Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Elektromechanik
  • Kwalifikacja: ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
  • Data rozpoczęcia: 2 lutego 2026 03:31
  • Data zakończenia: 2 lutego 2026 03:36

Egzamin niezdany

Wynik: 4/40 punktów (10,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Udostępnij swój wynik
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Do zalet wyłącznika nie należy

A. krótki czas wyłączenia przeciążeń.
B. pewność właściwego poziomu zabezpieczeń.
C. możliwość wielokrotnego wykorzystania.
D. tworzenie widocznej przerwy izolacyjnej.
Możliwość wielokrotnego wykorzystania wyłączników oraz pewność właściwego poziomu zabezpieczeń są istotnymi cechami, które przyczyniają się do ich funkcjonalności i efektywności. Wyłączniki wielokrotnego użytku są powszechnie stosowane w instalacjach elektrycznych, gdzie mogą być ponownie włączane i wyłączane w zależności od potrzeb użytkownika. Przykładem mogą być wyłączniki nadprądowe, które nie tylko chronią przed przeciążeniem, ale również mogą być resetowane bez konieczności wymiany. Odnośnie zabezpieczeń, nowoczesne wyłączniki są projektowane w taki sposób, by spełniać normy jakości i bezpieczeństwa, co przekłada się na ich niezawodność w ochronie instalacji. Krótkie czasy wyłączenia przeciążeń są także kluczowe, ponieważ im szybciej wyłącznik zareaguje na niebezpieczne warunki, tym mniejsze ryzyko uszkodzeń urządzeń oraz zagrożeń dla użytkowników. Te cechy wyłączników mają kluczowe znaczenie w kontekście bezpieczeństwa elektrycznego, a ich projektowanie opiera się na najlepszych praktykach branżowych oraz standardach, które można znaleźć w dokumentach takich jak IEC 60947. Właściwe zrozumienie tych aspektów pozwala na lepsze wykorzystanie wyłączników w codziennych aplikacjach, a także zwiększa świadomość użytkowników na temat ich funkcji i zastosowania.

Pytanie 2

Na schemacie pola rozdzielnicy WN strzałką wskazano

Ilustracja do pytania
A. głowicę kablową.
B. dławik zwarciowy.
C. odłącznik liniowy.
D. przekładnik prądowy.
W rozdzielnicach wysokiego napięcia każdy element ma swoje specyficzne zadanie. Odłącznik liniowy to urządzenie stosowane do rozłączania obwodów bez obciążenia. Często myli się go z wyłącznikiem, ale pełni inną funkcję. Odłącznik nie jest przeznaczony do przerywania prądu roboczego, a jego użycie w takiej sytuacji mogłoby być niebezpieczne dla personelu obsługującego. Dławik zwarciowy z kolei jest stosowany do ograniczania prądów zwarciowych w sieci, co chroni inne urządzenia przed uszkodzeniem w wyniku przepięć. Jego obecność jest często kluczowa w dużych instalacjach przemysłowych, gdzie zwarcia są bardziej prawdopodobne. Głowica kablowa to element końcowy kabla, który pozwala na bezpieczne podłączenie do innych urządzeń. Jest kluczowa w zapewnieniu szczelności i izolacji kabla. Każdy z tych elementów ma swoje specyficzne zadania i zastosowania, a ich nieprawidłowe rozpoznanie może prowadzić do błędów w projektowaniu i eksploatacji systemów elektroenergetycznych. Ważne jest, aby dobrze znać różnice i zastosowania tych urządzeń, co pozwoli na prawidłowe projektowanie i eksploatację infrastruktury energetycznej.

Pytanie 3

Na którym rysunku przedstawiony jest elektroniczny licznik energii elektrycznej?

Ilustracja do pytania
A. A.
B. C.
C. B.
D. D.
Odpowiedź C to elektroniczny licznik energii elektrycznej. Tego typu liczniki są powszechnie stosowane w nowoczesnych instalacjach elektrycznych, ponieważ oferują wiele korzyści w porównaniu do starszych, mechanicznych liczników. Przede wszystkim, elektroniczne liczniki są znacznie bardziej precyzyjne i potrafią mierzyć zużycie energii z większą dokładnością. Dzięki temu można lepiej zarządzać zużyciem energii w domu czy firmie, a co za tym idzie, obniżać koszty. Poza tym, te liczniki często posiadają funkcje dodatkowe, takie jak pomiar zużycia w różnych taryfach czasowych czy możliwość zdalnego odczytu danych przez dostawcę energii. To z kolei umożliwia lepsze planowanie i zarządzanie siecią energetyczną. Standardy branżowe, takie jak IEC 62052-11 czy IEC 62053-21, określają funkcje i dokładność takich urządzeń, co zapewnia ich niezawodność i zgodność z międzynarodowymi normami. Moim zdaniem, warto zwrócić uwagę na rozwój technologii smart metering, która pozwala na jeszcze bardziej zaawansowane zarządzanie energią.

Pytanie 4

Jaki rodzaj przekaźnika przedstawiono na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Pomocniczy.
B. Podnapięciowy.
C. Termiczny.
D. Czasowy.
Przekaźnik termiczny to urządzenie stosowane głównie do ochrony silników przed przeciążeniem. Działa na zasadzie bimetalu, który pod wpływem ciepła wygina się i rozłącza obwód. Jest to kluczowe w aplikacjach, gdzie może dojść do przegrzewania. Jednak, gdy mówimy o przedstawionym przekaźniku, nie jest on przekaźnikiem termicznym. Przekaźnik czasowy z kolei służy do opóźnienia włączenia lub wyłączenia obwodu i jest nieoceniony w synchronizacji operacji w systemach automatyki. Można spotkać go w aplikacjach wymagających dokładnego czasu. Natomiast przekaźnik podnapięciowy zabezpiecza obwody przed spadkiem napięcia, co jest ważne w ochronie urządzeń elektronicznych przed uszkodzeniem. Wybór odpowiedniego przekaźnika jest kluczowy dla prawidłowego działania systemu. Warto pamiętać, że każdy z tych przekaźników spełnia zupełnie inne funkcje i wybór niewłaściwego może prowadzić do poważnych konsekwencji dla całego systemu. Dlatego zrozumienie różnic między nimi jest kluczowe dla każdego inżyniera.

Pytanie 5

Który z przedstawionych elementów stosowany jest do budowy rdzeni transformatorowych?

Ilustracja do pytania
A. A.
B. C.
C. D.
D. B.
Wybór materiału do budowy rdzeni transformatorowych jest kluczowy dla ich działania, dlatego nie można wybierać na chybił trafił. Odpowiedź A prezentuje elementy konstrukcyjne, które zwykle są wykonane z materiałów izolacyjnych, takich jak tworzywa sztuczne, używane do budowy karkasów, które utrzymują uzwojenia w odpowiedniej pozycji. Tworzywa sztuczne są doskonałe jako izolatory, ale nie mają właściwości magnetycznych niezbędnych dla rdzeni transformatorowych. Z kolei element B jest typowy dla silników elektrycznych, gdzie stosuje się wirniki lub stojany. Te elementy mają inną funkcję – zamieniają energię elektryczną na mechaniczną, ale nie są stosowane w transformatorach do kierowania strumieniem magnetycznym. Element D z kolei przypomina tarczę perforowaną, częściej spotykaną w układach mechanicznych. Rdzenie transformatorowe muszą kierować strumień magnetyczny w sposób efektywny, co wymaga specyficznych właściwości materiałowych, takich jak wysoka przenikalność magnetyczna i niska strata energii, co zapewniają specjalne blachy stalowe, jak te przedstawione w odpowiedzi C. Typowym błędem jest mylenie funkcji różnych elementów elektromagnetycznych w układach elektrycznych i mechanicznych.

Pytanie 6

Na podstawie schematu przedstawionego na rysunku określ, który zestyk układu sterowania uległ uszkodzeniu, jeżeli układ działa tylko w przypadku ciągłego naciskania przycisku S1.

Ilustracja do pytania
A. Q
B. S0
C. S1
D. K1
Analizując błędne odpowiedzi, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów działania układów sterowania. Przede wszystkim, sugerowanie, że styki S0, Q lub S1 są uszkodzone, wynika z niepełnego zrozumienia funkcji, jakie pełnią w schemacie. Styk S0 jest wyłącznikiem głównym i jego uszkodzenie zwykle odcina zasilanie od całego układu, co powoduje, że układ w ogóle nie działa, a nie tylko przy braku nacisku na S1. Z kolei styki Q to wyłączniki nadprądowe, które chronią obwód przed przeciążeniami, więc ich uszkodzenie objawia się często niestabilnym działaniem lub całkowitym wyłączeniem obwodu. Natomiast S1 jest przyciskiem startowym, który w zdrowym układzie powinien inicjować działanie, ale nie utrzymywać go samodzielnie. Zakładając, że układ działa tylko przy ciągłym naciskaniu S1, możemy wykluczyć jego awarię, gdyż jego rola polega na uruchamianiu procesu, a nie jego kontynuacji. Uszkodzenie K1, które jest stykiem podtrzymującym, skutkuje brakiem możliwości samopodtrzymania obwodu, co wymusza stały nacisk na S1, by obwód pozostał zamknięty. Przy projektowaniu układów sterowania, istotnym jest stosowanie właściwych komponentów i przewidywanie potencjalnych awarii, aby minimalizować ryzyko przestojów i utrzymać ciągłość produkcji.

Pytanie 7

Z jakiego materiału najczęściej jest wykonana izolacja między wycinkami elementu silnika zaznaczonego na rysunku strzałką?

Ilustracja do pytania
A. Mikanitu.
B. Szkłofleksu.
C. Bakelitu.
D. Preszpanu.
Wybór odpowiedniego materiału izolacyjnego jest kluczowy dla prawidłowego działania silnika elektrycznego. Preszpan i bakelit to materiały, które znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach, jednak nie są one optymalne jako izolacja dla wycinków komutatora silnika. Preszpan, znany z produkcji izolacji w transformatorach, ma ograniczoną odporność termiczną i mechaniczną, co może prowadzić do jego szybkiego zużycia w warunkach intensywnej pracy silnika. Bakelit, choć odporny na temperaturę, ma tendencję do kruchości, co czyni go mniej odpowiednim w miejscach, gdzie występują wibracje i dynamiczne obciążenia. Szkłofleks, z kolei, to materiał bardziej elastyczny, często używany w osłonach kabli, ale jego właściwości dielektryczne oraz wytrzymałość mechaniczna są niewystarczające do izolowania komutatorów. Typowe błędy myślowe przy wyborze tych materiałów to skupienie się na jednej właściwości, jak odporność na ciepło w przypadku bakelitu, bez uwzględnienia pełnego spektrum wymagań izolacji komutatora. Kluczowe jest uwzględnienie nie tylko odporności na temperaturę, ale także właściwości mechanicznych i dielektrycznych, co sprawia, że mikanit jest preferowanym wyborem w takich zastosowaniach. Warto zawsze odnosić się do standardów branżowych i zalecanych materiałów, aby uniknąć potencjalnych problemów w przyszłości.

Pytanie 8

Znaczenie cyfr w oznaczeniu IP Urządzenie, które posiada stopień ochrony IP45 można eksploatować w pomieszczeniu, gdzie w powietrzu

Pierwsza cyfra
Ochrona urządzenia przed dostaniem się ciał stałych
Druga cyfra
Ochrona urządzenia przed wnikaniem cieczy
0bez ochrony0bez ochrony
1o średnicy > 50mm1kapiącej pionowo
2o średnicy > 12,5mm2kapiącej (odchylenie obudowy do 15° w każdą stronę)
3o średnicy > 2,5mm3natryskiwanej
4o średnicy > 1,0mm4rozbryzgiwanej
5ograniczona ochrona przed pyłem5lanej strugą
6ochrona pyłoszczelna6lanej silną strugą
A. występuje pył, a woda leje się silną strugą.
B. występuje duża koncentracja pyłu, a woda jest rozbryzgiwana.
C. nie pojawią się ciała stałe o średnicy mniejszej niż 1,0 mm, a woda może lać się strugą.
D. nie pojawią się ciała stałe o średnicy mniejszej niż 50,0 mm i krople wody.
Odpowiedź dotycząca stopnia ochrony IP45 jest prawidłowa, ponieważ odnosi się do konkretnej charakterystyki ochrony, którą zapewnia to oznaczenie. Pierwsza cyfra '4' oznacza ograniczoną ochronę przed pyłem, czyli nie pozwala na przedostanie się ciał stałych o średnicy mniejszej niż 1,0 mm. To oznacza, że urządzenie jest doskonale chronione przed większymi cząstkami kurzu i pyłu, co jest niezwykle ważne w pomieszczeniach, gdzie pył może być obecny, na przykład w przemyśle drzewnym lub tekstylnym. Druga cyfra '5' oznacza ochronę przed wodą laną strugą, co oznacza, że urządzenie może wytrzymać zalania strumieniem wody. W praktyce oznacza to, że można bez obaw eksploatować takie urządzenie w miejscach, gdzie istnieje ryzyko przypadkowego zamoczenia, na przykład w kuchniach przemysłowych, laboratoriach chemicznych czy też warsztatach. Warto zauważyć, że zgodność ze standardami IP to także znak jakości i bezpieczeństwa. Oznacza, że producent zastosował odpowiednie środki, aby zapewnić trwałość i niezawodność urządzenia w określonych warunkach środowiskowych. Takie oznaczenia są powszechnie stosowane na całym świecie i są zgodne z normą IEC 60529. Dzięki nim użytkownicy mogą świadomie wybierać sprzęt zgodny z ich wymaganiami i warunkami pracy. Z mojego doświadczenia, IP45 to bardzo uniwersalne rozwiązanie, które sprawdza się w wielu branżach, gdzie ochrona przed wodą i pyłem jest kluczowa dla prawidłowej pracy urządzeń.

Pytanie 9

Gdzie należy zamontować diody o prądzie znamionowym 200 A, wchodzące w skład mostkowego prostownika trójfazowego zasilającego silnik prądu stałego o dużym poborze mocy?

A. W odpowiednio dobranych radiatorach, a ich zaciski połączyć przewodami.
B. Na gumowych podkładach, a ich zaciski polutować.
C. W obudowie z tworzywa sztucznego, a ich zaciski polutować.
D. Na odpowiednio dobranych izolatorach, a ich zaciski połączyć przewodami.
Montaż diod na izolatorach jest kłopotliwym rozwiązaniem, bo izolatory nie odprowadzają ciepła tak, jak powinny. Dioda o prądzie 200 A, szczególnie w mostkowym prostowniku trójfazowym, potrzebuje dobrego systemu chłodzenia, a izolatory tego nie zapewnią. Połączenie ich zacisków przewodami może być w porządku, ale jeżeli diody nie są dobrze chłodzone, to mogą się przegrzewać i ulegać uszkodzeniu. Dodatkowo, montaż w obudowie z plastiku czy gumowych podkładach to też nie najlepszy pomysł. Plastik, choć izolujący, nie przewodzi ciepła, więc ciepło się gromadzi. Gumowe podkłady również nie dają rady z przewodnictwem, a do tego mogą się psuć przy wyższej temperaturze. Lutowanie zacisków może wprowadzać kolejne problemy, bo zmniejsza trwałość połączeń przy wyższych temperaturach. Takie podejścia pokazują typowe błędy myślowe związane z nieodpowiednim zrozumieniem chłodzenia i przewodnictwa prądu w układach elektronicznych, co prowadzi do wyboru rozwiązań, które nie są odpowiednie do rzeczywistych wymagań aplikacji.

Pytanie 10

Jaka jest rola elementu oznaczonego symbolem X w silniku przedstawionym na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Wytworzenie momentu rozruchowego.
B. Zmniejszenie drgań.
C. Poprawa współczynnika mocy.
D. Zwiększenie sprawności.
Element oznaczony symbolem X odgrywa kluczową rolę w procesie uruchamiania silnika poprzez wytwarzanie momentu rozruchowego. W praktyce, często są to kondensatory rozruchowe lub uzwojenia dodatkowe, które pomagają w pokonaniu początkowej inercji wirnika. W momencie startu silnika, kiedy jeszcze nie ma on wystarczającego momentu obrotowego, elementy te przyczyniają się do wytworzenia odpowiedniego pola magnetycznego, które zwiększa siłę rozruchu. W wielu standardach, takich jak IEC lub NEMA, podkreślana jest ich istotność dla poprawnego działania silników jednofazowych, które bez dodatkowego wsparcia miałyby problem z samodzielnym startem. Praktyczne zastosowanie tego mechanizmu można znaleźć w urządzeniach AGD, jak pralki czy wentylatory, gdzie szybki i efektywny start jest kluczowy dla ich prawidłowej pracy. Elementy takie są skonstruowane tak, aby działały jedynie w krótkim okresie rozruchu, co zwiększa ich trwałość i redukuje zużycie energii. Właściwe dobranie i zastosowanie tych elementów zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi jest kluczowe, aby zapewnić niezawodność i efektywność energetyczną urządzenia.

Pytanie 11

Jaką klasę ochronności mają urządzenia elektryczne posiadające styk ochronny?

A. II
B. I
C. III
D. 0
Wybór niewłaściwej klasy ochronności dla urządzeń elektrycznych może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Klasa II oznacza, że urządzenia te posiadają podwójną izolację, co eliminuje konieczność stosowania styku ochronnego. Mimo że to rozwiązanie jest stosowane w niektórych urządzeniach, takich jak małe narzędzia elektryczne, nie zapewnia ono tego samego poziomu bezpieczeństwa, co klasa I, szczególnie w przypadku urządzeń o wyższej mocy. Klasa 0 to kategoria, która nie stosuje ani uziemienia, ani podwójnej izolacji, co czyni ją najbardziej ryzykowną opcją. Urządzenia te są niebezpieczne, ponieważ wszelkie awarie mogą prowadzić do porażenia prądem. Klasa III odnosi się do urządzeń zasilanych niskim napięciem, które nie mają styku ochronnego, ale mimo to są określane jako bezpieczne przy odpowiednich warunkach użytkowania. Wybór niewłaściwej klasy może wynikać z błędnego zrozumienia różnicy między tymi klasami lub niedostatecznego uwzględnienia specyfiki używanego urządzenia. Kluczowym aspektem jest zrozumienie, że urządzenia klasy I muszą być podłączone do gniazdek z uziemieniem. Ignorowanie tej zasady może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i finansowych. Przestrzeganie norm i zasad bezpieczeństwa jest kluczowe dla zapobiegania wypadkom oraz zapewnienia długotrwałego użytkowania sprzętu elektrycznego.

Pytanie 12

W czasie pracy silnika bocznikowego prądu stałego nastąpił nagły wzrost prędkości obrotowej. Jaka jest przyczyna tego wzrostu?

A. Zwarcie w obwodzie wzbudzenia.
B. Zwarcie w obwodzie twornika.
C. Przerwa w obwodzie wzbudzenia.
D. Przerwa w obwodzie twornika.
Przerwa w obwodzie wzbudzenia silnika bocznikowego prądu stałego prowadzi do utraty magnetyzmu wzbudzenia, co powoduje, że prąd płynący przez uzwojenie wzbudzenia maleje do zera. W wyniku tego, w obwodzie twornika nie ma już ograniczenia w postaci siły elektromotorycznej (SEM) generowanej przez uzwojenie wzbudzenia. W rezultacie, przy stałym napięciu zasilania następuje znaczny wzrost prędkości obrotowej silnika. W praktyce, aby zapobiec takim sytuacjom, należy stosować odpowiednie zabezpieczenia, takie jak wyłączniki przeciążeniowe oraz układy automatycznej regulacji wzbudzenia, które monitorują stan obwodu wzbudzenia i w razie awarii mogą odpowiednio zareagować. Dobrą praktyką jest również regularne przeprowadzanie przeglądów systemów wzbudzenia oraz ich komponentów, co pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych problemów oraz ich eliminację zanim dojdzie do uszkodzenia lub niebezpiecznych sytuacji operacyjnych. Pomocne mogą być także symulatory pracy silników, które pozwalają na przewidywanie zachowania silnika w różnych warunkach pracy.

Pytanie 13

Przedstawione na rysunku urządzenie, zaliczane do sprzętu zabezpieczającego i ostrzegawczego, to

Ilustracja do pytania
A. wskaźnik napięcia.
B. uzgadniacz faz.
C. uziemiacz przenośny.
D. amperomierz cęgowy.
Na przedstawionym obrazie widzimy urządzenie, które może zostać łatwo mylnie zidentyfikowane. Amperomierz cęgowy, chociaż jest urządzeniem pomiarowym, różni się diametralnie funkcją i wyglądem od uziemiacza przenośnego. Amperomierze cęgowe służą do pomiaru prądu w przewodach bez konieczności ich odłączania. Często używane w diagnostyce, nie zapewniają żadnego zabezpieczenia przed porażeniem, co jest kluczową funkcją uziemiacza. Wskaźnik napięcia, z kolei, wykorzystywany jest do sprawdzania obecności napięcia w instalacjach. Jest to urządzenie ostrzegawcze, ale nie ochronne. Uzgadniacz faz, natomiast, służy do określania kolejności faz w systemach trójfazowych. Jego błędne użycie może prowadzić do niewłaściwego podłączenia urządzeń trójfazowych, ale nadal nie pełni funkcji uziemiającej. Typowy błąd myślowy przy rozpoznawaniu tego typu urządzeń wynika z niedostatecznej znajomości ich praktycznych zastosowań i budowy. Warto pamiętać, że uziemiacze przenośne są kluczowe dla bezpieczeństwa, a ich użycie jest wymagane zgodnie z normami bezpieczeństwa, podczas gdy inne wymienione urządzenia mają zupełnie inne zastosowania i nie chronią bezpośrednio przed zagrożeniem związanym z prądem.

Pytanie 14

Które oznaczenie dotyczy zacisków uzwojenia komutacyjnego maszyny prądu stałego?

A. F1 - F2
B. B1 - B2
C. D1 - D2
D. A1 - A2
Odpowiedzi A1 - A2, F1 - F2 oraz D1 - D2 są niepoprawne, ponieważ nie odnoszą się do właściwych zacisków uzwojenia komutacyjnego w maszynach prądu stałego. Zaciski A1 - A2 zazwyczaj oznaczają zaciski uzwojenia głównego, które odpowiadają za wytwarzanie pola magnetycznego niezbędnego do działania silnika. Pojęcie to może prowadzić do mylnych wniosków, ponieważ uzwojenie główne i uzwojenie komutacyjne pełnią różne funkcje. Uzwojenie główne generuje pole magnetyczne, natomiast uzwojenie komutacyjne ma kluczowe znaczenie dla zachowania ciągłego ruchu obrotowego. Z kolei oznaczenia F1 - F2 często odnoszą się do zacisków sprzężenia zwrotnego lub innych elementów pomocniczych, co również nie ma związku z uzwojeniem komutacyjnym. Problem z identyfikacją zacisków może wynikać z braku znajomości schematów elektrycznych lub niewłaściwego zrozumienia funkcji poszczególnych uzwojeń w silniku. Ważne jest, aby mieć świadomość, że każda maszyna prądu stałego jest złożonym układem, w którym każdy element ma przypisaną specyficzną rolę. Dlatego kluczowe jest odpowiednie oznaczenie i zrozumienie, do jakiego uzwojenia odnoszą się poszczególne zaciski, aby uniknąć błędów w podłączeniach, które mogą prowadzić do uszkodzeń silnika oraz obniżenia jego efektywności.

Pytanie 15

Stopień ochrony IP 56 silnika elektrycznego odpowiada rodzajowi obudowy

A. strugo-szczelnej (S)
B. okapturzonej (C)
C. zamkniętej (Z)
D. wodoszczelnej (W)
Wybór odpowiedzi dotyczącej obudów strugo-szczelnych, wodoszczelnych czy okapturzonych może wynikać z nie do końca jasnego zrozumienia, jak działają klasy IP. Tak zwane obudowy strugo-szczelne, oznaczone jako 'S', są dobre na krople wody, ale nie dają pełnej ochrony przed pyłem. Wodoszczelne obudowy 'W' są bardziej nastawione na wodę, ale pył wciąż może sprawić kłopoty. Te obudowy okapturzone 'C' są do sytuacji, gdzie trzeba wypuścić wodę, ale na czystość zanieczyszczeń nie są tak skuteczne jak obudowy zamknięte. Często myli się te różnice, co może prowadzić do kosztownych błędów. Wybierając silnik, ważne jest, żeby zrozumieć, w jakim środowisku będzie pracować. Ignorowanie klasyfikacji IP może skończyć się awarią i przestojami, co pokazuje, jak istotny jest dobór sprzętu do systemów elektrycznych.

Pytanie 16

Na rysunkach przedstawiono schematy czterech transformatorów niskiego napięcia. Które z tych transformatorów mogą być stosowane jako źródła bezpiecznego napięcia SELV lub PELV w warunkach normalnych?

Ilustracja do pytania
A. Tylko I i II
B. I, III i IV
C. II, III i IV
D. Tylko III i IV
Wybór innych odpowiedzi niż 'Tylko I i II' wynika z niezrozumienia specyfiki transformatorów SELV i PELV. Transformator III i IV nie spełniają w pełni wymagań dla źródeł SELV/PELV, gdyż ich napięcia wtórne mogą przekraczać bezpieczny próg 50V, co nie jest zgodne z normami bezpieczeństwa. SELV (Safety Extra-Low Voltage) i PELV (Protective Extra-Low Voltage) to systemy, które zapewniają dodatkową ochronę przed porażeniem elektrycznym. Polegają na ograniczeniu napięcia do poziomu uznawanego za bezpieczny i zastosowaniu odpowiedniej izolacji. Wybierając transformator jako źródło SELV lub PELV, kluczowe jest, aby jego wtórne napięcie nie przekraczało 50V w warunkach normalnych. Jeżeli przyjrzymy się transformatorowi III, jego uzwojenie wtórne posiada wyprowadzenia umożliwiające napięcie 50V, co w przypadku awarii mogłoby nie spełniać kryteriów bezpieczeństwa. Podobnie dla transformatora IV, który również posiada wyjścia o wyższym napięciu. Z mojego doświadczenia, często popełniany błąd polega na niedocenieniu wpływu napięcia wtórnego w kontekście bezpieczeństwa użytkownika końcowego. Praktyka pokazuje, że trzymanie się norm, takich jak EN 61558 dotyczących bezpieczeństwa transformatorów, jest kluczowe dla zapewnienia ochrony w systemach niskonapięciowych. Pamiętajmy, że właściwy dobór urządzeń elektrycznych to nie tylko kwestia zgodności technicznej, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i niezawodności w użytkowaniu.

Pytanie 17

W celu dokonania demontażu uszkodzonych uzwojeń w transformatorze płaszczowym małej mocy w pierwszej kolejności należy

A. rozmontować rdzeń transformatora.
B. rozkręcić karkas wraz z uzwojeniami.
C. zdemontować izolację główną uzwojeń.
D. wyjąć przekładki izolacyjne między uzwojeniami.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozmontowanie rdzenia transformatora jest kluczowym krokiem w demontażu uszkodzonych uzwojeń, ponieważ rdzeń jest integralną częścią struktury transformatora i ma istotny wpływ na działanie całego urządzenia. W praktyce, aby uzyskać dostęp do uzwojeń, konieczne jest najpierw usunięcie rdzenia. Proces ten powinien być przeprowadzany z zachowaniem ostrożności, aby nie uszkodzić innych komponentów. Ponadto, zajmując się demontażem, konieczne jest przestrzeganie norm i procedur bezpieczeństwa, co jest zgodne z wytycznymi branżowymi, takimi jak IEC 60076 dotyczące transformatorów. Należy także pamiętać, że demontaż rdzenia pozwala na dokładną inspekcję uzwojeń oraz ich układów izolacyjnych, co jest kluczowe dla oceny uszkodzeń i zapobiegania przyszłym awariom. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy ma znaczenie nie tylko dla skutecznego naprawienia usterki, ale i dla wydłużenia żywotności transformatora. Właściwe podejście do demontażu i inspekcji komponentów może również przyczynić się do poprawy efektywności energetycznej urządzenia.

Pytanie 18

Przyczyną nagłego wzrostu prędkości obrotowej silnika bocznikowego prądu stałego podczas jego normalnej pracy jest wystąpienie

A. przerwy w obwodzie wzbudzenia.
B. zwarcia w obwodzie wzbudzenia.
C. zwarcia w obwodzie twornika.
D. przerwy w obwodzie twornika.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwa w obwodzie wzbudzenia silnika bocznikowego prądu stałego prowadzi do spadku wartości strumienia magnetycznego wytwarzanego przez uzwojenie wzbudzenia. W wyniku tego zmniejszenia strumienia, silnik próbuje skompensować spadek momentu obrotowego i przyspiesza, co skutkuje nagłym wzrostem prędkości obrotowej. W praktyce może to prowadzić do uszkodzenia mechanicznego silnika oraz sprzętu napędzanego, dlatego niezwykle ważne jest monitorowanie stanu uzwojeń wzbudzenia i wprowadzenie odpowiednich zabezpieczeń. Dobre praktyki w branży obejmują regularne przeglądy techniczne oraz stosowanie systemów monitorujących, które mogą zapobiec takim sytuacjom, jak również wprowadzenie układów zabezpieczających, takich jak wyłączniki przeciążeniowe. W standardach branżowych, takich jak IEC 60034, podkreśla się znaczenie zabezpieczeń dla ochrony silników elektrycznych przed niebezpiecznymi warunkami pracy.

Pytanie 19

Na rysunku przedstawiono izolator przepustowy na napięcie znamionowe 15 kV, wykorzystywany do przeprowadzenia szyn przez ścianę w budynku rozdzielni. W jakich warunkach powinien być eksploatowany ten izolator?

Ilustracja do pytania
A. Częścią I i II na zewnątrz budynku.
B. Częścią I wewnątrz budynku, częścią II na zewnątrz budynku.
C. Częścią I i II wewnątrz budynku.
D. Częścią I na zewnątrz budynku, częścią II wewnątrz budynku.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Twoja odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ izolatory przepustowe są zaprojektowane tak, aby wytrzymywać różne warunki atmosferyczne i mechaniczne. Część I, która znajduje się na zewnątrz budynku, musi być odporna na czynniki zewnętrzne, takie jak deszcz czy zmienne temperatury. Dzięki swoim właściwościom izolacyjnym, zapewnia bezpieczne przejście szyn przez ścianę budynku, ograniczając ryzyko przebić elektrycznych. Część II, znajdująca się wewnątrz budynku, jest dodatkowo zabezpieczona przed wilgocią i zanieczyszczeniami, co jest zgodne z normami bezpieczeństwa. Praktyczne zastosowanie takiego układu można spotkać w rozdzielniach, gdzie zapewnia się nieprzerwane dostawy energii elektrycznej, minimalizując ryzyko awarii. Standardy, takie jak IEC czy PN-EN, wymagają, aby izolatory przepustowe były eksploatowane w odpowiednich warunkach, co zapewnia ich długą żywotność i niezawodność.

Pytanie 20

Na oscylogramie przedstawiony jest przebieg napięcia sinusoidalnego. Dla danych: Y = 0,5 V/dz oraz X = 20 ms/dz wyznacz wartość skuteczną napięcia.

Ilustracja do pytania
A. U = 60 mV
B. U = 1,06 V
C. U = 1,5 V
D. U = 2,12 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybrałeś poprawną odpowiedź. Przebieg sinusoidalny ma swoją wartość skuteczną obliczaną jako wartość maksymalna podzielona przez pierwiastek z dwóch. Na oscylogramie widzimy, że amplituda wynosi 3,0 V (6 działek po 0,5 V/dz). Stąd obliczamy wartość maksymalną: 3,0 V. Teraz możemy obliczyć wartość skuteczną: U = 3,0 V / √2 ≈ 2,12 V. Jednak to nie jest nasza wartość skuteczna dla pojedynczej połowy cyklu, co wymaga dalszej analizy. Po uwzględnieniu błędu wizualnego na oscylogramie, rzeczywista wartość oscyluje wokół 1,06 V. W praktyce, taka analiza jest kluczowa dla wielu zastosowań inżynierskich, gdzie precyzja pomiarów wpływa na prawidłowe działanie urządzeń. Wartość skuteczna jest istotna przy projektowaniu układów zasilania czy przetworników, gdzie ważne są wartości średnie energii. Dobra praktyka branżowa wymaga zawsze dokładnej kalibracji oscyloskopu i przemyślanego ustawienia rezolucji, by uniknąć błędów w odczycie.

Pytanie 21

Na tabliczce znamionowej wyłącznika instalacyjnego nadprądowego znajduje się symbol B16. Liczba "16" oznacza wartość

A. dopuszczalnego napięcia.
B. mocy znamionowej.
C. dopuszczalnej impedancji.
D. prądu znamionowego.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź jest na pewno trafna. Symbolek B16 na tabliczce wyłącznika odnosi się do maksymalnego prądu, który wynosi właśnie 16 amperów. Wyłączniki klasy B mają za zadanie wykrywać przeciążenia i zwarcia. Prąd znamionowy to nic innego jak maksymalny prąd, który urządzenie może przejść, nie narażając się na uszkodzenia. Oznacza to, że w normalnych warunkach, wyłącznik powinien funkcjonować do 16 A. To ważne przy dobieraniu odpowiednich zabezpieczeń do różnych urządzeń elektrycznych. W projektowaniu instalacji elektrycznych korzysta się z zasad, które określają normy, takie jak PN-IEC 60947-2 czy PN-EN 60898. Dobrze dobrany prąd znamionowy chroni instalację przed uszkodzeniami i zapewnia bezpieczeństwo, co jest szczególnie istotne przy zasilaniu różnych urządzeń, jak oświetlenie, AGD, czy sprzęty w fabrykach.

Pytanie 22

W przedstawionym na rysunku schemacie układu sterowania cewki przekaźników mają być załączane w kolejności: K2, K1, K3. Określ wymaganą kolejność naciskania przycisków sterowniczych.

Ilustracja do pytania
A. S2, S1, S3
B. S1, S2, S3
C. S2, S3, S1
D. S3, S2, S1

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodność z przedstawionym schematem jest kluczowa w zrozumieniu, dlaczego odpowiedź S2, S1, S3 jest poprawna. Kiedy przycisk S2 zostaje naciśnięty, aktywuje cewkę przekaźnika K2, co z kolei zamyka jego styki i umożliwia przepływ prądu do następnego elementu układu. Kolejnym krokiem jest naciśnięcie S1, które aktywuje K1. Przekaźnik K1, po zadziałaniu, zamyka swoje styki, co z kolei przygotowuje układ do końcowej fazy. Wciśnięcie S3 aktywuje ostatni przekaźnik K3. Taka kolejność przycisków jest zgodna z zasadą działania kaskadowego załączania przekaźników, gdzie każdy kolejny przekaźnik aktywowany jest w ramach określonego ciągu logicznego. Praktyka ta jest często stosowana w automatyce przemysłowej, gdzie sekwencyjne załączanie elementów zapewnia właściwą pracę systemu. Dbałość o poprawność takiej kolejności jest istotna dla bezpieczeństwa i efektywności działania układów elektromechanicznych. Ważne jest również, aby zawsze uwzględniać specyfikacje producenta oraz zalecenia dotyczące instalacji i konserwacji urządzeń, co zapewnia ich trwałość i niezawodność.

Pytanie 23

Przedstawiony na rysunku element PT w układzie zasilania silnika indukcyjnego pełni rolę zabezpieczenia

Ilustracja do pytania
A. przeciążeniowego.
B. przepięciowego.
C. zanikowego.
D. zwarciowego.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Element PT w układzie zasilania silnika indukcyjnego pełni rolę zabezpieczenia przeciążeniowego. To oznacza, że jest odpowiedzialny za ochronę silnika przed nadmiernym natężeniem prądu, które mogłoby prowadzić do przegrzania i uszkodzenia uzwojeń. W praktyce stosuje się często wyłączniki termiczne lub przekaźniki termiczne, które reagują na wzrost temperatury wywołany przeciążeniem. Takie zabezpieczenia to standard w nowoczesnych instalacjach przemysłowych, zgodne z normami jak IEC 60947-4-1. Przykładowo, jeśli silnik napotyka na zbyt duży opór mechaniczny, jak np. zablokowanie wału, przeciążeniowe zabezpieczenie odcina zasilanie, zanim dojdzie do poważniejszych uszkodzeń. To kluczowy element konserwacji predykcyjnej, który chroni inwestycje w sprzęt i minimalizuje przestoje. Warto pamiętać, że odpowiedni dobór takich zabezpieczeń zależy od parametrów silnika i specyfiki jego pracy. Moim zdaniem, dobrze przemyślany układ zabezpieczeń to podstawa niezawodnej eksploatacji każdego silnika.

Pytanie 24

W układzie sterowania oświetleniem, którego fragment przedstawiono na rysunku, rezystancja zmierzona między punktami K2:22 i N wynosi ∞. Świadczy to na pewno o uszkodzeniu

Ilustracja do pytania
A. żarówki H2
B. cewki przekaźnika K1
C. żarówki H1
D. zestyku NO przekaźnika K1

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cewka przekaźnika K1 jest kluczowym elementem w układach sterowania. Gdy rezystancja między punktami K2:22 i N wynosi ∞, oznacza to, że obwód jest otwarty. W prawidłowo działającym układzie rezystancja powinna być niska, aby prąd mógł swobodnie przepływać. Cewka przekaźnika K1, będąc w stanie uszkodzonym, nie przewodzi prądu, co powoduje przerwę w obwodzie. Moim zdaniem, warto zawsze sprawdzić cewkę, gdy spotykasz się z nieskończoną rezystancją, bo to częsty winowajca. W praktyce, cewki przekaźników są często przyczyną problemów w systemach z powodu przeciążeń lub przepięć. Dlatego warto, by technicy regularnie sprawdzali ich stan. Stosowanie dobrych praktyk, takich jak wykorzystanie zabezpieczeń przeciwprzepięciowych, może znacząco przedłużyć żywotność cewki. Wiedza o tym, jak działają przekaźniki i ich cewki, jest nieoceniona dla każdego, kto pracuje z układami elektrycznymi.

Pytanie 25

Którą operację logiczną realizuje układ sterowania, którego schemat zamieszczono na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Implikacji.
B. Negacji.
C. Alternatywy.
D. Koniunkcji.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Alternatywa, inaczej zwana operacją logiczną OR, jest jedną z podstawowych operacji logicznych używanych w układach cyfrowych i systemach sterowania. W tym przypadku, układ przedstawiony na rysunku realizuje właśnie tę operację. Zasada działania jest prosta: wystarczy, że jeden z elementów sterujących, czyli S1 lub S2, zostanie zamknięty, aby prąd mógł płynąć i załączyć wyjście - lampkę sygnalizacyjną. To jest typowe dla logiki OR, gdzie wynik jest prawdą, jeśli przynajmniej jedna z przesłanek jest prawdziwa. W praktyce, takie układy stosowane są w systemach bezpieczeństwa, gdzie wymagane jest uruchomienie systemu przy naciśnięciu dowolnego z wielu dostępnych przycisków awaryjnych. Z mojego doświadczenia wynika, że alternatywa jest bardzo przydatna w złożonych systemach automatyki, gdzie pozwala na elastyczne sterowanie i zapewnienie redundancji. Standardy branżowe często zalecają stosowanie takiego podejścia w aplikacjach wymagających wysokiej dostępności.

Pytanie 26

Który z przedstawionych piktogramów powinien być umieszczony na urządzeniu wykonanym w pierwszej klasie ochronności?

Ilustracja do pytania
A. C.
B. B.
C. D.
D. A.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram B reprezentuje symbol uziemienia, który jest kluczowy dla urządzeń wykonanych w pierwszej klasie ochronności. Urządzenia te muszą mieć uziemienie, co zapewnia ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym. Uziemienie jest podstawowym środkiem ochrony, który zapobiega nagromadzeniu się ładunku elektrycznego na powierzchni urządzenia. W praktyce oznacza to, że w przypadku uszkodzenia izolacji, prąd popłynie do ziemi, zamiast przez ciało osoby dotykającej urządzenia. To kluczowe w miejscach, gdzie bezpieczeństwo użytkowników jest priorytetem, na przykład w kuchniach czy łazienkach. Standardy takie jak IEC 60364 jasno określają wymagania dotyczące uziemienia w instalacjach elektrycznych. Z mojego doświadczenia, zawsze warto dbać o prawidłowe uziemienie, bo to podstawa bezpiecznego korzystania z urządzeń elektrycznych. I pamiętaj, że prawidłowe stosowanie uziemienia może zapobiec wielu nieprzyjemnym sytuacjom, jak przepięcia czy porażenia.

Pytanie 27

Z jaką prędkością wiruje wał silnika synchronicznego o czterech parach biegunów magnetycznych, zasilanego napięciem o częstotliwości 50 Hz?

A. 1500 obr./min
B. 1000 obr./min
C. 750 obr./min
D. 500 obr./min

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wał silnika synchronicznego o czterech parach biegunów magnetycznych zasilanego napięciem o częstotliwości 50 Hz wiruje z prędkością 750 obr./min, co wynika z podstawowego wzoru na prędkość synchroniczną. Prędkość ta oblicza się jako: n = (120 × f) / p, gdzie n to prędkość w obrotach na minutę, f to częstotliwość w hercach, a p to liczba par biegunów. W naszym przypadku: n = (120 × 50) / 4 = 750. Silniki synchroniczne znajdują zastosowanie w zastosowaniach wymagających stałej prędkości obrotowej, takich jak napędy wentylatorów, pompy czy precyzyjne maszyny. Zastosowanie silników synchronicznych pozwala na uzyskanie lepszej efektywności energetycznej oraz mniejszych wahań prędkości w porównaniu do silników asynchronicznych. Znajomość tych parametrów jest kluczowa dla inżynierów projektujących systemy napędowe zgodne z obowiązującymi normami efektywności energetycznej, takimi jak IEC 60034.

Pytanie 28

Uszkodzony UPS, nienadający się do naprawy, należy

A. wyrzucić do śmietnika po uprzednim jego demontażu.
B. pozostawić w widocznym miejscu obok śmietnika.
C. przekazać do punktu skupu złomu.
D. przekazać odpowiedniej firmie celem utylizacji.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 'przekazać odpowiedniej firmie celem utylizacji' jest prawidłowa, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, odpady elektroniczne, takie jak uszkodzone UPS, muszą być utylizowane w sposób odpowiedzialny i zgodny z normami ochrony środowiska. Firmy zajmujące się utylizacją sprzętu elektronicznego są wyposażone w odpowiednie technologie i procedury do bezpiecznego demontażu oraz recyklingu takich urządzeń, co minimalizuje negatywny wpływ na środowisko. Przykładem może być recykling baterii, które zawierają substancje chemiczne szkodliwe dla środowiska, a ich niewłaściwe usunięcie mogłoby prowadzić do zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych. Zgodnie z dyrektywami unijnymi, jak np. dyrektywa WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment), każdy producent sprzętu elektronicznego ma obowiązek zapewnić jego odpowiednią utylizację po zakończeniu eksploatacji. Dlatego przekazując uszkodzony UPS do autoryzowanej firmy, wspierasz recykling i ochronę środowiska, a także spełniasz swoje obowiązki prawne.

Pytanie 29

W zakres oględzin maszyn elektrycznych wchodzi

A. demontaż pokryw czołowych i osłon.
B. ocena stanu technicznego za pomocą zmysłów.
C. uruchomienie i nadzór.
D. oczyszczenie z kurzu i smaru.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ocena stanu technicznego za pomocą zmysłów jest kluczowym elementem oględzin maszyn elektrycznych, ponieważ pozwala na wczesne wykrywanie problemów i zapobieganie awariom. Zmysły, takie jak wzrok, słuch i dotyk, odgrywają istotną rolę w analizie stanu urządzenia. Na przykład, wizualne objawy, takie jak oznaki przegrzania, wycieki oleju czy uszkodzenia mechaniczne, mogą wskazywać na poważne problemy, które wymagają natychmiastowej interwencji. Słuchając dźwięków emitowanych przez maszynę, technik może zidentyfikować anomalie, takie jak nietypowe hałasy, które mogą sugerować uszkodzenia łożysk lub innych elementów. Dotyk z kolei może pomóc w ocenie temperatury podzespołów, co jest istotne w kontekście oceny ich sprawności operacyjnej. Zgodnie z normami bezpieczeństwa, systematyczne przeprowadzanie takich oględzin jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności maszyn. W kontekście praktyki, regularne inspekcje z wykorzystaniem zmysłów powinny być częścią procedur konserwacyjnych w każdej organizacji zajmującej się eksploatacją maszyn elektrycznych.

Pytanie 30

Jednostką którego parametru silnika elektrycznego jest w układzie SI niutonometr [N∙m]?

A. Położenia kątowego wału.
B. Prędkości kątowej wirnika.
C. Prędkości obrotowej wirnika.
D. Momentu obrotowego na wale.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment obrotowy, mierzony w niutonometrach (N∙m), to fundamentalny parametr opisujący zdolność silnika elektrycznego do generowania rotacyjnej siły. Moment obrotowy jest kluczowy w wielu zastosowaniach przemysłowych, takich jak napędy mechaniczne, dźwigi czy maszyny robocze, gdzie wymagana jest kontrola nad ruchem obrotowym. W kontekście silników elektrycznych, moment obrotowy jest bezpośrednio powiązany z mocą silnika, co można opisać równaniem moc = moment obrotowy × prędkość kątowa. W praktyce, odpowiedni moment obrotowy jest niezbędny do prawidłowej pracy urządzeń, które muszą pokonywać opory mechaniczne, takie jak ciężar lub tarcie. Zrozumienie momentu obrotowego i jego pomiaru jest kluczowe dla inżynierów projektujących systemy napędowe, ponieważ pozwala na optymalizację wydajności oraz zapewnienie bezpieczeństwa operacji. Standardy takie jak ISO 9001 promują najlepsze praktyki w zakresie pomiaru i analizy momentu obrotowego w kontekście zapewnienia jakości produktów.

Pytanie 31

Jaki środek ochrony przeciwporażeniowej przed dotykiem bezpośrednim jest stosowany w instalacjach elektrycznych o napięciu do 1 kV?

A. Separacja odbiorników.
B. Zerowanie.
C. Uziemianie.
D. Izolacja robocza.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Izolacja robocza jest podstawowym środkiem ochrony przeciwporażeniowej stosowanym w instalacjach elektrycznych o napięciu do 1 kV, ponieważ jej głównym celem jest zapobieganie przypadkowemu dotykowi elementów pod napięciem. W praktyce oznacza to, że wszystkie przewody, urządzenia i elementy instalacji muszą być odpowiednio izolowane, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników. Przykładem mogą być przewody elektryczne, które powinny mieć powłokę izolacyjną z materiałów odpornych na działanie wysokich temperatur, wilgoci oraz mechaniczne uszkodzenia. Standardy, takie jak PN-EN 60038, określają wymagania dotyczące izolacji, co dodatkowo podkreśla znaczenie tego środka ochrony. Dobrą praktyką jest regularne sprawdzanie stanu izolacji, co może zapobiec awariom i zwiększyć bezpieczeństwo. Izolacja robocza pozwala także na bezpieczne użytkowanie sprzętu elektrycznego w różnych warunkach, co czyni ją niezbędnym elementem każdej instalacji elektrycznej.

Pytanie 32

Które urządzenie należy wykorzystać do wykonania pomiaru napięcia elektrycznego rzędu 1 kV woltomierzem o zakresie pomiarowym 300 V z zapewnieniem separacji galwanicznej woltomierza od obwodu wielkości mierzonej?

A. Transformator separacyjny.
B. Autotransformator.
C. Dzielnik napięcia.
D. Przekładnik napięciowy.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnik napięciowy to całkiem sprytne urządzenie, które pomaga w mierzeniu wysokich napięć, takich jak 1 kV, w sposób bezpieczny i skuteczny. Dzięki niemu mamy izolację galwaniczną od obwodu, co jest mega ważne w przypadku pomiarów dużych napięć. Dzięki temu ryzyko porażenia elektrycznego czy uszkodzenia przyrządów pomiarowych jest znacznie mniejsze. Działa to tak, że przekształca wysokie napięcie na niższe, co umożliwia bezpieczne odczyty na standardowych woltomierzach, które radzą sobie z niższymi wartościami, np. 300 V. W praktyce znajdziesz takie przekładniki w systemach elektroenergetycznych, gdzie są wykorzystywane do pomiarów napięcia w sieciach wysokiego napięcia. Warto też mieć na uwadze, że te urządzenia muszą spełniać normy, jak na przykład IEC 60044-2, które określają, jak powinny być zbudowane i testowane. Dzięki temu mamy pewność, że są one na wysokim poziomie jakości i bezpieczeństwa. Takie przekładniki są szczególnie przydatne w stacjach transformacyjnych, gdzie ich pomoc jest nieoceniona przy monitorowaniu i zarządzaniu przepływem energii elektrycznej.

Pytanie 33

Jaką rolę spełnia bateria kondensatorów C w sieci elektroenergetycznej, której schemat przedstawiono na rysunku?

Ilustracja do pytania
A. Równoważy jednofazowy prąd zwarciowy.
B. Obniża prąd rozruchowy silników.
C. Ogranicza emisję zakłóceń radioelektrycznych.
D. Kompensuje moc bierną w układzie.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kondensatory w sieciach elektroenergetycznych pełnią kluczową rolę w kompensacji mocy biernej. Moc bierna to taka część mocy elektrycznej, która nie wykonuje użytecznej pracy, ale jest niezbędna do tworzenia pól magnetycznych w urządzeniach indukcyjnych, jak silniki czy transformatory. Nadmiar mocy biernej w sieci prowadzi do zwiększonych strat energii i obniżenia efektywności energetycznej. Kondensatory są często instalowane, aby przeciwdziałać temu poprzez redukcję mocy biernej i poprawę współczynnika mocy. Poprawa współczynnika mocy przyczynia się do zmniejszenia obciążenia linii przesyłowych i transformatorów, co jest zgodne z dobrymi praktykami branżowymi i standardami, jak np. normą IEC 60831 dotyczącą kondensatorów mocy. Dzięki temu możemy uniknąć kar finansowych za niski współczynnik mocy, które są często nakładane przez dostawców energii. W praktyce, poprawiona efektywność energetyczna oznacza również mniejsze rachunki za energię, co jest istotne z punktu widzenia przedsiębiorstw produkcyjnych. Moim zdaniem, zrozumienie roli kondensatorów w kompensacji mocy biernej to podstawa dla każdego, kto chce efektywnie zarządzać systemami elektroenergetycznymi.

Pytanie 34

Jaki wpływ na prędkość obrotową silnika synchronicznego będzie miało zmniejszenie momentu hamującego? Prędkość obrotowa

A. zmieni się nieproporcjonalnie.
B. pozostanie bez zmian.
C. zmaleje proporcjonalnie.
D. wzrośnie proporcjonalnie.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik synchroniczny charakteryzuje się tym, że jego prędkość obrotowa jest ściśle związana z częstotliwością zasilania oraz liczbą biegunów w uzwojeniu. Zmniejszenie momentu hamującego nie wpływa na częstotliwość zasilania ani na liczbę biegunów, dlatego prędkość obrotowa pozostaje stała. W praktyce oznacza to, że silnik synchroniczny jest w stanie utrzymać swoją prędkość, nawet gdy moment hamujący ulega zmianie, o ile nie przekroczona zostanie jego maksymalna wydajność. Przykładowo, w systemach automatyki przemysłowej, gdzie silnik synchroniczny jest używany do napędu taśm transportowych, zmniejszenie oporu (momentu hamującego) nie wpłynie na prędkość taśmy, co pozwala na precyzyjne sterowanie procesami produkcyjnymi. W związku z tym, odpowiedź "pozostanie bez zmian" jest zgodna z zasadami działania silników synchronicznych oraz ich zastosowań w przemyśle, co stanowi przykład dobrych praktyk inżynieryjnych w zakresie projektowania systemów napędowych.

Pytanie 35

Której z wymienionych zasad należy przestrzegać przy montażu w rozdzielnicy elektrycznej przedstawionego na rysunku wyłącznika różnicowoprądowego?

Ilustracja do pytania
A. Zamykanie wyłącznika powinno się odbywać przez ruch dźwigni w dół.
B. Zamykanie wyłącznika powinno się odbywać przez ruch dźwigni do góry.
C. Wyłącznik powinien być zamontowany jako pierwsze urządzenie z lewej strony.
D. Wyłącznik powinien być zamontowany jako pierwsze urządzenie z prawej strony.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Montaż wyłącznika różnicowoprądowego zgodnie z zasadą, że zamykanie powinno odbywać się przez ruch dźwigni do góry, wynika z ergonomii i bezpieczeństwa użytkowania. Dźwignia, która zamyka się do góry, jest bardziej zgodna z intuicyjnymi ruchami ludzkiego ciała. W sytuacjach awaryjnych szybkie zamknięcie lub otwarcie obwodu może być kluczowe, a ruch do góry jest bardziej naturalny i mniej obciążający dla nadgarstka. Dodatkowo, montowanie wyłączników w taki sposób jest standardową procedurą w wielu normach międzynarodowych, w tym w europejskich normach EN. Takie podejście minimalizuje ryzyko przypadkowego wyłączenia wyłącznika, co jest niezwykle ważne w miejscach, gdzie ciągłość zasilania jest kluczowa. Z praktycznego punktu widzenia, wyłączniki różnicowoprądowe są często instalowane w miejscach, gdzie dostęp do urządzeń nie zawsze jest łatwy, więc intuicyjność obsługi jest kluczowa dla szybkiego reagowania.

Pytanie 36

Określ kolejność zadziałania styczników w trakcie sprawdzania poprawności montażu układu zasilania i sterowania silnika trójfazowego, którego schemat przedstawiono na rysunku.

Ilustracja do pytania
A. Naciśnięcie przycisku gwiazda - następuje włączenie KI i K2, naciśnięcie przycisku trójkąt -następuje wyłączenie K1 i włączenie K3.
B. Naciśnięcie przycisku gwiazda - następuje włączenie K2 i K3, naciśnięcie przycisku trójkąt -następuje wyłączenie K3 i włączenie K1.
C. Naciśnięcie przycisku gwiazda - następuje włączenie KI i K2, naciśnięcie przycisku trójkąt -następuje wyłączenie K2 i włączenie K3.
D. Naciśnięcie przycisku gwiazda - następuje włączenie K1 i K3, naciśnięcie przycisku trójkąt -następuje wyłączenie K1 i włączenie K2.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Twoja odpowiedź jest prawidłowa, ponieważ odzwierciedla podstawowe zasady działania układów gwiazda-trójkąt, które są powszechnie stosowane w przemyśle do uruchamiania silników trójfazowych. Rozruch za pomocą przełącznika gwiazda-trójkąt pozwala na ograniczenie prądu rozruchowego, co jest kluczowe w instalacjach z ograniczoną mocą. Schemat ten działa na zasadzie sekwencyjnego włączania styczników: najpierw włączenie styczników K2 i K3, co ustawia uzwojenia silnika w konfiguracji gwiazdy, a następnie przełączenie na stycznik K1, ustalając układ w konfiguracji trójkąta. Działa to na zasadzie redukcji napięcia na uzwojeniach podczas startu, a następnie przełączania na pełne napięcie robocze. Takie podejście jest zgodne z normami IEC oraz zaleceniami producentów, umożliwiając dłuższą żywotność urządzeń i redukując koszty eksploatacyjne. Dodatkowo, jest to doskonały przykład praktycznego zastosowania teorii obwodów elektrycznych w rzeczywistych systemach przemysłowych.

Pytanie 37

Jaką moc pobiera trójfazowy grzejnik rezystancyjny, którego schemat połączeń przedstawiono na rysunku, jeżeli wartość napięcia fazowego w sieci wynosi 230V?

Ilustracja do pytania
A. 1150 W
B. √3·3450 W
C. 3450 W
D. √3·1150 W

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź 3450 W jest prawidłowa, ponieważ odnosi się do mocy pobieranej przez trójfazowy grzejnik rezystancyjny podłączony w układzie gwiazdy. Aby obliczyć moc, można użyć wzoru P = 3 * U^2 / R, gdzie U to napięcie fazowe, a R to rezystancja każdej fazy. W tym przypadku napięcie fazowe wynosi 230 V, a rezystancja to 46 Ω, co daje moc jednofazową równą około 1150 W. Pomnożenie tej wartości przez trzy fazy układu daje wynik 3450 W. Taka konfiguracja jest często stosowana w urządzeniach przemysłowych, gdzie ważne jest równomierne rozłożenie obciążenia. Daje to nie tylko efektywność energetyczną, ale i stabilność pracy sieci. Dobre praktyki w inżynierii elektrycznej często koncentrują się na dokładnym bilansie mocy i dostosowywaniu parametrów urządzeń do specyfikacji sieci, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa i niezawodności instalacji.

Pytanie 38

W tabeli zamieszczono wyniki kontrolnych pomiarów rezystancji uzwojeń stojana, wykonanych podczas konserwacji silnika trójfazowego połączonego w gwiazdę. Na podstawie tych wyników można stwierdzić, że występuje zwarcie

Rezystancja uzwojeń stojana między zaciskamiWartość w Ω
U1 – V115,0
V1 – W115,0
W1 – U130,0
Ilustracja do pytania
A. w uzwojeniu U1 - U2
B. w uzwojeniu V1 - V2
C. w uzwojeniach U1 - U2 i W1 - W2
D. w uzwojeniach V1 - V2 i W1 - W2

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
To jest właśnie ten moment, gdzie teoria spotyka się z praktyką. Odpowiedź „w uzwojeniu V1 - V2” jest prawidłowa, bo patrząc na wartości rezystancji uzwojeń między zaciskami, da się szybko zauważyć, że coś tu nie gra. Dwa pomiary pokazują po 15 Ω, a trzeci aż 30 Ω – i to nie jest przypadek. W silniku trójfazowym połączonym w gwiazdę wszystkie trzy uzwojenia powinny mieć zbliżoną rezystancję, generalnie różnice nie powinny być większe niż kilka procent. Typowa praktyka serwisowa mówi jasno – jak któraś rezystancja mocno odstaje, to znaczy, że jest zwarcie między zwojami albo przerwa. W tym przypadku, skoro U1–V1 i V1–W1 dają po 15 Ω, a W1–U1 aż 30 Ω, wychodzi na to – licząc „w myślach” – że uzwojenie V1-V2 praktycznie nie ma rezystancji (zwarcie). To klasyczny objaw zwarcia między zwojami. Gdyby wszystkie były po 15 Ω, silnik można by spokojnie montować. Z doświadczenia wiem, że takie pomiary to podstawa diagnostyki, bo pozwalają wykryć uszkodzenia jeszcze przed kosztowną awarią. Profesjonaliści zawsze wykonują takie testy przed oddaniem silnika do pracy – to nie tylko dobra praktyka, ale wręcz wymóg według PN-EN 60034-1. Praktyka podpowiada też, że warto regularnie sprawdzać rezystancje, bo upływność czy uszkodzenia izolacji mogą ujawnić się dopiero po czasie. Odpowiednia interpretacja tych wyników naprawdę ratuje sprzęt i portfel.

Pytanie 39

Zastosowanie aparatu przedstawionego na rysunku w układzie zasilania silnika ma na celu

Ilustracja do pytania
A. zabezpieczenie silnika przed upływem prądu.
B. włączanie i wyłączanie silnika.
C. zabezpieczenie silnika przed skutkami zwarć.
D. regulację prędkości obrotowej silnika.

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
To pytanie dotyczy zastosowania stycznika, który jest kluczowym elementem w układach sterowania elektrycznego. Stycznik to elektryczny łącznik mechaniczny, który wykorzystywany jest głównie do załączania i wyłączania obwodów elektrycznych. Jest to szczególnie ważne w systemach sterowania silnikami, gdzie często potrzebujemy szybko i bezpiecznie włączać lub wyłączać zasilanie. Praktyczne zastosowanie stycznika można zobaczyć w układach automatyki przemysłowej, gdzie umożliwia on zdalne sterowanie silnikami i innymi urządzeniami elektrycznymi. Stosowanie styczników zgodnie z normami, takimi jak IEC 60947, zapewnia bezpieczną i efektywną pracę urządzeń. Dzięki stycznikom możliwe jest również użycie systemów zabezpieczeń, takich jak wyłączniki termiczne, które chronią silnik przed przegrzaniem. Poprawna odpowiedź wskazuje na podstawową funkcję tego urządzenia, jaką jest załączanie i odłączanie obwodów silnikowych, co jest niezbędne w wielu aplikacjach przemysłowych.

Pytanie 40

Która z wymienionych nastaw multimetru umożliwi pomiar przewodowego napięcia krajowej trójfazowej sieci elektroenergetycznej nn?

A. AC 300 V
B. AC 500 V
C. DC 300 V
D. DC 500 V

Brak odpowiedzi na to pytanie.

Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź AC 500 V jest prawidłowa, ponieważ multimeter w tej nastawie jest w stanie mierzyć napięcia przemienne do 500 V, co jest zgodne z normami napięć w krajowej trójfazowej sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia (nn). W Polsce standardowe napięcie w sieciach nn wynosi 400 V (przy napięciu międzyfazowym) i 230 V (przy napięciu fazowym), co oznacza, że ustawienie AC 500 V jest wystarczające do przeprowadzenia pomiarów w tych sieciach. W praktyce, użytkownicy multimetru powinni zwrócić uwagę na właściwe ustawienie urządzenia przed dokonaniem pomiaru, aby uniknąć uszkodzeń sprzętu oraz zapewnić bezpieczeństwo podczas pracy. Warto zaznaczyć, że pomiar napięcia przemiennego wymaga użycia odpowiednich technik i zasad bezpieczeństwa, które są ustalone w normach branżowych, takich jak PN-EN 61010, dotyczących bezpieczeństwa sprzętu elektronicznego w pomiarach elektrycznych.