Wyniki egzaminu

Niepoprawna odpowiedź. W profilaktyce odleżyn łatwo pomylić czynności pielęgnacyjne z działaniem, które naprawdę usuwa główną przyczynę problemu. Odleżyny nie powstają dlatego, że pacjent ma za długo tę samą bieliznę, tylko przede wszystkim przez długotrwały ucisk, tarcie, siły ścinające i niedokrwienie tkanek. Zmiana bielizny osobistej jest ważna dla higieny, komfortu i ograniczenia wilgoci, zwłaszcza przy poceniu się lub nietrzymaniu moczu, ale wykonywana co dwie godziny bez zmiany ułożenia ciała nie odciąży kości krzyżowej, pięt czy krętarzy. To trochę takie myślenie, że czystość załatwi cały problem, a niestety nie załatwi. Gimnastyka bierna ma duże znaczenie w zapobieganiu przykurczom, poprawie krążenia żylnego i utrzymaniu zakresu ruchu w stawach. U pacjentki po złamaniu szyjki kości udowej musi być jednak prowadzona bardzo ostrożnie, zgodnie z zaleceniami rehabilitanta, bo niewłaściwy ruch może nasilić ból albo zaszkodzić. Sama gimnastyka bierna nie zastępuje odciążania miejsc narażonych na ucisk. Podobnie toaleta całego ciała w łóżku jest elementem dobrej opieki pielęgnacyjnej, pomaga utrzymać skórę w czystości i daje okazję do kontroli zaczerwienień, maceracji czy otarć. Nie wykonuje się jej jednak rutynowo co dwie godziny, bo byłoby to męczące dla pacjentki i niezgodne z praktyką opiekuńczą. Standardem jest regularna zmiana pozycji, zwykle co 2 godziny lub według indywidualnego planu, połączona z oceną skóry, suchą pościelą, właściwym podkładem, materacem przeciwodleżynowym i delikatną techniką przemieszczania bez szarpania. Najczęstszy błąd polega na skupieniu się na pojedynczej czynności higienicznej zamiast na mechanizmie powstawania odleżyn, czyli ucisku i zaburzonym ukrwieniu.

Niepoprawna odpowiedź. Nieprawidłowe kolejności zwykle wynikają z myślenia, że wystarczy umyć wszystkie części ciała, a porządek nie ma większego znaczenia. W opiece nad osobą leżącą tak to jednak nie działa. Kolejność toalety ma znaczenie dla higieny, komfortu pacjenta, ergonomii pracy i ograniczenia zakażeń krzyżowych. Jeśli zaczyna się od pleców albo pośladków, zanim umyty jest brzuch, trzeba pacjenta wcześniej obracać, odsłaniać i potem wracać do powierzchni przedniej ciała. To robi się mało praktyczne, pacjent szybciej marznie, a czynność staje się bardziej chaotyczna. Z mojego doświadczenia takie przeskakiwanie między częściami ciała często kończy się tym, że coś zostaje niedokładnie osuszone albo pacjent leży zbyt długo w niewygodnej pozycji.

Błędem jest też traktowanie pośladków i podmycia jak zwykłych etapów, które można dowolnie wstawić między mycie brzucha, pleców czy nóg. Okolica krocza i okolica odbytu są najbardziej narażone na kontakt z moczem, kałem i florą bakteryjną, dlatego podmycie wykonuje się na końcu, z zachowaniem osobnych zasad czystości. Podobnie nie zaczyna się od kończyn dolnych, gdy w schemacie przewidziane jest wcześniejsze umycie brzucha i tułowia. Nogi myje się dokładnie, również między palcami, ale nie powinny one burzyć ustalonego porządku czynności. Dobra praktyka opiekuna medycznego polega na spokojnym prowadzeniu toalety etapami, osłanianiu części ciała aktualnie niemytych, obserwacji skóry i zmienianiu materiałów higienicznych wtedy, gdy mogą być już zanieczyszczone. Właśnie dlatego właściwy schemat to brzuch, plecy, pośladki, kończyny dolne i dopiero na końcu podmycie.

Niepoprawna odpowiedź. W tym pytaniu łatwo pomylić efekt działania okładu ciepłego z efektem okładu zimnego albo z sytuacją, w której zabieg został wykonany nieprawidłowo. Po zdjęciu okładu rozgrzewającego skóra nie powinna być zimna, ponieważ ciepło ma wywołać miejscowe przekrwienie, rozszerzenie naczyń włosowatych i uczucie ogrzania tkanek. Jeśli miejsce po takim okładzie jest zimne, może to sugerować, że okład był zbyt krótko stosowany, był źle przygotowany, za słabo izolowany albo pacjent został wychłodzony. W praktyce opiekun powinien wtedy pomyśleć, czy technika była prawidłowa, a nie uznać to za oczekiwany objaw.

Suchość skóry też nie jest typowym efektem klasycznego okładu rozgrzewającego utrzymywanego pod przykryciem. Pod wpływem ciepła dochodzi zwykle do pocenia i zwiększonego nawilżenia powierzchni skóry. Oczywiście wilgotność nie oznacza, że skóra ma być mokra, rozpulchniona czy podrażniona, ale lekka wilgoć jest normalna. Typowym błędem myślowym jest założenie, że skoro okład jest ciepły, to skóra ma być po nim po prostu ciepła i sucha, jak po ogrzaniu przy kaloryferze. W zabiegach opiekuńczych działa jednak także mechanizm zatrzymania ciepła pod warstwą okładu, a to sprzyja wilgotności. Trzeba też pamiętać, że zimna i wilgotna skóra może kojarzyć się raczej z potem przy osłabieniu, spadku temperatury ciała albo reakcją ogólnoustrojową, a nie z prawidłowo wykonanym miejscowym zabiegiem rozgrzewającym. Z mojego doświadczenia najważniejsze jest patrzeć na pacjenta całościowo: pytamy o odczucia, oglądamy skórę i reagujemy, jeśli pojawia się ból, pieczenie albo nietypowa zmiana koloru.