zgodna z zasadami hydrauliki. Powietrze, które gromadzi się w systemie, zazwyczaj znajduje się w najdalszych częściach układu, a rozpoczęcie odpowietrzania od najbliższego koła ryzykuje pozostawieniem nieusuniętego powietrza, co skutkuje nieprawidłowym działaniem układu hamulcowego. Z kolei metoda odpowietrzania w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara nie ma uzasadnienia technicznego, gdyż nie wpływa na usuwanie powietrza z układu w sposób efektywny. Zamiast tego, skutkuje to jedynie chaotycznym wprowadzaniem powietrza w inne miejsca układu, co zwiększa ryzyko wystąpienia sytuacji niebezpiecznych podczas jazdy. W praktyce, wiele warsztatów samochodowych stosuje metody oparte na najlepszych praktykach, które potwierdzają, że efektywne odpowietrzanie zaczynające się od najdalszego koła jest kluczowe dla zapewnienia optymalnej wydajności hamulców. Ignorując te zasady, można łatwo doprowadzić do sytuacji, w której układ hamulcowy będzie działał niewłaściwie, co w efekcie stwarza zagrożenie na drodze.

Pytanie 28

Aby zmierzyć średnice czopów wału korbowego, należy zastosować

A. głębokościomierz mikrometryczny

B. mikrometr wewnętrzny

C. średnicówkę mikrometryczną

D. mikrometr zewnętrzny

Użycie głębokościomierza mikrometrycznego do pomiarów średnic czopów wału korbowego jest nieodpowiednie, ponieważ narzędzie to zostało zaprojektowane do pomiaru głębokości otworów, rowków czy szczelin, a nie średnic zewnętrznych. Podobnie, mikrometr wewnętrzny jest narzędziem stosowanym do pomiarów średnic wewnętrznych, takich jak otwory, ale nie nadaje się do oceny średnic zewnętrznych czopów. Średnicówka mikrometryczna, choć z pozoru mogłaby wydawać się odpowiednia, służy głównie do pomiaru średnic części, które mają formę cylindryczną i są montowane w specjalnych uchwytach, a nie do pomiarów bezpośrednich na czopach wału. Stosowanie niewłaściwego narzędzia pomiarowego może prowadzić do błędnych wyników, co w przemyśle może skutkować nieprawidłowym montażem komponentów, a w konsekwencji awarią maszyn. W kontekście standardów i dobrych praktyk, kluczowe jest stosowanie odpowiednich narzędzi do konkretnych zastosowań, co podkreśla znaczenie precyzyjnych pomiarów w procesach produkcyjnych oraz diagnostycznych.

Pytanie 29

Przedstawiony na rysunku klucz przeznaczony jest do montażu i demontażu

A. pompowtryskiwaczy.

B. zabezpieczających śrub do kół.

C. sprzęgła koła pasowego alternatora.

D. odpowietrzników zacisków hamulcowych.

Odpowiedź "sprzęgła koła pasowego alternatora" jest prawidłowa, ponieważ klucz pokazany na rysunku został zaprojektowany specjalnie do montażu i demontażu tego elementu. Sprzęgło koła pasowego alternatora jest krytycznym komponentem w systemie elektrycznym pojazdów, który ma za zadanie regulację pracy alternatora oraz optymalizację zużycia paliwa. Używanie odpowiednich narzędzi, takich jak ten klucz, jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności podczas prac serwisowych. W praktyce, niewłaściwe narzędzie może prowadzić do uszkodzenia elementów, a nawet do poważnych awarii. Dlatego w warsztatach samochodowych normą jest posiadanie odpowiednich narzędzi, które są zgodne z zaleceniami producentów pojazdów. Prawidłowe zastosowanie klucza do sprzęgła koła pasowego alternatora gwarantuje precyzyjne dokręcenie lub poluzowanie, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania alternatora.

Pytanie 30

W skład systemu kierowniczego nie zalicza się

A. drążek reakcyjny

B. drążek kierowniczy

C. końcówka drążka kierowniczego

D. przekładnia ślimakowa

Wszystkie wymienione elementy, z wyjątkiem drążka reakcyjnego, są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania układu kierowniczego. Drążek kierowniczy jest odpowiedzialny za przekazywanie ruchu z kierownicy do mechanizmu kierowniczego, co jest niezbędne do kontrolowania kierunku jazdy. Końcówka drążka kierowniczego również odgrywa istotną rolę, gdyż łączy drążek kierowniczy z wahaczem lub innym elementem zawieszenia, co pozwala na precyzyjne przenoszenie ruchu. Przekładnia ślimakowa to komponent, który umożliwia zmianę kierunku ruchu z obrotowego na liniowy, co jest kluczowe dla działania całego układu. Istotnym błędem myślowym jest pomylenie funkcji drążka reakcyjnego z tymi fundamentalnymi elementami. Drążek reakcyjny, choć może być używany w niektórych układach hydraulicznych, nie ma zastosowania w klasycznym układzie kierowniczym, co może prowadzić do nieporozumień w kontekście struktury i funkcji układów mechanicznych pojazdów. Ponadto, niewiedza na temat rozróżnienia tych elementów może wpływać na nieprawidłowe diagnozowanie usterek i nieefektywne naprawy, co w konsekwencji może zagrażać bezpieczeństwu pojazdów na drodze.

Pytanie 31

Urządzenie przedstawione na ilustracji nie służy do pomiaru

A. pochylenia koła.

B. ciśnienia w ogumieniu kół.

C. kąta pochylenia sworznia zwrotnicy.

D. kąta wyprzedzenia sworznia zwrotnicy.

Odpowiedź "ciśnienia w ogumieniu kół" jest poprawna, gdyż urządzenie przedstawione na ilustracji koncentruje się na pomiarze kątów ustawienia kół, co jest kluczowe dla geometrii pojazdu. Geometria kół jest istotna dla prawidłowego prowadzenia pojazdu, zużycia opon oraz efektywności paliwowej. Do typowych pomiarów realizowanych przez takie urządzenia zalicza się kąt pochylenia koła, kąt pochylenia sworznia zwrotnicy oraz kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy. W praktyce, prawidłowe ustawienie tych kątów wpływa na stabilność pojazdu, efektywność manewrowania oraz bezpieczeństwo w trakcie jazdy. Nie jest to jednak urządzenie służące do pomiaru ciśnienia w ogumieniu, co wymaga użycia manometrów lub specjalistycznych urządzeń kontrolnych. Dlatego, dobrze jest zrozumieć, jakie zadania pełni dane urządzenie, aby efektywnie je stosować w diagnostyce oraz regulacji geometrii pojazdów zgodnie z obowiązującymi standardami branżowymi, takimi jak normy ISO 9001 dotyczące jakości w przemyśle motoryzacyjnym.

Pytanie 32

Zawartość wody w badanym płynie hamulcowym nie może być większa niż

A. 1%

B. 3%

C. 5%

D. 10%

Przy tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę myślenia typu: „przecież trochę wody w płynie hamulcowym nie zaszkodzi, ważne żeby nie było jej bardzo dużo”. I stąd biorą się odpowiedzi z wartościami 3%, 5% czy nawet 10%. Problem w tym, że w układzie hamulcowym nie chodzi o „trochę” czy „dużo”, tylko o bardzo konkretny wpływ wody na temperaturę wrzenia płynu i na niezawodność działania hamulców. Płyn hamulcowy pracuje w ekstremalnych warunkach cieplnych – przy intensywnym hamowaniu temperatura w zaciskach może iść wysoko w górę, a nagromadzona w płynie woda zaczyna wrzeć dużo szybciej niż sam płyn. Już przy okolicach 3% zawartości wody spadek temperatury wrzenia jest na tyle duży, że w realnej eksploatacji, np. zjazd z długiego wzniesienia, ryzyko zapowietrzenia się układu przez powstanie pęcherzyków pary robi się bardzo poważne. Przy 5% mówimy praktycznie o płynie, który nadaje się tylko do wymiany, a nie do dalszej jazdy. Wartość 10% to już w ogóle sytuacja skrajnie niebezpieczna, teoretyczna, bo w praktyce warsztat nie powinien dopuścić auta na drogę z tak zdegradowanym płynem. Częsty błąd myślowy polega na porównywaniu tego do np. domieszek w oleju silnikowym, gdzie niewielki procent zanieczyszczeń wydaje się jeszcze akceptowalny. W układzie hamulcowym margines bezpieczeństwa jest dużo mniejszy. Dobra praktyka w serwisach jest taka, że już przy wynikach z testera w okolicach 1% zaczyna się poważna rozmowa z klientem o wymianie płynu, żeby nie czekać, aż układ wejdzie w niebezpieczne zakresy. Stąd odpowiedzi z wyższymi wartościami są po prostu sprzeczne z zasadami bezpiecznej eksploatacji i tym, czego uczy się w szkołach i na kursach z diagnostyki układów hamulcowych.

Pytanie 33

Minimalna grubość okładzin ściernych klocków hamulcowych powinna wynosić

A. od 0,5 cm do 1 cm.

B. od 1,5 cm do 2 cm.

C. od 0,5 mm do 1 mm.

D. od 1,5 mm do 2 mm.

Minimalna grubość okładzin ściernych klocków hamulcowych na poziomie około 1,5–2 mm wynika z praktyki warsztatowej, zaleceń producentów i zdrowego rozsądku eksploatacyjnego. Przy takiej grubości materiału ciernego klocek nadal jest w stanie zapewnić odpowiedni współczynnik tarcia, ale jednocześnie jest to już granica, przy której zaleca się jego bezwzględną wymianę. Chodzi o to, żeby nie dopuścić do sytuacji, w której metalowy nośnik klocka zacznie trzeć bezpośrednio o tarczę. Wtedy bardzo szybko niszczy się tarcza hamulcowa, wydłuża się droga hamowania, pojawiają się drgania, piski i przegrzewanie całego układu. W praktyce warsztatowej mechanicy zwykle reagują trochę wcześniej – przy około 3 mm – ale 1,5–2 mm traktuje się jako absolutne minimum techniczne. Moim zdaniem dobrze jest pamiętać, że w wielu samochodach są czujniki zużycia klocków (elektryczne albo akustyczne blaszki), które właśnie mniej więcej przy takiej grubości się odzywają. W trakcie przeglądów okresowych zawsze mierzy się grubość okładziny: czy to wzrokowo, czy suwmiarką, czasem przez felgę, a czasem po zdjęciu koła. Dobrą praktyką jest wymiana klocków parami na osi, razem z kontrolą tarcz, prowadnic zacisków, uszczelnień tłoczków i jakości płynu hamulcowego. Prawidłowe utrzymywanie minimalnej grubości okładzin ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy, stabilność hamowania przy rozgrzanym układzie oraz równomierne zużycie tarcz. W wielu materiałach szkoleniowych z zakresu obsługi układu hamulcowego podkreśla się, że jazda na klockach cieńszych niż około 1,5–2 mm to już ryzyko awarii i poważnego uszkodzenia podzespołów, a także realne zagrożenie dla życia.

Pytanie 34

Po przeprowadzonej diagnostyce amortyzatorów tylnych pojazdu stwierdzono, że stopień tłumienia prawego wynosi 35%, a lewego 56%. Wyniki te wskazują, że

A. prawy amortyzator należy poddać regeneracji.

B. prawy amortyzator należy wymienić.

C. oba amortyzatory należy wymienić.

D. amortyzatory są w pełni sprawne.

Wynik 35% dla prawego i 56% dla lewego amortyzatora oznacza nie tylko zużycie jednego elementu, ale przede wszystkim dużą asymetrię tłumienia na osi. W praktyce warsztatowej przyjmuje się, że różnica skuteczności tłumienia na jednej osi nie powinna przekraczać około 15–20%, a często w stacjach kontroli pojazdów już przy ok. 20% diagnosta zaczyna się mocno zastanawiać. Tutaj masz różnicę aż 21 punktów procentowych, więc układ zawieszenia tylnego jest niesymetryczny i realnie zagraża stabilności pojazdu, szczególnie przy hamowaniu, na zakrętach i na nierównościach. Moim zdaniem, patrząc na te wartości, oba amortyzatory są poza sensownym zakresem sprawności – 35% to typowy wynik do wymiany, a 56% też nie jest wartością „jak z salonu”, tylko amortyzator już wyraźnie zużyty. Dobra praktyka serwisowa i zalecenia producentów mówią jasno: elementy zawieszenia pracujące parami na jednej osi wymienia się parami, żeby zapewnić równomierne tłumienie i przewidywalne zachowanie auta. Dlatego nie naprawiamy tylko prawego ani nie uznajemy lewego za „dobry”, bo po wymianie jednego amortyzatora na nowy pojawiłaby się jeszcze większa różnica między stronami. W normalnej obsłudze okresowej przy takich wynikach diagnosta powinien zalecić wymianę obu tylnych amortyzatorów, ustawienie geometrii (jeśli konstrukcja tego wymaga) i kontrolę stanu sprężyn, odbojów oraz mocowań, bo te elementy pracują jako jeden system bezpieczeństwa. To jest po prostu najrozsądniejsze i najbezpieczniejsze rozwiązanie.

Pytanie 35

W przednim lewym kole pojazdu stwierdzono pęknięcie tarczy hamulcowej, a zmierzona grubość okładzin ciernych klocków hamulcowych wynosi 1,4 mm. W czasie naprawy należy wymienić

A. tylko tarczę hamulcową koła przedniego lewego.

B. tarcze i klocki hamulcowe kół osi przedniej.

C. tarcze i klocki hamulcowe wszystkich kół.

D. tylko tarcze hamulcowe kół osi przedniej.

W tej sytuacji poprawne jest wymienienie tarcz i klocków hamulcowych na całej osi przedniej, czyli po obu stronach. Pęknięta tarcza hamulcowa to uszkodzenie dyskwalifikujące element z dalszej eksploatacji – tarcza traci wytrzymałość, może się rozszerzać nierównomiernie przy nagrzaniu i w skrajnym przypadku doprowadzić do utraty skuteczności hamowania albo nawet zablokowania koła. Dodatkowo grubość okładzin ciernych 1,4 mm oznacza, że klocek jest już poniżej minimalnej dopuszczalnej wartości (w praktyce większość producentów przyjmuje ok. 2–3 mm jako granicę zużycia). Z punktu widzenia bezpieczeństwa, ale też zgodnie z dobrą praktyką warsztatową, elementy układu hamulcowego zawsze wymienia się parami na jednej osi, żeby zachować symetrię działania. Chodzi o to, żeby po obu stronach oś miała tę samą charakterystykę tarcia, podobną grubość tarczy i klocka, podobną chropowatość powierzchni roboczych. Jeśli wymieniłbyś tylko jeden komplet, to jedno koło hamowałoby mocniej, drugie słabiej, co może powodować ściąganie pojazdu przy hamowaniu, wydłużenie drogi hamowania i problemy na badaniu technicznym na rolkach. Moim zdaniem w praktyce warsztatowej to jest absolutny standard: pęknięta tarcza + zużyte klocki = kompletna wymiana na osi. W dodatku nowe tarcze zawsze powinny współpracować z nowymi klockami, bo stary klocek ma już wyrobioną powierzchnię pod starą tarczę, jest zeszkliwiony, może powodować przegrzewanie się nowej tarczy i jej nierównomierne zużycie. Dlatego prawidłowa odpowiedź uwzględnia zarówno aspekt bezpieczeństwa, jak i trwałości naprawy oraz zgodność z zaleceniami producentów i dobrymi praktykami serwisowymi.

Pytanie 36

Energia mechaniczna w silnikach cieplnych nie jest uzyskiwana w wyniku spalania

A. oleju silnikowego.

B. oleju napędowego.

C. gazu ziemnego.

D. benzyny.

Poprawnie wskazany został olej silnikowy, bo w typowym silniku cieplnym (spalinowym) nie jest on paliwem, tylko środkiem smarnym. Energia mechaniczna w silniku spalinowym powstaje z energii chemicznej paliwa, które ulega spalaniu w cylindrze. Paliwem może być benzyna, olej napędowy czy gaz ziemny – wszystkie te media są przygotowane do spalania, mają określoną liczbę oktanową lub cetanową, odpowiednią lotność, kaloryczność itd. Olej silnikowy natomiast ma zupełnie inne zadanie: tworzy film smarny między tłokiem, pierścieniami a gładzią cylindra, w łożyskach wału korbowego, wałka rozrządu, w turbosprężarce i innych współpracujących powierzchniach. Z mojego doświadczenia wynika, że uczniowie często mylą „olej napędowy” z „olejem silnikowym”, bo nazwy brzmią podobnie. W praktyce warsztatowej rozróżnienie tego jest kluczowe: olej silnikowy musi mieć odpowiednią lepkość, klasę jakościową wg API, ACEA czy norm producenta (np. VW 505.01, MB 229.51), ma dodatki przeciwzużyciowe, myjące, dyspergujące, antykorozyjne. Nie projektuje się go do spalania, tylko do pracy w wysokiej temperaturze i pod dużym obciążeniem mechanicznym. Gdyby próbować używać oleju silnikowego jako paliwa, dochodzi do silnego dymienia, odkładania nagaru, zaklejania pierścieni, uszkodzenia wtryskiwaczy i filtra DPF, a sam proces spalania byłby bardzo niekontrolowany. W dobrze eksploatowanym silniku cieplnym energia mechaniczna jest więc zawsze efektem spalania właściwego paliwa w komorze spalania, a olej silnikowy jedynie zapewnia warunki, żeby ten silnik mógł długo i bezawaryjnie pracować, zmniejszając tarcie i odprowadzając część ciepła.

Pytanie 37

Całkowity koszt naprawy pojazdu według kosztorysu naprawy wynosi 1 550,00 zł, z czego 950,00 zł stanowi koszt wymienionych części. Na jaką kwotę należy wystawić paragon, uwzględniając 20% rabat dla klienta na usługi w tym serwisie?

A. 1240,00 zł

B. 1360,00 zł

C. 1430,00 zł

D. 1470,00 zł

W tym zadaniu łatwo się pomylić, jeśli nie rozdzieli się w myślach kosztów części od kosztów usługi. Całkowity koszt naprawy to 1 550,00 zł, ale aż 950,00 zł stanowią części, które w treści zadania nie są objęte rabatem. To jest klucz. Wielu uczniów odruchowo liczy 20% rabatu od całej kwoty 1 550,00 zł, co prowadzi do wyniku 1 240,00 zł. Taki sposób myślenia wynika z założenia, że „rabat jest na wszystko”, ale w praktyce warsztatowej bardzo często rabaty dotyczą wyłącznie robocizny, bo na częściach są sztywne ceny zakupu i mniejsza elastyczność. Inni próbują „na oko” odjąć jakąś część od pełnej kwoty, szukając liczby, która pasuje do odpowiedzi, bez dokładnego policzenia, jaka jest wartość samej usługi. To może prowadzić do wyników typu 1 360,00 zł czy 1 470,00 zł, które wyglądają pozornie realistycznie, ale nie mają uzasadnienia w obliczeniach. Podstawą jest policzenie robocizny: 1 550,00 zł – 950,00 zł = 600,00 zł. Dopiero od tych 600,00 zł liczymy 20% rabatu. Jeżeli ktoś tego kroku nie zrobi i naliczy rabat od złej podstawy, cały wynik jest po prostu nieprawidłowy. W realnym serwisie takie błędy oznaczają albo zaniżenie przychodu, albo konflikt z klientem, który dostanie inną cenę niż zapowiedziano. Dobra praktyka w organizacji pracy warsztatu mówi jasno: zawsze rozdzielamy na dokumentach części i robociznę, a przy rabatach wyraźnie określamy, czego one dotyczą. Warto też pamiętać, że przy kosztorysowaniu i wystawianiu paragonów czy faktur obowiązują zasady dokładnego wyliczania podstawy rabatu, a nie „zaokrąglanie na oko”. Z mojego doświadczenia takie zadania uczą bardzo przydatnej rzeczy: czytania treści zlecenia i warunków rabatu ze zrozumieniem, bo w warsztacie samochodowym to jest codzienność, a nie teoria z książki.

Pytanie 38

Jeśli w pojeździe podczas ruszania z miejsca występują odczuwalne drgania silnika oraz wibracje, to należy sprawdzić i ewentualnie wymienić

A. opony.

B. amortyzatory.

C. tarcze hamulcowe.

D. tarcze sprzęgła z dociskiem.

Prawidłowe skojarzenie drgań przy ruszaniu z miejsca z tarczami sprzęgła i dociskiem to w praktyce warsztatowej absolutna podstawa. Jeśli podczas puszczania pedału sprzęgła pojawiają się wyraźne szarpnięcia, wibracje nadwozia, „podskakiwanie” auta lub drżenie całego zespołu napędowego właśnie w momencie zazębiania napędu, to klasyczny objaw zużytych, przegrzanych albo nierówno pracujących tarcz sprzęgła i docisku. Winne może być zwichrowanie tarczy, przegrzanie okładzin ciernych, pęknięte sprężyny tłumiące w tarczy, nierównomierna siła docisku lub zużyta powierzchnia koła zamachowego. W dobrych praktykach serwisowych przy takich objawach zaleca się demontaż skrzyni biegów i kompleksową ocenę całego układu sprzęgła: tarcza, docisk, łożysko oporowe, a często też powierzchnia koła zamachowego. W wielu serwisach stosuje się wymianę całego zestawu sprzęgła jako kompletu, bo mieszanie starych i nowych elementów zazwyczaj kończy się krótszą trwałością naprawy. Z mojego doświadczenia, jeżeli drgania występują głównie przy ruszaniu i na pierwszym–drugim biegu, a zanikają przy wyższych prędkościach, to w 90% przypadków winne jest sprzęgło, a nie zawieszenie czy opony. Diagnostyka zgodna z dobrą praktyką polega też na jeździe próbnej: mechanik rusza kilka razy, raz delikatnie, raz bardziej dynamicznie, obserwuje punkt „brania” sprzęgła i słucha, czy przy okazji nie pojawiają się dodatkowe dźwięki, np. piski, zgrzyty czy charakterystyczne „bicie”. Takie objawy to jasny sygnał, że tarcze sprzęgła z dociskiem wymagają sprawdzenia i najczęściej wymiany, żeby nie doprowadzić do dalszego uszkodzenia koła zamachowego i komfortu jazdy praktycznie na poziomie „traktora”.

Pytanie 39

Ile wynosi całkowity koszt wymiany piasty koła pojazdu, gdy cena piasty wynosi 250 zł, czas wykonania to 1,4 godziny, a koszt roboczogodziny to 150 zł. Uwzględnij 5% rabat dla części zamiennych i usług.

A. 210 zł

B. 360 zł

C. 437 zł

D. 460 zł

W tym zadaniu łatwo się pomylić, bo pozornie proste liczby kuszą do szybkiego liczenia „na oko”. Kluczowy błąd, który często się pojawia, to niewłaściwe zastosowanie rabatu lub całkowite pominięcie któregoś ze składników kosztu. Całkowity koszt wymiany piasty koła musi uwzględniać dwie rzeczy: cenę części oraz koszt robocizny, obie wartości liczone są przed rabatem, a dopiero potem stosujemy procentowy upust. Jeżeli ktoś poda wynik zbliżony do samej robocizny, to znaczy, że najprawdopodobniej pominął cenę piasty i policzył tylko 1,4 godziny × 150 zł, albo odwrotnie – skupił się tylko na części, nie doszacowując pracy. Zdarza się też, że rabat 5% jest liczony tylko od części, a nie od całości, co jest sprzeczne z treścią zadania, gdzie wyraźnie jest mowa o rabacie na części zamienne i usługi. Innym typowym błędem jest odliczanie rabatu osobno od części i osobno od robocizny, a potem zaokrąglanie w taki sposób, że wynik wychodzi za niski lub za wysoki, bo ktoś zaokrągla zbyt agresywnie do pełnych dziesiątek złotych. Z mojego doświadczenia w serwisie wynika, że uczniowie często liczą rabat od jednej składowej (np. tylko 250 zł), a następnie dodają pełny koszt robocizny 210 zł, co prowadzi do wyniku niezgodnego z poprawnym kosztorysem. Dobra praktyka branżowa jest taka, że najpierw sumujemy wszystkie pozycje netto, czyli części i robociznę według stawek, a dopiero na końcu stosujemy procentowe rabaty, żeby klient i serwis mieli jasny i przejrzysty obraz rozliczenia. W testach zawodowych i w realnej pracy ważne jest też, by pamiętać, że małe procenty, takie jak 5%, nadal znacząco wpływają na ostateczną cenę, a ich pominięcie powoduje zafałszowanie kosztu usługi. Dlatego zawsze warto rozpisać obliczenia krok po kroku, zamiast liczyć z pamięci i „na skróty”.

Pytanie 40

Otwory prowadnic zaworowych weryfikuje się za pomocą

A. średnicówki zegarowej.

B. płytek wzorcowych.

C. szczelinomierza.

D. suwmiarki.

Przy ocenie stanu otworów prowadnic zaworowych kluczowe jest zrozumienie, co tak naprawdę chcemy zmierzyć: dokładną średnicę wewnętrzną, kształt otworu oraz ewentualne zużycie w określonych kierunkach. Do takich zadań potrzebny jest przyrząd, który mierzy średnice wewnętrzne z wysoką dokładnością i pozwala wychwycić minimalne odchyłki – stąd w praktyce stosuje się średnicówkę zegarową. Płytki wzorcowe służą głównie do wzorcowania i sprawdzania przyrządów pomiarowych oraz do pomiarów długości w układach płaskich, na przykład przy ustawianiu mikrometrów, sprawdzaniu wysokości czy kalibracji przyrządów. Nie da się nimi wiarygodnie ocenić średnicy otworu prowadnicy zaworowej, bo nie są przeznaczone do pracy w otworach cylindrycznych, a ich przykładanie byłoby po prostu sztuką dla sztuki. Szczelinomierz z kolei jest bardzo przydatny przy regulacji luzów, ale takich liniowych, np. luzu zaworowego na dźwigienkach, szczeliny świecy zapłonowej, luzu międzyzębnego, czasem przy ustawianiu czujników. W otworze prowadnicy nie mamy prostej szczeliny, tylko pełny otwór, więc wsuwanie listków szczelinomierza nie da dokładnej informacji o średnicy ani o jej geometrii. Suwmiarka natomiast, choć jest uniwersalnym narzędziem warsztatowym, ma ograniczoną dokładność i przede wszystkim nie nadaje się do precyzyjnego pomiaru małych otworów, szczególnie głębokich i wąskich jak prowadnice zaworowe. Jej szczęki wewnętrzne są zbyt krótkie i mało precyzyjne, a odczyt zwykle nie schodzi do setnych milimetra w sposób powtarzalny. Typowy błąd myślowy w takich pytaniach polega na tym, że ktoś wybiera narzędzie „które jakoś mierzy”, zamiast zastanowić się, czy jest ono dedykowane do pomiaru tego konkretnego elementu i czy zapewnia wymaganą dokładność. W silnikach spalinowych tolerancje luzu prowadnica–zawór są bardzo małe, dlatego stosowanie przyrządów uniwersalnych zamiast średnicówki zegarowej prowadzi do pozornie poprawnych, ale w praktyce bezużytecznych wyników pomiaru.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej