Kwalifikacja: INF.03 - Tworzenie i administrowanie stronami i aplikacjami internetowymi oraz bazami danych
Rozpoczęcie: 7 czerwca 2026 23:07
Zakończenie: 7 czerwca 2026 23:46
Egzamin zdany!
Wynik: 40/40 punktów (100,0%)
Wymagane minimum: 20 punktów (50%)
Twój wynik na tle innych
Twój wynik jest lepszy niż 99% podejść do kwalifikacji INF.03.
Porównanie z 39483 zakończonymi podejściami do tej kwalifikacji (dane zbiorcze, bez wyników indywidualnych).
Zachowaj ten wynik na koncie
Załóż darmowe konto albo zaloguj się - ten egzamin przypiszemy do Twojego konta, więc wrócisz do swoich błędów, będziesz śledzić postęp i dostaniesz powtórki dobrane do Twoich odpowiedzi.
Na stronie umieszczono obrazek, a po nim akapit. Aby obrazek znalazł się w tej samej linii, po LEWEJ stronie tekstu, w stylu CSS obrazka należy ustawić:
A.
alt:left;
B.
align:left;
C.
style:left;
D.
float:left;
Aby obrazek znalazł się po LEWEJ stronie, a tekst go oblewał z prawej, stosuje się w CSS float:left;. Właściwość float „wypycha” element w bok i pozwala innej treści ułożyć się obok. Dlatego potrzebne jest float:left;.
Pytanie 2
Który kod HTML poprawnie tworzy akapit, w którym jedno słowo jest wyróżnione znacznikiem <mark>, a inne oznaczone jako ważne <em>, przy prawidłowym zamknięciu wszystkich znaczników?
A.
<p>Tekst może być <mark>wyróżniony albo <i>istotny</i> dla autora</mark></p>
B.
<p>Tekst może być <mark>wyróżniony albo <em>istotny</em> dla autora</mark></p>
C.
<p>Tekst może być <mark>zaznaczony</mark> albo <em>istotny</em> dla autora</p>
D.
<p>Tekst może być <mark>wyróżniony</mark> albo <em>istotny dla autora</p>
Poprawny kod to
<p>Tekst może być <mark>zaznaczony</mark> albo <em>istotny</em> dla autora</p>
Tu <mark> wyróżnia pojedyncze słowo, <em> oznacza inne jako ważne, a każdy znacznik ma swój znacznik zamykający we właściwym miejscu. Dlatego ta wersja jest prawidłowa.
Pytanie 3
Dostępna jest tabela programisci, która zawiera pola: id, nick, ilosc_kodu, ocena. Pole ilosc_kodu wskazuje liczbę linii kodu stworzonych przez programistę w danym miesiącu. W celu obliczenia łącznej liczby linii kodu napisanych przez wszystkich programistów, należy zastosować poniższe polecenie
A. SELECT COUNT(programisci) FROM ilosc_kodu;
B. SELECT SUM(ilosc_kodu) FROM programisci;
C. SELECT SUM(ocena) FROM ilosc_kodu;
D. SELECT MAX(ilosc_kodu) FROM programisci;
Aby obliczyć sumę linii kodu napisanych przez wszystkich programistów w tabeli 'programisci', poprawne jest użycie zapytania SQL: SELECT SUM(ilosc_kodu) FROM programisci. Zapytanie to wykorzystuje funkcję agregującą SUM(), która sumuje wartości w określonej kolumnie, w tym przypadku 'ilosc_kodu'. Kolumna ta zawiera liczbę linii kodu napisanych przez każdego programistę w danym miesiącu. Przykładem zastosowania tego zapytania może być sytuacja, w której chcemy określić całkowitą produktywność zespołu programistycznego w danym okresie czasu. Możemy rozszerzyć to zapytanie, dodając klauzulę WHERE, aby zsumować tylko linie kodu z określonego miesiąca lub roku. Warto również pamiętać o standardach SQL oraz zasadach normalizacji baz danych, które zalecają unikanie redundancji danych i umożliwiają efektywne przetwarzanie zapytań. Dzięki poprawnym praktykom można zapewnić optymalizację wydajności bazy danych oraz ułatwić późniejsze analizy danych.
Pytanie 4
W tabeli programiści znajdują się kolumny: id, nick, ilosc_kodu, ocena. W kolumnie ilosc_kodu zapisano liczbę linii kodu, które programista napisał w danym miesiącu. Jakie zapytanie umożliwi obliczenie całkowitej liczby linii kodu stworzonych przez wszystkich programistów?
A. SELECT MAX(ilosc_kodu) FROM programisci
B. SELECT SUM(ocena) FROM ilosc_kodu;
C. SELECT SUM(ilosc_kodu) FROM programisci;
D. SELECT COUNT(programisci) FROM ilosc_kodu;
Poprawna odpowiedź to 'SELECT SUM(ilosc_kodu) FROM programisci;'. To polecenie wykorzystuje funkcję agregującą SUM, która sumuje wartości w kolumnie 'ilosc_kodu' dla wszystkich wpisów w tabeli 'programisci'. Jest to najbardziej odpowiednia metoda do obliczenia całkowitej liczby linii kodu napisanych przez wszystkich programistów w danym miesiącu. Funkcje agregujące, takie jak SUM, COUNT, AVG, MAX czy MIN, są kluczowe w SQL, ponieważ pozwalają na efektywne przetwarzanie danych i uzyskiwanie podsumowań na podstawie określonych kryteriów. Dobrą praktyką jest również używanie jednoznacznych aliasów w zapytaniach oraz dbanie o czytelność kodu, co ułatwia jego późniejsze modyfikacje oraz utrzymanie. Przykładowo, można rozszerzyć zapytanie o dodatkowe filtry, aby obliczyć sumę linii tylko dla programistów o określonej ocenie, używając klauzuli WHERE. Tego typu umiejętności są niezbędne w codziennej pracy analityka danych, programisty lub administratora baz danych, gdzie przetwarzanie informacji w sposób efektywny i zrozumiały ma kluczowe znaczenie dla podejmowania decyzji biznesowych.
Pytanie 5
Którego symbolu używa się w CSS do zdefiniowania selektora KLASY?
A. * (gwiazdka)
B. : (dwukropek)
C. # (krzyżyk)
D. . (kropka)
Selektor klasy w CSS poprzedza się KROPKĄ, np. .menu trafi we wszystkie elementy z class="menu". Klasy można nadawać wielu elementom i wielokrotnie używać, dlatego są podstawowym sposobem stylowania powtarzalnych fragmentów strony. Dlatego selektor klasy oznacza się kropką.
Pytanie 6
W bazie danych znajduje się tabela pracownicy z kolumnami: id, imie, nazwisko, pensja. W nadchodzącym roku postanowiono zwiększyć wynagrodzenie wszystkim pracownikom o 100 zł. Zmiana ta w bazie danych będzie miała formę
A. UPDATE pracownicy SET pensja = pensja +100;
B. UPDATE pensja SET +100;
C. UPDATE pensja SET 100;
D. UPDATE pracownicy SET pensja = 100;
W celu podniesienia pensji wszystkim pracownikom o 100 zł, zastosowanie ma polecenie SQL UPDATE. Poprawna instrukcja 'UPDATE pracownicy SET pensja = pensja + 100;' działa na zasadzie modyfikacji istniejących wartości w kolumnie 'pensja' w tabeli 'pracownicy'. Ta konstrukcja przyjmuje bieżącą wartość pensji każdego pracownika i dodaje do niej 100 zł. Jest to standardowa praktyka w SQL, gdzie używamy operatora '+', aby zmodyfikować dane. Warto pamiętać, że takie operacje są powszechnie wykorzystywane w systemach baz danych do aktualizacji informacji, co pozwala na efektywne zarządzanie danymi. Dla porównania, instrukcje SELECT, które służą do pobierania danych, nie są odpowiednie w tym kontekście. W rezultacie każdy pracownik w tabeli otrzyma nową, zwiększoną pensję, co odzwierciedli aktualizację w bazie danych.
Pytanie 7
Jaką funkcję pełni atrybut value w polu formularza, np. <inputtype="text"name="name"value="value">?
A. określa domyślną wartość pola
B. określa nazwę pola
C. ustawia pole jako tylko do odczytu
D. ogranicza maksymalną długość pola
Atrybut value w polu formularza ustala jego wartość początkową - tekst, który pojawia się w polu zaraz po załadowaniu strony i zostanie wysłany, jeśli użytkownik go nie zmieni. W przykładzie value="value" pole tekstowe od razu zawiera słowo „value”. Dlatego value określa domyślną wartość pola.
Pytanie 8
Jak nazywa się proces przedstawienia, w formie właściwej dla danego środowiska, informacji zawartych w dokumencie elektronicznym?
A. teksturowanie
B. renderowanie
C. mapowanie
D. rasteryzacja
Renderowanie to proces przekształcenia opisu dokumentu (np. kodu HTML i CSS, modelu 3D czy pliku) w gotową, widoczną postać odpowiednią dla danego środowiska. W przeglądarce silnik renderujący zamienia znaczniki i style w faktyczny obraz strony, układając tekst, kolory i elementy. W grafice 3D renderowanie generuje obraz sceny na podstawie modeli, świateł i materiałów. Dlatego proces przedstawienia informacji z dokumentu we właściwej formie to renderowanie.
Pytanie 9
W dziedzinie grafiki komputerowej termin kanał alfa odnosi się do
A. pikselizacji
B. przezroczystości
C. barwienia
D. koloryzacji
Kanał alfa jest kluczowym elementem w grafice komputerowej, który odpowiada za reprezentowanie przezroczystości pikseli w obrazie. W praktyce oznacza to, że każdy piksel w obrazie może mieć przypisany poziom przezroczystości, co pozwala na tworzenie efektów takich jak cieniowanie, nakładanie różnych warstw oraz efekty specjalne. Kanał alfa jest zwykle reprezentowany jako dodatkowy kanał w formacie RGBA, gdzie R, G, i B oznaczają odpowiednio kolory czerwony, zielony i niebieski, a A to kanał alfa, który definiuje stopień przezroczystości. Na przykład, w przypadku edytorów graficznych, takich jak Adobe Photoshop, użytkownicy mogą łatwo manipulować przezroczystością warstw, co jest bardzo przydatne w procesie tworzenia złożonych kompozycji. W standardach graficznych, takich jak OpenGL i DirectX, kanał alfa również odgrywa istotną rolę w renderowaniu obiektów 3D, umożliwiając realistyczne efekty wizualne. Zrozumienie działania kanału alfa jest niezbędne dla artystów cyfrowych i projektantów, aby w pełni wykorzystać możliwości, jakie oferuje nowoczesna grafika komputerowa.
Pytanie 10
Jakie wartości zostaną wypisane po wykonaniu poniższego skryptu?
Wynik działania skryptu JavaScript wypisuje wartości według kolejności operacji na zmiennej x. Na początku wartość x wynosi 1. Pierwsza operacja preinkrementacji ++x zwiększa wartość x o 1 przed jej użyciem, więc teraz x wynosi 2. Kolejna instrukcja wypisuje tę wartość. Następnie w kodzie jest spacja, która oddziela kolejne wartości. Kolejna operacja to postdekrementacja x--, która wypisuje aktualną wartość x, a dopiero potem zmniejsza ją o 1. W efekcie wypisywane jest 2, a następnie x zmienia wartość na 1. Ostatecznie dokument.write wypisuje spację i końcową wartość x, która wynosi 1. W praktycznych zastosowaniach preinkrementacja i postdekrementacja są często używane w pętlach lub operacjach, gdzie istotna jest kolejność modyfikacji wartości. Użycie odpowiednich operatorów wpływa na logikę programu, co jest kluczowe przy pisaniu i analizowaniu kodu. Ważne jest również zrozumienie różnic między pre- a post-operatorami inkrementacji i dekrementacji, co jest podstawą w programowaniu JavaScript.
Pytanie 11
Do jakich liczb odnosi się typ int?
A. całkowitych
B. naturalnych
C. zmiennoprzecinkowych
D. stałoprzecinkowych
Typ int przechowuje liczby CAŁKOWITE - dodatnie, ujemne i zero, bez części ułamkowej (np. -3, 0, 42). Dlatego int odnosi się do liczb całkowitych.
Pytanie 12
Którego narzędzia używa się do naprawy i optymalizacji bazy danych w MySQL?
A.
mysqldump
B.
mysqlslap
C.
mysqlcheck
D.
mysqladmin
Do sprawdzania, naprawy i optymalizacji tabel w MySQL służy mysqlcheck - narzędzie wiersza poleceń obsługujące m.in. opcje --repair i --optimize. Dlatego to mysqlcheck.
Pytanie 13
W CSS zastosowano poniższe formatowanie. Kolorem czerwonym będzie wyświetlony
h1i{ color: red; }
A. cały tekst nagłówka pierwszego stopnia oraz wszelki tekst italic, niezależnie od lokalizacji na stronie
B. cały tekst nagłówka pierwszego stopnia oraz tekst italic akapitu
C. jedynie tekst italic we wszystkich poziomach nagłówków
D. tylko tekst italic nagłówka pierwszego stopnia
W stylach CSS selektor złożony h1 i oznacza, że formatowanie będzie stosowane tylko do elementów pochylonych i znajdujących się wewnątrz nagłówka pierwszego poziomu h1. W praktyce oznacza to, że taki zapis CSS zmienia kolor na czerwony tylko dla tekstu wewnątrz tagu <i> znajdującego się w <h1>. Selekcja złożona umożliwia precyzyjne określanie, które elementy są formatowane, co jest kluczowe w przypadku dużych i złożonych stron internetowych. Zrozumienie działania selektorów jest fundamentem efektywnego stylizowania dokumentów HTML. Pozwala to na zachowanie spójności wizualnej oraz lepszą kontrolę nad wyglądem strony. Dobór odpowiednich selektorów w CSS to również jedna z dobrych praktyk, które sprzyjają czytelności kodu oraz jego łatwiejszej konserwacji w przyszłości. Taki zapis pozwala na minimalizację konfliktów stylów, które mogą się pojawić przy bardziej ogólnych selektorach. Praktyczne użycie selektorów złożonych jest więc zalecane w celu uzyskania bardziej kontrolowanego i przewidywalnego wyglądu strony internetowej, co jest zgodne ze standardami webowymi promującymi semantyczne i uporządkowane kodowanie.
Pytanie 14
W CSS zastosowano regułę: float:left; dla bloku. Jakie będzie jej zastosowanie?
A. wyrównanie tekstu do lewej strony
B. dopasowanie elementów tabeli do lewej krawędzi
C. ustawienie bloku na lewo względem innych
D. umieszczanie bloków jeden pod drugim
Reguła CSS 'float: left;' jest kluczowym narzędziem do zarządzania układem elementów na stronach internetowych. Gdy zastosujemy tę regułę do bloku, powoduje to, że blok zostaje przesunięty do lewej strony swojego kontenera, co pozwala na przyleganie innych elementów po prawej stronie. Przykładowo, jeżeli mamy obrazek jako blok z regułą 'float: left;', tekst umieszczony obok tego obrazka będzie 'przeplatał' się z nim, co jest często wykorzystywane w projektowaniu stron dla uzyskania efektu estetycznego i funkcjonalnego. Stosowanie floata jest zgodne z dobrymi praktykami CSS, ale należy pamiętać, że może prowadzić do problemów z układem, szczególnie w przypadku elementów o różnej wysokości. Aby zniwelować efekty uboczne, często stosuje się regułę 'clear', aby kontrolować przepływ elementów. Warto również zwrócić uwagę, że w nowoczesnym CSS często zyskują na znaczeniu flexbox i grid, które oferują bardziej elastyczne i wydajne metody układania elementów, jednak 'float' nadal pozostaje istotnym narzędziem w arsenale front-end developera.
Pytanie 15
Parametr face znacznika <font> jest używany do wskazania
A. efektów czcionki
B. rozmiaru czcionki
C. nazwa czcionki
D. koloru czcionki
Parametr face znacznika <font> w HTML służy do określenia nazwy czcionki, co jest kluczowym elementem stylizacji tekstu na stronach internetowych. Umożliwia on programistom i projektantom graficznym wskazanie konkretnej czcionki, która ma być używana do wyświetlania tekstu, co wpływa na jego czytelność oraz estetykę. Przykładowo, aby ustawić czcionkę na 'Arial', użyjemy znacznika <font face='Arial'>tekst</font>. Warto zauważyć, że ten parametr nie jest już zalecany w nowoczesnym HTML, ponieważ stylizacje powinny być realizowane za pomocą CSS, które oferuje znacznie większe możliwości i elastyczność. W CSS można określić czcionkę na przykład w ten sposób: p { font-family: 'Arial', sans-serif; }. Zgodnie z wytycznymi W3C, stosowanie CSS zamiast znaczników HTML dla stylizacji jest najlepszą praktyką, ponieważ pozwala na oddzielenie treści od prezentacji. W kontekście SEO, właściwe użycie czcionek i ich nazw może wpływać na wygodę użytkowników oraz ogólną estetykę strony, co pośrednio może przyczynić się do lepszego rankingu w wyszukiwarkach. Warto jednak pamiętać, że niektóre czcionki mogą nie być zainstalowane na wszystkich systemach, dlatego rekomenduje się używanie czcionek webowych oraz zabezpieczeń w postaci alternatyw w CSS.
Pytanie 16
W SQL, aby w tabeli Towar dodać kolumnę rozmiar typu znakowego z maksymalną długością 20 znaków, jakie polecenie należy wykonać?
A. ALTER TABLE Towar ADD rozmiar varchar(20)
B. ALTER TABLE Towar DROP COLUMN rozmiar varchar(20)
C. ALTER TABLE Towar CREATE COLUMN rozmiar varchar(20)
D. ALTER TABLE Towar ALTER COLUMN rozmiar varchar(20)
Odpowiedź 'ALTER TABLE Towar ADD rozmiar varchar(20);' jest poprawna, ponieważ polecenie ALTER TABLE jest używane do modyfikacji struktury istniejącej tabeli. W tym przypadku chcemy dodać nową kolumnę o nazwie 'rozmiar', a typ 'varchar(20)' oznacza, że kolumna ta będzie przechowywać dane tekstowe o maksymalnej długości 20 znaków. Jest to standardowa praktyka w języku SQL, która pozwala na elastyczne zarządzanie danymi w bazach danych. Przykładem zastosowania może być sytuacja, w której w tabeli 'Towar' chcemy przechowywać informacje o rozmiarze odzieży, co pomaga w lepszym zarządzaniu stanem magazynowym. Prawidłowe zweryfikowanie typów kolumn i ich ograniczeń jest kluczowe dla zapewnienia integralności danych. Warto także pamiętać o tym, że operacje na strukturze bazy danych powinny być przeprowadzane z zachowaniem odpowiednich zasad, takich jak wykonywanie kopii zapasowych przed wprowadzeniem zmian oraz testowanie zmian w środowisku deweloperskim przed wdrożeniem ich w środowisku produkcyjnym.
Pytanie 17
Aby odebrać użytkownikowi wcześniej nadane uprawnienia, należy zastosować polecenie:
A.
REVOKE
B.
GRANTNOPRIVILEGES
C.
DELETEPRIVILEGES
D.
DELETE
Do odbierania uprawnień służy REVOKE - polecenie z grupy DCL (Data Control Language), które stanowi odwrotność GRANT. Wskazujesz w nim, jakie uprawnienia i na jakim obiekcie chcesz cofnąć oraz któremu użytkownikowi, na przykład REVOKEINSERTONklienciFROMjan. Dzięki temu administrator może w każdej chwili ograniczyć dostęp, gdy zmienia się zakres obowiązków lub konto przestaje być potrzebne. To właśnie REVOKE jest poprawną odpowiedzią.
Pytanie 18
Proces przetwarzania sygnału wejściowego w czasie, wykorzystujący zasadę superpozycji, jest związany z filtrem
A. o skończonej odpowiedzi impulsowej
B. niezmiennym w czasie
C. przyczynowym
D. liniowym
Filtr liniowy to taki, który w procesie przetwarzania sygnału spełnia zasadę superpozycji. Oznacza to, że wynik działania filtru na sumie sygnałów wejściowych jest równy sumie wyników działania filtru na poszczególne sygnały. W praktyce, filtry liniowe są powszechnie stosowane w różnych zastosowaniach, takich jak audio, telekomunikacja czy przetwarzanie obrazu, co wynika z ich zdolności do efektywnej analizy sygnałów. Przykładowo, w systemach audio, filtry liniowe mogą być używane do eliminacji szumów czy wzmacniania określonych częstotliwości, co pozwala na uzyskanie lepszej jakości dźwięku. Zgodnie z dobrą praktyką inżynieryjną, projektowanie filtrów liniowych opiera się na zrozumieniu ich charakterystyki częstotliwościowej oraz odpowiedzi impulsowej, co jest kluczowe dla osiągnięcia zamierzonych efektów w przetwarzaniu sygnałów.
Pytanie 19
Tabela gory zawiera dane o polskich szczytach oraz górach, w których się one znajdują. Jakie zapytanie należy wykonać, aby zobaczyć Koronę Gór Polskich, czyli najwyższy szczyt w każdym z pasm górskich?
A. SELECT pasmo, szczyt, wysokosc FROM gory;
B. SELECT pasmo, szczyt, MAX(wysokosc) FROM gory GROUP BY pasmo;
C. SELECT pasmo, szczyt FROM gory GROUP BY wysokosc;
D. SELECT pasmo, szczyt, MAX(wysokosc) FROM gory;
Wybrana kwerenda SELECT pasmo, szczyt, MAX(wysokosc) FROM gory GROUP BY pasmo; jest poprawna, ponieważ umożliwia uzyskanie najwyższego szczytu w każdym pasmie górskim. W tym przypadku użycie funkcji agregującej MAX pozwala na zidentyfikowanie maksymalnej wartości kolumny 'wysokosc' dla każdej grupy utworzonej przez 'pasmo'. Podczas stosowania klauzuli GROUP BY, dane są dzielone na różne grupy na podstawie wartości w kolumnie 'pasmo', a następnie dla każdej grupy obliczana jest maksymalna wysokość szczytu. Taki sposób zorganizowania danych jest zgodny z najlepszymi praktykami SQL, które rekomendują wykorzystanie funkcji agregujących w połączeniu z grupowaniem, aby uzyskać zwięzłe i precyzyjne wyniki. Przykładowo, po wykonaniu tej kwerendy, otrzymamy listę pasm górskich wraz z najwyższymi szczytami, co jest niezbędne do analizy geograficznej i turystycznej.
Pytanie 20
ALTERTABLEtransportMODIFYCOLUMNrok_produkcjiINT;
Wykonanie powyższej kwerendy SQL w bazie MySQL spowoduje:
A. dodanie kolumny rok_produkcji typu INT w tabeli transport.
B. utworzenie tabeli transport zawierającej kolumnę rok_produkcji.
C. zmianę typu danych w kolumnie rok_produkcji na INT.
D. usunięcie kolumny rok_produkcji w tabeli transport.
Poprawnie – polecenie ALTER TABLE ... MODIFY COLUMN w MySQL służy do modyfikowania istniejącej kolumny, a nie do jej tworzenia czy usuwania. W podanym przykładzie baza danych szuka tabeli o nazwie `transport`, a następnie zmienia definicję kolumny `rok_produkcji` tak, aby jej typ danych był `INT`. Jeśli kolumna już istnieje (a musi istnieć, żeby MODIFY zadziałało), to po wykonaniu polecenia dalej będzie miała tę samą nazwę, ale jej typ i właściwości zostaną nadpisane nową definicją. W MySQL warto pamiętać, że przy MODIFY COLUMN trzeba podać pełną definicję kolumny, nie tylko sam typ. Czyli jeśli wcześniej była np. NOT NULL albo miała domyślną wartość, to dobra praktyka jest napisać coś w stylu: `ALTER TABLE transport MODIFY COLUMN rok_produkcji INT NOT NULL DEFAULT 2000;` – inaczej można przypadkiem zgubić część ustawień. W praktyce takie polecenia stosuje się przy zmianach w projekcie bazy: np. najpierw kolumna jest typu VARCHAR, bo ktoś przechowuje tam rok jako tekst, a potem, zgodnie z lepszymi zasadami projektowania, zmienia się to na typ liczbowy INT, żeby można było łatwo filtrować, sortować, robić warunki typu `WHERE rok_produkcji > 2015`. Z mojego doświadczenia dobrze jest przed taką zmianą sprawdzić, czy wszystkie dane da się bezpiecznie skonwertować na liczbę, bo jeśli w kolumnie są jakieś śmieciowe wartości tekstowe, to MySQL może je obciąć albo zamienić na 0, co później robi bałagan w raportach. W środowiskach produkcyjnych takie ALTER TABLE najlepiej wykonywać po zrobieniu kopii zapasowej i często w oknie serwisowym, bo przy dużych tabelach operacja może chwilowo blokować dostęp do danych.
Pytanie 21
Wykonano następującą kwerendę SQL na tabeli dania, której wiersze zostały pokazane na obrazie:
SELECT*FROMdaniaWHEREtyp<3ANDcena<30LIMIT5;
Ile wierszy wybierze ta kwerenda?
id
typ
nazwa
cena
1
1
Gazpacho
20
2
1
Krem z warzyw
25
3
1
Gulaszowa ostra
30
4
2
Kaczka i owoc
30
5
2
Kurczak pieczony
40
6
2
wieprzowy przysmak
35
7
2
Mintaj w panierce
30
8
2
Alle kotlet
30
9
3
Owoce morza
20
10
3
Grzybki, warzywka, sos
15
11
3
Orzechy i chipsy
10
12
3
Tatar i jajo
15
13
3
Bukiet warzyw
10
A. 8
B. 13
C. 2
D. 5
Gratulacje, dobrze sobie poradziłeś z tym pytaniem! Wykonanie kwerendy SELECT na tabeli danych, oznacza wybieranie konkretnych wierszy z tej tabeli, które spełniają określone kryteria. Kwerendy SQL są podstawowym narzędziem w zarządzaniu bazami danych, a ich zrozumienie jest kluczowe dla efektywnej pracy z danymi. W tym przypadku, kwerenda SELECT wybrała 2 wiersze - jest to prawidłowa odpowiedź. W praktyce, mogłoby to oznaczać na przykład wybranie z bazy danych informacji o dwóch klientach, którzy spełnili określone kryteria. Ważne jest, aby pamiętać, że liczba wybranych wierszy zależy od kryteriów, które określamy w kwerendzie. W SQL mamy wiele możliwości filtrowania i sortowania danych, co pozwala na efektywne zarządzanie informacjami. Dobra praktyka to dokładne zrozumienie działania kwerendy, zanim zostanie ona wykonana na dużej ilości danych.
Pytanie 22
Tabela uczniowie ma data_ur w formacie rrrr-mm-dd. Która kwerenda wyświetli imiona i nazwiska uczniów urodzonych w 2001?
Data ma format rrrr-mm-dd, więc samego roku nie da się porównać liczbą - trzeba dopasować POCZĄTEK tekstu wzorcem LIKE. Wzorzec "2001-%-%" oznacza rok 2001 oraz dowolny miesiąc i dzień (% to dowolny ciąg): SELECTimie,nazwiskoFROMuczniowieWHEREdata_urLIKE"2001-%-%";. Dlatego ta kwerenda jest poprawna.
Pytanie 23
Aby ustawić wewnętrzne marginesy dla elementu: margines górny 50px, dolny 40px, prawy 20px oraz lewy 30px, powinno się zastosować składnię CSS
A. padding: 40px, 30px, 50px, 20px;
B. padding: 50px, 40px, 20px, 30px;
C. padding: 50px, 20px, 40px, 30px;
D. padding: 20px, 40px, 30px, 50px;
Odpowiedź "padding: 50px, 20px, 40px, 30px;" jest poprawna, ponieważ zgodnie z konwencją CSS, wartości paddingu są podawane w następującej kolejności: górny, prawy, dolny i lewy. W twoim przypadku margines górny wynosi 50px, prawy 20px, dolny 40px i lewy 30px. Właściwość padding określa wewnętrzny odstęp między zawartością elementu a jego granicą, co jest kluczowe dla właściwego układu i estetyki strony. Przykładowo, zastosowanie takiego paddingu w praktyce pozwala na uzyskanie odpowiednich odstępów, co wpływa na czytelność tekstu oraz ogólną estetykę elementów na stronie. Stosowanie paddingu w CSS jest uważane za dobre praktyki, ponieważ pozwala na precyzyjne kontrolowanie układu elementów, co jest szczególnie ważne w responsywnym projektowaniu stron internetowych. Warto również pamiętać, że używanie właściwego odstępu wewnętrznego poprawia dostępność treści, dzięki czemu użytkownicy z różnymi potrzebami mogą łatwiej interakcjonować z interfejsem.
Pytanie 24
Selektor CSS a:link {color:red} w arkuszach stylów nazywanych kaskadowymi określa
A. klasę.
B. pseudoelement.
C. identyfikator.
D. pseudoklasę.
Pseudoklasa CSS to specjalny rodzaj selektora, który pozwala na stylizację elementów na podstawie ich stanu lub kontekstu w dokumencie HTML. Zapis 'a:link' wskazuje, że stylizacja dotyczy linków, które jeszcze nie zostały odwiedzone przez użytkownika. Przykładowo, w tym przypadku 'color:red' ustawia kolor tekstu linku na czerwony. Użycie pseudoklas jest zgodne z dobrymi praktykami, ponieważ pozwala na tworzenie bardziej dynamicznych i responsywnych interfejsów użytkownika, poprawiając jednocześnie doświadczenia użytkowników. Warto również zaznaczyć, że w CSS istnieją inne pseudoklasy, takie jak ':hover' czy ':active', które umożliwiają stylizację elementów w różnych interakcjach z użytkownikiem. Dzięki nim możemy na przykład zmieniać kolor linku, gdy użytkownik na niego najedzie myszką, co zwiększa przejrzystość i użyteczność strony. Używanie pseudoklas jest nie tylko praktyczne, ale także zalecane w dokumentacji CSS, co przyczynia się do lepszego zarządzania i organizacji kodu.
Pytanie 25
Który zapis w języku JavaScript daje jednakowy rezultat do przedstawionego kodu?
x = 0;
x += 10;
A. x = 10; x = x + 10;
B. x = 0; x--; x *= 9;
C. x = 0; x++; x = x + 9;
D. x = 10; x = 0;
Doskonale! Wybrałeś prawidłową odpowiedź, która jest zgodna z przykładem kodu przedstawionym na zdjęciu. W JavaScript, zapis 'x = 0; x++; x = x + 9;' działa w następujący sposób: najpierw zmienna 'x' jest inicjalizowana wartością 0. Następnie, operator inkrementacji '++', zwiększa wartość zmiennej 'x' o 1. Końcowa instrukcja dodaje 9 do obecnej wartości zmiennej 'x', która wynosi 1. W rezultacie końcowa wartość zmiennej 'x' wynosi 10, co jest zgodne z kodem przedstawionym na zdjęciu. To jest praktyczne zastosowanie operatorów inkrementacji oraz dodawania w JavaScript, umożliwiające manipulację wartościami zmiennych. To jest ważne w kontekście algorytmów i operacji matematycznych. Warto zwrócić uwagę, że operator '++' jest skrótem dla 'x = x + 1', co jest zgodne ze standardami JavaScript.
Pytanie 26
W języku JavaScript zapisano fragment kodu. Po wykonaniu skryptu zmienna x
<script> var x = 10; x++; console.log(x); </script>
A. będzie równa 10 i zostanie wypisana w głównym oknie przeglądarki internetowej.
B. będzie równa 10 i zostanie wypisana w dokumencie HTML.
C. będzie równa 11 i zostanie wypisana w oknie popup.
D. będzie równa 11 i zostanie wypisana w konsoli przeglądarki internetowej.
Gratulacje, twoja odpowiedź jest poprawna! Odpowiedź 'będzie równa 11 i zostanie wypisana w konsoli przeglądarki internetowej' jest prawidłowa, ponieważ po zainicjalizowaniu zmiennej x wartością 10 następuje inkrementacja, która zwiększa wartość zmiennej o 1, dając w wyniku 11. Następnie wartość zmiennej x jest wypisywana w konsoli przeglądarki internetowej za pomocą metody console.log(). Jest to standardowa metoda w języku JavaScript do debugowania i śledzenia wartości zmiennych podczas wykonywania kodu. W praktyce, zrozumienie pracy z konsolą przeglądarki jest kluczowe dla efektywnego programowania JavaScript. To umiejętność, która pozwala na szybkie zlokalizowanie i rozwiązanie problemów z kodem. Dobrą praktyką jest również umiejętne korzystanie z operacji inkrementacji, które są podstawą sterowania przepływem i manipulowania danymi w JavaScript.
Pytanie 27
Jaki typ relacji powstaje, gdy połączymy dwie tabele przez ich KLUCZE GŁÓWNE?
A. jeden do wielu
B. wiele do jednego
C. wiele do wielu
D. jeden do jednego
Gdy dwie tabele łączymy przez ich KLUCZE GŁÓWNE (oba unikalne), każdemu rekordowi jednej odpowiada dokładnie jeden rekord drugiej - to relacja JEDEN DO JEDNEGO (1:1). Stosuje się ją np. do rozdzielenia rzadko używanych pól. Zapamiętaj: dwa klucze główne naprzeciw siebie = 1:1.
Pytanie 28
Aby zwiększyć wydajność operacji na bazie danych dla pól często używanych w wyszukiwaniu lub sortowaniu, należy:
A. utworzyć indeks
B. dodać więzy integralności
C. dodać klucz obcy
D. utworzyć osobną tabelę na te pola
Indeks to dodatkowa struktura bazy, która działa jak skorowidz w książce: zamiast przeglądać cały zbiór wierszy, baza sięga do uporządkowanego spisu i szybko odnajduje szukane wartości. Dlatego dla kolumn często występujących w warunkach WHERE, sortowaniu czy złączeniach zakłada się indeksy - przyspieszają odczyt nawet wielokrotnie. Trzeba pamiętać, że indeksy nieco spowalniają zapis i zajmują miejsce, więc zakłada się je świadomie, na właściwych polach. Do poprawy wydajności wyszukiwania służy właśnie indeks.
Pytanie 29
Dla strony internetowej stworzono styl, który będzie stosowany tylko do wybranych znaczników, takich jak niektóre nagłówki oraz kilka akapitów. W tej sytuacji, aby przypisać styl do konkretnych znaczników, najodpowiedniejsze będzie użycie
A. identyfikatora
B. klasy
C. selektora akapitu
D. pseudoklasy
Użycie klasy w CSS jest najlepszym rozwiązaniem, gdy chcemy zastosować ten sam styl do wielu elementów HTML, ale nie do wszystkich. Klasy w CSS są definiowane za pomocą kropki przed nazwą klasy, np. .nazwa-klasy, i mogą być przypisane do dowolnego elementu HTML za pomocą atrybutu class. Dzięki temu możemy elastycznie i efektywnie zarządzać stylami na stronie internetowej. Klasy są bardzo przydatne w dużych projektach, gdzie powtarzalność i spójność stylów są kluczowe. Pozwalają także na ponowne wykorzystanie tych samych stylów w różnych miejscach projektu bez konieczności kopiowania kodu CSS. Użycie klas zwiększa czytelność i organizację kodu, co jest zgodne z najlepszymi praktykami programowania. Stosowanie klas jest także zalecane w kontekście frameworków CSS, takich jak Bootstrap, które intensywnie wykorzystują klasy do definiowania komponentów i układów. Przykład zastosowania klasy: .align-right { text-align: right; } można przypisać do różnych nagłówków czy akapitów, które mają być wyrównane do prawej.
Pytanie 30
Tworząc tabelę produkty, dla pola „cena” (kwota z groszami) najlepszy typ danych to:
A.
TINYTEXT
B.
DECIMAL(10,2)
C.
ENUM
D.
INTEGER(11)
Do przechowywania kwot najlepiej nadaje się typ DECIMAL (stałoprzecinkowy), bo zapisuje liczby z dokładną, ustaloną liczbą miejsc po przecinku - nie powstają błędy zaokrągleń typowe dla FLOAT/DOUBLE. Zapis DECIMAL(10,2) oznacza do 10 cyfr łącznie, z czego 2 po przecinku, np. 12345678.99 - idealne dla ceny z groszami. Dlatego dla pola „cena” właściwy jest DECIMAL(10,2).
Pytanie 31
W CSS zapisany w ten sposób:
p { background-image: url("rysunek.png"); }
spowoduje, że rysunek.png stanie się
A. tłem każdego akapitu
B. tłem całej witryny
C. wyświetlony, jeśli w kodzie użyty zostanie znacznik img
D. widoczny obok każdego akapitu
Zapis CSS p { background-image: url("rysunek.png"); } oznacza, że dla każdego elementu akapitowego <p> w dokumencie zostanie ustawione tło w postaci grafiki o nazwie rysunek.png. Ta reguła selektora p dotyczy wyłącznie znaczników akapitu, więc nie wpłynie na inne elementy strony, takie jak body czy img. Tak się to stosuje w praktyce: projektując na przykład bloga, możesz dodać delikatny deseń lub obrazek w tle akapitu, żeby całość wyglądała ciekawiej albo podkreślała styl witryny. Co ciekawe, background-image w CSS pozwala na olbrzymią elastyczność — możesz wykorzystać obrazy, gradienty czy nawet SVG jako tło. Standardy CSS jasno to definiują: background-image działa zawsze na tym elemencie, dla którego zadeklarowano regułę w selektorze. Warto pamiętać, że tło nie przesłoni tekstu w akapicie, tylko się pod nim wyświetli, więc czytelność jest zachowana. Z własnego doświadczenia uważam, że umiejętność stosowania background-image do konkretnych elementów to jedno z podstawowych narzędzi webdevelopera — pozwala przygotować naprawdę estetyczne i przejrzyste layouty. Dobrym nawykiem jest także testowanie widoczności tła na różnych urządzeniach, bo rozdzielczości i skalowanie potrafią zaskoczyć. Dla porządku, jeśli podasz background-image bez żadnych dodatkowych parametrów (jak powtarzanie czy pozycjonowanie), obrazek domyślnie będzie się powtarzał w poziomie i pionie, aż pokryje cały akapit.
Pytanie 32
Jakie mechanizmy przyznawania zabezpieczeń, umożliwiające przeprowadzanie operacji na bazie danych, są powiązane z tematyką zarządzania kontami, użytkownikami oraz uprawnieniami?
A. Z przywilejami obiektowymi
B. Z atrybutami
C. Z zasadami
D. Z przywilejami systemowymi
Przywileje systemowe to kluczowy element zarządzania bezpieczeństwem w systemach baz danych. Obejmują one uprawnienia, które są przypisane do konta użytkownika na poziomie systemu, a niekoniecznie na poziomie obiektów bazy danych, takich jak tabele czy widoki. Dzięki nim możemy kontrolować dostęp do różnych funkcji systemowych, takich jak możliwość tworzenia nowych użytkowników, modyfikacji struktury bazy danych czy przydzielania uprawnień innym użytkownikom. Przykładem zastosowania przywilejów systemowych jest sytuacja, w której administrator bazy danych przydziela użytkownikom różne role, takie jak DBA (Database Administrator), która daje pełny dostęp do zasobów, lub rola z ograniczonymi uprawnieniami, co pozwala na wykonywanie tylko wybranych operacji. Dobrym przykładem standardów w tej dziedzinie jest podejście oparte na zasadzie minimalnych uprawnień, gdzie użytkownicy otrzymują jedynie te uprawnienia, które są absolutnie niezbędne do wykonywania ich zadań. Dzięki zastosowaniu przywilejów systemowych można skutecznie zarządzać bezpieczeństwem bazy danych oraz minimalizować ryzyko nieautoryzowanego dostępu.
Pytanie 33
O obiekcie przedstawionym w JavaScript można powiedzieć, że posiada
Obiekt w języku JavaScript, taki jak przedstawiony na obrazku, składa się z par klucz-wartość zwanych właściwościami. W tym przypadku mamy dwie właściwości x i y, które są przypisane wartości 0. Właściwości te przechowują dane i mogą być dowolnego typu, jak liczby, ciągi znaków czy inne obiekty. Trzecim elementem obiektu jest wsp, który jest przypisany funkcji, co czyni go metodą obiektu. Metoda w JavaScript jest funkcją przypisaną jako wartość właściwości, która może być wywoływana na obiekcie. Tego rodzaju struktura pozwala na efektywne organizowanie kodu i jest często stosowana w programowaniu obiektowym w JavaScript. Dzięki metodom można dynamicznie manipulować danymi wewnątrz obiektu. Takie podejście jest zgodne z zasadami hermetyzacji, które są częścią paradygmatu programowania obiektowego, zwiększając czytelność i utrzymanie kodu. W praktyce, znajomość właściwości i metod obiektów JavaScript jest kluczowa dla tworzenia dynamicznych i interaktywnych aplikacji webowych.
Pytanie 34
Aby wykonać kopię zapasową bazy danych na serwerze MS SQL, należy użyć polecenia:
A.
BACKUPDATABASE
B.
SAVEDATABASE
C.
UNBACKUPDATABASE
D.
EXPORTDATABASE
Kopię zapasową bazy w MS SQL Server tworzy polecenie BACKUPDATABASE, któremu podaje się nazwę bazy i miejsce zapisu, np. BACKUPDATABASEsklepTODISK='c:\sklep.bak'. Z takiej kopii można później odtworzyć bazę poleceniem RESTOREDATABASE. Regularne kopie chronią przed utratą danych. Dlatego do wykonania kopii służy BACKUPDATABASE.
Pytanie 35
W SQL, aby zmienić dane w tabeli, wykorzystuje się instrukcję
A. JOIN
B. UPDATE
C. SELECT
D. CREATE
Odpowiedź 'UPDATE' jest poprawna, ponieważ w języku SQL polecenie to służy do modyfikacji danych w istniejących rekordach tabeli. Umożliwia aktualizację wartości w jednym lub więcej polach w wybranych wierszach, których identyfikacja może być dokonana poprzez zastosowanie klauzuli WHERE. Na przykład, aby zaktualizować nazwisko użytkownika w tabeli 'Użytkownicy', można użyć polecenia: 'UPDATE Użytkownicy SET nazwisko = 'NoweNazwisko' WHERE id = 1;'. Dobrą praktyką jest zawsze uwzględnienie klauzuli WHERE, aby uniknąć przypadkowego zaktualizowania wszystkich rekordów w tabeli. Polecenie UPDATE jest częścią standardu SQL i szeroko stosowane w codziennej pracy z bazami danych, co czyni je kluczowym narzędziem w zarządzaniu danymi. Warto również pamiętać, że przed wykonaniem aktualizacji zaleca się wykonanie kopii zapasowej danych, aby zabezpieczyć się przed niezamierzonymi zmianami.
Pytanie 36
Na podstawie filmu wskaż, która cecha dodana do stylu CSS zamieni miejscami bloki aside i nav, pozostawiając w środku blok section?
A. nav { float: right; } section { float: right; }
B. nav { float: left; } aside { float: left; }
C. nav { float: right; }
D. aside {float: left; }
Prawidłowa odpowiedź opiera się na tym, jak działają własności float w CSS i w jakiej kolejności przeglądarka renderuje elementy blokowe. Jeśli w dokumencie HTML kolejność znaczników to np. <aside>, potem <section>, a na końcu <nav>, to bez dodatkowego stylowania wszystkie trzy ustawią się pionowo, jeden pod drugim, w tej właśnie kolejności. Dodanie float zmienia sposób, w jaki elementy „odpływają” od normalnego przepływu dokumentu i jak układają się obok siebie.
W stylu nav { float: right; } section { float: right; } sprawiamy, że zarówno nav, jak i section są przesuwane do prawej krawędzi kontenera, natomiast aside (bez float) pozostaje w normalnym przepływie, czyli z lewej strony. Ponieważ przeglądarka układa elementy w kolejności występowania w kodzie, najpierw wyrenderuje aside po lewej, potem section „odpłynie” w prawo, a na końcu nav też „odpłynie” w prawo, ustawiając się po prawej stronie, ale dalej od góry niż section. Efekt wizualny jest taki, że po lewej mamy aside, po prawej nav, a section ląduje między nimi, dokładnie tak jak było pokazane na filmie.
Moim zdaniem to zadanie dobrze pokazuje, że przy floatach zawsze trzeba myśleć o trzech rzeczach naraz: kolejności elementów w HTML, kierunku „pływania” (left/right) oraz o tym, które elementy pozostawiamy w normalnym przepływie. W praktyce w nowoczesnych projektach częściej używa się flexboxa albo CSS Grid do takich układów, bo są czytelniejsze i mniej problematyczne. Przykładowo, zamiast kombinować z float, można by użyć display: flex; na kontenerze i ustawić order dla aside i nav. Float nadal jednak pojawia się w starszych layoutach i w zadaniach egzaminacyjnych, więc warto dobrze rozumieć jego zachowanie, choćby po to, żeby poprawnie modyfikować istniejące style lub naprawiać „rozjechane” układy w starszych projektach.
Pytanie 37
Odszumienie zapisu dźwiękowego można wykonać w programie
A. FileZilla
B. Inkscape
C. Blender
D. Audacity
Poprawna odpowiedź to Audacity, bo jest to specjalistyczny, ale jednocześnie darmowy i otwartoźródłowy program do edycji oraz obróbki dźwięku. W praktyce oznacza to, że możesz w nim nagrywać, przycinać, normalizować, a właśnie także odszumiać nagrania audio. W menu Efekty znajdziesz funkcje typu „Usuwanie szumu” (Noise Reduction), które działają na podstawie próbki szumu – najpierw zaznaczasz fragment, gdzie słychać sam szum tła (np. wentylator, brumienie, szum ulicy), a potem program wykorzystuje ten wzorzec do odfiltrowania podobnych częstotliwości z całego nagrania. To jest standardowa, bardzo typowa procedura w amatorskiej i półprofesjonalnej postprodukcji audio. Moim zdaniem Audacity to taki „podstawowy kombajn” dźwiękowy, którego warto znać w technikum. Pozwala też stosować inne efekty: kompresję, korekcję barwy (EQ), filtrowanie dolno- i górnoprzepustowe, zmianę głośności (normalizacja, wzmacnianie), a nawet proste miksowanie kilku ścieżek. W kontekście dobrych praktyk ważne jest, żeby nie przesadzać z odszumianiem, bo zbyt agresywne ustawienia potrafią zepsuć brzmienie głosu, tworząc artefakty i metaliczny dźwięk. Profesjonaliści zwykle pracują tak, że najpierw nagrywają jak najczyściej (dobry mikrofon, cisza w pomieszczeniu), a dopiero potem delikatnie odszumiają w programie. Audacity dobrze wpisuje się w takie podejście, bo daje podgląd efektu (odsłuch) przed zatwierdzeniem zmian i możliwość cofania operacji. W realnych projektach szkolnych czy webowych, np. przy przygotowaniu podcastu, narracji do filmu instruktażowego albo materiału wideo na stronę WWW, właśnie w Audacity robi się podstawowe czyszczenie dźwięku, zanim materiał trafi do montażu wideo lub na serwer.
Pytanie 38
Aby utworzyć różnicową kopię zapasową bazy danych na serwerze MS SQL, w poleceniu BACKUP należy użyć klauzuli:
A.
DIFFERENTIAL
B.
FULL
C.
RESTORE
D.
WITHFORMAT
Kopia różnicowa zapisuje wyłącznie dane zmienione od ostatniej kopii pełnej, więc jest mniejsza i szybsza. W MS SQL tworzy się ją poleceniem BACKUPDATABASE...WITHDIFFERENTIAL. Przy odtwarzaniu wgrywa się najpierw kopię pełną, a potem różnicową. Dlatego za kopię różnicową odpowiada klauzula DIFFERENTIAL.
Pytanie 39
Które polecenie MySQL aktualizuje statystyki tabeli wykorzystywane przez optymalizator zapytań?
A.
REPAIRTABLE
B.
RESTORETABLE
C.
BACKUPTABLE
D.
ANALYZETABLE
Optymalizator zapytań MySQL wybiera plan wykonania na podstawie statystyk o rozkładzie danych w tabeli. Polecenie ANALYZETABLE przelicza te statystyki, dzięki czemu po dużych zmianach danych zapytania mogą działać szybciej. Nie zmienia ani danych, ani struktury. Dlatego do aktualizacji statystyk służy ANALYZETABLE.
Pytanie 40
W HTML formularzu użyto elementu <input>. Pole, które się pojawi, ma pozwalać na wprowadzenie maksymalnie
<inputtype="password"size="30"maxlength="20">
A. 30 znaków, które nie będą widoczne w polu tekstowym
B. 20 znaków, które nie będą widoczne w polu tekstowym
C. 30 znaków, które będą widoczne podczas wpisywania
D. 20 znaków, które będą widoczne w trakcie wprowadzania
Znacznik <input type="password"> w HTML jest rzeczywiście super ważny. Umożliwia on użytkownikom wpisywanie haseł, a to, co najfajniejsze, to że znaki są ukryte, więc nikt nie zobaczy, co piszesz. Atrybut maxlength="20" jest tutaj pomocny, bo ogranicza liczbę znaków do 20, co jest praktyczne - zbyt długie hasła ciężko zapamiętać, a krótkie mogą być niebezpieczne. Natomiast size="30" to tylko kwestia szerokości pola, więc nie wpływa na ilość znaków, które można wpisać. Generalnie, dobrze jest trzymać się tych ograniczeń, bo to pomaga w projektowaniu formularzy i utrzymywaniu porządku w interfejsie. Z mojej perspektywy, znajomość tych atrybutów jest naprawdę przydatna przy tworzeniu stron, bo można lepiej zrozumieć, jak to wszystko działa.