Wyniki egzaminu

Nowy egzamin

Informacje o egzaminie:

Zawód: Technik pojazdów samochodowych
Kwalifikacja: MOT.02 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa mechatronicznych systemów pojazdów samochodowych
Data rozpoczęcia: 8 czerwca 2026 10:29
Data zakończenia: 8 czerwca 2026 10:46

Egzamin zdany!

Wynik: 30/40 punktów (75,0%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!

Facebook

X.com

Szczegółowe wyniki:

Pytanie 1

Przedstawiony na zdjęciu przyrząd diagnostyczny słuzy do badania

A. klimatyzacji.

B. instalacji gazowej.

C. układu hamulcowego.

D. układu przeniesienia napędu.

Analizator spalin to kluczowe narzędzie w diagnostyce instalacji gazowych, ponieważ pozwala na precyzyjną ocenę składu spalin oraz efektywności procesu spalania. Dzięki temu urządzeniu można monitorować, czy kotły gazowe działają w optymalnych warunkach, co ma istotne znaczenie dla efektywności energetycznej oraz bezpieczeństwa użytkowania. Na przykład, w przypadku kotła gazowego, niewłaściwe spalanie może prowadzić do zwiększonej emisji szkodliwych substancji, co narusza normy środowiskowe oraz może stanowić zagrożenie dla zdrowia. Analizatory spalin są zgodne z normami środowiskowymi, takimi jak dyrektywy unijne dotyczące jakości powietrza, co podkreśla ich znaczenie w kontekście ochrony środowiska. Używając tego przyrządu, technicy mogą również przeprowadzać regularne przeglądy instalacji, co sprzyja ich długowieczności i minimalizuje ryzyko awarii.

Pytanie 2

Aby obliczyć całkowite prądy wpływające i wypływające z węzła, konieczne jest zastosowanie

A. I prawo Kirchhoffa

B. prawo Coulomba

C. prawo Ohma

D. II prawo Kirchhoffa

I prawo Kirchhoffa, znane również jako zasada zachowania ładunku, jest fundamentalnym narzędziem w analizie obwodów elektrycznych. Zgodnie z tym prawem, suma prądów wpływających do węzła musi być równa sumie prądów wypływających z tego węzła. W praktyce oznacza to, że w każdym punkcie, gdzie spotykają się różne ścieżki prądowe, zachodzi równowaga. To prawo stanowi podstawę dla analizy obwodów w inżynierii elektrycznej i elektronikach. Przykładem może być obwód z opornikami połączonymi równolegle, gdzie wartość prądów w każdym ramieniu obwodu można łatwo obliczyć, stosując to prawo. Ponadto, I prawo Kirchhoffa jest kluczowe w projektowaniu systemów zasilania i sieci energetycznych, gdzie konieczne jest zapewnienie stabilności oraz bezpieczeństwa zasilania.

Pytanie 3

Zbyt wysokie ciśnienie w oponach skutkuje

A. podgrzewaniem opon

B. zwiększeniem spalania paliwa

C. wydłużeniem odległości hamowania

D. polepszeniem trwałości ogumienia

Odpowiedź, że zbyt duże ciśnienie w ogumieniu powoduje wydłużenie drogi hamowania, jest poprawna. Wysokie ciśnienie w oponach prowadzi do zmniejszenia kontaktu opony z nawierzchnią, co skutkuje obniżeniem przyczepności. Przyczepność jest kluczowym czynnikiem wpływającym na wydajność hamowania. W sytuacji awaryjnej, gdy kierowca musi nagle zahamować, zmniejszona przyczepność skutkuje dłuższą drogą hamowania, co może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji na drodze. Standardy branżowe, takie jak normy dotyczące ciśnienia w oponach, podkreślają znaczenie utrzymywania właściwego ciśnienia dla zapewnienia bezpieczeństwa i efektywności pojazdu. Przykładowo, regularne kontrolowanie ciśnienia opon i ich dostosowywanie do zaleceń producenta pojazdu może znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo jazdy oraz na osiągi pojazdu.

Pytanie 4

W produkcji odlewów głowic cylindrów dla silników spalinowych wykorzystuje się stopy, w których dominującym składnikiem jest

A. żelazo

B. nikiel

C. aluminium

D. cynk

Aluminium jest głównym składnikiem stopów stosowanych do odlewów głowic cylindrów silników spalinowych ze względu na swoje korzystne właściwości mechaniczne i termiczne. Ma niską gęstość, co przekłada się na lżejsze konstrukcje, a jednocześnie zapewnia dobrą odporność na korozję. Właściwości przewodnictwa cieplnego aluminium pozwalają na efektywne odprowadzanie ciepła z komory spalania, co jest kluczowe dla utrzymania optymalnej temperatury pracy silnika. Przykłady zastosowania stopów aluminium w motoryzacji obejmują nie tylko głowice cylindrów, ale również bloki silników i różne elementy układów chłodzenia. W standardach przemysłowych, takich jak ASTM B108, określono wymagania dotyczące jakości i składów stopów aluminium, co zapewnia ich wysoką trwałość oraz wydajność w trudnych warunkach pracy silników. Wybór aluminium jako materiału odlewniczego jest więc zgodny z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej, zwiększając wydajność i niezawodność silników.

Pytanie 5

Zapalenie się podczas jazdy pokazanej na rysunku lampki kontrolnej koloru czerwonego sygnalizuje

A. niedostateczną ilość płynu hamulcowego.

B. aktywne działanie świateł awaryjnych.

C. niezapięte pasy bezpieczeństwa.

D. niedostateczną ilość oleju w silniku.

Niezrozumienie sygnalizacji kontrolnej w pojeździe może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji na drodze. Na przykład, mylenie lampki kontrolnej płynu hamulcowego z innymi sygnałami, takimi jak aktywne światła awaryjne, może skutkować nieadekwatną reakcją kierowcy w krytycznych momentach. Lampka sygnalizująca awaryjne światła ma zupełnie inny symbol, zazwyczaj przedstawiający trójkąt złożony z czerwonych lub pomarańczowych linii, co wyraźnie odróżnia ją od ikony płynu hamulcowego. Z kolei lampka dotycząca niezapiętych pasów bezpieczeństwa sygnalizuje inne zagrożenie, związane z bezpieczeństwem pasażerów pojazdu. Ponadto, mylenie warników z sygnalizacją płynu hamulcowego może prowadzić do niewłaściwych działań, takich jak ignorowanie konieczności uzupełnienia płynu hamulcowego. Niedostateczna ilość oleju w silniku, pomimo że także stanowi istotny problem, jest sygnalizowana przez inną lampkę kontrolną. W związku z tym pojazdy powinny być regularnie kontrolowane, a kierowcy powinni być dobrze zaznajomieni z instrukcją obsługi swojego pojazdu oraz oznaczeniami na desce rozdzielczej. Rozumienie funkcji poszczególnych kontrolek to kluczowy element bezpiecznego poruszania się po drogach.

Pytanie 6

Jeśli na elektrodach akumulatora pojawia się charakterystyczny jasnoszary osad, a akumulator wykazuje znaczący spadek pojemności, to stan akumulatora można poprawić, stosując ładowanie

A. dwustopniowe

B. częściowe

C. odsiarczające

D. przyśpieszone

Zastosowanie ładowania dwustopniowego nie jest efektywne w przypadku akumulatorów z objawami siarczania. Ta metoda polega na normalnym ładowaniu akumulatora w dwóch etapach, ale nie rozwiązuje problemu siarczku na płytach, co prowadzi do dalszej degradacji. Ładowanie częściowe, które zazwyczaj polega na doładowaniu akumulatora, również nie stanowi skutecznej metody w przypadku wystąpienia jasnoszarego osadu. Ta technika może jedynie sporadycznie poprawić stan, ale nie eliminuje źródła problemu. Przyśpieszone ładowanie, choć może szybko zwiększyć napięcie, nie jest dostosowane do konkretnej potrzeby regeneracji akumulatora z siarczkami, co może skutkować przegrzaniem i uszkodzeniem jego elementów. Wszystkie te metody opierają się na klasycznych technikach ładowania, które nie uwzględniają chemicznych procesów zachodzących w akumulatorze. Typowym błędem w myśleniu jest przekonanie, że jakiekolwiek ładowanie wystarczy, aby poprawić wydajność akumulatora, podczas gdy rzeczywistość wymaga zastosowania specyficznych metod dostosowanych do warunków jego użytkowania, co jest fundamentalne w teorii elektrochemii i praktyce serwisowej. Dlatego kluczowe jest stosowanie procedur takich jak odsiarczanie, które mają naukowo udowodnioną skuteczność w przywracaniu sprawności akumulatorów.

Pytanie 7

Aby napełnić zbiornik w systemie hamulcowym, należy użyć płynu eksploatacyjnego oznaczonego symbolem

A. DOT-3

B. G12+

C. L-DAB

D. WD-40

Prawidłowa odpowiedź DOT-3 odnosi się do standardu płynów hamulcowych, który jest szeroko stosowany w nowoczesnych pojazdach. Płyn DOT-3 jest płynem na bazie glikolu etylenowego, który ma wysoką temperaturę wrzenia oraz dobrą odporność na wilgoć, co jest kluczowe dla efektywnego działania układu hamulcowego. Jego właściwości pozwalają na skuteczne przenoszenie siły z pedału hamulca na zaciski hamulcowe, co zapewnia bezpieczeństwo i stabilność pojazdu podczas hamowania. W praktyce, stosowanie płynu DOT-3 jest zalecane przez producentów samochodów, a regularna wymiana płynu hamulcowego jest istotnym aspektem konserwacji pojazdu, aby uniknąć problemów z układem hamulcowym, takich jak spadek skuteczności hamowania czy pojawienie się powietrza w układzie. Wymiana płynu co dwa lata to standardowa praktyka, która pozwala na utrzymanie optymalnych parametrów eksploatacyjnych układu hamulcowego.

Pytanie 8

Przy testowaniu silnika na hamowni pracownik powinien być wyposażony w

A. ochronniki słuchu

B. hełm ochronny

C. maseczkę przeciwpyłową

D. rękawice kwasoodporne

Ochronniki słuchu są niezbędnym elementem wyposażenia ochronnego podczas badań silników na hamowni. Praca w tym środowisku wiąże się z narażeniem na wysokie poziomy hałasu, które mogą przekraczać 85 dB. Długotrwała ekspozycja na takie dźwięki może prowadzić do uszkodzenia słuchu. Zgodnie z normą PN-N-01307, pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom odpowiednią ochronę przed hałasem, co czyni stosowanie ochraniaczy słuchu nie tylko praktycznym, ale i wymogiem prawnym. Przykładowo, w wielu zakładach przemysłowych i laboratoriach, gdzie przeprowadza się testy silników, stosowanie ochronników słuchu jest standardem, co podkreśla znaczenie dbałości o zdrowie pracowników. Ochrona słuchu powinna być stosowana w połączeniu z innymi środkami ochrony osobistej, aby zapewnić kompleksową ochronę przed działaniem szkodliwych czynników w miejscu pracy.

Pytanie 9

Zrealizowanie wypłaty odszkodowania na naprawę auta, gdy sprawca uszkodzenia jest nieznany, zapewnia polisa

A. Asisstance

B. NNW

C. OC

D. Auto Casco

Polisa Auto Casco (AC) jest ubezpieczeniem dobrowolnym, które chroni właściciela pojazdu przed skutkami szkód, które mogą powstać w wyniku różnych zdarzeń losowych, w tym kradzieży, uszkodzenia czy zniszczenia pojazdu. W przypadku, gdy sprawca uszkodzeń jest nieznany, polisa AC pokrywa koszty naprawy samochodu, co stanowi kluczową zaletę tego ubezpieczenia. Przykładowo, jeśli samochód zostanie uszkodzony na parkingu przez inny pojazd, a sprawca odjedzie, właściciel pojazdu może zgłosić szkodę do swojego ubezpieczyciela AC i otrzymać odszkodowanie na naprawę. Zastosowanie polisy Auto Casco jest zgodne z dobrymi praktykami w zarządzaniu ryzykiem, gdzie właściciele pojazdów decydują się na zabezpieczenie swoich aktywów przed nieprzewidywalnymi zdarzeniami, zwiększając tym samym swoją stabilność finansową w obliczu szkód.

Pytanie 10

Czym spowodowane jest kołysanie się pojazdu w trakcie jazdy?

A. uszkodzona sprężyna zawieszenia

B. osłabiona siła tłumienia amortyzatora

C. niewłaściwe wyważenie kół

D. luz w tulei metalowo-gumowej wahacza

Pęknięta sprężyna zawieszenia może być postrzegana jako potencjalny problem, jednak nie jest bezpośrednią przyczyną kołysania się pojazdu. Uszkodzona sprężyna wprawdzie wpływa na wysokość prześwitu i może powodować nierównomierne osiadanie pojazdu, ale nie jest to bezpośredni czynnik determinujący dynamikę ruchów zawieszenia. Niewyważenie kół, z kolei, prowadzi do wibracji, które mogą być mylone z kołysaniem. W rzeczywistości, niewyważone koła najczęściej wywołują drgania, co może być niebezpieczne, lecz niekoniecznie przekłada się na kołysanie. Luz w tulei metalowo-gumowej wahacza także wpływa na stabilność, jednak jego głównym skutkiem jest zwiększenie luzów w układzie kierowniczym oraz pogorszenie prowadzenia pojazdu, co nie jest tożsame z kołysaniem. Często błędnie zakłada się, że problemy z zawieszeniem są jedynym źródłem problemów z dynamiką pojazdu, podczas gdy każdy z wymienionych elementów może działać niezależnie i wymagać odrębnej analizy. Dlatego kluczowe jest zrozumienie, że każdy z tych elementów pełni inną funkcję, a ich prawidłowe działanie jest niezbędne dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy.

Pytanie 11

Jakie urządzenie jest używane do pomiaru wartości skutecznej napięcia sygnału AC?

A. oscyloskop.

B. omomierz.

C. multimetr.

D. diaskop.

Multimetr to uniwersalne narzędzie pomiarowe, które umożliwia pomiar wartości skutecznej napięcia sygnału przemiennego (AC). Wartość skuteczna to miara napięcia, która odpowiada wartości napięcia stałego, dającego taką samą moc na obciążeniu. Multimetry cyfrowe często wykorzystują funkcje RMS (Root Mean Square) do dokonywania dokładnych pomiarów napięcia AC. W praktyce, przy pomocy multimetru, można łatwo zmierzyć napięcie w instalacjach elektrycznych, co jest istotne w diagnostyce i konserwacji systemów energetycznych. Użycie multimetru jest zgodne z normami branżowymi, które podkreślają znaczenie dokładności pomiarów w zastosowaniach przemysłowych i domowych, co czyni go niezbędnym narzędziem dla elektryków oraz techników. Dzięki różnorodności funkcji, multimetr pozwala także na pomiar prądu, oporu czy ciągłości obwodów, co czyni go wszechstronnym narzędziem w pracy z elektroniką i elektryką.

Pytanie 12

Podczas naprawy alternatora wymieniono szczotkotrzymacz wraz ze szczotkami, przednie łożysko oraz przeprowadzono pełną diagnostykę. Czas jaki poświęcono na prace diagnostyczno-naprawcze wyniósł 1,5 godziny, a koszt jednej roboczogodziny to 100 zł. Szczotko-trzymacz miał cenę 30 zł, a łożysko kosztowało 20 zł. Jaki jest łączny koszt usługi?

A. 130 zł

B. 150 zł

C. 200 zł

D. 120 zł

Całkowity koszt usługi wynosi 200 zł, co można obliczyć, sumując wszystkie wydatki związane z naprawą alternatora. Koszt roboczogodziny wynosi 100 zł, a czas poświęcony na naprawę to 1,5 godziny, co daje 150 zł za pracę. Dodatkowo, koszt szczotko-trzymacza wynosi 30 zł, a łożyska 20 zł. Suma tych kosztów to 150 zł + 30 zł + 20 zł = 200 zł. Takie podejście jest zgodne z zasadami rachunkowości kosztów i powinno być stosowane w każdej naprawie mechanicznej, aby dokładnie oszacować całkowite wydatki. Przykładowo, w warsztatach mechanicznych, precyzyjne obliczenia kosztów są kluczowe dla ustalania cen usług i zapewnienia rentowności działalności.

Pytanie 13

Jakiego płynu używa się do napełnienia systemu chłodzenia, który jest oznaczony symbolem?

A. GL-4

B. G12+

C. L-DAB

D. WD-40

Płyn eksploatacyjny oznaczony symbolem G12+ to nowoczesny płyn chłodniczy, który jest stosowany w układach chłodzenia nowoczesnych pojazdów. Jest to płyn na bazie glikolu etylenowego, wzbogacony o dodatki, które zapewniają ochronę przed korozją, utlenianiem oraz osadami. G12+ charakteryzuje się długotrwałą stabilnością termiczną i wysoką odpornością na zamarzanie, co czyni go idealnym rozwiązaniem do pracy w zmiennych warunkach atmosferycznych. W praktyce oznacza to, że stosując G12+, użytkownicy mogą liczyć na optymalne działanie układu chłodzenia przez dłuższy czas, co przekłada się na mniejsze koszty eksploatacyjne oraz rzadziej wymagane wymiany płynu. Standardy jakościowe związane z tym płynem są ukierunkowane na spełnianie wymagań producentów samochodów oraz normy branżowe, co potwierdza jego wysoką jakość oraz efektywność w działaniach ochronnych układu.

Pytanie 14

Gdy prędkość obrotowa biegu jałowego jest zbyt wysoka w samochodzie z silnikiem ZS, który ma elektroniczne sterowanie wtryskiem paliwa, należy w pierwszej kolejności zbadać działanie

A. czujnika położenia pedału gazu

B. przestawiacza wtrysku

C. wtryskiwaczy

D. przepływomierza powietrza

Czujnik położenia pedału gazu jest kluczowym elementem w systemie elektronicznego sterowania silnikiem, ponieważ informuje komputer pokładowy o bieżącej pozycji pedału gazu, co jest niezbędne do prawidłowego zarządzania dawkowaniem paliwa. Zbyt duża prędkość obrotowa biegu jałowego może być spowodowana błędnym odczytem z tego czujnika, na przykład wskazującym, że pedał gazu jest wciśnięty, gdy w rzeczywistości jest w pozycji neutralnej. W praktyce, jeśli czujnik działa nieprawidłowo, może prowadzić to do nieadekwatnego wtrysku paliwa, co skutkuje wzrostem obrotów silnika podczas pracy na biegu jałowym. Regularna kontrola i kalibracja czujnika położenia pedału gazu są standardami w utrzymaniu silników z elektronicznym układem wtryskowym, co zapewnia optymalną wydajność oraz minimalizuje ryzyko uszkodzeń komponentów silnika.

Pytanie 15

Wyniki przeglądu instalacji elektrycznej samochodu z silnikiem V6 TFSI 3,0 przedstawiono w tabeli. Który zestaw części i materiałów eksploatacyjnych jest niezbędny do wykonania usługi naprawy po wykonanym przeglądzie?

Lp.	Przegląd instalacji elektrycznej	Wynik przeglądu
1.	Stan akumulatora	U
2.	Poduszki powietrzne	D
3.	Włączniki, wskaźniki, wyświetlacze	D
4.	Reflektory	Lewy – D; Prawy – W
5.	Ustawienie reflektorów	D
6.	Wycieraczki	*Lewa – uszkodzone pióro, Prawa – D
7.	Spryskiwacze	D
8.	Oświetlenie wnętrza	D
9.	Świece zapłonowe	**Trzy z sześciu zużyte
10.	Oświetlenie zewnętrzne	D
W – wymienić; U – uzupełnić; D – stan dobry; R – przeprowadzić regulację * w przypadku zużycia jednego pióra zaleca się wymianę kompletu piór ** w przypadku zużycia zaleca się wymianę kompletu świec

A. Woda destylowana, prawy reflektor, lewe pióro wycieraczki, trzy świece.

B. Akumulator, reflektor prawy, pióro lewej wycieraczki, trzy świece zapłonowe.

C. Woda destylowana, reflektor prawy, pióra wycieraczek, sześć świec zapłonowych.

D. Akumulator, lewy i prawy reflektory, pióra wycieraczek, sześć świec zapłonowych.

Dobra robota! Wybór odpowiedzi pokazuje, że rozumiesz, co trzeba zrobić po przeglądzie instalacji elektrycznej w samochodzie z silnikiem V6 TFSI 3,0. Potrzebna jest woda destylowana, bo akumulator wymaga uzupełnienia. Reflektor prawy jest uszkodzony, więc jego wymiana jest absolutnie konieczna. Pióra wycieraczek - radzę wymienić cały zestaw, bo jak jedno jest zepsute, to lepiej mieć sprawne wszystkie. To dobra praktyka. A świec zapłonowych nie można tak po prostu wymieniać. Jak trzy z sześciu są zużyte, lepiej wymienić cały komplet, żeby silnik działał jak należy. Regularne przeglądy są kluczowe, żeby auto zawsze było w dobrej formie.

Pytanie 16

Podczas eliminacji usterki w panelu kontrolnym systemu klimatyzacji w samochodzie, w celu zweryfikowania funkcjonowania naprawionego modułu, uszkodzony kondensator bipolarny oznaczony jako 2μ4/50V ±5% może być tymczasowo zastąpiony dwoma kondensatorami połączonymi w szereg.

A. 1μ2/50V ±5% równolegle

B. 2μ4/25V ±5% szeregowo

C. 1μ2/25V ±5% szeregowo

D. 4μ7/50V ±5% równolegle

Wybrałeś właściwą odpowiedź. Kondensatory 1μ2/50V połączone równolegle to dobre rozwiązanie, bo w takim układzie zachowują pełne napięcie i sumują swoją pojemność. Z drugiej strony, jak to się mówi, całkowita pojemność w połączeniu równoległym to po prostu suma pojemności wszystkich kondensatorów. Dlatego jeśli masz dwa kondensatory 1μ2, to razem daje to 2μ4, co jest zgodne z tym, co potrzebujemy. W moim doświadczeniu, w elektronice często stosuje się takie połączenia, bo naprawdę ułatwia to naprawy i testowanie układów. Jest mniej ryzyka, że coś się przesteruje. Szybka diagnostyka i unikanie problemów to podstawa w serwisie, więc dobrze, że to wiedziałeś.

Pytanie 17

Jaką kwotę zapłaci klient za wykonaną usługę przeglądu instalacji rozruchowej oraz wymiany świec żarowych i akumulatora w pojeździe z sześciocylindrowym silnikiem typu ZS na podstawie załączonego cennika części i usług?

Cennik
Lp.	Wykonana usługa (czynność)	Cena [PLN]
1	Przegląd instalacji rozruchowej samochodu	150,00
2	Wymiana akumulatora	40,00
3	Wymiana świecy żarowej	10,00
4	Wymiana świecy zapłonowej	15,00
Lp.	Wartość jednostkowa części (podzespołu)	Cena [PLN]
1	Akumulator	220,00
2	Świeca żarowa	20,00
3	Świeca zapłonowa	25,00
4	Alternator	180,00

A. 590,00 PLN.

B. 480,00 PLN.

C. 660,00 PLN.

D. 650,00 PLN.

Poprawna odpowiedź to 590,00 PLN, co wynika z dokładnego zsumowania kosztów poszczególnych usług oraz części. Przegląd instalacji rozruchowej w wysokości 150,00 PLN jest kluczowym elementem, który pozwala upewnić się, że wszystkie komponenty odpowiedzialne za uruchomienie silnika funkcjonują prawidłowo. Wymiana akumulatora, kosztująca 40,00 PLN, jest istotna ze względu na zapewnienie odpowiedniego zasilania dla elektrycznych komponentów pojazdu. Wymiana świec żarowych to kolejny krok, który jest niezbędny dla optymalizacji pracy silnika, a koszt 60,00 PLN za wymianę 6 sztuk jest zgodny z rynkowymi standardami. Dodatkowo, koszt akumulatora wynosi 220,00 PLN, a świec żarowych 120,00 PLN (6 sztuk po 20,00 PLN). Sumując te wartości, otrzymujemy całkowity koszt 590,00 PLN. Takie podejście do obliczeń jest zgodne z dobrymi praktykami w branży motoryzacyjnej, gdzie precyzyjne wyliczenia kosztów są kluczowe dla przejrzystości i zaufania klientów.

Pytanie 18

Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli oblicz, jaki jest całkowity koszt części do naprawy alternatora.

Łożyska	60,00 zł
Regulator napięcia ze szczotkami	75,00 zł
Układ prostowniczy	125,00 zł
Komutator	160,00 zł

A. 135 zł

B. 200zł

C. 260 zł

D. 420 zł

Odpowiedź 260 zł jest jak najbardziej trafna. Ta kwota pochodzi z sumowania kosztów części, które są potrzebne do naprawy alternatora. Wchodzą w to łożyska, regulator napięcia z szczotkami i prostownik. W naprawach elektromechanicznych dobrze jest brać pod uwagę tylko te elementy, które faktycznie są częścią naprawianego sprzętu. W przypadku alternatora nie uwzględnia się komutatora, bo to nie jest jego kluczowa część w kontekście jego działania. Dlatego ważne, żeby dokładnie analizować koszty tych części, które rzeczywiście są związane z naprawą. Ten przykład pokazuje, jak istotne są dokładne obliczenia kosztów w diagnostyce i naprawie pojazdów, co ma kluczowe znaczenie dla sukcesu serwisu i zadowolenia klientów.

Pytanie 19

Na rysunku przedstawiona jest żarówka samochodowa typu

A. H4.

B. H1.

C. H3.

D. H7.

Wiesz, ważne jest zrozumienie różnych typów żarówek, bo to klucz do właściwego oświetlenia. Z odpowiedzią H4 jest taka sprawa, że te żarówki mają cztery elementy żarzące i używa się ich głównie w reflektorach głównych. To sprawia, że są bardziej skomplikowane niż te prostsze modele, jak H3. H1 to inna sprawa; ma jedno włókno, które świeci w jednym kierunku i nie jest używana tam, gdzie potrzebne jest światło w różnych kierunkach. Z kolei typ H7, podobnie jak H4, jest przydatny w bardziej złożonych systemach oświetleniowych, bo potrzebują one większej mocy świetlnej. Często ludzie mylą te żarówki, bo wyglądają podobnie, co potem prowadzi do błędnych decyzji w trakcie zakupu. Dobrze jest zwrócić uwagę na oznaczenia i ich zastosowanie, żeby nie mieć problemów z oświetleniem później. Czasami ludzie myślą, że żarówka o podobnym kształcie wszędzie pasuje, a to nieprawda i może skończyć się źle na drodze.

Pytanie 20

Podaj przybliżoną rezystancję żarnika żarówki P21W o parametrach 12 V / 21 W, która działa w obwodzie prądu stałego?

A. 0,57 Ω

B. 1,75 Ω

C. 6,86 Ω

D. 36,75 Ω

Odpowiedź 6,86 Ω jest prawidłowa, ponieważ rezystancję żarnika żarówki można obliczyć z zastosowaniem wzoru Ohma oraz wzoru na moc. W przypadku żarówki o parametrach 12 V i 21 W, możemy wykorzystać formułę P = U^2 / R, gdzie P to moc, U to napięcie, a R to rezystancja. Przekształcając wzór, otrzymujemy R = U^2 / P. Podstawiając wartości, mamy R = 12² / 21, co daje około 6,86 Ω. W praktyce, znajomość rezystancji elementów obwodu elektrycznego jest kluczowa dla zapewnienia ich prawidłowego działania, jak również dla analizy układów elektrycznych. Zrozumienie tej zasady jest szczególnie istotne w kontekście doboru odpowiednich komponentów do układów oświetleniowych oraz w projektowaniu systemów zasilania, gdzie ważna jest ochrona przed przeciążeniem i przegrzaniem.

Pytanie 21

Które narzędzia, przyrządy i płyny eksploatacyjne są niezbędne do wykonania czynności przeglądowych wymienionych w tabeli w pojeździe samochodowym z silnikiem ZS?

Lp.	Przegląd instalacji elektrycznej
1	Akumulator ¹⁾
2	Oświetlenie wnętrza
3	Oświetlenie zewnętrzne
4	Poduszki powietrzne¹⁾
5	Reflektory²⁾
6	Spryskiwacze³⁾
7	Świece¹⁾
8	Włączniki, wskaźniki, wyświetlacze
9	Wycieraczki
¹⁾ – pełna diagnostyka
²⁾ – bez regulacji ustawienia
³⁾ – uzupełnić płyn

A. Aerometr, tester akumulatorów, tester diagnostyczny, klucz do świec, szczelinomierz.

B. Multimetr, tester do akumulatorów, tester diagnostyczny, woda destylowana.

C. Klucz do świec, woda destylowana, przyrząd do ustawiania świateł, tester diagnostyczny.

D. Woda destylowana, tester akumulatorów, tester diagnostyczny, klucz do świec, płyn do spryskiwaczy, multimetr.

Poprawna odpowiedź wskazuje na zestaw narzędzi i płynów eksploatacyjnych, które są niezbędne do przeprowadzania przeglądów w pojeździe samochodowym z silnikiem ZS. Woda destylowana odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu odpowiedniego poziomu elektrolitu w akumulatorze, co jest istotne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Tester akumulatorów pozwala na ocenę stanu akumulatora, co jest niezwykle ważne w przypadku pojazdów z silnikiem ZS, gdzie awaria akumulatora może prowadzić do problemów z rozruchem. Tester diagnostyczny jest nieocenionym narzędziem, umożliwiającym pełną diagnostykę systemów elektrycznych, takich jak systemy poduszek powietrznych, hamulcowe czy zarządzania silnikiem, co jest zgodne z aktualnymi standardami diagnostyki samochodowej. Klucz do świec jest niezbędny do sprawdzenia i ewentualnej wymiany świec żarowych, które są kluczowe dla efektywności silnika. Płyn do spryskiwaczy zapewnia widoczność i bezpieczeństwo podczas jazdy, a multimetr jest niezastąpiony w pomiarach elektrycznych, co jest normą w każdej pracowni serwisowej. Zestaw wymienionych narzędzi i płynów jest zgodny z najlepszymi praktykami w branży motoryzacyjnej, co podkreśla ich istotność dla prawidłowego funkcjonowania pojazdu.

Pytanie 22

W prawidłowo działającej instalacji elektrycznej w samochodzie (12 V), podczas pracy silnika, przy obrotach wynoszących około 2000 obr./min., napięcie na zaciskach akumulatora powinno wynosić

A. 12,6 V

B. 14,8 V

C. 13,6 V

D. 12,0 V

Odpowiedź 13,6 V jest poprawna, ponieważ podczas pracy silnika w instalacji elektrycznej pojazdu, napięcie na zaciskach akumulatora powinno wynosić około 13,5-14,5 V. Wartość ta jest wynikiem działania alternatora, który ładował akumulator. Przy prędkości obrotowej silnika około 2000 obr./min. alternator generuje napięcie, które jest wyższe od nominalnego napięcia akumulatora (12 V), co jest konieczne do efektywnego ładowania akumulatora oraz zasilania wszelkich urządzeń elektrycznych w pojeździe. Wartość 13,6 V jest typowa dla poprawnie działającego systemu ładowania, co potwierdzają standardy branżowe, takie jak SAE J537. Utrzymanie napięcia na poziomie 13,6 V jest również istotne dla zapewnienia długowieczności akumulatora oraz stabilności pracy systemów elektrycznych w pojeździe.

Pytanie 23

Który z komponentów można poddać regeneracji?

A. Napinacz pirotechniczny

B. Świecę zapłonową

C. Czujnik indukcyjny

D. Aparat zapłonowy

Aparat zapłonowy jest elementem, który można poddać naprawie regeneracyjnej z uwagi na jego konstrukcję oraz funkcję w systemie zapłonowym silnika spalinowego. Regeneracja aparatu zapłonowego polega na wymianie uszkodzonych lub zużytych podzespołów, takich jak cewki zapłonowe czy styki przerywacza, co pozwala przywrócić jego pełną funkcjonalność. W praktyce, regeneracja może być bardziej ekonomiczna niż zakup nowego elementu, a także przyczynia się do ochrony środowiska przez redukcję odpadów elektronicznych. Warto zwrócić uwagę na standardy jakościowe obowiązujące w branży motoryzacyjnej, takie jak ISO 9001, które zapewniają, że proces regeneracji spełnia określone normy i zapewnia niezawodność naprawionego sprzętu. Takie podejście jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie zarządzania cyklem życia produktów motoryzacyjnych.

Pytanie 24

Rysunek przedstawia wynik pomiaru prądu zasilania zamontowanej w pojeździe samochodowym kamery cofania wykonany multimetrem analogowym na zakresie 15 mA. Jaką wartość natężenia prądu wskazuje miernik?

A. 220 mA

B. 22 mA

C. 110 mA

D. 11 mA

Wybór jednej z pozostałych wartości natężenia prądu, takich jak 220 mA, 22 mA czy 110 mA, wskazuje na błędne zrozumienie zasad odczytu z analogowych mierników. Po pierwsze, analogowe multimetery mają określoną skalę, która w przypadku pomiaru prądu ma swoje maksymalne wartości. Przekroczenie tych wartości prowadzi do odczytów, które nie odzwierciedlają rzeczywistego natężenia prądu, co jest fundamentalnym błędem. Na przykład, wybór 220 mA wskazuje na całkowity brak zrozumienia skali pomiarowej, ponieważ tak duża wartość wykracza poza zakres 15 mA, co czyni ten pomiar nieaktualnym. Kolejna wątpliwa odpowiedź, 22 mA, również jest nieadekwatna, gdyż wskazówka nie osiąga takiej wartości, co więcej, jest zbyt wysoka dla urządzenia zasilanego 11 mA. Wybierając 110 mA, błąd ten polega na założeniu, że natężenie prądu może być wyższe niż wskazanie, co prowadzi do nieefektywnej i nieadekwatnej diagnozy. W praktyce, zrozumienie sposobu działania mierników analogowych oraz umiejętność prawidłowego odczytywania wyników jest kluczowe dla techników zajmujących się naprawą i konserwacją pojazdów, a błędne interpretacje danych mogą prowadzić do poważnych problemów z funkcjonowaniem elektronicznych komponentów w samochodach.

Pytanie 25

Na podstawie danych umieszczonych w tabeli wskaż, które części i materiały eksploatacyjne są niezbędne do wykonania usługi naprawy po wykonanym przeglądzie instalacji elektrycznej dwóch samochodów FIAT Stilo z silnikami 1,6 16V (103 KM).

Lp.	Przegląd instalacji elektrycznej	Wynik przeglądu
Lp.	Przegląd instalacji elektrycznej	Pojazd 1	Pojazd 2
1.	Stan akumulatora	D/U ¹⁾	D
2.	Poduszki powietrzne	D	D
3.	Włączniki, wskaźniki, wyświetlacze	D	D
4.	Reflektory	Lewy – W; Prawy – D/R	Lewy – D/R; Prawy – D
5.	Ustawienie reflektorów	R	R
6.	Wycieraczki	Lewa – D, Prawa – uszkodzone pióro ²⁾	Lewa – D, Prawa – uszkodzone pióro ²⁾
7.	Spryskiwacze	D/U	D/U
8.	Oświetlenie wnętrza	D	D
9.	Świece zapłonowe	D ³⁾	D ³⁾
10.	Oświetlenie zewnętrzne	D	D
W – wymienić; U – uzupełnić; D – stan dobry; R – przeprowadzić regulację ¹⁾ w przypadku akumulatora uzupełnić poziom elektrolitu ²⁾ w przypadku zużycia jednego pióra zaleca się wymianę kompletu piór ³⁾ w przypadku zużycia zaleca się wymianę kompletu świec

A. Płyn do spryskiwaczy, prawy reflektor, woda destylowana, dwa komplety piór wycieraczek.

B. Akumulator, prawy reflektor, komplet piór wycieraczek, płyn do spryskiwaczy.

C. Komplet świec zapłonowych, komplety piór wycieraczek, woda destylowana, płyn do spryskiwaczy.

D. Woda destylowana, lewy reflektor, dwa komplety piór wycieraczek, płyn do spryskiwaczy.

Wybór odpowiedzi zawierającej wodę destylowaną, lewy reflektor, dwa komplety piór wycieraczek oraz płyn do spryskiwaczy jest poprawny, ponieważ w pełni odpowiada wymaganiom określonym w tabeli. Na podstawie przeglądu instalacji elektrycznej obu samochodów FIAT Stilo z silnikami 1,6 16V, konieczne jest uzupełnienie płynu do spryskiwaczy oraz wymiana piór wycieraczek. Oba te elementy są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i komfortu jazdy, zwłaszcza w trudnych warunkach atmosferycznych, gdzie dobra widoczność ma kluczowe znaczenie. Dodatkowo, wymiana lewego reflektora dla pojazdu 1 jest niezbędna, aby zapewnić prawidłowe oświetlenie drogi oraz zwiększyć widoczność podczas jazdy nocą. Uzupełnienie wody destylowanej w akumulatorze jest także istotnym elementem, ponieważ niewłaściwy poziom elektrolitu może prowadzić do problemów z uruchomieniem silnika oraz obniżenia wydajności akumulatora. Praktyczne zastosowanie tej wiedzy polega na umiejętnym zarządzaniu stanem technicznym pojazdu, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie utrzymania pojazdów.

Pytanie 26

Którym kolorem na wykresie zaznaczono przebieg napięcia tętniącego?

A. Zielonym.

B. Czerwonym.

C. Niebieskim.

D. Czarnym.

Odpowiedź niebieskim kolorem jest poprawna, ponieważ na wykresie przedstawiającym przebieg napięcia tętniącego, ten właśnie kolor reprezentuje oscylacje napięcia. Oscylacje te są istotne w kontekście monitorowania funkcjonowania układu krążenia, ponieważ pozwalają na ocenę efektywności serca oraz detekcję potencjalnych nieprawidłowości. W praktyce, na przykład w kardiologii, analiza tego rodzaju wykresów jest kluczowa dla diagnozowania arytmii czy innych schorzeń sercowo-naczyniowych. Zgodnie z najlepszymi praktykami branżowymi, jasne oznaczenie różnych typów danych na wykresach poprawia ich użyteczność i zrozumiałość. Ważne jest, aby w każdej analizie danych stosować czytelne i zrozumiałe oznaczenia, co wspiera nie tylko analizę, ale także komunikację wyników z zespołem medycznym. W tym przypadku linia czerwona, reprezentująca wartość średnią, stanowi referencję dla interpretacji danych niebieskich, co znacznie ułatwia analizę kliniczną.

Pytanie 27

Podczas kontrolowania instalacji elektrycznej w pojeździe zauważono, że gdy uruchomiono światła drogowe, jeden z reflektorów zespolonych nie świeci. Możliwą przyczyną tej awarii może być uszkodzenie

A. bezpiecznika

B. przełącznika świateł

C. połączenia reflektora z masą pojazdu

D. przekaźnika świateł drogowych

Wybór przełącznika świateł jako przyczyny awarii może wydawać się logiczny, jednak zazwyczaj przełącznik działa na zasadzie załączania i wyłączania obwodów, a w przypadku jego uszkodzenia światła w reflektorach mogą nie działać w ogóle, a nie tylko w jednym z nich. Z kolei uszkodzenie połączenia reflektora z masą pojazdu również nie jest prawidłowym podejściem, ponieważ w przypadku braku masy, reflektor najczęściej całkowicie przestaje działać, a nie tylko jedno z świateł. Można również zakładać, że awaria przekaźnika świateł drogowych powodowałaby problemy z działaniem wszystkich świateł, a nie selektywnie tylko jednego. Typowe błędy myślowe, które prowadzą do takich wniosków, wynikają z niewłaściwej analizy objawów i braku zrozumienia, jak różne elementy instalacji elektrycznej współpracują ze sobą. Dlatego zawsze warto zacząć od analizy najprostszych rozwiązań, takich jak bezpieczniki, zanim przejdzie się do bardziej skomplikowanych komponentów.

Pytanie 28

Jaki przebieg napięcia przedstawiono na wykresie?

A. Zmienny.

B. Tętniący.

C. Przemienny.

D. Stały.

Zarówno odpowiedzi dotyczące napięcia tętniącego, przemiennego, jak i stałego, są błędne z kilku powodów. Napięcie tętniące charakteryzuje się cyklicznymi zmianami wartości, które są regularne i oscylują wokół wartości średniej. Na przedstawionym wykresie nie obserwujemy takiej regularności, dlatego nie może być mowy o napięciu tętniącym. Z kolei napięcie przemienne, które najczęściej odnosi się do sinusoidalnych przebiegów, również nie jest właściwe. Wykres nie ukazuje regularnych fluktuacji, które byłyby charakterystyczne dla napięcia przemiennego. Odpowiedź wskazująca na napięcie stałe jest błędna, ponieważ napięcie stałe ma stałą wartość, przedstawioną na poziomej linii. W przypadku wykresu zmiennego, wartości napięcia różnią się w czasie, co jest jego istotą. Typowym błędem myślowym jest utożsamianie napięcia zmiennego z napięciem przemiennym, co prowadzi do nieporozumień. Zrozumienie różnic między tymi pojęciami jest kluczowe, zwłaszcza w kontekście projektowania systemów elektroenergetycznych oraz w praktyce przemysłowej, gdzie dobór odpowiedniego typu napięcia ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i efektywność działania urządzeń.

Pytanie 29

Pirometrem przedstawionym na rysunku możemy dokonać pomiaru

A. wydajności układu klimatyzacji.

B. natężenia przepływu prądu.

C. rezystancji żarnika halogenowego.

D. gęstości elektrolitu.

Pirometr, przedstawiony na rysunku, to urządzenie stosowane do pomiaru temperatury obiektów w sposób bezkontaktowy. Jego zastosowanie w kontekście wydajności układu klimatyzacji jest szczególnie istotne, ponieważ umożliwia monitorowanie temperatury wylotowego powietrza oraz elementów systemu, takich jak skraplacz czy parownik. Dzięki temu można ocenić, czy klimatyzacja działa w optymalnych warunkach, a także identyfikować potencjalne problemy, np. niedostateczne chłodzenie lub przegrzewanie się któregoś z komponentów. W praktyce, pirometry są niezwykle przydatne w regularnym serwisowaniu urządzeń HVAC, przestrzegając standardów branżowych, które zalecają regularne kontrolowanie parametrów pracy systemów klimatyzacyjnych. Użycie pirometru pozwala na szybką i efektywną diagnostykę, co przekłada się na wydłużenie żywotności urządzeń oraz zwiększenie komfortu użytkowników. Właściwe pomiary temperatury mogą pomóc w optymalizacji zużycia energii i zwiększeniu efektywności energetycznej.

Pytanie 30

Jakie natężenie prądu powinien mieć standardowy bezpiecznik do ochrony dodatkowo zainstalowanego systemu podgrzewania dysz spryskiwacza o maksymalnej mocy 50W w instalacji elektrycznej 12V pojazdu?

A. 20 A

B. 10 A

C. 5 A

D. 30 A

Wybór bezpiecznika o wartości 5 A dla układu podgrzewania dysz spryskiwacza o maksymalnej mocy 50W w instalacji 12V jest prawidłowy ze względu na zastosowaną regułę obliczania natężenia prądu. Moc obliczamy ze wzoru P = U * I, gdzie P to moc w watatach, U to napięcie w woltach, a I to natężenie w amperach. Dla mocy 50W w instalacji 12V otrzymujemy I = P / U = 50W / 12V = 4,17A. W praktyce, dla dodatkowego marginesu bezpieczeństwa, zaleca się stosowanie bezpiecznika o wartości nieco wyższej, co czyni 5 A odpowiednim wyborem. W branży automotive stosowanie bezpieczników o odpowiedniej wartości jest kluczowe dla zapobiegania uszkodzeniom instalacji elektrycznej oraz zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników. Dobrą praktyką jest również regularne sprawdzanie stanu bezpieczników oraz ich wymiana po każdym zwarciu, aby utrzymać niezawodność systemu.

Pytanie 31

Który z wymienionych elementów pojazdów samochodowych może okresowo wymagać oczyszczenia i kalibracji?

A. Przepustnica.

B. MAP sensor.

C. Rozrusznik.

D. Alternator.

Przepustnica w pojazdach samochodowych to naprawdę bardzo ważny element, jeśli chodzi o prawidłową pracę silnika, zwłaszcza w autach z silnikami benzynowymi. To ona reguluje ilość powietrza, które trafia do komory spalania, więc jak zacznie się zacinać albo brudzić, silnik natychmiast zaczyna dziwnie reagować – obroty falują, auto gaśnie na wolnych obrotach albo szarpie przy ruszaniu. Spotkałem się już nieraz z sytuacją, że po kilku latach eksploatacji, szczególnie jak ktoś jeździ głównie po mieście, w przepustnicy zbiera się osad z oleju i zanieczyszczeń z układu dolotowego. Przez to jej praca staje się nieregularna. Dlatego producenci, a także mechanicy podczas regularnych przeglądów, zalecają okresowe czyszczenie przepustnicy i, co istotne, jej kalibrację. Kalibracja polega na ponownym dostosowaniu elektronicznych parametrów tak, aby przepustnica działała zgodnie ze specyfikacją fabryczną. Bez tego czyszczenie może nie dać pełnego efektu. Warto korzystać z oryginalnych środków czyszczących i zawsze po takiej operacji podłączyć komputer diagnostyczny, żeby upewnić się, że wszystko jest jak trzeba. Moim zdaniem to jedna z tych czynności eksploatacyjnych, które faktycznie robią ogromną różnicę w komforcie jazdy i spalaniu, o czym często się zapomina. Przez lata zauważyłem, że nawet w samochodach z przebiegiem rzędu 70-80 tys. km potrafi się tam zebrać wystarczająco dużo brudu, żeby wpłynąć na płynność pracy silnika – i to bez żadnych błędów w komputerze! Dla mnie czysta przepustnica to podstawa dobrego serwisu.

Pytanie 32

Przebieg sygnału z czujnika hallotronowego przedstawia wykres w kolorze

A. czarnym.

B. zielonym.

C. niebieskim.

D. czerwonym.

Wybrałeś wykres w kolorze czarnym, co jest zgodne z rzeczywistością, bo właśnie ten przebieg reprezentuje sygnał wyjściowy z czujnika hallotronowego. Hallotron działa na zasadzie efektu Halla i generuje najczęściej sygnał prostokątny, który doskonale nadaje się do wykrywania zmian pola magnetycznego, np. obrotów wałka silnika czy położenia elementów mechanicznych. W praktyce taki sygnał jest bardzo czytelny dla mikrokontrolerów czy układów logicznych, bo łatwo go przetwarzać na impulsy liczone jako ilość obrotów lub zmian stanu. Moim zdaniem, to właśnie prostokątne przebiegi są najwygodniejsze w analizie cyfrowej, a w branży automatyki taki typ wyjścia to już praktycznie standard, bo minimalizuje zakłócenia i pozwala na precyzyjne zliczanie zdarzeń. Co ciekawe, w wielu schematach w literaturze czy dokumentacji technicznej właśnie czarny kolor jest zarezerwowany dla sygnałów wejściowych lub wyjściowych z czujników. Sygnały sinusoidalne czy trójkątne (zielony, niebieski) widuje się bardziej przy analogowych czujnikach lub na etapie przetwarzania sygnału, a nie na wyjściu z samego hallotronu. Warto zapamiętać ten wzór, bo przy pracy z enkoderami czy czujnikami obrotu w automatyce przemysłowej będziesz się z nim spotykać regularnie.

Pytanie 33

Proces oczyszczenia filtra cząstek stałych odbywa się poprzez

A. zamknięcie zaworu EGR.

B. obniżenie temperatury spalin.

C. podniesienie temperatury spalin.

D. maksymalne otwarcie zaworu EGR.

Dokładnie, proces oczyszczania filtra cząstek stałych – czyli tzw. regeneracja DPF/FAP – polega właśnie na chwilowym podniesieniu temperatury spalin. Chodzi o to, żeby zgromadzone w filtrze cząstki stałe (głównie sadza) uległy dopaleniu do dwutlenku węgla. Najczęściej temperatura w trybie regeneracji przekracza 600°C, a czasem nawet zbliża się do 700°C, co jest wystarczające do całkowitego wypalenia osadów. Producenci silników stosują różne sposoby podnoszenia temperatury, np. zmieniają parametry wtrysku paliwa lub stosują specjalny cykl pracy silnika. W praktyce, jeśli filtr nie osiągnie odpowiednio wysokiej temperatury przez dłuższy czas, np. podczas jazdy miejskiej, może dojść do jego zapchania i konieczności kosztownej wymiany. Właśnie z tego powodu zalecane są regularne dłuższe trasy, podczas których filtr ma szansę się prawidłowo oczyścić. Moim zdaniem to jeden z ciekawszych przykładów, jak nowoczesne silniki wymagają od nas jako użytkowników pewnej wiedzy i świadomości działania układów oczyszczania spalin. Branża motoryzacyjna podkreśla, że poprawna eksploatacja i nieprzerywanie procesu regeneracji to klucz do długiej żywotności filtra.

Pytanie 34

Procedura sprawdzenia przekaźnika kontaktronowego nie obejmuje pomiaru

A. impedancji cewki elektromagnetycznej.

B. reakcji na zewnętrzne pole magnetyczne.

C. rezystancji styków roboczych w stanie załączenia.

D. rezystancji styków roboczych w stanie spoczynku.

Wiele osób myli przekaźniki kontaktronowe z klasycznymi elektromagnetycznymi i stąd biorą się wątpliwości, co rzeczywiście powinno podlegać pomiarowi. W praktyce przekaźnik kontaktronowy działa na zasadzie hermetycznego styku (kontaktronu), który reaguje na zewnętrzne pole magnetyczne – nie ma tu typowej cewki jak w klasycznych przekaźnikach elektromagnetycznych. Dlatego też pomiar impedancji cewki nie ma sensu – po prostu tej cewki nie ma. Weryfikując sprawność przekaźnika kontaktronowego, skupiamy się na stanie styków: mierzymy ich rezystancję zarówno w stanie spoczynku, jak i podczas załączenia (gdy są zwarte magnesem). To pozwala wykryć problemy takie jak nadmierna rezystancja czy uszkodzenia kontaktów, co jest bardzo ważne w automatyce i telekomunikacji. Sprawdzenie reakcji na zewnętrzne pole magnetyczne jest wręcz podstawą, bo przecież cały mechanizm działania opiera się właśnie na takim impulsie. Typowym błędem jest też założenie, że wszystkie przekaźniki mają cewki – to nieprawda, bo kontaktrony sterowane są z zewnątrz polem magnetycznym, nie własną cewką. Branżowe standardy podkreślają, żeby podczas przeglądów skupiać się na sprawności styków i ich reakcji, a nie na parametrach, które po prostu w tym typie podzespołu nie występują. Właśnie takie nieprecyzyjne rozumienie prowadzi do mylenia procedur pomiarowych typowych dla elektromagnetyków z procedurami dla kontaktronów. Moim zdaniem, warto dokładnie czytać dokumentację techniczną i zwracać uwagę na zasadę działania, zanim zaczniemy dobierać procedury testowe. To pozwala uniknąć powielania rutynowych, ale nieadekwatnych pomiarów.

Pytanie 35

Wartość napięcia na zaciskach akumulatora przy uruchomionym silniku na biegu jałowym powinna wynosić około

A. 12,0 V

B. 12,6 V

C. 13,4 V

D. 14,4 V

Oceniając różne wartości napięcia na zaciskach akumulatora w trakcie pracy silnika na biegu jałowym, łatwo można się pomylić, bo niektóre liczby wydają się bardzo bliskie. Napięcia 12,0 V i 12,6 V odpowiadają typowym wartościom napięcia spoczynkowego, czyli wtedy, gdy silnik jest wyłączony. Gdy silnik nie pracuje, świeżo naładowany akumulator faktycznie pokazuje około 12,6 V – to taki standard, który świadczy o pełnym naładowaniu. Jeśli jednak napięcie jest bliżej 12,0 V, oznacza to już częściowe rozładowanie, co praktycznie powinno nas zaalarmować, zwłaszcza zimą lub przy krótkich trasach. Pojęcie, że przy uruchomionym silniku napięcie pozostaje takie samo, jak podczas postoju, jest jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez początkujących mechaników. Prawidłowo działający alternator powinien podnieść napięcie do poziomu umożliwiającego skuteczne ładowanie – czyli przynajmniej do 13,4 V. Jednak wartość 13,4 V to już absolutne minimum i jest akceptowalna tylko przy bardzo małych obciążeniach lub w specyficznych warunkach temperaturowych. W codziennym użytkowaniu i zgodnie z dobrymi praktykami branżowymi, wartość napięcia na biegu jałowym powinna być bliższa 14,4 V. Takie napięcie pozwala utrzymać akumulator w dobrej kondycji i zapewnić pełną sprawność wszystkich odbiorników elektrycznych. Utrzymywanie niższego poziomu skutkuje szybkim rozładowywaniem się akumulatora i problemami z rozruchem. Moim zdaniem często popełnianym błędem jest też ufanie, że samochód z niskim napięciem na biegu jałowym będzie działał poprawnie – a niestety tak nie jest. Warto zawsze pamiętać o tym, by mierząc napięcie, uwzględnić, czy silnik faktycznie pracuje, bo to całkowicie zmienia sytuację. 14,4 V to nie przypadkowy standard, ale wielokrotnie sprawdzona wartość, która zapewnia trwałość i bezawaryjność eksploatacji akumulatora oraz całego układu elektrycznego pojazdu.

Pytanie 36

Który element układu elektronicznego pojazdu samochodowego należy bezwzględnie wymienić w przypadku jego zadziałania?

A. Sterownik ESP.

B. Modulator ABS.

C. Zapalnik lamp wyładowczych.

D. Aktywującą poduszek gazowych.

Zdecydowanie najważniejszym elementem wymagającym bezwzględnej wymiany po zadziałaniu jest aktywator (zapalnik) poduszek powietrznych. Ten element po uruchomieniu jest już jednorazowego użytku – nie można go naprawiać ani ponownie wykorzystać, bo jego zadaniem jest natychmiastowe odpalanie poduszki w razie kolizji, a potem traci on swoje właściwości. Moim zdaniem producenci nie bez powodu stosują tu takie rozwiązanie, bo chodzi o bezpieczeństwo – nie ryzykujemy, że poduszka zadziała drugi raz nieprawidłowo. Praktyka serwisowa i wytyczne większości producentów samochodów mówią wprost: po wystrzale poduszki zawsze trzeba wymienić nie tylko samą poduszkę, ale i aktywator. Używanie ponownie takiego elementu byłoby po prostu niebezpieczne i niezgodne z zasadami BHP. Przykładowo, nawet jeśli wymienimy tylko poszycie poduszki, a zostawimy stary zapalnik, może nie zadziałać prawidłowo w kolejnym zdarzeniu. Branżowe normy, jak chociażby wytyczne ECE-R94 czy obowiązujące procedury ASO, kładą tutaj nacisk na pełną wymianę po aktywacji. W praktyce mechanicy spotykają się z tym na co dzień – klient po stłuczce musi liczyć się z wymianą całego modułu, a nie tylko elementu wystrzelonego. Takie podejście gwarantuje najwyższy poziom bezpieczeństwa, bo nie ma tu miejsca na półśrodki.

Pytanie 37

W układzie świateł mijania po włączeniu włącznika tych świateł żadna z żarówek H7 nie świeci przy stwierdzeniu, że przekaźnik świateł jest załączony. Taki objaw wskazuje na uszkodzenie

A. włącznika świateł mijania.

B. cewki przekaźnika.

C. styku przekaźnika.

D. jednej z żarówek.

Wybrałeś prawidłową odpowiedź – chodzi tu o uszkodzenie styku przekaźnika. To naprawdę częsty przypadek w układach elektrycznych pojazdów, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z większymi prądami typowymi dla świateł mijania. Przekaźnik działa jak zdalnie sterowany przełącznik, a jego styk jest miejscem, gdzie fizycznie przewodzony jest prąd do żarówek. Jeśli przekaźnik "klika" (czyli słychać, że się załącza), a mimo tego żadne światła nie świecą, to bardzo często winny jest właśnie styk – może być przepalony, zaśniedziały albo nadpalony przez wieloletnią eksploatację. Z mojego doświadczenia wynika, że większość doświadczonych elektryków samochodowych sprawdza najpierw przekaźnik, bo to element, który bardzo często sprawia problemy, szczególnie w starszych autach. Takie usterki diagnostykuje się prosto – można rozebrać przekaźnik, podać napięcie na cewkę i sprawdzić miernikiem przepływ prądu przez styki. W standardach branżowych, np. wg wytycznych VDA czy ISO, zawsze zaleca się sprawdzenie elementów stykowych przy braku zasilania odbiorników. Co ciekawe, korzystanie z przekaźników zamiast bezpośredniego przełączania dużych prądów przez włączniki bardzo podnosi niezawodność układu. Moim zdaniem warto mieć zawsze w skrzynce narzędziowej zapasowy przekaźnik, bo to niedrogi i szybki sposób na naprawę takich awarii.

Pytanie 38

Poprawność działania zregenerowanego alternatora, przed ponownym montażem do pojazdu, należy sprawdzić

A. na stole probierczym.

B. na stole warsztatowym.

C. multimetrem uniwersalnym.

D. montując go w innym pojeździe.

Sprawdzenie zregenerowanego alternatora na stole probierczym to zdecydowanie najbardziej profesjonalne i praktyczne rozwiązanie. Stół probierczy to specjalistyczne stanowisko diagnostyczne, które pozwala na symulację warunków pracy alternatora bardzo zbliżonych do tych, jakie panują w samochodzie. Dzięki temu można dokładnie ocenić pracę alternatora pod obciążeniem, sprawdzić napięcie ładowania, reakcję na zmianę obrotów i ogólną sprawność urządzenia. Co ważne, taki stół daje możliwość wychwycenia nawet drobnych nieprawidłowości, które w pojeździe mogłyby pozostać niezauważone aż do poważniejszej awarii. Moim zdaniem, jeśli ktoś naprawdę chce mieć pewność, że alternator po regeneracji działa jak należy, to nie powinien oszczędzać czasu na tej operacji. W branży motoryzacyjnej, szczególnie w profesjonalnych serwisach, taki sposób testowania jest właściwie standardem – nie tylko gwarantuje jakość usługi, ale też ogranicza ryzyko reklamacji i niepotrzebnych nerwów po montażu. Warto też pamiętać, że na stole probierczym można sprawdzić dodatkowe funkcje alternatora, jak np. działanie regulatora napięcia, stan szczotek czy diod prostowniczych. Z mojego doświadczenia wynika, że dobrze przeprowadzony test na stole probierczym pozwala uniknąć typowych problemów typu nierówne ładowanie czy podejrzane dźwięki po zamontowaniu alternatora do pojazdu. To po prostu najlepszy sposób na weryfikację przed montażem.

Pytanie 39

Na podstawie przedstawionych na rysunku charakterystyk rezystancyjno-temperaturowych podzespołów elektronicznych stwierdzono, że sprawny technicznie termistor typu PTC w temperaturze 20°C posiada rezystancję około

A. 1 kΩ

B. 10 kΩ

C. 100 Ω

D. 100 kΩ

W przypadku termistorów typu PTC łatwo popełnić błąd, sugerując się powszechnie spotykanymi wartościami rezystancji innych elementów elektronicznych lub ogólną tendencją, że termistory zawsze mają wysoką rezystancję. W rzeczywistości wartości rzędu 1 kΩ, 10 kΩ czy nawet 100 kΩ w temperaturze pokojowej (20°C) są typowe raczej dla termistorów typu NTC albo dla rezystorów warystorowych, a nie dla popularnych PTC stosowanych np. jako zabezpieczenia. Charakterystyka PTC wskazuje, że przy niskich temperaturach ich rezystancja jest zwykle dość niska – właśnie w okolicach 100 Ω – i dopiero powyżej pewnego progu zaczyna gwałtownie rosnąć. Wybierając wyższą wartość można się zasugerować np. myśleniem, że większa ochrona wymaga większej rezystancji, co jednak nie odzwierciedla rzeczywistego zachowania tego typu elementów. Typowe katalogowe PTC mają właśnie taką niską rezystancję na starcie, by nie ograniczać obwodu przy normalnej pracy. Warto też pamiętać, że wykres rezystancji względem temperatury dla PTC jest niemal płaski do pewnej temperatury, a potem bardzo szybko rośnie, co nie jest intuicyjne na pierwszy rzut oka. Nierzadko spotykam się z przekonaniem, że wszystkie termistory mają zachowanie jak NTC, gdzie rezystancja od razu jest bardzo wysoka – to typowy błąd. Zawsze warto sprawdzić konkretną charakterystykę danego typu elementu i nie polegać wyłącznie na skrótowych skojarzeniach. W praktyce dobór właściwego termistora wymaga dokładnej analizy wykresu i specyfikacji, bo błędny dobór może sprawić, że zabezpieczenie nie zadziała w kluczowym momencie.

Pytanie 40

Rysunek przedstawia wynik pomiaru natężenia prądu stałego zasilającego moduł sterowania wykonany multimetrem analogowym na zakresie 0,6 A. Jaką wartość prądu wskazuje miernik?

A. 12,5 mA

B. 25,0 mA

C. 250 mA

D. 500 mA

Wskazałeś prawidłową wartość – 500 mA. W praktyce odczyt z analogowego multimetru zawsze wymaga nie tylko patrzenia na wskazanie, ale też zwrócenia uwagi na wybrany zakres pomiarowy. Tutaj użyty został zakres 0,6 A, co oznacza, że pełna podziałka skali odpowiada 600 mA. Igła miernika pokazuje idealnie na końcu drugiej dużej kreski, czyli dokładnie połowę zakresu, a więc 300 mA byłoby w 1/2, ale tutaj jest już bliżej końca, bo wskazówka jest na dziesiątej (ostatniej) dużej kresce, czyli odpowiada 500 mA (bo skala jest podzielona na 12 części, więc każda to 50 mA). Moim zdaniem, w codziennej pracy technika najważniejsze jest, żeby zawsze sprawdzać ustawienie zakresu przed pomiarem, bo nietrudno o pomyłkę – a to może skutkować błędną interpretacją lub nawet uszkodzeniem sprzętu. Warto też pamiętać, że takie odczyty zawsze należy dokonywać na prostym odcinku skali, patrząc prostopadle, żeby uniknąć błędu paralaksy, zgodnie z dobrymi praktykami. Branżowe normy jasno mówią, żeby nie przekraczać zakresu oraz kalibrować multimetry regularnie, co przekłada się na bezpieczeństwo i precyzję. Takie umiejętności procentują w serwisie i diagnostyce, a znajomość podziałek przydaje się nawet przy ocenie zużycia prądu przez różne moduły sterowania, bo szybko ocenisz, czy prąd nie przekracza wartości nominalnych.

Rozpocznij nowy egzamin

Powrót do strony głównej