Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 9 czerwca 2026 07:15
Data zakończenia: 9 czerwca 2026 07:39

Egzamin zdany!

Wynik: 26/40 punktów (65,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Ustawienie świateł mijania w pojazdach samochodowych przeprowadza się przy pomocy urządzenia, które funkcjonuje na zasadzie porównania granicy światła oraz cienia reflektora z

A. wartościami ustalonymi przez producenta auta

B. liniami odcięcia według wzoru urządzenia

C. wartościami zdefiniowanymi dla pojazdów z maksymalną prędkością do 130 km/h

D. wartościami określonymi w tabelach naświetleń

Wybór odpowiedzi na temat wartości podanych przez producentów pokazuje pewne nieporozumienia, bo ustawienie świateł mijania to nie tylko proste przyjęcie wartości. Producenci dają ogólne wytyczne, ale w praktyce potrzebujemy dokładnych narzędzi, jak szablony. Gdy tylko opieramy się na wartościach producenta, może to być mylące. Często te parametry nie mówią, jak je właściwie stosować w rzeczywistości. Co więcej, tabela naświetleń sugeruje, że wszystkie samochody są do siebie podobne, a to wcale nie jest prawda. Każdy model ma swoje unikalne cechy, więc potrzebne jest indywidualne podejście. Użycie takich tabel zazwyczaj opiera się na teoretycznych danych, a nie na fizycznym ustawieniu świateł. To może prowadzić do złych regulacji i oślepienia innych kierowców. Odpowiedź związana z prędkością do 130 km/h może dawać wrażenie, że ustawienia są tylko zależne od maksymalnej prędkości, co jest błędne. Ustawienia świateł mijania powinny być zgodne z normami dla wszystkich pojazdów, niezależnie od ich prędkości. Te błędy w myśleniu mogą skutkować złymi praktykami w diagnostyce i konserwacji pojazdów.

Pytanie 2

Do demontażu sprężyn zawieszenia McPhersona należy użyć przyrządu oznaczonego literą

A. A.

B. B.

C. C.

D. D.

Odpowiedź A jest prawidłowa, ponieważ przyrząd oznaczony literą A to ściągacz do sprężyn zawieszenia McPhersona, zaprojektowany z myślą o bezpiecznym demontażu sprężyn. W kontekście konserwacji i naprawy pojazdów, zastosowanie odpowiednich narzędzi jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pracy oraz właściwego wykonania zadania. ściągacz do sprężyn McPhersona pozwala na kontrolowane zwolnienie napięcia sprężyny, co minimalizuje ryzyko obrażeń. W praktyce, przy demontażu sprężyn zawieszenia, ważne jest, aby stosować narzędzia zgodne z normami branżowymi, co przekłada się na bezpieczeństwo i efektywność pracy. Ponadto, użycie ściągacza zapewnia, że sprężyna zostanie usunięta w sposób, który nie uszkodzi innych elementów zawieszenia, co jest kluczowe dla zachowania integralności pojazdu. Warto także zauważyć, że nieprzestrzeganie procedur związanych z używaniem niewłaściwych narzędzi może prowadzić do poważnych uszkodzeń zarówno samego pojazdu, jak i osób wykonujących prace.

Pytanie 3

W przypadku zwichnięcia kończyny dolnej, jaką należy podjąć pierwszą pomoc przedlekarską?

A. ustawieniu kończyny.

B. aplikacji zimnego okładu.

C. sprawdzeniu tętna oraz oddechu.

D. nałożeniu jałowego opatrunku.

Podejście do zwichnięcia kończyny dolnej powinno być oparte na wiedzy o zasadach udzielania pierwszej pomocy. Wskazanie na nastawienie kończyny jest nieodpowiednie, ponieważ takie działania powinny być przeprowadzane jedynie przez wykwalifikowany personel medyczny. Próbując samodzielnie nastawić zwichnięcie, można spowodować dalsze uszkodzenia tkanek, stawów lub nerwów, co może prowadzić do poważniejszych konsekwencji zdrowotnych. Kontrolowanie tętna i oddechu, chociaż istotne w ogólnym kontekście pierwszej pomocy, nie jest bezpośrednio związane z urazem kończyny dolnej. Tego typu działania są kluczowe w przypadku zagrożenia życia, ale w przypadku zwichnięcia są mniej istotne niż natychmiastowe chłodzenie urazu. Wykonywanie jałowego opatrunku także nie jest pierwszym krokiem w tych okolicznościach, ponieważ najpierw należy zająć się bólem i obrzękiem, a dopiero później, jeśli występują rany otwarte, można nałożyć opatrunek. Warto zrozumieć, że pierwsza pomoc ma na celu złagodzenie objawów i zapobieganie dalszym urazom, a nie samodzielne leczenie kontuzji. Właściwe podejście do udzielania pomocy w przypadku zwichnięcia jest kluczowe dla uniknięcia długotrwałych problemów zdrowotnych.

Pytanie 4

Jeśli przekładnia w skrzyni biegów wynosi ib=1,0, a przekładnia tylnego mostu to it=4,1, jakie jest całkowite przełożenie układu napędowego?

A. 5,1

B. 3,1

C. 1,0

D. 4,1

Wybór błędnej odpowiedzi na pytanie dotyczące przełożenia całkowitego układu napędowego najczęściej wynika z nieporozumień związanych z zasadami obliczania przełożeń w kontekście skrzyń biegów i tylnych mostów. Warto zauważyć, że przełożenie całkowite nie jest sumą jednostkowych przełożeń, co sugeruje wybór odpowiedzi wskazujący na 5,1. Tego typu błąd myślowy może wynikać z mylnego przyjęcia teorii, że im więcej biegów lub wyższe przełożenie z przodu i z tyłu, tym większy rezultat. W rzeczywistości, całkowite przełożenie oblicza się poprzez mnożenie, co ilustruje prosta zasada dotycząca przenoszenia ruchu obrotowego przez różne elementy napędowe. Przełożenie 1,0 oznacza, że skrzynia biegów nie wprowadza żadnych zmian w obrotach silnika, podczas gdy przełożenie 4,1 w tylnym moście wskazuje na czterokrotne zwiększenie momentu obrotowego na kołach. Z tego względu, całkowite przełożenie wynosi zaledwie 4,1, co jest kluczowe dla zrozumienia, jak działa napęd w pojazdach. Odpowiedzi 3,1 i 1,0 również wynikają z uproszczonego podejścia do obliczeń; błędne zrozumienie mechaniki przełożenia prowadzi do niepoprawnych wniosków. W praktyce znajomość tych zasad wpływa na właściwe dobieranie przełożeń, co ma znaczenie dla efektywności i osiągów pojazdów, a także ich zastosowania w różnych warunkach drogowych.

Pytanie 5

Pojawianie się pęcherzyków gazów na powierzchni cieczy chłodzącej w trakcie pracy silnika wskazuje na uszkodzenie

A. uszczelki pod głowicą

B. pompy cieczy chłodzącej

C. chłodnicy

D. uszczelki kolektora wylotowego

Odpowiedzi wskazujące na inne elementy układu chłodzenia, takie jak pompa cieczy chłodzącej, chłodnica czy uszczelka kolektora wylotowego, nie są prawidłowe w kontekście pojawienia się pęcherzyków gazu w cieczy chłodzącej. Pompa cieczy chłodzącej jest odpowiedzialna za cyrkulację płynu chłodzącego przez silnik oraz chłodnicę, a jej uszkodzenie zazwyczaj prowadziłoby do przegrzania silnika, a nie do wydostawania się gazów do cieczy. Chłodnica z kolei ma na celu odprowadzanie ciepła z płynu chłodzącego i nie jest źródłem wydobywających się pęcherzyków gazu, o ile nie występuje poważne uszkodzenie, które spowodowałoby jej wyciek. Uszczelka kolektora wylotowego, z drugiej strony, ma na celu uszczelnienie połączenia między kolektorem a głowicą cylindrów, i jej uszkodzenie zazwyczaj skutkuje nieszczelnościami spalin, a nie interakcją z układem chłodzenia. Pojawienie się pęcherzyków gazu jest sygnałem, że ma miejsce nieszczelność w obrębie układu chłodzenia spowodowana uszkodzeniem uszczelki pod głowicą, co często jest wynikiem przegrzania silnika lub niewłaściwego dokręcenia głowicy cylindrów. Ignorowanie tych objawów może prowadzić do poważnych uszkodzeń silnika, dlatego kluczowe jest zrozumienie, że pęcherzyki gazu są bezpośrednim wskaźnikiem problemów z uszczelką pod głowicą.

Pytanie 6

Jakie czynności należy wykonać, aby oddzielić oponę od tarczy koła podczas demontażu?

A. siłownikiem mechanicznym lub pneumatycznym

B. łyżką o długim ramieniu

C. w imadle

D. ściągaczem hydraulicznym

Odpowiedź dotycząca zastosowania siłownika mechanicznego lub pneumatycznego do oddzielenia opony od tarczy koła jest poprawna, ponieważ te narzędzia są specjalnie zaprojektowane do wykonywania zadań wymagających precyzyjnego i kontrolowanego działania. Siłowniki mechaniczne oraz pneumatyczne umożliwiają uzyskanie dużej siły przy stosunkowo niewielkim wysiłku, co czyni je idealnym rozwiązaniem do demontażu opon. W praktyce, zastosowanie takiego siłownika pozwala na równomierne rozłożenie siły, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia opony lub tarczy koła. Standardy branżowe, takie jak normy ISO dotyczące bezpieczeństwa i efektywności, zalecają korzystanie z takich narzędzi, aby zapewnić nie tylko efektywność, ale i bezpieczeństwo pracy. Przykładem zastosowania siłowników pneumatycznych jest ich wykorzystanie w warsztatach samochodowych, gdzie umożliwiają szybkie i efektywne demontaże, co w konsekwencji zwiększa wydajność pracy i redukuje czas przestoju pojazdów.

Pytanie 7

Lampa służąca do sprawdzania kąta wyprzedzenia zapłonu wykorzystuje

A. efekt absorpcji światła

B. zjawisko dyfrakcji

C. zjawisko interferencji

D. efekt stroboskopowy

Efekt stroboskopowy to naprawdę ważne zjawisko, które wykorzystuje się w lampach do ustawiania kąta wyprzedzania zapłonu. Działa to tak, że lampa emituje błyski światła w regularnych odstępach, co ułatwia obserwację ruchu różnych obiektów. W silnikach spalinowych lampa stroboskopowa pomaga precyzyjnie ustalić, kiedy zapłon powinien się odbyć. To jest kluczowe, żeby silnik działał dobrze i był wydajny. Dzięki temu mechanicy mogą dokładnie ustawić kąt wyprzedzenia zapłonu, co ma wpływ na moc, oszczędność paliwa i emisję spalin. Ważne jest, żeby korzystać z tych lamp zgodnie z instrukcjami producenta, bo to zapewnia bezpieczeństwo i skuteczność regulacji. Warto też przeszkolić personel, żeby umiał używać tego narzędzia, bo to na pewno poprawi jakość usług w warsztatach samochodowych.

Pytanie 8

Łączny koszt naprawy (koszt wymienianego elementu i koszt wymiany) elementu, zgodnie ze specyfikacją zamieszczoną w tabeli, przy cenie 1 rbg. 50 zł i 10% rabacie na wykonanie naprawy, wynosi

Opis czynności	Miejsce	Rodzaj	Rbg	Cena
Reflektor kpl.	L	WY	1	300

A. 330 zł

B. 250 zł

C. 315 zł

D. 350 zł

Obliczenie łącznego kosztu naprawy jest kluczowym aspektem zarządzania kosztami w każdej branży, w której prowadzone są naprawy. W tym przypadku, aby uzyskać poprawny wynik, musimy dodać koszt wymienianego elementu do kosztu wymiany, pamiętając o uwzględnieniu rabatu. Koszt wymienianego elementu wynosi 300 zł, co jest wartością standardową w branży. Koszt wymiany wynosi 50 zł, lecz po zastosowaniu 10% rabatu (5 zł), uzyskujemy finalny koszt wymiany równy 45 zł. Zsumowanie tych wartości daje nam 345 zł, co jest poprawnym wynikiem. Niemniej jednak, jeśli chodzi o przedstawione w pytaniu wartości, żadna odpowiedź nie zgadza się z obliczeniami. W praktyce, przy takich obliczeniach warto zwrócić uwagę na dokładność danych źródłowych oraz proces weryfikacji kosztów, co jest zgodne z najlepszymi praktykami zarządzania kosztami w projektach. Uważne podejście pozwala na lepsze planowanie finansowe oraz unikanie nieprawidłowości w prognozowaniu wydatków.

Pytanie 9

W silniku czterocylindrowym w układzie rzędowym strzałki na rysunku pokazują ustawienie wałków rozrządu w końcu suwu sprężania (GZP) dla tłoka

A. czwartego cylindra.

B. pierwszego cylindra.

C. trzeciego cylindra.

D. drugiego cylindra.

Odpowiedź oznaczona jako poprawna, czyli pierwszego cylindra, jest właściwa, ponieważ w silniku czterocylindrowym w układzie rzędowym, ustawienie wałków rozrządu w końcu suwu sprężania (GZP) dla tłoka pierwszego cylindra umożliwia prawidłowe zamknięcie zaworów. W momencie, gdy tłok osiąga górny martwy punkt, następuje sprężenie mieszanki paliwowo-powietrznej, co jest kluczowe dla wydajności silnika. Zrozumienie tego procesu jest fundamentalne dla mechaników i inżynierów zajmujących się projektowaniem i naprawą silników spalinowych. Poprawna synchronizacja wałków rozrządu z ruchem tłoków ma istotne znaczenie dla osiągów silnika, jego efektywności oraz emisji spalin. W praktyce, nieprawidłowe ustawienie wałków może prowadzić do utraty mocy silnika, zwiększonego zużycia paliwa oraz podwyższonej emisji szkodliwych substancji. Przykładem zastosowania tej wiedzy jest diagnostyka usterek w silnikach, gdzie zrozumienie cyklu pracy silnika pozwala na skuteczne zidentyfikowanie problemów związanych z rozrządem.

Pytanie 10

Przedstawiony na ilustracji zespół jest elementem

A. układu wydechowego.

B. układu zawieszenia.

C. układu napędowego.

D. układu hamulcowego.

Element przedstawiony na ilustracji to półoś napędowa, kluczowy składnik układu napędowego pojazdu. Przenosi ona moment obrotowy z przekładni, czyli skrzyni biegów, na koła, co umożliwia ich obracanie i w konsekwencji poruszanie się pojazdu. Półoś napędowa jest zazwyczaj wykonana ze stali, co zapewnia jej odpowiednią wytrzymałość na obciążenia mechaniczne. W nowoczesnych pojazdach, te elementy projektowane są zgodnie z międzynarodowymi standardami, co wpływa na ich trwałość i efektywność. Przykładem zastosowania wiedzy na temat półoś napędowej może być diagnostyka i serwisowanie układów napędowych, gdzie kluczowe jest zrozumienie, jak poprawne działanie tego elementu wpływa na całą mechanikę pojazdu. Właściwa konserwacja i wymiana zużytych półoś napędowych mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo jazdy oraz efektywność paliwową, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej.

Pytanie 11

Co oznacza symbol RWD w kontekście napędu?

A. przedniego.

B. tylnego.

C. stałego na cztery koła.

D. na cztery koła z możliwością rozłączania.

Symbol RWD oznacza napęd tylny (Rear-Wheel Drive). W systemach RWD, moc silnika jest przekazywana na tylne koła pojazdu, co ma kluczowe znaczenie dla dynamiki jazdy, szczególnie w samochodach sportowych i wyczynowych. Tylni napęd poprawia równowagę pojazdu podczas jazdy po zakrętach, ponieważ w momencie przyspieszania masa samochodu przesuwa się do tyłu, co zwiększa przyczepność tylnych kół. Przykładami pojazdów z napędem tylnym są wiele modeli BMW oraz Ford Mustang. Tylni napęd jest często preferowany w samochodach wyścigowych ze względu na lepsze osiągi na torze. Warto również zaznaczyć, że w pojazdach z RWD łatwiej jest modyfikować parametry zawieszenia, co umożliwia lepsze dostosowanie pojazdu do specyficznych warunków drogowych i stylu jazdy. Takie podejście jest zgodne z praktykami stosowanymi w branży motoryzacyjnej, gdzie inżynierowie dążą do optymalizacji osiągów i komfortu jazdy.

Pytanie 12

W jakiej sekwencji powinno się dokręcać śruby trzymające głowicę silnika?

A. Od lewej do prawej

B. Kolejno, zaczynając od strony rozrządu

C. W dowolnej sekwencji

D. Zgodnie z instrukcjami producenta silnika

Dokręcanie śrub mocujących głowicę silnika zgodnie z zaleceniami producenta jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedniej szczelności i stabilności jednostki napędowej. Każdy silnik może mieć specyficzne wymagania dotyczące momentu obrotowego oraz kolejności dokręcania, co jest zazwyczaj określone w dokumentacji technicznej. Zastosowanie się do tych zaleceń pozwala na równomierne rozłożenie naprężeń na śrubach, co zminimalizuje ryzyko ich uszkodzenia oraz ewentualnych nieszczelności. Przykładowo, w silnikach z głowicą aluminiową często stosuje się sekwencyjne dokręcanie, aby uniknąć odkształceń materiału. Ignorowanie tych zasad może prowadzić do poważnych awarii, takich jak uszkodzenie uszczelki pod głowicą, co z kolei generuje wysokie koszty naprawy. Dlatego zawsze należy konsultować się z instrukcją serwisową i stosować odpowiednie narzędzia, aby zapewnić, że śruby są dokręcone zgodnie z obowiązującymi normami i standardami branżowymi.

Pytanie 13

Jaką rolę odgrywa synchronizator?

A. Włącza sprzęgło

B. Utrzymuje stałą prędkość silnika

C. Płynnie łączy koło biegu z wałem

D. Przekazuje moment obrotowy na koła napędowe

Synchronizator pełni kluczową rolę w mechanice skrzyni biegów, umożliwiając płynne połączenie koła biegu z wałem napędowym. Jego zadaniem jest eliminowanie różnicy prędkości między tymi elementami, co jest niezbędne do uzyskania gładkiej zmiany biegów. Dzięki synchronizatorom, kierowca może zmieniać biegi bez ryzyka zgrzytów, co znacząco zwiększa komfort jazdy i wydajność pojazdu. W praktyce, synchronizatory wykorzystują tarcze cierne, które dostosowują prędkości obrotowe na poziomie mechanicznym, co również wpływa na redukcję zużycia sprzęgła. W pojazdach sportowych oraz zaawansowanych technicznie samochodach osobowych stosuje się wysoko wydajne synchronizatory, które są odporne na wysokie temperatury i duże obciążenia, co przyczynia się do długotrwałego działania całego układu napędowego. W przypadku modernizacji skrzyni biegów, warto zwrócić uwagę na stan synchronizatorów, ponieważ ich zużycie może prowadzić do problemów z płynnością zmiany biegów oraz zwiększonego ryzyka uszkodzeń innych elementów układu napędowego.

Pytanie 14

Jak przeprowadza się pomiar gęstości elektrolitu?

A. za pomocą analizatora

B. z użyciem aerografu

C. przy użyciu areometru

D. z wykorzystaniem amperomierza

Pomiar gęstości elektrolitu wykonuje się areometrem, który jest prostym i skutecznym narzędziem stosowanym w laboratoriach oraz w zastosowaniach przemysłowych. Areometr działa na zasadzie wyporu, co oznacza, że jego pomiar opiera się na zasadzie Archimedesa. Przy pomiarze gęstości elektrolitu, areometr zanurza się w cieczy, a jego wynik odczytuje się na skali umieszczonej na jego korpusie. W praktyce, dokładność pomiarów gęstości elektrolitu jest istotna, szczególnie w przypadku akumulatorów kwasowo-ołowiowych, gdzie gęstość elektrolitu informuje o stanie naładowania akumulatora. Standardy branżowe, takie jak ISO 2871, zalecają stosowanie areometrów do tego typu pomiarów, gdyż zapewniają one powtarzalność i dokładność wyników. Warto również zwrócić uwagę na to, że gęstość elektrolitu jest parametrem krytycznym w ocenie jego właściwości elektrochemicznych, co ma kluczowe znaczenie dla efektywności i długowieczności systemów zasilania.

Pytanie 15

Duża ilość węglowodorów w spalinach sugeruje

A. o samozapłonie paliwa

B. o niewłaściwym spalaniu paliwa

C. o efektywnym spalaniu paliwa

D. o wysokiej liczbie oktanowej paliwa

Odpowiedzi sugerujące, że wysoka zawartość węglowodorów w spalinach świadczy o samozapłonie paliwa, dobrym spalaniu paliwa czy wysokiej liczbie oktanowej, są niepoprawne i opierają się na nieporozumieniach dotyczących procesu spalania. Samozapłon paliwa zachodzi, gdy temperatura i ciśnienie w cylindrze silnika są wystarczająco wysokie, co prowadzi do zapłonu mieszanki bez potrzeby użycia iskry. W takim przypadku nie oczekuje się, aby węglowodory były obecne w spalinach w dużych ilościach, ponieważ proces spalania jest całkowity. Z kolei dobre spalanie paliwa wiąże się z efektywną konwersją paliwa na energię, co powinno skutkować minimalizacją emisji węglowodorów. Wysoka liczba oktanowa paliwa oznacza, że jest ono bardziej odporne na samozapłon, co wprowadza zamieszanie w kontekście jakości spalania. W rzeczywistości, liczba oktanowa odnosi się do zdolności paliwa do opierania się przedwczesnemu zapłonowi w silnikach o zapłonie iskrowym, a nie do ilości węglowodorów w spalinach. Takie błędne rozumienie może prowadzić do niewłaściwej diagnozy problemów z silnikiem oraz nieefektywnego zarządzania emisjami. Warto zatem zgłębić temat procesów spalania, aby właściwie interpretować wyniki analizy spalin oraz wdrażać odpowiednie działania naprawcze.

Pytanie 16

Do specyfikacji technicznych i eksploatacyjnych pojazdu zaliczamy:

A. awaryjność, cena, przebieg, parametry ruchowe

B. wymiary, masa, parametry ruchowe i ekonomiczne

C. marka, typ napędu, koszty obsługi, przeznaczenie

D. pojemność, konstrukcja, pochodzenie, wpływ na środowisko

Wybór innych odpowiedzi nie uwzględnia kluczowych parametrów techniczno-eksploatacyjnych, które są niezbędne do właściwego zrozumienia funkcjonalności pojazdów. Awaryjność, cena, przebieg i parametry ruchowe w pierwszej z wymienionych opcji są niepełne oraz nieprecyzyjne. Awaryjność, choć istotna, nie jest pomiarem technicznym, a raczej wskaźnikiem jakości, co może prowadzić do mylnego wniosku, że wystarczą jedynie te elementy do oceny samochodu. W podobny sposób, marka, rodzaj napędu, koszty obsługi i przeznaczenie nie obejmują fundamentalnych aspektów technicznych, takich jak wymiary czy masa, które są kluczowe w kontekście bezpieczeństwa i efektywności pojazdu. Wreszcie, pojemność, konstrukcja, pochodzenie oraz wpływ na środowisko również nie odnoszą się bezpośrednio do parametrów techniczno-eksploatacyjnych, a raczej są to czynniki ogólne, które mogą nie mieć wpływu na codzienną eksploatację pojazdu. Dobrze zrozumiane aspekty takie jak masa, wymiary oraz parametry ekonomiczne są fundamentem, na którym opiera się prawidłowe użytkowanie i zarządzanie pojazdami, a ich pominięcie może prowadzić do błędnych decyzji związanych z wyborem odpowiedniego transportu.

Pytanie 17

Tempomat to system, który pozwala na utrzymanie stałej prędkości pojazdu. Który element pełni rolę jego części roboczej?

A. Pompa hamulcowa

B. Nastawnik przepustnicy

C. Siłownik sprzęgła

D. Modulator hydrauliczny

Nastawnik przepustnicy to naprawdę ważny element w tempomacie, bo to on kontroluje otwarcie przepustnicy silnika. Dzięki temu możemy jechać stałą prędkością. Działa to tak, że gdy na przykład zbliżamy się do wzniesienia, to nastawnik zwiększa otwarcie przepustnicy, żeby silnik miał więcej mocy i nie zwolnił. W nowoczesnych autach tempomaty często łączą się z systemami bezpieczeństwa, jak adaptacyjny tempomat, który zmienia prędkość w zależności od tego, jak blisko jest inny samochód. Fajnie, że mechanika i elektronika są zgodne z normami, bo dzięki temu użytkownicy mogą czuć się bezpiecznie. Warto też pamiętać, że dobre ustawienia nastawnika przepustnicy mogą pomóc zaoszczędzić paliwo, co jest istotne dla kierowców, którzy chcą mieć mniejsze koszty eksploatacji.

Pytanie 18

Przed przystąpieniem do pomiaru składu spalin w silniku ZI należy

A. rozgrzać silnik pojazdu do osiągnięcia temperatury roboczej

B. usunąć nagar z układu wydechowego silnika

C. odłączyć akumulator

D. skalibrować dymomierz

Rozgrzewanie silnika pojazdu do temperatury eksploatacyjnej przed rozpoczęciem pomiaru składu spalin jest kluczowym krokiem, który zapewnia wiarygodność i dokładność uzyskiwanych wyników. Silniki spalinowe, w tym silniki ZI (zapłon iskrowy), osiągają optymalną efektywność operacyjną oraz właściwe parametry spalania dopiero po osiągnięciu określonej temperatury. W niskich temperaturach, w których silnik nie jest w pełni rozgrzany, proces spalania może być nieefektywny, co prowadzi do zwiększonej emisji szkodliwych substancji, takich jak tlenki azotu (NOx) czy węglowodory niespalone (HC). Praktyczne zastosowanie tej wiedzy jest szczególnie istotne podczas diagnostyki, kontroli emisji spalin oraz przeglądów technicznych. Zgodnie z normami jakości powietrza i przepisami dotyczącymi emisji spalin, takie jak Euro 6, pomiar powinien być przeprowadzany w warunkach rzeczywistych, co obliguje do uwzględnienia pracy silnika w normalnej temperaturze eksploatacyjnej, aby uzyskać rzetelne dane do analizy i oceny stanu technicznego pojazdu.

Pytanie 19

Co oznacza symbol API GL-4?

A. oleju przekładniowego

B. płynu hamulcowego

C. oleju silnikowego

D. płynu chłodzącego

Symbol API GL-4 odnosi się do olejów przekładniowych, które są zaprojektowane do zastosowania w skrzyniach biegów manualnych, szczególnie w jednostkach wymagających olejów o wyższej wydajności. Standard ten zapewnia odpowiednie właściwości smarne, ochronę przed zużyciem oraz odporność na wysokie temperatury, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania układu przekładniowego. Oleje oznaczone jako GL-4 są specyfikowane do zastosowań, gdzie występują wysokie obciążenia, a także do przekładni, w których nie jest wymagane stosowanie olejów o właściwościach EP (Extreme Pressure). Przykładem zastosowania olejów GL-4 są pojazdy wyposażone w manualne skrzynie biegów, które często nie wymagają olejów o wyższej klasie, takich jak GL-5, które są przeznaczone do bardziej obciążonych przekładni. Właściwy dobór oleju wpływa na efektywność pracy przekładni oraz wydłuża jej żywotność, co jest zgodne z zaleceniami producentów pojazdów oraz normami branżowymi, co czyni tę wiedzę istotną dla każdego użytkownika samochodu oraz specjalisty w dziedzinie motoryzacji.

Pytanie 20

Najczęściej używanym materiałem do wytwarzania odlewów wałów korbowych jest

A. stal stopowa

B. żeliwo białe

C. żeliwo sferoidalne

D. silumin

Stal stopowa, chociaż może mieć niezłe właściwości wytrzymałościowe, nie jest specjalnie dobra do produkcji wałów korbowych. Ma wyższą twardość, ale proces produkcji stali jest bardziej skomplikowany, co sprawia, że nie jest taka ekonomiczna w porównaniu do żeliwa sferoidalnego. Żeliwo białe, znowu, ma twardość, ale jest kruche i w aplikacjach, gdzie liczy się odporność na zmęczenie, może nie dać sobie rady. Jakby co, użycie żeliwa białego w wałach korbowych mogłoby prowadzić do pęknięć, co w silnikach pod dużym obciążeniem byłoby totalnie nieakceptowalne. Silumin, czyli stopy aluminium, są lekkie, ale mają kiepską wytrzymałość na rozciąganie i wysoką temperaturę, więc też się nie nadają do wałów korbowych, gdzie trzeba mieć wysoką odporność na zmęczenie. Generalnie przy projektowaniu wałów korbowych wybór materiału jest bardzo istotny i powinien być dobrze przemyślany, co praktycznie wyklucza stali stopowe, żeliwo białe czy siluminy.

Pytanie 21

Jedną z przyczyn zbyt dużego zużycia opony z zewnętrznej strony może być

A. zbyt wysokie ciśnienie w oponie

B. niewłaściwy kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy

C. niewłaściwy kąt pochylenia koła

D. niepoprawne wyważenie koła

Niewłaściwy kąt pochylenia koła (zwany także kątem pochylenia lub kątem camber) ma istotny wpływ na zużycie opon. Kąt pochylenia powinien być dostosowany do specyfikacji producenta, aby zapewnić prawidłowy kontakt opony z nawierzchnią drogi. Jeśli kąt pochylenia jest zbyt duży w kierunku wewnętrznym (negative camber), zewnętrzna krawędź opony będzie się intensywnie ścierać, co prowadzi do jej nadmiernego zużycia. Odpowiednie ustawienie tego kąta ma kluczowe znaczenie dla stabilności pojazdu oraz jego trakcji, szczególnie w zakrętach. Przykładowo, w wyścigach samochodowych, gdzie maksymalna przyczepność jest kluczowa, często stosuje się dodatni kąt pochylenia, aby zminimalizować zużycie i poprawić osiągi. Aby zapewnić prawidłowe ustawienie, można skorzystać z usług specjalistycznych warsztatów, które dysponują odpowiednim sprzętem pomiarowym, co jest zgodne z ogólnymi standardami branżowymi dotyczącymi geometrii zawieszenia.

Pytanie 22

Jaką kwotę należy zapłacić za wymianę piasty koła w pojeździe, jeżeli cena piasty wynosi 250 zł, czas pracy to 1,4 godziny, a koszt roboczogodziny to 150 zł? Uwaga: uwzględnij 5% rabat na części zamienne oraz usługi.

A. 437 zł

B. 360 zł

C. 460 zł

D. 210 zł

Całkowity koszt wymiany piasty koła pojazdu oblicza się, biorąc pod uwagę zarówno cenę części zamiennej, jak i koszt robocizny. Cena piasty wynosi 250 zł, a czas wykonania wynosi 1,4 godziny, co przy stawce 150 zł za roboczogodzinę daje koszt robocizny równy 210 zł (1,4 godz. * 150 zł/godz.). Suma kosztów części i robocizny to 250 zł + 210 zł = 460 zł. Jednak należy uwzględnić 5% rabat na części zamienne i usługi. Rabat obliczamy na 460 zł: 460 zł * 0,05 = 23 zł. Po odjęciu rabatu od całkowitego kosztu, otrzymujemy 460 zł - 23 zł = 437 zł. Ta odpowiedź jest zgodna z zasadami kalkulacji kosztów w naprawach samochodowych, które uwzględniają zarówno ceny części, jak i robocizny oraz ewentualne rabaty, co jest standardową praktyką w branży. Warto również pamiętać, że niektóre warsztaty oferują dodatkowe zniżki na usługi, co może wpłynąć na ostateczną cenę usługi.

Pytanie 23

Podczas pomiaru ciśnienia oleju w silniku, mechanik zauważył zbyt wysokie ciśnienie przy zwiększonych obrotach silnika. Możliwą przyczyną podwyższenia ciśnienia może być

A. uszkodzony zawór przelewowy pompy olejowej

B. zużycie łożysk głównych wału korbowego

C. zbyt wysoki poziom oleju

D. zbyt wysoka temperatura pracy silnika

Uszkodzony zawór przelewowy pompy olejowej jest istotnym elementem układu smarowania silnika. Jego głównym zadaniem jest utrzymanie odpowiedniego ciśnienia oleju poprzez regulację przepływu oleju. W przypadku uszkodzenia zaworu przelewowego, olej może być zbyt mocno pompowany do układu, co prowadzi do nadmiernego ciśnienia, zwłaszcza przy wyższych prędkościach obrotowych silnika. To zjawisko może skutkować nie tylko uszkodzeniem samego zaworu, ale także innych komponentów silnika, takich jak uszczelki, które mogą nie wytrzymać tak wysokiego ciśnienia. Przykładowo, w silnikach sportowych, gdzie ciśnienie oleju ma kluczowe znaczenie dla wydajności, regularne sprawdzanie i konserwacja zaworu przelewowego jest niezbędna. Standardy branżowe zalecają przeprowadzanie takich kontroli co najmniej raz w roku lub po każdym większym serwisie, aby uniknąć poważnych awarii. Właściwe utrzymanie układu smarowania jest kluczowe dla zapewnienia długotrwałej i niezawodnej pracy silnika.

Pytanie 24

Podczas montażu nowego łańcucha rozrządu konieczna jest również wymiana

A. oleju silnikowego

B. napinaczy rolkowych

C. obudowy napędu łańcuchowego

D. kół łańcuchowych

Wymiana kół łańcuchowych podczas montażu nowego łańcucha rozrządu jest kluczowym elementem zapewnienia prawidłowej pracy silnika. Koła łańcuchowe pełnią zasadniczą rolę w przekazywaniu ruchu z wału korbowego na wałek rozrządu, co wpływa na synchronizację pracy silnika. Z biegiem czasu koła te mogą ulegać zużyciu, co prowadzi do nieprawidłowego napięcia łańcucha, a w konsekwencji do uszkodzeń silnika. Standardy w branży motoryzacyjnej, takie jak zalecenia producentów pojazdów, często wskazują na wymianę kół łańcuchowych w momencie zmiany łańcucha rozrządu. Przykładem może być sytuacja w silnikach VAG, gdzie producent zaleca wymianę zarówno łańcucha, jak i kół w celu uniknięcia kosztownych napraw w przyszłości. Regularna konserwacja i wymiana tych elementów są kluczowe dla utrzymania optymalnej wydajności silnika oraz jego niezawodności w długim okresie użytkowania.

Pytanie 25

W oznaczeniu opony 205/55 R15 82 T symbol T wskazuje na

A. oponę bezdętkową

B. indeks nośności

C. indeks prędkości

D. wysokość bieżnika

Symbol T w oznaczeniu opony 205/55 R15 82 T odnosi się do indeksu prędkości, co oznacza maksymalną prędkość, z jaką dana opona może być użytkowana. W przypadku symbolu T, maksymalna prędkość wynosi 190 km/h. Właściwy dobór indeksu prędkości jest kluczowy dla bezpieczeństwa i wydajności jazdy. Używając opon z odpowiednim indeksem prędkości, zapewniasz sobie stabilność i kontrolę pojazdu, szczególnie w warunkach wysokich prędkości. W praktyce, jeżeli zamierzasz używać pojazdu do jazdy szybko, ważne jest, aby opony miały odpowiedni indeks prędkości, dostosowany do stylu jazdy oraz przepisów ruchu drogowego. Przykładem zastosowania wiedzy o indeksach prędkości może być sytuacja, gdy planujesz dłuższą trasę autostradową; wybór opon z niższym indeksem prędkości może prowadzić do niebezpieczeństwa ich uszkodzenia oraz pogorszenia komfortu jazdy. Zgodnie z normami europejskimi, każdy producent opon jest zobowiązany do oznaczania indeksu prędkości na etykietach, co ułatwia konsumentom podejmowanie świadomych decyzji zakupowych.

Pytanie 26

Cykliczne zapalanie się oraz wygaszanie kontrolki systemu hamulcowego w trakcie jazdy może być spowodowane

A. zbyt dużym zużyciem klocków hamulcowych

B. przegrzewaniem się tarcz hamulcowych

C. włączonym hamulcem ręcznym

D. niedostateczną ilością płynu hamulcowego

Jeżeli klocki hamulcowe są mocno zużyte, to mogą powodować problemy z działaniem hamulców, ale raczej nie są powodem zapalania się kontrolki hamulcowej. Gdy klocki są w kiepskim stanie, kontrolka zazwyczaj świeci się ciągle, a nie tak sporadycznie. Nagrzewanie tarcz hamulcowych rzeczywiście może wpływać na pracę hamulców, ale to nie jest bezpośrednia przyczyna zapalania się kontrolki – to bardziej symptom, że coś w systemie jest nie tak i trzeba to sprawdzić. A jeśli mówimy o zaciągniętym hamulcu ręcznym, to też rzadko jest przyczyną okresowego sygnalizowania. Jak hamulec pomocniczy jest zaciągnięty, to kontrolka zazwyczaj świeci się non stop, co od razu pokazuje na problem, który trzeba rozwiązać. W praktyce, jak się nie zrozumie, że przyczyny zapalania się kontrolki nie mają związku z klockami czy hamulcem pomocniczym, to można źle ocenić sytuację, a to stwarza zagrożenie w ruchu drogowym. Dlatego warto, żeby kierowcy mieli świadomość, w jakim stanie jest ich układ hamulcowy, co wymaga regularnego dbania o auto, kontrolowania poziomu płynów i przeglądów technicznych, zgodnie z tym, co zalecają producenci.

Pytanie 27

W samochodzie osobowym, aby zabezpieczyć koło przed samoczynnym odkręceniem, używa się

A. podkładek płaskich

B. nakrętek samohamownych

C. podkładek sprężystych

D. nakrętek z kołnierzem stożkowym

Wybór podkładek płaskich, nakrętek samohamownych czy podkładek sprężystych jako metody zabezpieczenia kół w samochodzie osobowym może prowadzić do poważnych problemów związanych z bezpieczeństwem. Podkładki płaskie, choć mogą wspierać równomierne rozłożenie siły, nie są przeznaczone do utrzymywania nakrętek w stałej pozycji pod wpływem wibracji. Ich zastosowanie nie jest wystarczające, gdyż nie eliminują ryzyka odkręcenia się nakrętek, co może mieć katastrofalne skutki na drodze. Nakrętki samohamowne, z drugiej strony, są stosowane w różnych aplikacjach, ale nie zawsze gwarantują pełne bezpieczeństwo w kontekście kół samochodowych. Ich konstrukcja nie jest idealna do radzenia sobie z zmieniającymi się siłami działającymi na koła w trakcie jazdy. Podkładki sprężyste, choć mogą poprawić trzymanie się nakrętek, także nie są dedykowanym rozwiązaniem dla pojazdów mechanicznych, gdzie kluczowe jest utrzymanie stabilności i połączenia nakrętki z felgą. Często błędne wybory wynikają z braku zrozumienia specyfikacji technicznych oraz przyjęcia niewłaściwych założeń co do działania różnych elementów złącznych. Właściwe zabezpieczenie kół wymaga znajomości standardów inżynieryjnych oraz praktycznego podejścia do instalacji, aby zapewnić bezpieczeństwo i niezawodność pojazdu.

Pytanie 28

W pojeździe z silnikiem wysokoprężnym przeprowadzono pomiar emisji spalin uzyskując następujące wyniki: CO – 0,4g/km; NOx – 0,19g/km; PM – 0,008g/km; HC-0,03g/km; HC+NOx – 0,28g/km. Na podstawie dopuszczalnych wartości przedstawionych w tabeli, można pojazd zakwalifikować do grupy spełniającej co najwyżej normę

Dopuszczalne wartości emisji spalin w poszczególnych normach EURO dla pojazdów z silnikiem wysokoprężnym
emisja [g/km]	EURO 1	EURO 2	EURO 3	EURO 4	EURO 5	EURO 6
CO	3,16	1	0,64	0,5	0,5	0,5
HC	-	0,15	0,06	0,05	0,05	0,05
NOx	-	0,55	0,5	0,25	0,18	0,08
HC+NOx	1,13	0,7	0,56	0,3	0,23	0,17
PM	0,14	0,08	0,05	0,009	0,005	0,005

A. EURO 3

B. EURO 4

C. EURO 5

D. EURO 6

Prawidłowa odpowiedź to EURO 4, ponieważ wszystkie zmierzone wartości emisji spalin mieszczą się w dopuszczalnych limitach dla tej normy. Normy EURO są regulacjami prawnymi, które określają maksymalne poziomy emisji zanieczyszczeń do atmosfery dla pojazdów silnikowych. Każda norma ma swoje specyfikacje dotyczące różnych substancji, takich jak tlenek węgla (CO), tlenki azotu (NOx), cząstki stałe (PM) oraz węglowodory (HC). W kontekście normy EURO 4, dopuszczalne limity dla CO wynoszą 0,5 g/km, dla NOx 0,25 g/km, dla PM 0,025 g/km oraz dla HC 0,1 g/km. Zatem, pojazd spełnia te normy, ponieważ jego emisje są niższe od wskazanych wartości. Zastosowanie norm EURO w praktyce ma na celu redukcję zanieczyszczenia powietrza i ochronę zdrowia publicznego, co jest szczególnie istotne w kontekście rosnącej liczby pojazdów na drogach.

Pytanie 29

Częścią systemu chłodzenia nie jest

A. pompa wody

B. czujnik temperatury

C. przekładnia ślimakowa

D. termostat

Przekładnia ślimakowa nie jest elementem układu chłodzenia silnika, ponieważ pełni zupełnie inną funkcję, związana głównie z przenoszeniem napędu i momentu obrotowego w mechanizmach. Układ chłodzenia silnika składa się z takich elementów jak pompa wody, czujnik temperatury oraz termostat, które współpracują w celu utrzymania optymalnej temperatury pracy silnika. Pompa wody jest odpowiedzialna za cyrkulację płynu chłodzącego w obiegu, co jest kluczowe dla efektywnego odprowadzania ciepła. Czujnik temperatury monitoruje temperaturę płynu chłodzącego, co pozwala na bieżąco kontrolować działanie układu. Termostat natomiast reguluje przepływ płynu chłodzącego, otwierając lub zamykając obieg, co zapobiega przegrzaniu silnika. W związku z tym, zrozumienie roli każdego z tych elementów oraz ich współpracy jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania silnika i jego układu chłodzenia.

Pytanie 30

Urządzenie do określania ciśnienia sprężania w silniku ZS powinno mieć zakres pomiarowy pozwalający na odczyt wyników do wartości minimalnej

A. 10,0 MPa

B. 2,5 MPa

C. 1,0 MPa

D. 5,0 MPa

Odpowiedzi 10,0 MPa, 2,5 MPa oraz 1,0 MPa nie spełniają wymagań dotyczących odpowiedniego zakresu ciśnienia sprężania w silnikach ZS. Odpowiedź 10,0 MPa jest zbyt wysoka i niepotrzebna, ponieważ typowe wartości ciśnienia sprężania w silnikach nie przekraczają 5,0 MPa. Przeznaczenie przyrządów do pomiaru ciśnienia polega na ich zastosowaniu w rzeczywistych warunkach operacyjnych, a zbyt wysoka wartość zakresu może prowadzić do niedokładnych pomiarów, a co za tym idzie, błędnych diagnoz. Z kolei odpowiedź 2,5 MPa jest zbyt niska dla silników o wysokim stopniu sprężania, które mogą osiągać wartości ciśnienia sięgające 4,5 MPa. Użycie takiego przyrządu mogłoby skutkować brakiem możliwości dokładnego pomiaru pełnego zakresu ciśnień, co jest istotne dla odpowiedniej diagnostyki. Natomiast odpowiedź 1,0 MPa jest niewystarczająca do skutecznego pomiaru w silnikach, które typowo sprężają powietrze do wyższych wartości, co mogłoby prowadzić do niedoszacowania ich kondycji. Niezrozumienie zakresów pomiarowych oraz wartości ciśnienia sprężania w silnikach może prowadzić do poważnych błędów diagnostycznych, które mogą wpływać na całkowitą wydajność silnika oraz koszty jego eksploatacji, dlatego tak ważne jest stosowanie odpowiednich przyrządów pomiarowych w diagnostyce silników.

Pytanie 31

Zgodnie z zamieszczonym rysunkiem, podczas badania pojazdu wykonywanego na podnośniku, luz wyczuwalny w kierunku

A. "a" może oznaczać uszkodzenie łącznika stabilizatora.

B. "b" może oznaczać uszkodzenie sworznia wahacza.

C. "a" może oznaczać pęknięcie sprężyny kolumny McPhersona.

D. "b" może oznaczać uszkodzenie końcówki drążka kierowniczego.

Analizując błędne odpowiedzi, można zauważyć pewne nieporozumienia dotyczące funkcji i lokalizacji elementów zawieszenia. Odpowiedzi sugerujące uszkodzenie łącznika stabilizatora oraz pęknięcie sprężyny kolumny McPhersona, choć mogą wydawać się logiczne, nie odnoszą się bezpośrednio do luzu w kierunku wskazanym na rysunku. Luz wyczuwalny w układzie zawieszenia może prowadzić do mylnych wniosków o stanie różnych komponentów. Łącznik stabilizatora odgrywa rolę w stabilizowaniu pojazdu podczas pokonywania zakrętów, a jego uszkodzenie może prowadzić do przechylania się nadwozia, ale nie generuje luzu w opisywanym kierunku. Z kolei pęknięcie sprężyny mogłoby skutkować całkowitym brakiem wsparcia dla zawieszenia, co jest zauważalne w inny sposób. Użytkownicy często popełniają błąd, myląc różne objawy awarii zawieszenia, zamiast skupić się na konkretnych elementach, jak sworzeń wahacza, który jest odpowiedzialny za luz w wskazanym kierunku. Kluczowe jest zrozumienie, że każdy element zawieszenia ma swoją specyfikę i wpływ na ogólne zachowanie pojazdu. Dlatego niezwykle ważne jest podejście szczegółowe do diagnostyki usterek w zawieszeniu, co pozwala na skuteczniejsze wykrywanie problemów oraz ich rozwiązanie zgodnie z obowiązującymi normami branżowymi.

Pytanie 32

Zużycie otworu tulei cylindrowej mierzy się

A. suwmiarką.

B. szczelinomierzem.

C. liniałem krawędziowym.

D. średnicówką mikrometryczną.

Zużycie otworu tulei cylindrowej mierzy się średnicówką mikrometryczną, bo jest to przyrząd specjalnie przeznaczony do bardzo dokładnego pomiaru średnic wewnętrznych. W silniku spalinowym liczą się setki, a nawet tysięczne części milimetra, więc zwykłe przyrządy warsztatowe po prostu nie dają rady. Średnicówka mikrometryczna pozwala sprawdzić średnicę tulei w kilku przekrojach i pod różnymi kątami, dzięki czemu można ocenić owalizację i stożkowatość cylindra. W praktyce robi się pomiary np. przy górnej, środkowej i dolnej części tulei, w płaszczyźnie równoległej i prostopadłej do osi sworznia tłokowego. Takie podejście jest zgodne z instrukcjami serwisowymi producentów silników i normami warsztatowymi, bo tylko wtedy można rzetelnie ocenić, czy tuleja nadaje się jeszcze do eksploatacji, czy trzeba ją szlifować lub wymienić. Moim zdaniem, jak ktoś poważnie myśli o diagnostyce silników, to dobra średnicówka mikrometryczna to jest absolutna podstawa wyposażenia. Dobrą praktyką jest też porównanie wyniku z danymi katalogowymi: nominalną średnicą cylindra, dopuszczalnym zużyciem oraz maksymalną różnicą średnic w jednym cylindrze i między cylindrami. W profesjonalnych serwisach po takim pomiarze od razu podejmuje się decyzję, czy robić nadwymiar tłoka i pierścieni, czy już wchodzi w grę kompletny remont jednostki.

Pytanie 33

Planowanie głowicy wykonywane jest metodą

A. rozwiercania.

B. frezowania.

C. honowania.

D. toczenia.

W obróbce głowic silników spalinowych bardzo łatwo pomylić różne procesy technologiczne, bo wszystkie kojarzą się z „obrabianiem metalu”, ale służą do zupełnie innych celów. Rozwiercanie stosuje się głównie do powiększania lub bardzo precyzyjnego wykańczania otworów cylindrycznych, na przykład przy regeneracji gniazd zaworowych, prowadnic zaworów albo przy naprawie otworów pod szpilki. Ta operacja nie służy do wyrównywania dużej, płaskiej powierzchni przylegania głowicy do bloku, bo rozwiertak pracuje wewnątrz otworu, a nie po płaszczyźnie. Honowanie też bywa mylone z planowaniem, bo daje bardzo gładką powierzchnię, ale jego typowe zastosowanie to cylindry – tuleje cylindrowe w bloku silnika lub tuleje wymienne. Honownica tworzy charakterystyczny krzyżowy wzór na ściankach cylindra, poprawiając zatrzymywanie filmu olejowego i docieranie pierścieni tłokowych. Dla płaszczyzny głowicy taki wzór jest niepotrzebny i wręcz niewłaściwy, bo liczy się równomierne przyleganie uszczelki, a nie praca elementu ślizgowego. Toczenie natomiast wykorzystuje się do obróbki elementów obrotowych, jak wały korbowe, wałki rozrządu, tarcze, bębny, koła pasowe. Tokarka obrabia detal, który się obraca wokół własnej osi, a głowica silnika jest dużym, nieregularnym odlewem, który trudno i bez sensu byłoby mocować w uchwycie tokarskim do planowania powierzchni przylegania. Typowym błędem myślowym jest założenie, że skoro coś „zabiera materiał”, to nada się do każdej obróbki. W praktyce motoryzacyjnej każda operacja ma swoje konkretne przeznaczenie i geometria obrabianej części wymusza dobór odpowiedniej maszyny. Dlatego do planowania głowic przyjmuje się frezowanie na specjalnych frezarkach lub szlifierkach do płaszczyzn, zgodnie z zaleceniami producentów i dobrą praktyką warsztatową, a rozwiercanie, honowanie i toczenie zostawia się do zupełnie innych zadań przy naprawie silnika.

Pytanie 34

Pierwsze, w dziejach motoryzacji elektroniczne urządzenie sterujące – system Motronic firmy Bosch – używano do sterowania

A. skrzynką przekładniową.

B. układem przeciwpoślizgowym.

C. centralnym blokowaniem drzwi.

D. układem wtryskowo-zapłonowym.

System Motronic firmy Bosch to tak naprawdę zintegrowany elektroniczny układ sterujący całym procesem zasilania i zapłonu silnika, czyli właśnie układem wtryskowo‑zapłonowym. W praktyce oznacza to, że jeden sterownik ECU zbiera sygnały z wielu czujników (położenia wału korbowego, temperatury cieczy chłodzącej, temperatury zasysanego powietrza, czujnika spalania stukowego, sondy lambda, przepływomierza powietrza itd.) i na tej podstawie wylicza zarówno dawkę paliwa, jak i kąt wyprzedzenia zapłonu. To był duży przeskok w stosunku do starszych rozwiązań, gdzie gaźnik i mechaniczny aparat zapłonowy działały w zasadzie niezależnie i dość „topornie”. Dzięki Motronicowi udało się poprawić kulturę pracy silnika, zmniejszyć zużycie paliwa, ograniczyć emisję spalin i ułatwić rozruch w różnych warunkach (mróz, duże obciążenie, nagrzany silnik). W serwisie oznacza to, że przy diagnozie usterek związanych z pracą silnika – nierówne obroty, brak mocy, wysokie spalanie, wypadanie zapłonów – trzeba patrzeć na układ wtryskowo‑zapłonowy jako całość, a nie osobno na „paliwo” i osobno na „iskrę”. Moim zdaniem to właśnie zrozumienie roli sterownika Motronic i jego współpracy z czujnikami jest kluczowe przy współczesnej diagnostyce: odczyt parametrów bieżących, korekt dawki paliwa, kąta zapłonu, sygnałów z sond lambda, to dziś standardowa procedura. W wielu nowszych pojazdach zasada pozostała podobna, tylko rozbudowano funkcje (sterowanie turbosprężarką, zmiennymi fazami rozrządu, EGR itp.), ale fundament – elektroniczne sterowanie układem wtryskowo‑zapłonowym – wywodzi się właśnie z takich systemów jak Motronic.

Pytanie 35

Wałek atakujący wraz z kołem talerzowym wchodzą w pojeździe w skład mechanizmu

A. napędu wycieraczek

B. przekładni głównej.

C. napędu układu rozrządu.

D. przekładni kierowniczej.

Wałek atakujący wraz z kołem talerzowym to klasyczny zestaw elementów przekładni głównej w pojeździe. Ten komplet tworzy przekładnię stożkową (często hipoidalną), która ma dwa główne zadania: po pierwsze zmienia kierunek przekazywania momentu obrotowego ze skrzyni biegów na mechanizm różnicowy i półosie, a po drugie dodatkowo redukuje prędkość obrotową i zwiększa moment na kołach napędowych. Wałek atakujący jest połączony z wałem napędowym (lub bezpośrednio ze skrzynią biegów w autach z napędem na przednią oś), a koło talerzowe jest przykręcone do obudowy mechanizmu różnicowego. W praktyce, kiedy auto jedzie, moment z silnika przechodzi przez sprzęgło, skrzynię biegów, dalej wał napędowy, właśnie na przekładnię główną (wałek atakujący + koło talerzowe), a potem dopiero na mechanizm różnicowy i półosie. Moim zdaniem warto kojarzyć, że regulacja zazębienia wałka atakującego z kołem talerzowym (luz wzdłużny, luz boczny, ślad współpracy zębów) to jedna z kluczowych czynności przy naprawie mostów napędowych, bo od tego zależy hałas, trwałość i bezpieczeństwo całego układu napędowego. W nowoczesnych pojazdach nadal obowiązują te same podstawowe zasady: prawidłowe smarowanie przekładni głównej, użycie oleju przekładniowego o odpowiedniej klasie API GL i lepkości, kontrola luzów zgodnie z dokumentacją serwisową producenta, a przy wymianie łożysk lub uszczelniaczy trzeba zawsze sprawdzić i ewentualnie skorygować ustawienie wałka atakującego względem koła talerzowego. W warsztatach, które trzymają się dobrych praktyk, po każdej ingerencji w most napędowy wykonuje się jazdę próbną i sprawdza, czy nie pojawia się wycie przekładni przy określonych prędkościach, bo to często pierwszy sygnał złego ustawienia wałka atakującego lub zużycia zębów koła talerzowego.

Pytanie 36

Zestaw narzędzi przedstawiony na rysunku jest pomocny przy naprawie lub wymianie

A. tłoków z pierścieniami.

B. połączeń elektrycznych.

C. węży wodnych z opaskami.

D. osłon przegubów napędowych.

Zestaw pokazany na ilustracji to typowy komplet do montażu tłoków z pierścieniami w cylindrach silnika. Te trzy cylindryczne obejmy to ściągacze/pasery pierścieni tłokowych – po ich założeniu na tłok i dokręceniu śruby pierścienie zostają ściśnięte do średnicy zbliżonej do średnicy cylindra. Dzięki temu tłok można wprowadzić do gładzi cylindra bez ryzyka zahaczenia pierścienia o krawędź bloku. To jest standardowa procedura przy naprawie silników spalinowych, zgodna z instrukcjami serwisowymi producentów (np. zawsze montaż z użyciem prowadnicy i kompresora pierścieni). Szczypce widoczne po prawej służą do bezpiecznego rozginania i zakładania pierścieni na tłok, tak żeby ich nie skręcić ani nie pęknąć, co niestety dość łatwo zrobić przy próbie montażu „na siłę” śrubokrętem. Pozostałe elementy pomagają dopasować narzędzia do różnych średnic i typów tłoków. W praktyce taki zestaw wykorzystuje się przy szlifie cylindrów, wymianie kompletu tłok–pierścienie, remoncie głównym silnika czy przy składaniu silników po honowaniu. Moim zdaniem każdy, kto poważnie myśli o naprawach jednostek napędowych, powinien dobrze ogarnąć pracę z kompresorami pierścieni, bo od poprawnego montażu zależy kompresja, zużycie oleju i ogólna trwałość silnika.

Pytanie 37

Pierwszą czynnością przed wykonaniem badania okresowego wykonywanego w Stacji Kontroli Pojazdów jest

A. pomiar zadymienia spalin silnika ZI.

B. sprawdzenie współczynnika tłumienia amortyzatorów osi przedniej.

C. pobranie danych badanego pojazdu z Centralnej Ewidencji Pojazdów.

D. sprawdzenie i regulacja ciśnienia w ogumieniu do wartości nominalnych.

W badaniu okresowym wykonywanym w Stacji Kontroli Pojazdów bardzo łatwo skupić się od razu na czynnościach stricte technicznych: pomiar zadymienia, współczynnik tłumienia amortyzatorów, ciśnienie w oponach. To są ważne elementy diagnostyki, ale nie mogą być pierwszym krokiem. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś myśli: „badanie techniczne = sprawdzanie stanu technicznego”, więc od razu chce mierzyć czy pojazd spełnia normy. Tymczasem przed każdą oceną stanu trzeba mieć pewność, co to za pojazd i jakie normy go obowiązują. Pomiar zadymienia spalin silnika ZI jest sam w sobie źle dobranym przykładem, bo zadymienie dotyczy przede wszystkim silników ZS (wysokoprężnych), a dla silników ZI bada się zwykle skład spalin analizatorem. Niezależnie od tego szczegółu, badanie emisji spalin jest etapem środkowym procedury, wykonywanym dopiero po wstępnej identyfikacji pojazdu i sprawdzeniu danych w systemie. Podobnie ze sprawdzeniem współczynnika tłumienia amortyzatorów osi przedniej – to jest już szczegółowy pomiar na stanowisku rolkowym lub płytowym, który wymaga wcześniejszego wprowadzenia danych pojazdu do systemu, bo od nich zależą dopuszczalne wartości, sposób pomiaru i interpretacja wyników. Sprawdzanie i regulacja ciśnienia w ogumieniu do wartości nominalnych to raczej czynność serwisowa, nie diagnostyczna w ścisłym znaczeniu, i wykonywana jest pomocniczo, często już w trakcie badania, żeby pomiar amortyzatorów czy hamulców był miarodajny. Jednak nawet jeśli diagnosta skoryguje ciśnienie, to i tak nie może tego zrobić przed formalnym przyjęciem pojazdu do badania i pobraniem danych z CEP. Z mojego doświadczenia, dobra praktyka organizacji pracy w SKP jest taka: najpierw dokumentacja i identyfikacja pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów, dopiero później wszystkie pomiary eksploatacyjne. Odwrócenie tej kolejności może prowadzić do bałaganu, a w skrajnym przypadku do zakwestionowania wyniku badania.

Pytanie 38

Na podstawie wyników pomiaru tarczowego układu hamulcowego osi przedniej przedstawionych w tabeli, określ zakres niezbędnej naprawy.

Mierzona wielkość		Wartości graniczne	Wartości zmierzone
Mierzona wielkość		Wartości graniczne	L	P
Minimalna grubość tarczy hamulcowej [mm]		22,20	22,15	22,23
Maksymalne bicie osiowe tarczy hamulcowej [mm]		0,15	0,07	0,11
Minimalna grubość okładziny ciernej klocków hamulcowych [mm]	wewnętrznej	1,50	3,81	3,95
	zewnętrznej	1,50	3,63	3,88

A. Wymiana lewej tarczy hamulcowej.

B. Wymiana lewej tarczy hamulcowej i kompletu klocków hamulcowych.

C. Wymiana dwóch tarcz hamulcowych i kompletu klocków hamulcowych.

D. Przetoczenie dwóch tarcz hamulcowych i wymiana kompletu klocków hamulcowych.

W tym zadaniu kluczowe jest spokojne przeanalizowanie tabeli i odniesienie się do wartości granicznych. Minimalna grubość tarczy hamulcowej to 22,20 mm. Zmierzona grubość lewej tarczy wynosi 22,15 mm, czyli jest już poniżej dopuszczalnego minimum – taka tarcza nie spełnia wymagań bezpieczeństwa i musi być bezwzględnie wymieniona. Prawa tarcza ma 22,23 mm, czyli teoretycznie mieści się jeszcze w normie, ale różnica grubości między stronami jest już zauważalna. Z punktu widzenia dobrych praktyk serwisowych zawsze wymienia się tarcze parami na jednej osi. Chodzi o równomierne działanie hamulców, stabilność pojazdu przy hamowaniu i uniknięcie różnicy skuteczności między kołami lewej i prawej strony. Do tego dochodzi bicie osiowe: dopuszczalne maksimum to 0,15 mm, a zmierzone wartości 0,07 mm (L) i 0,11 mm (P) mieszczą się w normie, więc sam parametr bicia nie wymusza regeneracji ani przetaczania, ale przekroczenie minimalnej grubości już tak. Klocki hamulcowe mają minimalną grubość okładziny 1,50 mm, a zmierzone wartości to około 3,6–3,9 mm, więc formalnie są jeszcze zdatne do eksploatacji. Mimo to w profesjonalnym serwisie przy wymianie tarcz zaleca się jednoczesną wymianę kompletu klocków. Po pierwsze – stare klocki są już wytarte do starej powierzchni tarcz i na nowych tarczach będą się nierównomiernie układać, mogą piszczeć, powodować przegrzewanie punktowe. Po drugie – klient dostaje „pełny” odcinek eksploatacyjny nowego kompletu tarcza + klocek, co zmniejsza ryzyko szybkiego powrotu do warsztatu. Moim zdaniem to jest właśnie przykład dobrej praktyki warsztatowej: wymiana dwóch tarcz na osi plus komplet nowych klocków zapewnia równomierne hamowanie, mniejsze ryzyko drgań kierownicy, lepszą skuteczność hamowania i zgodność z zasadą, że elementy cierne układu hamulcowego powinny być wymieniane parami dla zachowania symetrii działania.

Pytanie 39

Wtryskiwacz – jako element układu zasilania typu K-Jetronic – ma za zadanie podanie dawki

A. powietrza bezpośrednio do komory spalania.

B. paliwa bezpośrednio do komory spalania.

C. powietrza do kolektora dolotowego.

D. paliwa do kolektora dolotowego.

W układzie K‑Jetronic wtryskiwacz jest elementem, który dozuje PALIWO do kolektora dolotowego, a nie do komory spalania. To jest mechaniczny wtrysk pośredni: paliwo jest rozpylane przed zaworem dolotowym, w strumieniu powietrza zasysanego do cylindra. Dzięki temu mieszanka paliwowo‑powietrzna tworzy się jeszcze w kanale dolotowym i przy samym zaworze, co przy sprawnym układzie daje całkiem równomierne zasilanie cylindrów. Wtryskiwacze w K‑Jetronic są tzw. ciągłe – nie steruje nimi elektronika impulsowo jak w systemach typu MPI, tylko cały czas dawkują paliwo, a ilość zależy od wydatek rozdzielacza i wychylenia klapy pomiarowej. Moim zdaniem warto to sobie dobrze poukładać: K‑Jetronic = wtrysk pośredni, mechaniczny, do kolektora dolotowego. W praktyce warsztatowej objawy problemów z takim wtryskiwaczem to np. nierówna praca na biegu jałowym, szarpanie przy przyspieszaniu, zwiększone zużycie paliwa, a czasem trudne rozruchy na ciepłym silniku. Dobra praktyka serwisowa to okresowa kontrola rozpylania: struga paliwa powinna być ładnie rozproszona, mgiełka, a nie „sikacz” w jednym strumieniu. Sprawdza się też ciśnienie otwarcia wtryskiwacza, szczelność przy zamknięciu i równomierność wydatku między cylindrami. W dokumentacji producentów (Bosch) wyraźnie opisano, że dysza wtryskiwacza jest umieszczona w kolektorze dolotowym, możliwie blisko zaworu, żeby ograniczyć skraplanie paliwa na ściankach kanału. Znajomość tej zasady pomaga potem prawidłowo diagnozować i montować elementy układu zasilania, np. po demontażu kolektora czy głowicy.

Pytanie 40

Termostat nie wpływa na

A. zużycie paliwa.

B. szybkie rozgrzanie silnika.

C. zużycie płynu chłodzącego.

D. utrzymywanie temperatury silnika.

W tym zagadnieniu kluczowe jest zrozumienie, za co dokładnie odpowiada termostat w układzie chłodzenia silnika, a za co już nie. Termostat jest elementem sterującym przepływem płynu chłodzącego w zależności od temperatury cieczy. Na zimnym silniku pozostaje zamknięty, dzięki czemu płyn krąży jedynie w tzw. małym obiegu, głównie przez blok silnika i nagrzewnicę. To właśnie powoduje, że silnik rozgrzewa się szybciej do temperatury roboczej, a kabina zaczyna wcześniej grzać. Stąd mówienie, że termostat nie wpływa na szybkie rozgrzanie silnika, jest po prostu sprzeczne z praktyką warsztatową i z budową układu chłodzenia. W codziennej pracy mechanika bardzo częstym objawem uszkodzonego, zablokowanego w pozycji otwartej termostatu jest właśnie to, że silnik bardzo wolno osiąga temperaturę roboczą, wskazówka temperatury ledwo się podnosi, a ogrzewanie w kabinie jest słabe. Z kolei wpływ na zużycie paliwa jest może mniej oczywisty, ale jak najbardziej realny. Silnik, który długo pracuje w zbyt niskiej temperaturze, ma większe opory tarcia, sterownik silnika utrzymuje bogatszą mieszankę, zwiększa dawkę paliwa, a spalanie jest mniej efektywne. W nowoczesnych jednostkach sterowniki bardzo dokładnie pilnują temperatury roboczej, bo ma to znaczenie zarówno dla emisji spalin, jak i ekonomiki jazdy. Dlatego prawidłowo działający termostat pośrednio wpływa na zużycie paliwa, a jego awaria często objawia się właśnie zwiększonym spalaniem. Natomiast przekonanie, że termostat ma coś wspólnego z „zużyciem” płynu chłodzącego, wynika zwykle z mylenia funkcji elementów układu. Płyn chłodzący pracuje w obiegu zamkniętym i w normalnych warunkach się nie „zużywa” w sensie ilościowym, tylko co najwyżej starzeje się chemicznie i traci swoje właściwości antykorozyjne oraz przeciwzamarzaniowe. Ubytki płynu to efekt nieszczelności, korozji, pęknięć, uszkodzonych opasek, chłodnicy, pompy cieczy czy uszczelki pod głowicą. Termostat jedynie otwiera i zamyka drogę przepływu między małym a dużym obiegiem, nie ma w nim żadnego elementu, który „spala” albo w inny sposób zużywa ciecz. Dlatego przypisywanie mu wpływu na zużycie płynu chłodzącego to typowy błąd myślowy: skoro termostat steruje płynem, to pewnie ma wpływ na jego ilość. W rzeczywistości wpływa na temperaturę pracy, szybkość nagrzewania i stabilność termiczną silnika, a nie na to, ile razy musisz dolać płynu do układu.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej