Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.02 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa mechatronicznych systemów pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 07:48
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 08:11

Egzamin zdany!

Wynik: 27/40 punktów (67,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

W trakcie analizy oświetlenia pojazdu ważne jest, aby pamiętać, że granica pomiędzy światłem a cieniem w przypadku asymetrycznych świateł mijania jest pochylona pod kątem:

A. 15°

B. 10°

C. 25°

D. 20°

Granica światła i cienia przy asymetrycznych światłach mijania jest nachylona pod kątem 15°, co jest zgodne z normami ECE R48 oraz ISO, które definiują wymagania dotyczące oświetlenia pojazdów. Umożliwia to odpowiednie oświetlenie drogi w czasie jazdy, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo innych uczestników ruchu. Kąt 15° pozwala na efektywne ukierunkowanie wiązki świetlnej, co zapobiega oślepieniu kierowców nadjeżdżających z przeciwka. Przykładem praktycznego zastosowania tej wiedzy jest regulacja świateł mijania w pojazdach, która powinna być przeprowadzana w warsztatach zgodnie z tym standardem. Niezależnie od rodzaju pojazdu, przestrzeganie tego kąta jest kluczowe dla zapewnienia optymalnej widoczności oraz minimalizacji ryzyka wypadków. Warto także zaznaczyć, że prawidłowo ustawione światła mijania wpływają na komfort jazdy oraz widoczność w trudnych warunkach atmosferycznych, takich jak deszcz czy mgła.

Pytanie 2

Który z elementów w samochodzie odpowiada za ogrzewanie wnętrza kabiny?

A. Turbosprężarka

B. Chłodnica

C. Nagrzewnica

D. Immobilizer

Nagrzewnica jest kluczowym elementem systemu ogrzewania w samochodzie, odpowiedzialnym za dostarczanie ciepłego powietrza do wnętrza kabiny. Działa na zasadzie wymiany ciepła: płyn chłodniczy, który został podgrzany przez silnik, przepływa przez nagrzewnicę, gdzie oddaje swoje ciepło do powietrza, które następnie jest tłoczone do kabiny przez wentylatory. Praktycznie, nagrzewnica pozwala na komfortową jazdę w niskich temperaturach, co jest szczególnie istotne w zimie. Dobre praktyki w zakresie użytkowania pojazdu obejmują regularne sprawdzanie układu chłodzenia i stanu nagrzewnicy, aby zapewnić efektywność grzania oraz uniknąć problemów z przegrzewaniem silnika. Ważne jest również, aby pamiętać o odpowiednim poziomie płynu chłodniczego, ponieważ jego niedobór może prowadzić do niewłaściwego działania nagrzewnicy.

Pytanie 3

Przedstawiony na zdjęciu element wchodzi w skład układu

A. przeniesienia napędu.

B. kierowniczego.

C. zawieszenia.

D. wydechowego.

Wybór odpowiedzi sugerującej, że przegub homokinetyczny należy do układu kierowniczego, zawieszenia lub wydechowego, zdradza istotne nieporozumienia dotyczące funkcji i lokalizacji tego elementu w pojeździe. Układ kierowniczy odpowiada za kontrolowanie kierunku jazdy, w którym główną rolę odgrywają elementy takie jak drążki kierownicze, przekładnie czy mechanizmy wspomagające. Przegub homokinetyczny nie bierze udziału w tym procesie, a jego zadanie jest zupełnie inne. Z kolei układ zawieszenia, który ma na celu amortyzację drgań i zapewnienie stabilności pojazdu, także nie wchodzi w skład przegubu. Elementy zawieszenia, takie jak amortyzatory czy sprężyny, różnią się funkcjonalnie i konstrukcyjnie od przegubów. Co więcej, układ wydechowy z kolei odpowiada za odprowadzanie spalin z silnika, a przegub homokinetyczny nie ma z tym nic wspólnego. Dlatego, myląc te elementy, można dojść do błędnych wniosków na temat ich działania i roli w układzie pojazdu. Niezrozumienie funkcji przegubu homokinetycznego może prowadzić do zaniedbań w zakresie jego konserwacji, co z kolei może skutkować niepożądanymi awariami i zagrożeniem bezpieczeństwa na drodze. Ważne jest, aby przyswoić sobie wiedzę na temat układu przeniesienia napędu oraz jego komponentów, co przyczyni się do lepszego zrozumienia działania pojazdu jako całości.

Pytanie 4

W trakcie badania spalin silnika ZI w pojeździe z katalizatorem uzyskano wynik CO = 0,18 %. Co to oznacza?

A. nadmierne spalanie oleju silnikowego

B. spalanie płynu chłodniczego

C. uszkodzenie katalizatora

D. prawidłowe spalanie mieszanki

Wynik odczytu CO na poziomie 0,18% wskazuje na prawidłowe spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej w silniku zapłonowym. Wartości te są zgodne z normami emisji spalin, które w przypadku silników wyposażonych w katalizatory powinny być utrzymywane na poziomie poniżej 0,5%. Osiągnięcie tak niskiego poziomu tlenku węgla oznacza, że proces spalania jest efektywny, a mieszanka paliwowa jest odpowiednio zbilansowana. Praktycznym zastosowaniem tej wiedzy jest regularne monitorowanie emisji spalin w samochodach, co pozwala na wczesne wykrywanie problemów związanych z układem paliwowym lub katalizatorem. Standardy takie jak Euro 6 również nakładają odpowiednie wymagania dotyczące emisji, co czyni tę analizę kluczową dla środowiska oraz dla użytkowników pojazdów.

Pytanie 5

Wsparcie połączenia koła z wałkiem rozrządu, bez elementów ustalających ich położenie, w trakcie wymiany paska rozrządu wymaga zastosowania

A. narzędzia do blokowania wałka rozrządu

B. czujnika zegarowego

C. szczelinomierza

D. narzędzia do blokowania koła rozrządu

Odpowiedzi sugerujące użycie czujnika zegarowego, szczelinomierza lub narzędzia do blokowania koła rozrządu nie są właściwe w kontekście wymiany paska rozrządu. Czujnik zegarowy jest narzędziem pomiarowym, które jest używane do precyzyjnego mierzenia luzów oraz ustawień w różnych układach mechanicznych, ale nie jest dedykowane do blokowania komponentów silnika w czasie wymiany paska rozrządu. Szczelinomierz natomiast służy do pomiaru odstępów i luzów, co również nie ma zastosowania w kontekście blokowania wałka rozrządu. Z kolei narzędzie do blokowania koła rozrządu, chociaż może wydawać się logiczne, nie jest odpowiednie, gdyż jego użycie nie zapewnia stabilizacji wałka rozrządu w odpowiedniej pozycji. Typowym błędem myślowym wśród mechaników jest mylenie funkcji narzędzi, co prowadzi do niewłaściwego podejścia do procedur serwisowych. Ignorując konieczność zastosowania odpowiednich narzędzi do blokowania wałka rozrządu, ryzykujemy wystąpienie poważnych usterek silnika, które mogą wynikać z niewłaściwej synchronizacji ruchu. Dlatego istotne jest, aby zrozumieć różnice w przeznaczeniu narzędzi stosowanych w pracach serwisowych oraz przestrzegać zaleceń producentów.

Pytanie 6

Na przedstawionym skrzyżowaniu kierujący pojazdem 1

A. ma pierwszeństwo przed pojazdem 2.

B. przejeżdża pierwszy.

C. ma pierwszeństwo przed pojazdem 3.

D. przejeżdża ostatni.

Odpowiedź, że pojazd 1 przejeżdża ostatni, jest jak najbardziej trafna, bo uwzględnia zasady ruchu na nieoznakowanych skrzyżowaniach. Zgodnie z zasadą prawej ręki, kierowca musi ustąpić pierwszeństwa tym, którzy nadjeżdżają z prawej strony. Tutaj, pojazd 3 jest po prawej stronie pojazdu 1, a pojazd 2 jest po prawej stronie pojazdu 3. To znaczy, że kolejność jest taka, że najpierw przejeżdża 3, potem 2, a dopiero na końcu 1. W praktyce, zawsze warto spojrzeć, co się dzieje w prawą stronę, zanim wjedziemy na skrzyżowanie, żeby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji. Zrozumienie tych zasad to klucz do bezpieczeństwa na drodze. Takie rzeczy mogą naprawdę pomóc w zapobieganiu wypadkom.

Pytanie 7

Który z podanych systemów poprawia bezpieczeństwo pojazdu podczas pokonywania zakrętu?

A. ESP

B. AGR

C. ACC

D. ASR

ESP, czyli elektroniczny program stabilizacji toru jazdy, jest systemem, który zwiększa bezpieczeństwo pojazdu, szczególnie podczas pokonywania zakrętów. Działa poprzez monitorowanie ruchu samochodu i identyfikowanie sytuacji, w których może dojść do poślizgu. Gdy ESP wykryje, że pojazd zaczyna tracić przyczepność, automatycznie reguluje moc silnika oraz przyhamowuje poszczególne koła, aby przywrócić stabilność. Przykładem praktycznego zastosowania ESP może być jazda w trudnych warunkach, takich jak deszcz czy śnieg, gdzie ryzyko utraty kontroli nad pojazdem jest znacznie większe. Stosowanie systemu ESP stało się standardem w nowoczesnych samochodach, co podkreśla jego znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. System ten jest również zgodny z normami bezpieczeństwa, które wymagają stosowania zaawansowanych technologii w pojazdach osobowych.

Pytanie 8

Pierścienie Segera są niezbędne do naprawy systemu

A. korbowo-tłokowego

B. chłodzenia

C. rozrządu

D. smarowania

Pierścienie Segera, znane również jako pierścienie zabezpieczające, odgrywają kluczową rolę w naprawie układów korbowo-tłokowych, gdzie są stosowane do zabezpieczania elementów, takich jak tłoki i wały korbowe, przed przypadkowym przesunięciem lub wypadnięciem. Ich konstrukcja pozwala na skuteczne utrzymanie tych komponentów na swoim miejscu, co jest niezbędne dla prawidłowego działania silnika. Przykładowo, w silnikach spalinowych pierścienie te często montuje się w rowkach tłoków, co zapobiega ich przesuwaniu się w trakcie pracy silnika, eliminując ryzyko uszkodzeń. Stosowanie pierścieni Segera zgodnie z normami przemysłowymi, takimi jak ISO 9001, zapewnia wysoką jakość i niezawodność, co jest kluczowe dla osiągnięcia wysokiej wydajności oraz trwałości silnika.

Pytanie 9

Podczas przeprowadzania analizy spalin mechanik może być narażony na toksyczne działanie

A. tlenkiem tytanu

B. tlenkiem węgla

C. dwutlenkiem siarki

D. dwutlenkiem węgla

Tlenek węgla (CO) jest bezbarwnym, bezwonnym gazem, który powstaje w wyniku niepełnego spalania węgla i jego pochodnych. Mechanicy, badając spaliny, mogą być narażeni na jego działanie, zwłaszcza w zamkniętych przestrzeniach, gdzie wentylacja jest ograniczona. Wdychanie tlenku węgla prowadzi do ciężkiego zatrucia, które może objawiać się bólami głowy, zawrotami głowy, a w skrajnych przypadkach nawet śmiercią. Zgodnie z normami OSHA oraz innymi standardami bezpieczeństwa, w miejscach pracy, gdzie występuje ryzyko ekspozycji na ten gaz, powinny być monitorowane stężenia CO, a także zapewnione odpowiednie środki ochrony osobistej, takie jak detektory gazów oraz wentylacja. W kontekście praktycznym, mechanicy powinni być szkoleni w zakresie rozpoznawania objawów zatrucia tlenkiem węgla oraz procedur bezpieczeństwa w przypadku jego wystąpienia.

Pytanie 10

W warsztacie samochodowym pracującym w systemie dwuzmianowym przez pięć dni w tygodniu średnio dokonuje się wymiany świec żarowych w siedmiu autach na każdej zmianie. Jakie jest tygodniowe zapotrzebowanie na świece żarowe, zakładając, że wszystkie pojazdy mają silniki czterocylindrowe?

A. 280 sztuk

B. 70 sztuk

C. 35 sztuk

D. 140 sztuk

Aby obliczyć tygodniowe zapotrzebowanie na świece żarowe w serwisie samochodowym, należy uwzględnić liczbę zmian oraz ilość wymienianych świec żarowych na zmianę. W przedstawionym przypadku serwis pracuje na dwie zmiany przez pięć dni w tygodniu, co daje łączną liczbę 10 zmian. Średnio w każdej zmianie wymienia się 7 świec żarowych. Zatem całkowita liczba wymienianych świec żarowych w ciągu tygodnia wynosi 7 świec na zmianę pomnożone przez 10 zmian, co daje 70 świec. Jednakże, biorąc pod uwagę, że samochody mają silniki czterocylindrowe, w każdym z tych samochodów są 4 świece żarowe. Dlatego całkowite zapotrzebowanie na świece żarowe w tygodniu wynosi 70 świec pomnożone przez 4, co daje 280 sztuk. Takie obliczenia są zgodne z praktykami w branży motoryzacyjnej, gdzie dokładne przewidywanie zapotrzebowania na części zamienne jest kluczowe dla efektywności operacyjnej serwisu.

Pytanie 11

W przypadku wypadku, napinacz pasa bezpieczeństwa ma na celu

A. ulepszyć wypięcie pasa natychmiast po zminimalizowaniu skutków uderzenia

B. zredukować nacisk pasa na ciało człowieka, gdy jest on nadmierny

C. jak najszybciej, mocno przymocować ciało osoby do struktury pojazdu

D. zwiększyć nacisk pasa na ciało ludzkie, gdy jest on zbyt mały

Napinacz pasa bezpieczeństwa jest kluczowym elementem systemu bezpieczeństwa pojazdu, który ma na celu maksymalne ograniczenie ruchu ciała pasażera w trakcie zderzenia. Działa on poprzez automatyczne napięcie pasa, co pozwala na ściślejsze przyleganie do ciała, zmniejszając w ten sposób ryzyko urazów. W przypadku kolizji poprzez natychmiastowe napięcie, napinacz zmniejsza swobodę ruchu ciała, co ogranicza ryzyko uderzenia w twarde elementy wnętrza pojazdu. Dobrze zaprojektowany system napinaczy jest zgodny z normami bezpieczeństwa, takimi jak Europejska Norma ECE R16. Przykłady zastosowania napinaczy są widoczne w nowoczesnych samochodach, gdzie często współdziałają z systemami poduszek powietrznych, zapewniając kompleksową ochronę pasażerów.

Pytanie 12

Czas potrzebny na pomiar ciśnienia sprężania w jednym cylindrze wynosi 0,25 roboczogodziny, a stawka za 1 roboczogodzinę to 120 zł. Jaką kwotę za robociznę będzie trzeba zapłacić za wykonanie pomiaru w silniku sześciocylindrowym?

A. 180 zł

B. 164 zł

C. 152 zł

D. 172 zł

Koszt robocizny pomiaru ciśnienia sprężania w silniku sześciocylindrowym wynosi 180 zł, co można obliczyć na podstawie podanego czasu pracy oraz stawki za roboczogodzinę. Pomiar ciśnienia sprężania w jednym cylindrze zajmuje 0,25 roboczogodziny, co oznacza, że na cały silnik sześciocylindrowy potrzebujemy 0,25 roboczogodziny x 6 cylindrów = 1,5 roboczogodziny. Przy stawce 120 zł za roboczogodzinę, całkowity koszt robocizny wynosi 1,5 x 120 zł = 180 zł. Tego typu pomiary są kluczowe w diagnostyce silników, ponieważ pozwalają ocenić stan techniczny jednostki napędowej oraz zidentyfikować potencjalne problemy, takie jak nieszczelności w układzie sprężania. Regularne przeprowadzanie takich testów wspiera utrzymanie silnika w dobrej kondycji oraz przedłuża jego żywotność.

Pytanie 13

Jeśli wymiana jednego zaworu w silniku 24V zajmuje 15 minut roboczych, to ile będzie trwała wymiana wszystkich zaworów?

A. 4 roboczogodziny

B. 6 roboczogodzin

C. 8 roboczogodzin

D. 10 roboczogodzin

Wymiana zaworów w silniku 24V, gdzie jeden zawór wymienia się w 15 minut, jest zadaniem wymagającym precyzyjnego obliczenia czasu pracy. Aby obliczyć czas wymiany wszystkich zaworów, należy pomnożyć czas wymiany jednego zaworu przez liczbę zaworów. Silniki 24V zazwyczaj mają 24 zawory. Zatem, 24 zawory x 15 minut = 360 minut, co odpowiada 6 roboczogodziny. W praktyce, w warsztatach silnikowych, takie obliczenia są kluczowe do planowania pracy oraz zarządzania zasobami ludzkimi. Zastosowanie takiej metodyki pozwala na optymalizację czasu pracy oraz kosztów, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zarządzaniu projektami w branży motoryzacyjnej. Dobrą praktyką jest również uwzględnienie dodatkowego czasu na ewentualne problemy, które mogą się pojawić podczas wymiany, co pozwala na lepsze zarządzanie oczekiwaniami klienta.

Pytanie 14

Nieprzerwane podawanie napięcia na uzwojenie pierwotne typowej cewki zapłonowej doprowadzi do

A. nieprawidłowego działania cewki zapłonowej

B. prawidłowego działania cewki zapłonowej

C. cyklicznego wytwarzania wysokiego napięcia na uzwojeniu pierwotnym

D. cyklicznego wytwarzania wysokiego napięcia na uzwojeniu wtórnym

Cykliczne podawanie napięcia na uzwojenie pierwotne cewki zapłonowej jest koncepcją, która może wydawać się logiczna, jednak prowadzi do błędnych wniosków. Użytkownicy często mylnie zakładają, że stałe napięcie może zapewnić stabilne wysokie napięcie w uzwojeniu wtórnym, co jest niezgodne z zasadami działania cewki. Zrozumienie, że cewka zapłonowa działa na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, jest kluczowe. W przypadku ciągłego aplikowania napięcia, uzwojenie pierwotne nie jest w stanie generować zmiennego pola magnetycznego, które jest niezbędne do utworzenia impulsów wysokiego napięcia w uzwojeniu wtórnym. W praktyce, impulsy te są odpowiedzialne za zapłon mieszanki paliwowej w silniku. Ponadto, błędne przekonania dotyczące 'cyklicznego' działania mogą prowadzić do uszkodzenia cewki oraz innych komponentów systemu zapłonowego, co wiąże się z wysokimi kosztami napraw. Ważne jest, aby pamiętać, że każda cewka przygotowana jest do pracy w trybie impulsowym, a nie w trybie ciągłym, co jest potwierdzone w standardach technicznych dotyczących systemów zapłonowych.

Pytanie 15

Aby sprawdzić działanie MAP-sensora napięciowego wyjętego z pojazdu, należy użyć pompki podciśnienia oraz zasilania

A. napięciem stałym 5V

B. sygnałem prostokątnym

C. współczynnikiem wypełnienia impulsu

D. przemienną wartością napięcia 5V

Użycie napięcia stałego 5V do kontroli pracy MAP-sensora jest zgodne z zaleceniami producentów oraz standardami branżowymi. MAP-sensor, czyli czujnik ciśnienia powietrza w kolektorze, działa na zasadzie pomiaru różnicy ciśnień, a jego prawidłowe funkcjonowanie wymaga stabilnego zasilania. Napięcie 5V jest standardowym zasilaniem dla wielu czujników samochodowych, co sprawia, że jest to preferowana metoda testowania. W praktyce, przez zastosowanie pompki podciśnienia możemy symulować zmiany ciśnienia, a jednocześnie dostarczyć stałe napięcie, co pozwala na dokładną ocenę reakcji sensora. Umożliwia to zdiagnozowanie ewentualnych usterek czy nieprawidłowości w działaniu systemu. Taka kontrola jest kluczowa dla zapewnienia optymalnej pracy silnika, ponieważ nieprawidłowy odczyt z MAP-sensora może prowadzić do błędów w mieszance paliwowej i ogólnej wydajności pojazdu.

Pytanie 16

Na fotografii przedstawiona jest żarówka samochodowa typu

A. H1.

B. H3.

C. H7.

D. H4.

Wybór nieprawidłowej odpowiedzi może wynikać z nieporozumień dotyczących klasyfikacji żarówek samochodowych. Żarówki H3, H4 i H7 różnią się od H1 nie tylko budową, ale także zastosowaniem. H3 to żarówka o pojedynczym włóknie, która zazwyczaj stosowana jest w światłach przeciwmgielnych, co sprawia, że jej kształt i konstrukcja są dostosowane do specyficznych warunków użycia. H4 natomiast to żarówka dual-filament, co oznacza, że ma dwa włókna, umożliwiając jednoczesne działanie świateł drogowych i mijania. Użytkownicy często mylą H4 z H1, ponieważ obie są stosowane w oświetleniu samochodowym, ale różnice w budowie i działaniu są znaczące. Żarówka H7, z kolei, również ma swoje unikalne zastosowanie, często w nowoczesnych pojazdach, gdzie stosuje się ją w systemach oświetlenia głównego. Typowe błędy prowadzące do tych pomyłek obejmują ogólne zamieszanie dotyczące oznaczeń oraz brak zrozumienia różnic między różnymi typami żarówek. Aby uniknąć takich nieporozumień, ważne jest zapoznanie się z dokumentacją techniczną pojazdu oraz standardami branżowymi, które jasno określają, jakie żarówki są odpowiednie dla danego modelu samochodu.

Pytanie 17

Rysunek przedstawia wynik pomiaru napięcia rozładowanego akumulatora 6V/8Ah wykonany multimetrem analogowym na zakresie 6 V. Odczytaj wartość napięcia, którą wskazuje miernik.

A. 5,0 V

B. 1,25 V

C. 0,3 V

D. 2,5 V

Wybór wartości, które odbiegają od rzeczywistego wskazania multimetru, może wynikać z kilku typowych błędów myślowych. Na przykład, odczyt 1,25 V może sugerować, że użytkownik błędnie zinterpretował podziałkę na skali, co jest dość powszechne w przypadku osób, które nie są zaznajomione z analogowymi miernikami. Wartości takie jak 0,3 V i 2,5 V nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu akumulatora, który, jak wskazuje poprawna odpowiedź, wynosi 5,0 V. Odczyty na poziomie 0,3 V sugerowałyby, że akumulator jest praktycznie całkowicie rozładowany, co jest mało prawdopodobne w kontekście typowego użytkowania akumulatorów 6V/8Ah, które mogą jeszcze funkcjonować przy wyższym napięciu. Ponadto, wybór 2,5 V może świadczyć o błędnej interpretacji zakresu pomiarowego lub niedostatecznym uwzględnieniu jednostek. W przypadku pracy z multimetrami, niezwykle ważne jest zrozumienie i znajomość ich działania, co odnosi się do standardów pracy z urządzeniami pomiarowymi. Aby uniknąć tego typu pomyłek, warto przeprowadzać regularne kalibracje sprzętu oraz ćwiczyć odczyty na różnych zakresach, co jest kluczowe dla uzyskania dokładnych wyników pomiarów.

Pytanie 18

Układ SCR (Selective Catalytic Reduction) w samochodzie pełni funkcję

A. zapobiegającą nadmiernemu poślizgowi kół podczas przyspieszania

B. uniemożliwiającą blokowanie kół pojazdu

C. systemu diagnostyki pokładowej

D. oczyszczania spalin

System SCR, czyli Selective Catalytic Reduction, jest zaawansowanym rozwiązaniem stosowanym w silnikach Diesla, mającym na celu redukcję szkodliwych emisji tlenków azotu (NOx) w spalinach. Działa poprzez wtrysk roztworu mocznika, znanego jako AdBlue, do układu wydechowego. Mocznik reaguje z tlenkami azotu, przekształcając je w azot i wodę, co znacząco zmniejsza ich emisję do atmosfery. Przykładowo, w pojazdach ciężarowych i autobusach, które muszą spełniać rygorystyczne normy emisji, system SCR jest kluczowy dla uzyskania homologacji pojazdu. Dzięki zastosowaniu tego systemu, producenci mogą produkować bardziej ekologiczne pojazdy, które są zgodne z normami Euro 6, co jest istotne w kontekście ochrony środowiska oraz zmniejszenia negatywnego wpływu komunikacji na jakość powietrza.

Pytanie 19

Na którym rysunku przedstawiona jest świeca zapłonowa?

A. A.

B. B.

C. C.

D. D.

Świeca zapłonowa odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu silników benzynowych, odpowiadając za zapłon mieszanki paliwowo-powietrznej w komorze spalania. Element oznaczony literą A jest typowym przedstawicielem tego komponentu, który charakteryzuje się charakterystyczną budową: posiada izolator ceramiczny i elektrodę, które są niezbędne do wygenerowania iskry zapłonowej. W praktyce, świeca zapłonowa musi być regularnie kontrolowana i wymieniana, aby zapewnić prawidłowe działanie silnika, minimalizując ryzyko problemów z uruchomieniem pojazdu czy niesprawności w trakcie jazdy. Właściwe działanie świec zapłonowych wpływa na osiągi silnika, jego ekonomikę paliwową oraz emisję spalin. W kontekście dobrych praktyk w motoryzacji, zaleca się, aby świeca zapłonowa była wymieniana zgodnie z zaleceniami producenta pojazdu, co zazwyczaj ma miejsce co 30-50 tysięcy kilometrów użytkowania. Dbanie o ten element układu zapłonowego nie tylko przedłuża żywotność silnika, ale również przyczynia się do jego efektywności.

Pytanie 20

Po aktywacji świateł mijania żadna z żarówek H1 nie działa. Ustalono, że przekaźnik świateł mijania nie jest aktywowany, a przy pomocy próbnika napięcia potwierdzono poprawny sygnał sterowania oraz brak napięcia na konektorze do podłączenia żarówek. Opis sugeruje uszkodzenie

A. włącznika świateł mijania

B. obu żarówek

C. przekaźnika

D. przewodów zasilających żarówki H1

Wybór włącznika świateł mijania jako uszkodzonego elementu jest błędny, ponieważ w opisie sytuacji stwierdzono, że sygnał sterowania jest prawidłowy. Oznacza to, że włącznik działa poprawnie i przekazuje odpowiedni sygnał do przekaźnika. Z kolei wskazanie obu żarówek jako źródła problemu również nie jest uzasadnione. Aby obie żarówki nie świeciły, musiałoby dojść do ich równoczesnego uszkodzenia, co jest mało prawdopodobne, zwłaszcza gdy analiza wykazała brak napięcia w konektorze. Wreszcie, sugerowanie uszkodzenia przewodów zasilających żarówki H1 jest również błędne, ponieważ przy prawidłowym sygnale sterującym, uszkodzenie przewodów skutkowałoby innym zjawiskiem, takim jak migotanie świateł lub ich częściowe działanie. W praktyce, diagnostyka układów elektrycznych wymaga podejścia opartego na analizie objawów oraz logicznym wnioskowaniu, co pozwala na skuteczne identyfikowanie uszkodzeń i minimalizację błędów w procesie naprawy.

Pytanie 21

Na podstawie załączonej charakterystyki zawartej w dokumentacji technicznej, po wymianie sondy lambda w naprawianym pojeździe, po jej nagrzaniu napięcie wyjściowe powinno

A. zmieniać się w zakresie od 0,1 V do 0,9 V.

B. wynosić około 450 mV.

C. wynosić około 1,0 V.

D. zmieniać się w zakresie od 0,8 V do 1,2 V.

Odpowiedzi sugerujące, że napięcie wyjściowe sondy lambda wynosi około 450 mV, 1,0 V lub zmienia się w zakresie od 0,8 V do 1,2 V, opierają się na błędnych założeniach dotyczących działania sondy lambda i jej pomiarów. Po pierwsze, napięcie około 450 mV rzeczywiście odpowiada idealnemu punktowi λ = 1, ale jest to wyłącznie punkt odniesienia. Sonda lambda jest zaprojektowana do pracy w dynamicznym zakresie, a nie do utrzymywania stałego napięcia. Utrzymywanie wartości napięcia na poziomie 1,0 V lub wyższym nie jest normą w przypadku sondy lambda, ponieważ wskazuje to na stan zbyt bogatej mieszanki, co może prowadzić do uszkodzenia katalizatora. Z kolei zakres od 0,8 V do 1,2 V jest również niewłaściwy, ponieważ przekracza standardowe napięcia wyjściowe, które nie powinny nigdy przekraczać 0,9 V w warunkach bogatej mieszanki. Typowym błędem jest brak zrozumienia dynamiki pracy sondy lambda, co skutkuje mylnym wyobrażeniem o jej funkcji jako czujnika wartości stałej. Prawidłowe zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla prawidłowej diagnostyki układów wtryskowych oraz spełnienia norm emisji spalin, które są coraz bardziej rygorystyczne w dzisiejszym przemyśle motoryzacyjnym.

Pytanie 22

Instalując w samochodzie światła do jazdy dziennej, powinny one być skonfigurowane w taki sposób, aby

A. świeciły się nieprzerwanie podczas jazdy

B. uruchamiały się po włączeniu silnika i gasły po zmroku

C. uruchamiały się po włączeniu silnika i gasły po aktywowaniu świateł mijania

D. uruchamiały się po włączeniu silnika i gasły po aktywowaniu świateł drogowych

Odpowiedź, że światła do jazdy dziennej zapalają się po uruchomieniu pojazdu i gasną po włączeniu świateł mijania, jest zgodna z obowiązującymi przepisami oraz dobrymi praktykami w zakresie oświetlenia pojazdów. Światła do jazdy dziennej są zaprojektowane tak, aby zwiększać widoczność pojazdu w ciągu dnia, co przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa na drodze. Po zmroku, włączenie świateł mijania jest niezbędne, ponieważ te światła oferują lepsze oświetlenie drogi i są dostosowane do warunków nocnych. Tego typu konfiguracja nie tylko spełnia wymogi prawne, ale również zapewnia optymalne warunki jazdy, minimalizując ryzyko wypadków. Przykładem zastosowania tej zasady może być sytuacja, gdy kierowca przemieszcza się w obszarze o dużym natężeniu ruchu, gdzie inne pojazdy muszą być odpowiednio widoczne, a równocześnie kierowca musi mieć zapewnione odpowiednie oświetlenie po zmroku.

Pytanie 23

Na wyświetlaczu deski rozdzielczej pojawiła się informacja o awarii systemu ABS. Jakim urządzeniem przeprowadzisz diagnostykę tego układu?

A. Diagnoskopem systemu OBD

B. Oscyloskopem elektronicznym

C. Amperomierzem cęgowym

D. Multimetrem uniwersalnym

Diagnoskop systemu OBD (On-Board Diagnostics) jest niezbędnym narzędziem do diagnostyki układów elektronicznych w pojazdach, w tym systemu ABS. OBD umożliwia odczytywanie kodów błędów, monitorowanie parametrów pracy systemu oraz przeprowadzanie testów funkcjonalnych. W przypadku usterki systemu ABS, diagnostykę należy rozpocząć od podłączenia diagnoskopu, który odczyta kody błędów zapisane w pamięci sterownika ABS. Dzięki temu mechanik zyska wgląd w konkretną przyczynę usterki, co pozwoli na skuteczną naprawę. Praktyczne zastosowanie tego narzędzia obejmuje również możliwość przeprowadzania testów akcesoriów, takich jak czujniki prędkości lub pompy hydrauliczne, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania układu. Korzystanie z OBD jest zgodne z międzynarodowymi standardami diagnostyki, co czyni je niezbędnym w warsztatach samochodowych.

Pytanie 24

Podczas diagnostyki silnika spalinowego z zapłonem ZI za pomocą skanera diagnostycznego sprawdzono pracę sondy lambda. Sprawna sonda powinna generować napięcie o wartości

A. około 1V

B. około 1m V

C. w zakresie 0-300mV

D. w zakresie od 150 mV do 700 mV

Wielu uczniów i nawet niektórzy młodzi mechanicy myślą, że im większe napięcie generuje sonda lambda, tym lepiej, stąd czasem pojawia się przekonanie, że powinna dawać blisko 1V. To jednak nie jest zgodne z rzeczywistością. Sonda lambda, szczególnie ta najpopularniejsza cyrkonowa, działa w zakresie napięć od około 150 mV do 700 mV, a wartości przekraczające 700-800 mV praktycznie nie występują podczas normalnej pracy w samochodowych warunkach eksploatacyjnych. Wskazanie 1V to raczej wartość szczytowa, która pojawia się bardzo rzadko i raczej w sytuacjach skrajnych, np. przy bardzo bogatej mieszance – co jest niepożądane i nie powinno być normą. Z kolei wartości rzędu 1 mV czy zakres 0-300 mV to wyraźne zaniżenie typowych parametrów pracy sondy. Jeśli napięcie utrzymuje się tak nisko, to najpewniej coś jest nie tak – mieszanka jest ciągle za uboga, sonda jest uszkodzona albo nie została odpowiednio rozgrzana. Typowy przebieg napięcia podczas pracy sprawnej sondy to oscylacje pomiędzy 150 i 700 mV zależnie od cyklicznych zmian mieszanki, jak pokazuje to każdy podręcznik i wykres diagnostyczny – to właśnie te szybkie zmiany są najważniejsze dla prawidłowej korekty składu mieszanki przez sterownik silnika. Mylenie tych wartości prowadzi do błędnych diagnoz i niepotrzebnych wymian części. Popularnym błędem jest też patrzenie na napięcie sondy bez uwzględnienia dynamiki jego zmiany – sonda, która cały czas pokazuje jedną wartość (np. blisko 1V, albo blisko 0V) jest raczej uszkodzona lub mieszanka jest ciągle w jednym skrajnym stanie, co jest nieprawidłowe. Praktyczna diagnostyka zawsze bazuje na obserwacji zakresu 150-700 mV i jego płynnych zmian – to najlepszy test na „zdrowie” tego elementu.

Pytanie 25

Przed przystąpieniem do eksploatacji pojazdu po kilkuletniej przerwie należy

A. poddać rozrusznik i alternator regeneracji.

B. wykonać przegląd układu paliwowego.

C. wymienić wszystkie żarówki na nowe.

D. wykonać diagnostykę komputerową.

Częstym błędem jest skupianie się na pojedynczych elementach pojazdu, takich jak rozrusznik czy alternator, bez spojrzenia na całość systemu. Oczywiście, po kilku latach postoju urządzenia elektryczne mogły ulec zużyciu, ale regeneracja rozrusznika czy alternatora nie jest pierwszym i najważniejszym krokiem, bo jeśli w układzie paliwowym są zanieczyszczenia lub woda, to nawet w pełni sprawny rozrusznik nic nie da. Wymiana wszystkich żarówek na nowe wydaje się nieco na wyrost – żarówki zużywają się głównie podczas eksploatacji, a nie podczas postoju, więc raczej sprawdza się ich działanie, a wymienia tylko uszkodzone sztuki. Diagnostyka komputerowa bywa pomocna, ale po długim postoju elektronika rzadko sama z siebie generuje błędy, jeśli nie było ingerencji w układ. Poza tym komputer nie wykryje problemów mechanicznych czy chemicznych w układzie paliwowym. Typowym błędem myślowym jest też przekonanie, że same działania związane z prądem czy elektroniką wystarczą, by przywrócić auto do życia – moim zdaniem zdecydowanie większym zagrożeniem są skutki starzenia się paliwa, korozji elementów układu paliwowego i osadów, które mogą unieruchomić silnik albo uszkodzić kosztowne podzespoły. Branżowe standardy jasno podkreślają konieczność kompleksowego przeglądu układu zasilania przed pierwszym uruchomieniem auta po dłuższej przerwie, także z punktu widzenia bezpieczeństwa i niezawodności. Zamiast skupiać się na pojedynczych elementach, dobrze patrzeć na cały układ, a przegląd paliwowy jest tu kluczowy.

Pytanie 26

Areometr służy do oceny

A. stopnia zanieczyszczenia oleju silnikowego.

B. poprawności funkcjonowania katalizatora.

C. higroskopijności płynu hamulcowego.

D. poziomu naładowania akumulatora.

Areometr to bardzo praktyczne narzędzie, które w motoryzacji najczęściej wykorzystuje się do sprawdzania poziomu naładowania akumulatora kwasowo-ołowiowego. Wynika to z faktu, że areometr mierzy gęstość elektrolitu (roztworu kwasu siarkowego i wody) w akumulatorze. Im bardziej naładowany akumulator, tym większa gęstość tego roztworu. Przykładowo, jeśli gęstość elektrolitu wynosi około 1,28 g/cm³ (w temperaturze 20°C), oznacza to, że akumulator jest praktycznie w pełni naładowany. Jeśli natomiast wartość spada poniżej 1,20 g/cm³, to już sygnał, że akumulator wymaga doładowania, a gdy jeszcze niżej – może oznaczać konieczność jego wymiany. W praktyce warsztatowej szybkie użycie areometru pozwala uniknąć niepotrzebnej wymiany akumulatora lub zidentyfikować przyczynę problemów z rozruchem pojazdu. Spotkałem się też z opinią, że osoby pracujące przy starszych pojazdach praktycznie nie wyobrażają sobie diagnostyki akumulatorów bez tego prostego urządzenia. Oczywiście, dziś coraz więcej akumulatorów jest "bezobsługowych" i nie pozwala na dostęp do cel, ale tam, gdzie można – areometr jest niezastąpiony. Warto też pamiętać, że korzystając z areometru, stosujemy się do dobrych praktyk branżowych, które mówią, że regularna kontrola stanu akumulatora powinna obejmować nie tylko napięcie, ale właśnie i gęstość elektrolitu. Szczerze mówiąc, to jedno z tych narzędzi, które pokazuje piękno prostych rozwiązań w motoryzacji.

Pytanie 27

Kontrolę pracy sondy lambda przeprowadza się

A. manometrem.

B. dymomierzem.

C. watomierzem.

D. komputerem diagnostycznym OBD.

Sonda lambda to jeden z kluczowych czujników w układzie wydechowym współczesnych samochodów. Jej zadaniem jest pomiar zawartości tlenu w spalinach, co pozwala sterownikowi silnika (ECU) optymalizować skład mieszanki paliwowo-powietrznej. Do kontroli pracy sondy lambda wykorzystuje się komputer diagnostyczny OBD (On-Board Diagnostics), bo tylko on umożliwia odczyt sygnałów bezpośrednio z czujnika oraz wykrycie ewentualnych błędów zapisanych w pamięci sterownika. OBD, w wersji II obowiązkowy od końca lat 90., pozwala na szybkie i dokładne zdiagnozowanie stanu sondy – na przykład sprawdzenie, czy generuje ona odpowiednie napięcie, jak szybko reaguje na zmiany w składzie spalin oraz czy sterownik nie zarejestrował kodów błędów związanych z jej pracą. Z mojego doświadczenia, nawet przy pozornie sprawnym silniku komputer diagnostyczny potrafi „wyłapać” subtelne nieprawidłowości w pracy sondy. Dla mechanika to bardzo wygodne rozwiązanie – nie trzeba demontować połowy auta ani stosować specjalnych narzędzi, tylko podłączasz komputer i masz wszystko jak na dłoni. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami branżowymi i wymaganiami norm emisji spalin – regularna diagnostyka komputerowa to już standard w każdym serwisie.

Pytanie 28

Jaki będzie całkowity koszt naprawy silnika ZI6R, jeżeli konieczna jest wymiana świec i przewodów zapłonowych, a czas naprawy wynosi 2 rbh?

Lp.	Wartość jednostkowa części, materiałów	Wartość zł
1.	Przewody zapłonowe	250,00/kpl.
2.	Świeca zapłonowa	40,00/szt.
Wykonana usługa (czynność)
3.	Koszt 1 rbh pracy mechanika	50,00

A. 390,00 zł

B. 460,00 zł

C. 510,00 zł

D. 590,00 zł

Dokładnie tak, wyliczenie całkowitego kosztu naprawy wymagało uwzględnienia wszystkich pozycji z tabeli. Po pierwsze, przewody zapłonowe – mamy kompletną cenę za zestaw, czyli 250 zł. Potem świece zapłonowe – z doświadczenia technicznego wiadomo, że silnik ZI6R ma sześć cylindrów, więc potrzebuje sześciu świec, każda po 40 zł, co razem daje 240 zł. Do tego dochodzi robocizna – czas naprawy podany jako 2 rbh (roboczogodziny), przy stawce 50 zł za roboczogodzinę, co daje 100 zł. Suma wszystkich kosztów: 250 zł + 240 zł + 100 zł, czyli 590 zł. Takie podejście jest zgodne z rzeczywistością serwisową i standardami wyceny usług w branży motoryzacyjnej – zawsze trzeba doliczać koszt części i robocizny, bo to właśnie one realnie wpływają na wycenę. Moim zdaniem, taka kalkulacja uczy myślenia jak prawdziwy mechanik – nie tylko patrzysz na cenę części, ale też liczysz, ile czasu zajmie praca i ile klient zapłaci za robociznę. W praktyce warsztatowej podobne zadania pojawiają się codziennie i to podstawa do właściwego oszacowania kosztów naprawy. Zwracam uwagę, że warto zawsze upewnić się, ile świec potrzeba do danego silnika – ten konkretny przykład bazuje na sześciocylindrowym silniku, ale przy innych konfiguracjach całość może wyglądać inaczej. Z mojego doświadczenia, dokładność w wyliczeniach to jedna z najważniejszych cech dobrego fachowca. W realnych warunkach taka umiejętność przekłada się na zaufanie klienta oraz właściwą organizację pracy w serwisie.

Pytanie 29

Procedura sprawdzenia przekaźnika kontaktronowego nie obejmuje pomiaru

A. impedancji cewki elektromagnetycznej.

B. reakcji na zewnętrzne pole magnetyczne.

C. rezystancji styków roboczych w stanie załączenia.

D. rezystancji styków roboczych w stanie spoczynku.

Wiele osób myli przekaźniki kontaktronowe z klasycznymi elektromagnetycznymi i stąd biorą się wątpliwości, co rzeczywiście powinno podlegać pomiarowi. W praktyce przekaźnik kontaktronowy działa na zasadzie hermetycznego styku (kontaktronu), który reaguje na zewnętrzne pole magnetyczne – nie ma tu typowej cewki jak w klasycznych przekaźnikach elektromagnetycznych. Dlatego też pomiar impedancji cewki nie ma sensu – po prostu tej cewki nie ma. Weryfikując sprawność przekaźnika kontaktronowego, skupiamy się na stanie styków: mierzymy ich rezystancję zarówno w stanie spoczynku, jak i podczas załączenia (gdy są zwarte magnesem). To pozwala wykryć problemy takie jak nadmierna rezystancja czy uszkodzenia kontaktów, co jest bardzo ważne w automatyce i telekomunikacji. Sprawdzenie reakcji na zewnętrzne pole magnetyczne jest wręcz podstawą, bo przecież cały mechanizm działania opiera się właśnie na takim impulsie. Typowym błędem jest też założenie, że wszystkie przekaźniki mają cewki – to nieprawda, bo kontaktrony sterowane są z zewnątrz polem magnetycznym, nie własną cewką. Branżowe standardy podkreślają, żeby podczas przeglądów skupiać się na sprawności styków i ich reakcji, a nie na parametrach, które po prostu w tym typie podzespołu nie występują. Właśnie takie nieprecyzyjne rozumienie prowadzi do mylenia procedur pomiarowych typowych dla elektromagnetyków z procedurami dla kontaktronów. Moim zdaniem, warto dokładnie czytać dokumentację techniczną i zwracać uwagę na zasadę działania, zanim zaczniemy dobierać procedury testowe. To pozwala uniknąć powielania rutynowych, ale nieadekwatnych pomiarów.

Pytanie 30

W samochodzie występuje niedostateczne chłodzenie w układzie klimatyzacji. Diagnostykę należy rozpocząć od sprawdzenia

A. poślizgu paska klinowego.

B. układu sterowania dmuchawą.

C. czujnika temperatury parownika.

D. przełącznika programatora nagrzewania.

Wybrałeś bardzo rozsądnie – przy niedostatecznym chłodzeniu w układzie klimatyzacji faktycznie pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie układu sterowania dmuchawą. Bez odpowiedniego przepływu powietrza przez parownik, nawet najlepiej napełniony i szczelny układ klimatyzacji nie będzie działał skutecznie. Moim zdaniem, to taki fundament diagnostyki – jeśli dmuchawa nie działa poprawnie lub układ sterowania nie pozwala jej pracować na odpowiednich biegach, zimne powietrze zwyczajnie nie dotrze do kabiny. Często zdarza się, że nawet doświadczeni diagności najpierw szukają problemów w skomplikowanych częściach układu, zamiast zacząć od podstaw, czyli czy powietrze w ogóle jest transportowane przez wymiennik. Z mojego doświadczenia wynika, że usterki sterowania dmuchawą (np. uszkodzone rezystory, przekaźniki albo złe styki w kostkach) to jedna z najczęstszych przyczyn skarg na słabe chłodzenie. Taka weryfikacja jest też szybka – wystarczy kilka minut i podstawowe narzędzia. Warto dodać, że zgodnie z wytycznymi producentów pojazdów, diagnostykę większości problemów z klimatyzacją zaczyna się właśnie od oceny działania całego toru wentylacji, zanim przejdzie się do skomplikowanych pomiarów ciśnienia czynnika czy analizy elektroniki. Takie podejście pozwala uniknąć niepotrzebnych kosztów i przyspiesza naprawę, a przede wszystkim jest zgodne z dobrą praktyką serwisową.

Pytanie 31

Tabela przedstawia pomiary parametrów wtryskiwaczy. Który pomiar wskazuje na uszkodzenie wtryskiwacza?

Pomiar	Zmierzona wartość rezystancji cewki wtryskiwacza [Ω]	Zmierzona wartość rezystancji pomiędzy stykiem wtryskiwacza a jego korpusem [MΩ]
1.	0,40	→∞
2.	0,50	→∞
3.	0,65	→∞
4.	0,55	→∞
Rezystancja przewodów wynosi 0,2 [Ω]
Uwaga: Rezystancja cewki wtryskiwacza stanowi różnicę pomiędzy zmierzoną wartością i rezystancją przewodów. Nominalna rezystancja cewki wtryskiwacza: 0,3 – 0,5[Ω]. Rezystancja pomiędzy stykiem wtryskiwacza a jego korpusem →∞

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Analizując tę tabelę, można zauważyć, że kluczową sprawą jest tutaj właściwe uwzględnienie rezystancji przewodów przy interpretacji wyników pomiarów. Częstym błędem jest patrzenie tylko na same liczby z pomiarów bez odjęcia tych 0,2 Ω od każdej wartości – a to jest fundament dobrej diagnostyki. Nominalna rezystancja cewki dla tych wtryskiwaczy powinna się mieścić w zakresie od 0,3 do 0,5 Ω (po uwzględnieniu przewodów). Jeśli więc od każdej wartości odejmiemy te 0,2 Ω, dla pomiaru 2 uzyskujemy 0,3 Ω, dla pomiaru 3 wychodzi 0,45 Ω, a dla pomiaru 4 to 0,35 Ω. Wszystkie te wartości mieszczą się w dopuszczalnym zakresie podanym przez producenta. Typowym błędem myślowym jest sugerowanie się tym, która wartość wydaje się odstająca w tabeli, bez odniesienia jej do normy. To może prowadzić do błędnej diagnozy, bo czasem nawet niewielka różnica (np. 0,05 Ω) ma ogromne znaczenie w pracy precyzyjnych elementów elektronicznych jak wtryskiwacze. Dodatkowo, niektórzy zwracają uwagę tylko na parametr rezystancji pomiędzy stykiem a korpusem, oczekując, że tam też coś się zmieni – a przecież zgodnie z praktykami branżowymi i instrukcją serwisową ta rezystancja powinna być praktycznie nieskończona (czyli brak zwarcia do masy) i tak jest we wszystkich czterech przypadkach. W rzeczywistości tylko pierwszy wtryskiwacz (po odjęciu przewodów: 0,2 Ω) wykracza poza normę i wskazuje na możliwe uszkodzenie cewki – co w praktyce może prowadzić do niestabilnej pracy lub braku działania tego cylindra. Warto zawsze kierować się nie tylko liczbami, ale i tym, co one oznaczają dla funkcjonowania układu. Z mojego doświadczenia wynika, że takie drobne szczegóły potrafią ustrzec przed kosztowną wymianą całych podzespołów na darmo, a często wystarczy poprawnie przeanalizować wyniki w oparciu o standardy i zdrowy rozsądek.

Pytanie 32

Który element układu elektronicznego pojazdu samochodowego należy bezwzględnie wymienić w przypadku jego zadziałania?

A. Sterownik ESP.

B. Modulator ABS.

C. Zapalnik lamp wyładowczych.

D. Aktywującą poduszek gazowych.

Zdecydowanie najważniejszym elementem wymagającym bezwzględnej wymiany po zadziałaniu jest aktywator (zapalnik) poduszek powietrznych. Ten element po uruchomieniu jest już jednorazowego użytku – nie można go naprawiać ani ponownie wykorzystać, bo jego zadaniem jest natychmiastowe odpalanie poduszki w razie kolizji, a potem traci on swoje właściwości. Moim zdaniem producenci nie bez powodu stosują tu takie rozwiązanie, bo chodzi o bezpieczeństwo – nie ryzykujemy, że poduszka zadziała drugi raz nieprawidłowo. Praktyka serwisowa i wytyczne większości producentów samochodów mówią wprost: po wystrzale poduszki zawsze trzeba wymienić nie tylko samą poduszkę, ale i aktywator. Używanie ponownie takiego elementu byłoby po prostu niebezpieczne i niezgodne z zasadami BHP. Przykładowo, nawet jeśli wymienimy tylko poszycie poduszki, a zostawimy stary zapalnik, może nie zadziałać prawidłowo w kolejnym zdarzeniu. Branżowe normy, jak chociażby wytyczne ECE-R94 czy obowiązujące procedury ASO, kładą tutaj nacisk na pełną wymianę po aktywacji. W praktyce mechanicy spotykają się z tym na co dzień – klient po stłuczce musi liczyć się z wymianą całego modułu, a nie tylko elementu wystrzelonego. Takie podejście gwarantuje najwyższy poziom bezpieczeństwa, bo nie ma tu miejsca na półśrodki.

Pytanie 33

Do dokręcenia nakrętki koła pasowego alternatora z określonym momentem należy użyć klucza

A. oczkowego.

B. imbusowego.

C. płasko-oczkowego.

D. dynamometrycznego.

Użycie klucza dynamometrycznego przy dokręcaniu nakrętki koła pasowego alternatora to absolutna podstawa, jeśli myślimy o profesjonalnej naprawie i bezpieczeństwie. Każdy producent pojazdu podaje w dokumentacji serwisowej dokładny moment dokręcania dla kluczowych połączeń, właśnie po to, żeby uniknąć uszkodzenia gwintów, zerwania śruby albo – co gorsza – odkręcenia się elementu podczas pracy silnika. Klucz dynamometryczny pozwala precyzyjnie ustawić siłę, z jaką dokręcamy nakrętkę, więc nie trzeba zgadywać, czy "to już wystarczy". Oczywiście, w praktyce spotyka się ludzi, którzy na oko czy na wyczucie próbują dokręcać, ale to całkowicie nieprofesjonalne podejście, a potem naprawy bywają dużo droższe niż użycie odpowiedniego narzędzia od razu. Moim zdaniem, jeśli ktoś chce być traktowany poważnie w warsztacie, nie ma wyjścia – klucz dynamometryczny powinien być w podstawowym wyposażeniu. Nawet dla takich drobnych rzeczy jak alternator, bo tam drgania i obciążenia są spore. W branży motoryzacyjnej coraz częściej kładzie się nacisk na przestrzeganie momentów dokręcania i dokumentowanie tego, zwłaszcza przy naprawach gwarancyjnych czy przeglądach. W sumie, jak ktoś raz zobaczy, jak łatwo uszkodzić gwint przy dokręcaniu "na siłę", to zrozumie, że dynamometr to nie bajer, tylko realna potrzeba.

Pytanie 34

Wartość napięcia zmierzonego na wyjściu z czujnika położenia przepustnicy umieszczonego w układzie zasilania silnika ZI (zasilanie napięciem 5 V) powinna wynosić

A. 12-14 V

B. 10-12 V

C. 5-10 V

D. 0-5 V

Zagadnienie pomiaru napięcia na wyjściu czujnika położenia przepustnicy w układzie zasilania silnika ZI często bywa mylone z ogólnymi napięciami występującymi w instalacji samochodowej. W niektórych przypadkach uczniowie błędnie kojarzą sygnał wyjściowy czujnika z napięciem akumulatora, stąd wybory typu 12-14 V czy 10-12 V. Jednak takie wartości dotyczą całej instalacji elektrycznej samochodu, a nie pojedynczych sygnałów sterujących podawanych z czujników do sterownika silnika. TPS zasilany jest napięciem referencyjnym 5 V, a typowe czujniki analogowe w pojazdach projektuje się właśnie pod taki zakres pracy. Odpowiedzi sugerujące zakres 5-10 V wynikają chyba z przekonania, że potencjometr w czujniku może generować pełne napięcie zasilania lub nawet je przekroczyć – co fizycznie nie ma miejsca, bo napięcie wyjściowe TPS nigdy nie przekroczy napięcia zasilania dostarczanego przez ECU. Przewidywanie wyższych napięć jest typowym błędem, bo prowadziłoby do uszkodzenia elektroniki sterującej albo do zupełnie nieprawidłowej pracy układu. W praktyce napięcie wyjściowe TPS zawsze mieści się w zakresie referencyjnym – od blisko 0 V do około 5 V – i tylko taki sygnał jest poprawnie interpretowany przez sterownik silnika. Osobiście uważam, że takie pomyłki wynikają też z braku znajomości budowy układów wejściowych ECU – te są zaprojektowane pod konkretne, stosunkowo niskie napięcia, a sygnały wykraczające poza nie są po prostu ignorowane lub prowadzą do błędów diagnostycznych. Naprawdę warto zapamiętać, że dla wszystkich czujników analogowych typu potencjometrycznego w motoryzacji właśnie 0-5 V jest standardem, a inne wartości są po prostu nierealne dla poprawnie działającego układu.

Pytanie 35

Podczas diagnostyki oświetlenia samochodu osobowego stwierdzono przepalenie żarówki świateł mijania, przepalenie żarówki kierunkowskazów w tylnej lampie i uszkodzenie włącznika świateł stop. Aby usunąć uszkodzenie należy zakupić

A. dwie żarówki świateł mijania, dwie żarówki świateł kierunkowskazów, dwie żarówki świateł stop oraz włącznik świateł stop.

B. dwie żarówki świateł mijania, jedną żarówkę świateł kierunkowskazów, dwie żarówki świateł stop oraz włącznik świateł stop.

C. dwie żarówki świateł mijania, dwie żarówki świateł kierunkowskazów oraz włącznik świateł stop.

D. dwie żarówki świateł mijania, jedną żarówkę świateł kierunkowskazów oraz włącznik świateł stop.

W tej sytuacji odpowiedź jest jak najbardziej prawidłowa, bo dokładnie odpowiada na to, co zostało zdiagnozowane podczas sprawdzania oświetlenia samochodu. Skoro przepaliła się żarówka świateł mijania – to logiczne, że powinno się wymienić obie, choć uszkodzona jest jedna. To jest zgodne z dobrą praktyką warsztatową, bo wtedy mamy pewność, że natężenie światła po obu stronach pojazdu jest jednakowe i nie będzie żadnej różnicy w barwie czy jasności, co bywa zauważalne nawet dla laika. Co do kierunkowskazów – skoro problem jest tylko z jednym w tylnej lampie, nie ma sensu wymieniać wszystkich czterech czy nawet dwóch, bo nie generuje to żadnej korzyści, a tylko niepotrzebne koszty. Wymiana pojedynczej żarówki jest wystarczająca, o ile pozostałe są sprawne. Jeśli chodzi o włącznik świateł „stop” – uszkodzony element należy po prostu zastąpić nowym, bez wymiany żarówek tych świateł, bo sam włącznik nie wpływa na ich sprawność świetlną, tylko na ich działanie. Z mojego doświadczenia wynika, że nie ma sensu wymieniać wszystkich żarówek „na zapas” – to niepotrzebne marnowanie pieniędzy, a poza tym każda ingerencja w oprawę niesie ryzyko uszkodzeń mechanicznych. Praktyka mówi jasno: wymieniamy tylko te elementy, które faktycznie są niesprawne lub wykazują zużycie. Warto dodać, że taka selektywna wymiana jest zgodna z zaleceniami producentów samochodów i normami dotyczącymi eksploatacji pojazdów.

Pytanie 36

Próba rozrusznika na stole probierczym polega na pomiarze

A. rezystancji uzwojenia włącznika elektromagnetycznego.

B. rezystancji uzwojenia wirnika.

C. rezystancji uzwojenia stojana.

D. momentu rozruchowego.

Próba rozrusznika na stole probierczym to taka sytuacja, w której sprawdza się, jak rozrusznik faktycznie działa pod obciążeniem, zanim zostanie on zamontowany do samochodu. Kluczową rzeczą, którą mierzy się podczas tej próby, jest moment rozruchowy, czyli siła, z jaką rozrusznik potrafi obrócić wał silnika podczas uruchamiania. To jest najważniejszy parametr z punktu widzenia praktycznej eksploatacji – nawet jeśli uzwojenia są sprawne elektrycznie, a rozrusznik wygląda dobrze z zewnątrz, to dopiero odpowiedni moment rozruchowy daje gwarancję, że silnik rzeczywiście odpali nawet w trudnych warunkach, np. przy niskiej temperaturze. W wielu warsztatach stosuje się do tego specjalne stanowiska probiercze, gdzie dokładnie mierzy się moment, pobór prądu i inne parametry dynamiczne. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami branżowymi, np. w serwisach autoryzowanych, gdzie liczy się bezpieczeństwo i niezawodność naprawy. Z mojego doświadczenia wynika, że sama rezystancja uzwojeń niewiele powie o realnej wydajności rozrusznika, bo przecież czasem mechanicznie coś się zaciera albo są straty w komutatorze. Moment rozruchowy pokazuje całościowy stan techniczny, dlatego zawsze warto na niego zwracać uwagę nie tylko przy naprawie, ale też przy zakupie używanego rozrusznika. W praktyce bezpośredni pomiar momentu rozruchowego pozwala też na szybkie wyeliminowanie rozruszników, które po prostu nie spełniają minimalnych standardów fabrycznych.

Pytanie 37

W dokumentacji technicznej zamontowanego w pojeździe samochodowym systemu alarmowego R₃₂ opisano jako R₃₂ = 4R7. Ze względu na jego uszkodzenie (zwęglenie) przypadkowym zwarciem, nie można zidentyfikować jego oznaczenia za pomocą kodu barwnego. Do wymiany uszkodzonego elementu, należy użyć rezystor oznaczony następującymi kolorami

A. żółty, fioletowy, czarny, złoty.

B. żółty, fioletowy, żółty, srebrny.

C. żółty, fioletowy, srebrny, złoty.

D. żółty, fioletowy, brązowy, srebrny.

Rozpatrując wszystkie błędne propozycje można zauważyć, że za każdym razem chodzi o nieprawidłowe przypisanie wartości barw do poszczególnych cyfr lub mnożnika. Częsty błąd to mylenie kolejności pasków – niektórzy zaczynają liczyć od złego końca rezystora lub przyjmują, że wartości liczby są inne niż w rzeczywistości. Żółty i fioletowy to odpowiednio 4 i 7, więc pierwsze dwa paski powinny być właśnie takie, ale kluczowe jest określenie, jaki ma być trzeci pasek, czyli mnożnik. Złoty oznacza mnożnik 0,1; żółty to mnożnik 10 000 (czyli zupełnie inna wartość, typowa dla rezystorów o setkach kiloohmów); srebrny daje mnożnik 0,01 – co również nie pasuje do wartości 4,7 Ω. W odpowiedzi z czarnym paskiem trzeci pasek to mnożnik 1 – czyli 47 Ω, a nie 4,7 Ω. Dodanie pasków brązowego lub srebrnego jako trzeciego zmienia wartość na 470 Ω lub 0,47 Ω, czyli również niezgodnie z dokumentacją. Wydaje mi się, że problem często wynika z mechanicznego zapamiętywania kolejności lub z automatycznego przyjmowania, że trzeci pasek to zawsze czarny albo brązowy, bo takie wartości występują najczęściej w ćwiczeniach. Tymczasem w praktyce serwisowej trzeba bardzo uważać na wartość mnożnika, bo różnica między 4,7 Ω a 47 Ω może prowadzić do awarii układu lub nawet uszkodzenia innych elementów. Dobrym nawykiem jest każdorazowe przeliczenie wartości przed wlutowaniem rezystora, szczególnie jeśli oznaczenie było nieczytelne lub element jest krytyczny dla pracy systemu. Ostatecznie, znajomość kodu barwnego powinna iść w parze z rozumieniem zasad jego działania, a nie tylko z pamięcią mechaniczną.

Pytanie 38

Przystępując do demontażu elementów systemu SRS (Supplementary Restrain System) w pojeździe, należy bezwzględnie pamiętać, aby

A. włączyć zapłon.

B. wyłączyć zapłon.

C. odłączyć klemy akumulatora.

D. zabezpieczyć wnętrze pojazdu.

Decydując się na demontaż elementów systemu SRS, czyli poduszek powietrznych i napinaczy pasów bezpieczeństwa, zawsze najważniejszą rzeczą jest odłączenie klem akumulatora. Takie działanie to podstawa bezpieczeństwa – chodzi tu o ryzyko przypadkowego uruchomienia systemu przez nagłe spięcie albo impuls elektryczny, nawet jeśli zapłon jest wyłączony. Moim zdaniem większość wypadków z SRS wynika właśnie z bagatelizowania tej zasady. Branżowe dobre praktyki oraz instrukcje serwisowe większości producentów samochodów wręcz nakazują odczekanie po odpięciu akumulatora przynajmniej kilku minut, zanim zacznie się jakiekolwiek prace. To wynika z obecności kondensatorów w sterownikach SRS, które mogą przechować jeszcze przez chwilę energię wystarczającą do zainicjowania poduszki. W praktyce takie środki ostrożności nie tylko chronią życie i zdrowie mechanika, ale też zapobiegają przypadkowemu wystrzeleniu poduszki, która potem jest kosztowna w wymianie. Co ciekawe, w pojazdach niektórych marek procedura może się różnić, ale odłączenie zasilania pozostaje zawsze punktem wyjścia. Takie podejście szczególnie docenia się, gdy pracuje się z autami powypadkowymi, gdzie instalacje bywają już uszkodzone. To taki banał, a jednak bardzo często o nim zapominamy. Bezpieczniej po prostu nie ryzykować – odłączamy klemy i dopiero wtedy zabieramy się za rozkręcanie elementów SRS. To drobiazg, a może uratować życie.

Pytanie 39

Zakres zmiany współczynnika wypełnienia w sygnale sterującym mikrokontrolerem ECU można odczytać za pomocą

A. miernika zniekształceń nieliniowych.

B. rejestratora diagnostycznego.

C. multimetru analogowego.

D. oscyloskopu.

Oscyloskop to podstawowe narzędzie do analizy sygnałów elektrycznych, zwłaszcza tam, gdzie zależy nam na zobaczeniu kształtu przebiegu w czasie rzeczywistym. W przypadku sterowania mikrokontrolerem ECU sygnał PWM (z modulacją szerokości impulsu) jest kluczowy, a zakres współczynnika wypełnienia odczytamy tylko patrząc na przebieg na ekranie oscyloskopu – dokładnie zobaczymy szerokość impulsu w stosunku do całego okresu. Takie rozwiązanie pozwala także ocenić, czy nie pojawiają się zakłócenia lub inne anomalie w sygnale. Dobre praktyki warsztatowe i praktyka diagnostyczna zawsze sugerują użycie oscyloskopu przy analizie tego typu sygnałów – nie tylko w samochodach, ale też w automatyce czy robotyce. Z mojego doświadczenia wynika, że pomiar multimetrem lub innym prostym urządzeniem nie daje pełnego obrazu, a czasem nawet może wprowadzić w błąd. Oscyloskop pozwala też na szybkie porównanie sygnału z dokumentacją producenta – czyli tzw. „wzorcowym” przebiegiem. To duże ułatwienie, szczególnie gdy diagnozujemy skomplikowane układy. No i nie zapominajmy – większość producentów podaje parametry sygnału właśnie w formie czasowej, do której oscyloskop jest wręcz stworzony.

Pytanie 40

Cyfrą 3 na rysunku rozłożonego na części rozrusznika oznaczono uzwojenie

A. stojana.

B. wirnika.

C. twornika.

D. wzbudzenia.

Odpowiedź wskazująca na uzwojenie wirnika jest jak najbardziej trafiona. W rozruszniku samochodowym, wirnik to ta część, która obraca się pod wpływem siły elektromagnetycznej, wytwarzanej przez przepływający prąd przez uzwojenia. To właśnie uzwojenie wirnika odpowiada za generowanie momentu obrotowego, który przekłada się bezpośrednio na rozruch silnika spalinowego. Z mojego doświadczenia wynika, że często na egzaminach pojawia się zamieszanie związane z rozróżnieniem między uzwojeniem wirnika, a uzwojeniem stojana – a to dość istotna sprawa, bo tylko uzwojenie na wirniku faktycznie obraca się w polu magnetycznym. W praktyce serwisowej, wymiana lub naprawa uzwojenia wirnika wymaga sporej precyzji i znajomości budowy rozrusznika, bo od poprawności tego elementu zależy niezawodność rozruchu całego pojazdu. Normy branżowe, jak PN-EN 60034 dotyczące maszyn elektrycznych wirujących, kładą nacisk na jakość wykonania uzwojeń, ich odporność na przegrzanie oraz prawidłowe smarowanie łożysk wirnika. Warto pamiętać, że wirnik z uzwojeniem jest zwykle połączony z komutatorem, co umożliwia przekazywanie prądu z części nieruchomej na wirującą. Dobra praktyka mówi, by regularnie sprawdzać stan uzwojeń wirnika choćby po dłuższej eksploatacji czy w przypadku trudności z uruchomieniem silnika.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej