Wyniki egzaminu

Informacje o egzaminie:
  • Zawód: Technik farmaceutyczny
  • Kwalifikacja: MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
  • Data rozpoczęcia: 19 lutego 2026 18:10
  • Data zakończenia: 19 lutego 2026 18:42

Egzamin zdany!

Wynik: 23/40 punktów (57,5%)

Wymagane minimum: 20 punktów (50%)

Pochwal się swoim wynikiem!
Szczegółowe wyniki:
Pytanie 1

Która z grup nazw przedstawia określenia tej samej substancji?

A. Kwas salicylowy, aspiryna, acesan
B. Nystatinum, fungicidinum, mycostatinum
C. Metamizol sodowy, analgin, pabialgina
D. Kwas boranowy, boraks, acidum boricum
Analizując inne odpowiedzi, można zauważyć, że każda z nich zawiera różne substancje czynne, które nie są tożsame. Kwas salicylowy, aspiryna i acesan są na przykład stosowane w terapii przeciwzapalnej i przeciwbólowej, jednak aspiryna to acetylowana forma kwasu salicylowego, a acesan to jego pochodna. W praktyce klinicznej, chociaż te substancje są ze sobą powiązane, to każda z nich ma różne właściwości farmakologiczne i zastosowania, co czyni tę grupę nazw niejednorodną. Metamizol sodowy, analgin i pabialgina to także związki, które mimo podobieństw w działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, nie są tym samym lekiem. Metamizol, znany również jako analgin, jest stosowany w sytuacjach nagłych, jednak pabialgina jest formą tego leku o zmienionym składzie. Kwas boranowy, boraks i acidum boricum to substancje chemiczne stosowane głównie w dezynfekcji i jako środki konserwujące, lecz różnią się one składem chemicznym i zastosowaniem, co uniemożliwia ich klasyfikację jako jednej substancji. Typowe błędy myślowe w tym kontekście to mylenie substancji o podobnych zastosowaniach, ale różnych mechanizmach działania oraz brak znajomości konkretnych właściwości farmakologicznych i chemicznych składników. Aby właściwie stosować leki i zapewnić pacjentom bezpieczeństwo, konieczne jest dogłębne zrozumienie różnic między nimi, co jest kluczowe w praktyce medycznej i farmaceutycznej.

Pytanie 2

W aseptycznych warunkach należy zawsze przygotowywać krople do

A. płukań
B. nosa
C. uszu
D. oczu
Odpowiedź dotycząca sporządzania kropli do oczu w warunkach aseptycznych jest słuszna, ponieważ preparaty stosowane w okulistyce muszą spełniać szczególne normy dotyczące czystości i braku zanieczyszczeń mikrobiologicznych. Okulary są bezpośrednio związane z delikatną strukturą oka, która jest wrażliwa na wszelkie infekcje. Proces aseptyczny zapewnia, że preparaty do oczu są wolne od drobnoustrojów, co jest kluczowe dla zapobiegania zakażeniom. Wytwarzanie takich preparatów wymaga stosowania sterylnych narzędzi, odpowiednich technik produkcyjnych oraz przestrzegania zasad Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP). Przykładowo, krople do oczu powinny być przechowywane w sterylnych pojemnikach i poddawane testom na obecność zanieczyszczeń. Dobrym przykładem są krople sztucznych łez, które muszą być odpowiednio zabezpieczone przed zanieczyszczeniem, aby mogły być bezpiecznie stosowane przez pacjentów. Aseptyczność w tym kontekście nie tylko wpływa na skuteczność leczenia, ale również na bezpieczeństwo pacjentów.

Pytanie 3

W terapii choroby Parkinsona wykorzystuje się środki zawierające lewodopę. Celem połączenia lewodopy z benserazydem (np. preparat Madopar) jest

A. ulepszenie stabilności mikrobiologicznej preparatu
B. zwiększenie absorpcji lewodopy z układu pokarmowego
C. redukcja obwodowego metabolizmu lewodopy do dopaminy
D. blokowanie receptorów dopaminergicznych
Lewodopa jest prekursorem dopaminy, który przekształcany jest w mózgu na dopaminę, co jest kluczowe w leczeniu choroby Parkinsona. Jednak lewodopa jest metabolizowana w organizmie już w trakcie wchłaniania, co ogranicza jej dostępność w mózgu. Benserazyd, będący inhibitorem dekarboksylazy, działa obwodowo, hamując enzymy odpowiedzialne za rozkład lewodopy do dopaminy w tkankach obwodowych, co zwiększa jej stężenie w krwi i umożliwia skuteczniejsze dotarcie do mózgu. Dzięki temu połączeniu, pacjenci mogą doświadczyć bardziej stabilnych i długotrwałych efektów terapii. W praktyce oznacza to, że stosowanie preparatów takich jak Madopar nie tylko poprawia efektywność leczenia, ale również minimalizuje działania niepożądane, które mogą wystąpić w wyniku wysokiego poziomu dopaminy w obwodzie. Umożliwia to lepsze zarządzanie objawami choroby Parkinsona, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w terapii tych pacjentów, gdzie kluczowym celem jest poprawa jakości życia. Dodatkowo, stosowanie takich kombinacji leków podkreśla znaczenie zindywidualizowanego podejścia w terapii farmakologicznej.

Pytanie 4

Mleko Bebilon Pepti w aptece powinno być składowane w części przeznaczonej dla

A. suplementów diety
B. dietetycznych środków spożywczych
C. produktów leczniczych
D. wyrobów medycznych
Mleko Bebilon Pepti to specjalistyczny produkt dietetyczny, który jest przeznaczony do stosowania w diecie dzieci z alergią na białka mleka krowiego oraz innymi problemami pokarmowymi. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, produkty tego typu klasyfikowane są jako dietetyczne środki spożywcze, które są regulowane przez odpowiednie normy dotyczące bezpieczeństwa i jakości żywności. W praktyce oznacza to, że mleko to powinno być przechowywane w wyspecjalizowanych warunkach, które zapewniają jego właściwą jakość oraz skuteczność. Przykładem dobrych praktyk w magazynowaniu dietetycznych środków spożywczych jest zapewnienie właściwej temperatury oraz wilgotności, aby zapobiec degradacji składników odżywczych. Ponadto, należy stosować odpowiednie oznakowanie, co ułatwia identyfikację produktu i jego właściwe przechowywanie. W kontekście aptecznym, przestrzeganie tych zasad jest kluczowe dla zdrowia pacjentów, dlatego ważne jest, aby personel apteczny był dobrze zaznajomiony z klasyfikacją i wymaganiami dotyczącymi takich produktów.

Pytanie 5

Substancje wspomagające wchłanianie to dodatki stosowane w procesie produkcji

A. maści
B. tabletek
C. granulatów
D. kapsułek
Wybór tabletek, granulatów lub kapsułek jako formy, w której stosuje się promotory wchłaniania, opiera się na błędnym założeniu, że te postacie farmaceutyczne wymagają podobnego podejścia do wchłaniania jak maści. Tabletki i kapsułki są projektowane w celu uwolnienia substancji czynnej w przewodzie pokarmowym, a nie w skórze. W tych przypadkach biodostępność zależy głównie od procesów trawiennych i wchłaniania jelitowego, gdzie inne mechanizmy są zaangażowane. Granulaty również wymagają swoistego podejścia do formulacji, ale nie są one związane z promotorami wchłaniania stosowanymi w maściach. Często mogą wystąpić błędy w myśleniu, które polegają na utożsamianiu wszystkich form farmaceutycznych z tymi samymi właściwościami wchłaniania. Pominięcie różnic w mechanizmach działania substancji czynnych oraz ich interakcji z różnymi barierami biologicznymi prowadzi do mylnych wniosków. W kontekście farmaceutyków, kluczowe jest zrozumienie, że każda forma dawkowania wymaga indywidualnego podejścia, a kwestie związane z biodostępnością są złożone i wymagają precyzyjnej analizy w kontekście zastosowanej technologii produkcji i formulacji. Takie nieporozumienia mogą prowadzić do nieskutecznych terapii oraz niezadowolenia pacjentów, dlatego istotne jest, aby dobrze rozumieć procesy farmakokinetyczne oraz zastosowania różnych postaci leków.

Pytanie 6

Zjawisko, w którym leki konkurują o ten sam receptor, nazywa się antagonizmem

A. fizjologiczny
B. kompetycyjny
C. czynnościowy
D. chemiczny
Interakcja leków określana jako antagonizm kompetycyjny odnosi się do sytuacji, w której dwa lub więcej ligandów rywalizuje o ten sam receptor, co prowadzi do hamowania działania jednego z nich. Antagonizm kompetycyjny jest szczególnie istotny w farmakologii, gdyż pozwala na precyzyjne dostosowanie efektu terapeutycznego poprzez kontrolowanie stężenia leku. Przykładem mogą być leki beta-blokujące, które konkurują z adrenaliną o receptory beta-adrenergiczne. Zmniejszając dostępność adrenaliny do receptorów, beta-blokery mogą skutecznie obniżać ciśnienie krwi oraz zmniejszać częstość akcji serca. W praktyce klinicznej zrozumienie mechanizmów antagonistycznych jest kluczowe dla unikania niepożądanych interakcji lekowych oraz optymalizacji schematów terapeutycznych. Znajomość antagonizmu kompetycyjnego jest również istotna w kontekście rozwoju nowych leków, gdzie projektuje się cząsteczki mogące skutecznie rywalizować z endogennymi ligandami w celu osiągnięcia pożądanych efektów terapeutycznych.

Pytanie 7

Aby uniknąć niezgodności przy przygotowaniu leku według podanej recepty, należy

Rp.
Targesini                           0,2
Glyceroli                           2,0
0,9% Sol. Natrii chloridi ad       30,0
M.f. guttae rhinologicae
D.S. 3 x dziennie po 2 krople do nosa.
A. zwiększyć ilość glicerolu.
B. zastąpić roztwór chlorku sodu 5% roztworem glukozy.
C. zamienić targezynę na protargol.
D. zastąpić roztwór chlorku sodu parafiną ciekłą.
Zastąpienie roztworu chlorku sodu 5% roztworem glukozy jest kluczową praktyką w farmacji, szczególnie w kontekście sporządzania leków zawierających koloidy, takie jak targezyna. Targezyna, będąca preparatem srebra, jest wrażliwa na działanie elektrolitów, co może prowadzić do koagulacji i utraty jej właściwości terapeutycznych. Roztwór chlorku sodu, będący elektrolitem, może wywołać zjawisko wysolenia, co jest niepożądane w preparacji farmaceutycznej. Roztwór glukozy, jako substancja nieelektrolityczna, nie powoduje takich reakcji, co czyni go bezpiecznym zamiennikiem. W praktyce, przy sporządzaniu leków, należy zawsze brać pod uwagę interakcje składników aktywnych z nośnikami i pomocniczymi substancjami. Standardy jakości w farmacji zalecają dokładne testowanie i kontrolę formulacji, aby zapewnić ich skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania. Właściwe zrozumienie tych aspektów jest fundamentem dla każdej osoby pracującej w dziedzinie farmacji i przygotowującej leki zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Pytanie 8

U osoby poszkodowanej zaobserwowano nagłe zatrzymanie oddechu oraz krążenia. W trakcie resuscytacji, aż do momentu przybycia służb medycznych, powinno się wykonywać 30 uciśnięć klatki piersiowej oraz

A. 4 wdmuchnięcia powietrza
B. 2 wdmuchnięcia powietrza
C. 3 wdmuchnięcia powietrza
D. 1 wdmuchnięcie powietrza
W przypadku nagłego zatrzymania oddechu i krążenia, kluczowe jest stosowanie się do wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC), które sugerują, aby podczas resuscytacji przeprowadzać 30 uciśnięć klatki piersiowej, a następnie 2 wdmuchnięcia powietrza. Takie proporcje 30:2 są uznawane za najbardziej efektywne w kontekście przywracania krążenia i wentylacji, co jest niezbędne do zapewnienia dostępu tlenu do mózgu i innych organów. Praktycznym zastosowaniem tych zasad jest sytuacja, gdy jesteśmy świadkami nagłego zatrzymania akcji serca – wówczas należy niezwłocznie przystąpić do resuscytacji, aby zwiększyć szansę na przeżycie poszkodowanego. Wdmuchnięcia powietrza powinny być wykonane poprzez szczelne zamknięcie ust ratownika na ustach poszkodowanego, a następnie dostarczenie 2 oddechów o objętości 500-600 ml, co odpowiada jednemu pełnemu oddechowi. Takie postępowanie jest zgodne z aktualnymi wytycznymi i znacząco poprawia skuteczność resuscytacji.

Pytanie 9

Jakie są odpowiednie warunki do przechowywania wody utlenionej?

A. W szczelnych opakowaniach, bez kontaktu z substancjami utleniającymi
B. Zapewniających dostęp metali stabilizujących roztwór
C. W okolicy miejsca nasłonecznionego i gorącego
D. W pojemnikach z przezroczystego szkła
Woda utleniona, czyli roztwór nadtlenku wodoru, jest substancją szeroko stosowaną w medycynie, kosmetologii oraz w laboratoriach. Przechowywanie jej w zamkniętych opakowaniach, które są odporne na dostęp substancji utleniających, jest kluczowe dla zachowania jej stabilności i skuteczności. Nadtlenek wodoru jest substancją niestabilną, która w obecności światła, ciepła oraz zanieczyszczeń może ulegać rozkładowi na wodę i tlen. Dlatego zaleca się przechowywanie wody utlenionej w ciemnych, szczelnych butelkach, aby ograniczyć jej kontakt z powietrzem i promieniowaniem UV, co jest zgodne z praktykami wielu producentów. Na przykład, wiele renomowanych firm farmaceutycznych dostarcza wodę utlenioną w brązowych butelkach, co jest rozwiązaniem zgodnym z normami bezpieczeństwa i jakości. Dobrą praktyką jest także trzymanie tych substancji w temperaturze pokojowej, z daleka od źródeł ciepła, aby zmniejszyć ryzyko degradacji.

Pytanie 10

U pacjenta występują intensywne krwawienia. Jakie leki powinien pacjent unikać?

A. kwasu traneksamowego (np. Exacyl)
B. etamsylatu (np. Cyclonamine)
C. fitomenadionu (np. Vitacon)
D. warfaryny sodowej (np. Warfin)
Kwas traneksamowy to lek, który można stosować do hamowania nadmiernego krwawienia, bo blokuje aktywność plazminy. W sytuacjach, kiedy ktoś krwawi za dużo, jego użycie może być korzystne, szczególnie przy operacjach czy urazach. A etamsylan działa inaczej, bo stabilizuje mikrokrążenie i zmniejsza przepuszczalność naczyń, co też jest pomocne w takich przypadkach. Fitomenadion, czyli witamina K, jest konieczny do produkcji czynników krzepnięcia i może pomóc w krwawieniach spowodowanych jej niedoborem. Moim zdaniem, przy krwawieniach związanych z antykoagulantami, takimi jak warfaryna, fitomenadion może przywrócić równowagę hemostatyczną. Warto pamiętać, że jak ktoś nie umie rozróżnić leków, które pomagają krzepliwości, od tych, które ją osłabiają, to może dojść do nieporozumień. I jeszcze jedno, pacjenci z tendencją do krwawień powinni unikać innych ryzykownych leków przeciwkrzepliwych, bo to może pogorszyć ich stan.

Pytanie 11

W jakiej formie stosuje się penicylinę krystaliczną?

A. dotętniczo i doustnie
B. wyłącznie doustnie
C. dożylnie
D. dostawowo oraz doustnie
Penicylina krystaliczna jest formą penicyliny, która jest najczęściej stosowana dożylnie w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych. Administracja dożylna pozwala na szybkie osiągnięcie wysokiego stężenia leku w osoczu, co jest kluczowe w przypadku ciężkich infekcji, takich jak zapalenie płuc, sepsa czy ciężkie zakażenia skórne. Dożylne podanie penicyliny krystalicznej zapewnia również lepszą kontrolę nad dawkowaniem i minimalizuje ryzyko niepożądanych reakcji w porównaniu do innych dróg podania. W praktyce klinicznej, takie leczenie jest zgodne z wytycznymi i standardami dotyczących terapii antybiotykowej, które zalecają monitorowanie pacjentów oraz dostosowywanie dawek w zależności od reakcji organizmu. Ponadto, warto wspomnieć, że penicylina krystaliczna ma zastosowanie w połączeniu z innymi antybiotykami, co może zwiększać jej skuteczność w terapii skojarzonej. Z tego powodu, zrozumienie właściwego sposobu podawania tego leku jest kluczowe dla efektywności leczenia.

Pytanie 12

Ile gramów nystatyny 6 312 j.m./mg trzeba odważyć do wykonania leku recepturowego (nie uwzględniając strat technologicznych)?

Rp.
Nystatini             150 000 j.m.
Lactosi                        0,4
Cacao olei                     q.s
M.f.glob.vag.
D.t.d.  No 12
A. 0,735 g
B. 0,946 g
C. 0,285 g
D. 0,023 g
Błędne odpowiedzi mogą wynikać z kilku typowych pomyłek w obliczeniach. Często spotykaną pułapką jest niepoprawne przeliczenie jednostek miar. Uczestnicy mogą zignorować fakt, że nystatyna posiada określoną wartość jednostek miar przypadającą na miligram, przez co rezultaty obliczeń mogą być znacznie zawyżone lub zaniżone. Na przykład, jeśli ktoś pomyliłby jednostki przy obliczeniach, mógłby dojść do wniosku, że potrzeba znacznie mniej nystatyny, co skutkuje błędnym przeliczeniem. Inna typowa pomyłka to niezrozumienie, że aby uzyskać całkowitą ilość substancji czynnej, należy zawsze najpierw ustalić, ile jednostek potrzeba na cały lek, a następnie wykonać prawidłowe dzielenie przez odpowiednią wartość jednostek na miligram. Dodatkowo, niektórzy mogą pomylić jednostki z miligramami, co prowadzi do całkowicie błędnych wyników. W kontekście farmaceutycznym, takie błędy mogą mieć poważne konsekwencje, dlatego niezwykle ważne jest precyzyjne podejście do każdego obliczenia i stosowanie się do procedur oraz standardów branżowych, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów i efektywności leków. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla każdego, kto zajmuje się przygotowaniem leków i obliczeniami w farmacji.

Pytanie 13

Co stanowi główny składnik aktywny (basis, remedium cardinale) leku recepturowego, przygotowanego zgodnie z podaną receptą?

Rp.
Magnesii oxidi                          3,0
2,0% Sol. Methylcellulosi              50,0
Aurantii sir.                          20,0
Aquae                           ad    100,0
M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie 1 łyżeczkę
A. woda.
B. magnezu tlenek.
C. syrop z owocni pomarańczy gorzkiej.
D. roztwór metylocelulozy.
Tlenek magnezu, znajdujący się w recepturze jako "Magnesii oxidi", jest kluczowym składnikiem działającym leku, który ma na celu dostarczenie organizmowi magnezu. Magnez jest niezbędnym pierwiastkiem, który uczestniczy w wielu procesach biologicznych, w tym w syntezie białek, regulacji funkcji mięśni oraz przewodnictwa nerwowego. Dawkowanie 3,0 g tlenku magnezu wskazuje na jego rolę w terapii, co znacząco wpływa na skuteczność leku. W kontekście farmakopealnym, tlenek magnezu jest stosowany jako środek przeczyszczający oraz w leczeniu hipomagnezemii. Znajomość właściwości i zastosowań tlenku magnezu oraz umiejętność jego formulacji są kluczowe dla farmaceutów, pozwalając na dokładne dostosowanie leków do potrzeb pacjenta. W praktyce klinicznej, magnezowy tlenek jest często stosowany w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi, co pozwala na uzyskanie synergicznego działania terapeutycznego.

Pytanie 14

Organ roślinny, który w łacinie nazywa się bulbus, to

A. bulwa
B. kłącze
C. korzeń
D. cebula
Odpowiedzi "bulwa", "korzeń" oraz "kłącze" są nieprawidłowe z kilku istotnych powodów. Bulwa, jak np. ziemniak, to organ spichrzowy, który gromadzi substancje odżywcze, ale morfologicznie różni się od cebuli. W przypadku bulwy, jej struktura jest bardziej zwarta, a funkcje różnią się, ponieważ bulwy są głównie odpowiedzialne za rozmnażanie wegetatywne. Korzeń, będący podziemną częścią rośliny, odpowiedzialny jest za pobieranie wody i składników mineralnych z gleby, a nie za gromadzenie substancji odżywczych w formie masywnej, jak cebula. Kłącze to z kolei zmodyfikowany pęd podziemny, który może pełnić funkcje spichrzowe, ale jest bardziej związane z rozwojem rośliny i jej ekspansją w przestrzeni. Każda z tych struktur ma swoje unikalne funkcje i zastosowania, jednak w kontekście pytania dotyczącego organu o nazwie "bulbus", nie jest to tożsame z cebulą. Zrozumienie różnic między tymi organami jest kluczowe w naukach botanicznych oraz w praktykach ogrodniczych i rolniczych, gdzie błędne skojarzenia mogą prowadzić do niewłaściwego doboru roślin do uprawy oraz potencjalnych strat w plonach.

Pytanie 15

Jakie znaczenie ma łacińska nazwa Digitalis purpureae folium?

A. liść naparstnicy wełnistej
B. liść naparstnicy purpurowej
C. ziele jeżówki purpurowej
D. korzeń jeżówki purpurowej
Odpowiedź wskazująca na liść naparstnicy purpurowej (Digitalis purpurea) jest poprawna, ponieważ nazwa łacińska tej rośliny odnosi się do jej części używanej w medycynie. Digitalis purpurea jest źródłem glikozydów nasercowych, które są kluczowe w terapii chorób serca, takich jak niewydolność serca czy arytmia. Liście naparstnicy zawierają substancje czynne, takie jak digoksyna i digitoksyna, które wpływają na siłę skurczu serca oraz regulują jego rytm. W praktyce medycznej, preparaty z naparstnicy stosuje się w ściśle określonych dawkach, co wymaga znajomości właściwości tej rośliny oraz jej działania, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych. Dodatkowo, znajomość botanicznych nazw roślin, takich jak Digitalis purpurea, jest niezbędna dla farmaceutów i lekarzy, aby skutecznie komunikować się w kontekście terapii roślinnych oraz korzystać z odpowiednich standardów i zasad farmakopealnych.

Pytanie 16

Lek przygotowany zgodnie z poniższą recepturą należy umieścić w butelce o pojemności

Rp.
Acidi tannici                0,5
Resorcinoli                  0,3
Ethanoli 80° ad             35,0
M.f. sol.
D.S. Zewnętrznie
A. 40 mL, z zakraplaczem.
B. 30 mL, z nakrętką.
C. 30 mL, z zakraplaczem.
D. 40 mL, z nakrętką.
Wybranie butelki o pojemności 40 mL z nakrętką jest prawidłowe, gdyż całkowita objętość składników wynosi 35,8 mL. Zgodnie z zasadą, że pojemność naczynia powinna być większa niż suma objętości przygotowywanych składników, butelka 40 mL zapewnia wystarczającą przestrzeń, co jest kluczowe dla zachowania odpowiednich marginesów w procesie przygotowania leku. Dodatkowo, w kontekście przygotowywania roztworów, skrót "M.f. sol." oznacza "mieszaj faciendo solutionem", co sugeruje, że mieszanie składników w celu uzyskania jednorodnej substancji jest konieczne. Wybór butelki z nakrętką zamiast zakraplacza jest istotny, ponieważ roztwory wymagają ochrony przed zanieczyszczeniem oraz dłuższego przechowywania. Nakrętka zapobiega utlenieniu, co jest kluczowe dla stabilności wielu substancji czynnych. Dobrą praktyką w farmacji jest stosowanie odpowiednich pojemników, które spełniają normy jakości, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów oraz skuteczności stosowanego leku.

Pytanie 17

Które z poniższych przyporządkowań zwrotu łacińskiego do jego polskiego znaczenia jest poprawne?

A. recipe – recepta
B. ad usum externum – do użytku wewnętrznego
C. divide in partes aequales – podziel na równe części
D. ana partes aequales – w równych częściach do
Odpowiedzi „ana partes aequales” i „ad usum externum” są raczej mylące, bo ich znaczenia nie do końca pasują. Na przykład, „ana partes aequales” wcale nie jest klasycznym łacińskim zwrotem, bo poprawnie powinno się mówić „in partes aequales”, co znaczy „w równe części”. Z kolei „ad usum externum” to „do użytku zewnętrznego”, co odnosi się do całkiem innych spraw. W kontekście dzielenia czegoś, ten zwrot mógłby być użyty w opisie jakiegoś leku, ale to zupełnie inny temat. Odpowiedź „recipe” też nie pasuje, bo to znaczy „recepta” i nie ma związku z dzieleniem na części. Osoby wybierające te błędne odpowiedzi mogą mieć problem ze zrozumieniem kontekstu lub mylić terminy, co prowadzi do nieporozumień. W wielu dziedzinach, szczególnie w chemii czy farmacji, ważne jest, by dobrze rozumieć terminologię, żeby nie popełnić błędów.

Pytanie 18

Koszt wytworzenia leku recepturowego (nazywanego taksa laborum) według aktualnych przepisów zależy od

A. liczby przygotowywanego leku
B. cen surowców farmaceutycznych, które zostały wykorzystane
C. używanych opakowań
D. tego, czy lek był wytwarzany w warunkach aseptycznych
Wszystkie zaproponowane odpowiedzi, chociaż mogą wydawać się logiczne, nie uwzględniają kluczowego aspektu, jakim są warunki aseptyczne. Koszt leków recepturowych nie zależy od ilości sporządzanego leku, ponieważ niezależnie od wielkości produkcji, wymogi aseptyczne pozostają takie same i mają wpływ na proces. Często może występować mylne przekonanie, że użyte opakowania lub ilość surowców mają większy wpływ na koszt, ponieważ te elementy mogą wydawać się bardziej namacalne w ocenie kosztów. Jednakże należy pamiętać, że aseptyka wymaga szczegółowych procedur, które są kluczowe w procesie wytwarzania. Ponadto, niektórzy mogą sądzić, że koszty są związane jedynie z wartością surowców farmaceutycznych, co jest błędnym podejściem, gdyż nieodpowiednie warunki produkcji mogą prowadzić do dużych strat i dodatkowych kosztów związanych z ponownym wytwarzaniem leku. W praktyce, lek sporządzony w nieodpowiednich warunkach aseptycznych może nie tylko stanowić zagrożenie dla zdrowia pacjenta, ale również generować znaczne koszty związane z jego wycofaniem z rynku lub leczeniem powikłań. Dlatego zrozumienie znaczenia aseptycznych warunków produkcji jest kluczowe dla właściwej oceny kosztów wytwarzania leków recepturowych.

Pytanie 19

Do pochodnych fenylopirazolonu o właściwościach przeciwgorączkowych i przeciwbólowych zalicza się

A. ibuprofen
B. metindol
C. kwas mefenamowy
D. metamizol sodowy
Wybór ibuprofenu, metindolu czy kwasu mefenamowego jako odpowiedzi na pytanie o pochodne fenylopirazolonu jest błędny i wynika z nieporozumienia w zakresie klasyfikacji leków. Ibuprofen należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), a jego działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe opiera się na hamowaniu enzymów cyklooksygenaz (COX), co prowadzi do obniżenia syntezy prostaglandyn. Choć jest to skuteczny środek, nie jest pochodną fenylopirazolonu. Metindol, będący innym NLPZ, także nie należy do omawianej grupy, a jego właściwości terapeutyczne są zbliżone do ibuprofenu, co również czyni go niewłaściwym wyborem w kontekście tego pytania. Kwas mefenamowy, który jest również niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, ale podobnie jak wcześniejsze wymienione leki, nie jest pochodną fenylopirazolonu. Typowym błędem myślowym przy wyborze tych odpowiedzi jest mylenie różnych klas leków i ich mechanizmów działania. Kluczowe jest zrozumienie, że pochodne fenylopirazolonu, do których należy metamizol sodowy, są odrębną grupą leków, które różnią się od NLPZ sposobem działania oraz profilem bezpieczeństwa. Niezrozumienie tych różnic może prowadzić do niepoprawnych decyzji terapeutycznych, co podkreśla znaczenie znajomości klasyfikacji farmakologicznej leków oraz ich właściwości klinicznych.

Pytanie 20

Naczynie w kształcie stożka, wyposażone w dolny zawór spustowy, stosowane w procesach ekstrakcji do uzyskiwania wyciągów płynnych oraz nalewek, to

A. piknometr
B. rozdzielacz
C. macerator
D. perkolator
Perkolator to urządzenie, które umożliwia efektywne wydobywanie substancji czynnych z roślin poprzez proces ekstrakcji. W dolnej części stożkowatego naczynia znajduje się zawór spustowy, który pozwala na kontrolowanie przepływu roztworu, co jest kluczowe w procesie perkolacji. W praktyce, perkolator jest wykorzystywany do produkcji wyciągów płynnych oraz nalewek, co ma zastosowanie w farmacji oraz produkcji alkoholi. Proces ten polega na przepuszczaniu rozpuszczalnika (np. alkoholu) przez materiał roślinny, co pozwala na ekstrakcję pożądanych substancji. Przykładem zastosowania perkolatora jest przygotowanie nalewek z ziół, gdzie zachowanie odpowiednich proporcji składników oraz czas ekstrakcji odgrywają istotną rolę w uzyskaniu finalnego produktu o pożądanych właściwościach. Warto zauważyć, że perkolacja to jedna z najskuteczniejszych metod ekstrakcji, pozwalająca na uzyskanie stężonych roztworów substancji czynnych, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w dziedzinie technologii ekstrakcji.

Pytanie 21

Którą etykietę apteczną i naklejkę należy dołączyć do opakowania leku sporządzonego według podanej recepty?

Rp.
Zinci oxidi                     8,0
Talci                          10,0
Glyceroli                       5,0
3,0% Sol. Acidi borici         15,0
Aquae                      ad  50,0
M.f. susp. ad us. ext.
A. Etykietę w kolorze pomarańczowym i naklejkę z napisem: lek oczny.
B. Etykietę w kolorze pomarańczowym i naklejkę z napisem: przed użyciem zmieszać.
C. Etykietę w kolorze białym i naklejkę z napisem: przed użyciem zmieszać.
D. Etykietę w kolorze białym i naklejkę z napisem: trucizna.
Wybór niewłaściwych etykiet i naklejek może prowadzić do poważnych konsekwencji, nie tylko w kontekście jakości leczenia, ale także bezpieczeństwa pacjentów. Etykieta biała, choć stosowana w wielu przypadkach, nie jest odpowiednia dla leków do użytku zewnętrznego, takich jak sporządzona zawiesina. Przyjmując taką etykietę, można wprowadzić pacjenta w błąd co do zastosowania leku, co może skutkować jego niewłaściwym używaniem, a w konsekwencji brak efektów terapeutycznych. Naklejka informująca o konieczności zmieszania przed użyciem jest kluczowym elementem, który powinien znaleźć się na każdym preparacie wymagającym takiej procedury. Brak takiej informacji może prowadzić do sytuacji, w której pacjent stosuje nierozpuszczony lek, co nie tylko obniża jego skuteczność, ale także może wywoływać działania niepożądane. Podobnie, oznaczenie leku jako 'trucizna' jest całkowicie mylące i nieodpowiednie dla preparatów, które nie są toksyczne, a także może wywoływać niepotrzebny strach. Z kolei etykieta z napisem 'lek oczny' jest jedynie wprowadzeniem w błąd, gdyż nie odnosi się do celu użycia sporządzanego leku. Wszystkie te błędy pokazują, jak istotne jest zrozumienie regulacji związanych z oznaczaniem leków oraz ich praktycznego zastosowania w farmacji, aby zapobiegać sytuacjom, które mogą zagrażać zdrowiu pacjentów.

Pytanie 22

Methylis salicyiatis unguentum (FP VI), gdy jest stosowany zewnętrznie, posiada właściwości

A. przeciwkrwotoczne
B. przeciwzapalne
C. przeciwbiegunkowe
D. gojące rany
Salicylan metylu to substancja czynna, która wykazuje silne działanie przeciwzapalne, co czyni ją szczególnie przydatną w terapii stanów zapalnych skóry oraz bólów mięśniowych i stawowych. Jako ester kwasu salicylowego, salicylan metylu działa poprzez hamowanie enzymów prostaglandynowych, co prowadzi do zmniejszenia objawów zapalnych. W praktyce, maści zawierające tę substancję są często stosowane w leczeniu zapalnych chorób skóry, takich jak łuszczyca czy egzema, a także w rehabilitacji pacjentów z urazami sportowymi. Dodatkowo, salicylan metylu jest używany w preparatach przeciwbólowych, co jest zgodne z wytycznymi dotyczącymi leczenia bólu stosowanymi w medycynie. Wiedza o działaniu salicylanu metylu jest kluczowa w kontekście jego zastosowania w terapii, ponieważ pozwala na efektywne dobieranie metod leczenia zgodnych z aktualnymi standardami i praktykami medycznymi.

Pytanie 23

W procesie produkcji tabletek substancje rozpuszczające stosuje się w celu

A. jak najszybszego uwolnienia substancji leczniczej
B. uzyskania jednolitej masy nasypowej
C. zapobiegania zbrylaniu się mieszanki tabletkowej
D. wydłużenia czasu uwalniania składników leku
Odpowiedź, że substancje rozsadzające dodaje się do tabletek w celu jak najszybszego uwolnienia substancji leczniczej, jest uzasadniona i odzwierciedla istotę procesu wytwarzania leków. Substancje rozsadzające, znane również jako środki dezintegrujące, mają za zadanie umożliwienie szybkiego rozkładu tabletki w organizmie, co z kolei pozwala na efektywne uwolnienie aktywnych składników leku. Przykłady substancji rozsadzających to skrobia, celuloza lub krzemionka. W praktyce, po podaniu tabletki, wspomniane substancje zaczynają absorbować wodę, co prowadzi do ich pęcznienia i w konsekwencji rozdzielania cząsteczek substancji czynnej. To proces jest kluczowy w leczeniu, ponieważ pozwala na szybkie działanie leku, co jest istotne w przypadku wielu schorzeń. Standardy w przemyśle farmaceutycznym, takie jak ICH Q6A oraz wytyczne FDA dotyczące formułacji leków, podkreślają znaczenie właściwego doboru substancji rozsadzających zgodnie z profilami farmakokinetycznymi leku, aby zapewnić optymalny czas działania i skuteczność terapeutyczną.

Pytanie 24

Ile klarytromycyny otrzyma 6-letnie dziecko zgodnie z załączoną receptą?

Rp.

Klacid (klarytromycyna)     125 mg/5 ml
2 op. a 60 ml

D.S. 2 x dziennie 7,5 ml przez 7 dni
A. 3000 mg
B. 1750 mg
C. 2625 mg
D. 1250 mg
Obliczenia związane z podawaniem leków, takich jak klarytromycyna, mogą być skomplikowane, zwłaszcza gdy nie uwzględnia się wszystkich istotnych czynników. Pojawiające się odpowiedzi, które nie spełniają wymogu poprawności, mogą wynikać z niewłaściwego zrozumienia zasad dawkowania. Na przykład, jeżeli ktoś obliczył 1750 mg, mogło to być spowodowane założeniem błędnej dawki jednorazowej lub liczby dawek dziennych. Ważne jest, aby pamiętać, że dawkowanie leków pediatrycznych opiera się nie tylko na ogólnych zasadach, ale także na specyficznych informacjach dotyczących pacjenta, takich jak waga czy wiek. Typowym błędem jest również pominięcie stężenia leku w danym preparacie, co może prowadzić do zaniżonych lub zawyżonych obliczeń. Odpowiedzi takie jak 3000 mg czy 1250 mg mogą sugerować, że osoba wykonująca obliczenia skupiła się na niewłaściwych wartościach lub popełniła proste błędy rachunkowe. Kluczowe jest, aby przed przystąpieniem do obliczeń dokładnie zrozumieć, jakie dane są dostępne i jak je prawidłowo wykorzystać. W praktyce medycznej, nieprawidłowe dawkowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego tak ważne jest, aby każda osoba zaangażowana w proces leczenia dzieci posiadała odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie obliczeń farmakologicznych.

Pytanie 25

Związanie leku z albuminami krwi sprawia, że lek

A. ma krótszy czas działania
B. przenika przez barierę krew-mózg
C. może być usuwany z organizmu z moczem
D. nie wykazuje działania farmakologicznego
Połączenie leku z albuminami osocza ma kluczowe znaczenie dla jego aktywności farmakologicznej. Kiedy lek wiąże się z albuminami, tworzy kompleks, który stabilizuje cząsteczki leku w krążeniu, co często prowadzi do zmniejszenia jego aktywności terapeutycznej. W praktyce oznacza to, że tylko wolna, nie związana forma leku jest odpowiedzialna za działanie farmakologiczne. Na przykład, w przypadku leków przeciwbólowych, które silnie wiążą się z białkami osocza, ich skuteczność może się zmniejszać, gdy są one w formie związanej. Zrozumienie tego mechanizmu jest kluczowe w farmakologii, gdzie celowe dopasowanie dawek leków do ich powinowactwa do białek osocza może poprawić skuteczność terapii. Warto również zauważyć, że związanie z albuminami chroni leki przed szybką eliminacją z organizmu, co może przedłużać ich czas działania, ale nie wpływa na ich aktywność farmakologiczną.

Pytanie 26

Jakie jest tłumaczenie łacińskiego terminu flos?

A. korzeń.
B. kwiat.
C. koszyczek.
D. kwiatostan.
Termin "flos" w języku łacińskim odnosi się bezpośrednio do pojęcia kwiatu. W kontekście botaniki, kwiat jest kluczowym organem rośliny, odpowiedzialnym za rozmnażanie płciowe, a jego struktura jest złożona i różnorodna w zależności od gatunku. Kwiaty mogą mieć różnorodne kształty, kolory oraz zapachy, co nie tylko przyciąga zapylaczy, ale także odgrywa ważną rolę w ekosystemach. W praktyce, zrozumienie tej terminologii jest niezwykle przydatne w takich dziedzinach jak horticultura, florystyka czy nauki przyrodnicze. Wiedza o kwiatach i ich funkcji jest fundamentalna dla hodowców, którzy wybierają rośliny do uprawy na podstawie ich kwiatów. Przykładowo, różnorodność kwiatów w obrębie jednego gatunku, jak w przypadku róż, może mieć istotny wpływ na ich atrakcyjność w sprzedaży.

Pytanie 27

Czym jest substancja wspomagająca?

A. jecoris aselli oleum
B. acidum boricum
C. gummi arabicum
D. acidum salicylicum
Jecoris aselli oleum, czyli olej z wątroby dorsza, jest substancją o właściwościach terapeutycznych, pełną witamin i kwasów tłuszczowych omega-3, ale nie mieści się w kategorii substancji pomocniczych. Substancje pomocnicze są zazwyczaj neutralne w swoim działaniu i nie mają głównego wpływu na efektywność leku, co nie dotyczy oleju z wątroby dorsza, który wykazuje wyraźne działanie farmakologiczne, a więc jego głównym celem jest terapia, a nie wsparcie procesu formułowania. Acidum boricum, znane jako kwas borowy, jest substancją o działaniu antyseptycznym, stosowaną w medycynie, ale pełniącą również funkcję środka odkażającego. Choć może być używane w pewnych formułacjach, nie jest to substancja pomocnicza w tradycyjnym rozumieniu, a bardziej lek wspomagający leczenie. Acidum salicylicum, czyli kwas salicylowy, jest substancją czynną, szeroko stosowaną w leczeniu stanów zapalnych, bólu oraz w dermatologii, ale nie spełnia roli substancji pomocniczej. Użytkownicy często mylą substancje pomocnicze z aktywnymi składnikami, co prowadzi do nieporozumień w zakresie ich zastosowań. Kluczowe jest zrozumienie, że substancje pomocnicze wspierają formułacje, a nie mają bezpośredniego działania terapeutycznego.

Pytanie 28

Etanol występuje w składzie

A. Linimentum saponato-camphoratum
B. Bismuthi subgallatis unguentum
C. Iodi solutio aquosa
D. Aluminii subacetatis solutio
Linimentum saponato-camphoratum to preparat stosowany w medycynie, który zawiera etanol jako jeden z głównych składników. Etanol w tym kontekście pełni rolę rozpuszczalnika oraz środka konserwującego, co jest zgodne z zasadami formulacji farmaceutycznych. Preparat wykorzystywany jest do łagodzenia bólów mięśniowych oraz stawowych dzięki działaniu przeciwzapalnemu i chłodzącemu. W praktyce, linimentum jest stosowane przez pacjentów z dolegliwościami reumatycznymi oraz sportowcami w celu szybszej regeneracji po wysiłku fizycznym. Stosowanie preparatów zawierających etanol w formularzach farmaceutycznych jest zgodne z normami jakości, takimi jak GMP (Good Manufacturing Practices), które zapewniają bezpieczeństwo i skuteczność produktów. Ponadto, etanol jako składnik działa również na skórę, ułatwiając wchłanianie innych substancji czynnych zawartych w preparacie. Przykłady zastosowania obejmują również inne linimenta, które mogą być stosowane w podobnych sytuacjach, co potwierdza znaczenie etanolu w tworzeniu skutecznych rozwiązań terapeutycznych.

Pytanie 29

Jaka jest dawka dzienna papaweryny chlorowodorku według podanej recepty?

Rp.
1,5% Sol. Papaverini hydrochloridi 200,0
M.f.sol.
D.S. 2 x dziennie łyżkę stołową (15,0 g)
A. 0,45g
B. 0,30g
C. 0,90 g
D. 0,15g
Podawanie dawki dobowej papaweryny chlorowodorku w wysokości 0,90g, 0,30g czy 0,15g jest niepoprawne z kilku istotnych powodów. Dawka 0,90g przekracza zalecaną wartość, co może prowadzić do niepożądanych efektów ubocznych oraz zwiększonego ryzyka toksyczności. W przypadku leków o działaniu miorelaksacyjnym, takich jak papaweryna, ważne jest, aby nie przekraczać ustalonych limitów, aby uniknąć potencjalnych interakcji z innymi substancjami oraz poważnych konsekwencji zdrowotnych. Z kolei odpowiedzi 0,30g i 0,15g nie są wystarczające dla uzyskania terapeutycznego efektu leku. Dawkowanie w tak małych ilościach może prowadzić do nieefektywnego leczenia, co często zdarza się w przypadku leków stosowanych w terapii bólu lub skurczów mięśniowych. W praktyce klinicznej nieprawidłowe określenie dawki jest częstym błędem, wynikającym z niedostatecznej analizy dostępnych danych dotyczących preparatu oraz niewłaściwego przeliczenia zawartości substancji czynnej. Aby uniknąć takich pomyłek, farmaceuci oraz lekarze powinni stosować standardowe wytyczne dotyczące dawkowania oraz zawsze konsultować się z literaturą fachową w celu potwierdzenia poprawności obliczeń. Właściwe dawkowanie stanowi kluczowy aspekt skutecznej farmakoterapii i jest fundamentem zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.

Pytanie 30

Co należy zrobić w sytuacji zauważenia ognia podczas pracy w aptece?

A. zalać palące się miejsce alkoholem etylowym
B. powiadomić kierownika apteki i czekać na jego przybycie
C. wywołać panikę i uciekać z miejsca, gdzie jest ogień
D. niezwłocznie odciąć dostawę energii elektrycznej
Odpowiedź polegająca na niezwłocznym odcięciu dopływu energii elektrycznej w przypadku zauważenia ognia w aptece jest prawidłowa i wynika z fundamentalnych zasad bezpieczeństwa pożarowego. W sytuacji pożarowej, odcięcie źródła energii elektrycznej może zapobiec dalszemu rozprzestrzenieniu się ognia, zwłaszcza jeżeli jego źródłem są urządzenia elektryczne, które mogą dodatkowo iskrzyć i powodować eksplozje. Przykładowo, w aptekach często znajdują się różnego rodzaju urządzenia takie jak lodówki do przechowywania leków wymagających niskich temperatur, a ich awaria w wyniku pożaru może prowadzić do poważnych zagrożeń. Kolejnym aspektem jest to, że w sytuacjach wysokiego ryzyka niezbędne jest szybkie podejmowanie decyzji, które mogą uratować życie i zdrowie pracowników oraz pacjentów. Działania zgodne z procedurami BHP i normami przeciwpożarowymi, takimi jak NFPA (National Fire Protection Association), podkreślają znaczenie szybkiego reagowania i minimalizowania ryzyka w sytuacjach kryzysowych. W związku z tym, znajomość i przestrzeganie tych zasad jest kluczowe dla bezpieczeństwa w aptece.

Pytanie 31

W jaki sposób personel apteki szpitalnej powinien zareagować na przeterminowany lek w formie kropli do użytku wewnętrznego?

A. wyrzucić do odpadów ogólnych
B. zwrócić do hurtowni
C. przekazać do utylizacji
D. dać pacjentowi
Przekazywanie przeterminowanych leków do utylizacji jest kluczowym elementem procedur zarządzania farmaceutyką w placówkach medycznych. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia oraz lokalnymi przepisami dotyczącymi gospodarowania odpadami medycznymi, leki, które utraciły swoją datę ważności, nie mogą być stosowane ani wydawane pacjentom, ponieważ mogą nie być już skuteczne, a w niektórych przypadkach mogą nawet być szkodliwe. Utylizacja takich produktów zapewnia, że nie trafią one do obiegu i nie będą narażać zdrowia pacjentów. Przykładem dobrych praktyk w tym zakresie jest współpraca z certyfikowanymi firmami zajmującymi się utylizacją odpadów farmaceutycznych, które stosują odpowiednie metody, takie jak spalanie czy unieszkodliwianie poprzez współspalanie w piecach przemysłowych, co minimalizuje ryzyko zanieczyszczenia środowiska. Regularne audyty i szkolenia dla personelu apteki szpitalnej w zakresie utylizacji odpadów medycznych są niezbędne dla zapewnienia zgodności z obowiązującymi normami.

Pytanie 32

Allopurinol działa zapobiegawczo

A. osteoporozie
B. niewydolności wątroby
C. dnie moczanowej
D. nadczynności tarczycy
Allopurinol jest lekiem stosowanym w terapii dny moczanowej, której podstawową przyczyną jest nadmiar kwasu moczowego we krwi. Działanie allopurynolu polega na hamowaniu enzymu ksantynooksydazy, co prowadzi do zmniejszenia produkcji kwasu moczowego. W wyniku tego, obniża się jego stężenie we krwi oraz w płynach stawowych, co skutkuje zmniejszeniem ryzyka wystąpienia ataków dny moczanowej oraz powikłań związanych z chorobą, takich jak uszkodzenia stawów czy nefropatia moczanowa. Przykładowo, pacjenci z przewlekłą dną moczanową korzystają z terapii allopurynolem, aby uniknąć nawrotów bolesnych ataków zapalnych. Zgodnie z wytycznymi American College of Rheumatology, w przypadku pacjentów z dną moczanową, którzy doświadczają częstych ataków, stosowanie allopurynolu jest zalecane jako podstawowe leczenie zapobiegawcze. Dodatkowo, warto podkreślić, że monitorowanie poziomu kwasu moczowego w terapii allopurynolem jest kluczowe dla oceny skuteczności leczenia oraz dostosowania dawki leku.

Pytanie 33

Czynnikiem powodującym chrypkę oraz kandydozę jamy ustnej i gardła może być niepożądany efekt stosowania leku wziewnego

A. fenoterolu
B. salbutamolu
C. mesny
D. flutikazonu
Pozostałe leki wymienione w pytaniu, takie jak salbutamol, mesny oraz fenoterol, nie są związane z ryzykiem wystąpienia chrypki lub kandydozy jamy ustnej i gardła w takim stopniu jak flutikazon. Salbutamol, będący selektywnym agonistą beta-2-adrenergicznym, jest stosowany głównie w celu łagodzenia skurczu oskrzeli, a jego działanie nie obejmuje silnego wpływu na lokalną mikroflorę jamy ustnej. W przypadku mesny, który jest lekiem stosowanym w onkologii, jego mechanizm działania nie ma związku z układem oddechowym i nie prowadzi do typowych działań niepożądanych takich jak chrypka. Fenoterol, podobnie jak salbutamol, jest agonistą beta-2-adrenergicznym i stosowany jest w leczeniu astmy oraz POChP, również bez znaczącego wpływu na mikroflorę jamy ustnej. Typowym błędem myślowym jest zakładanie, że wszystkie leki stosowane wziewnie mają podobne profile działań niepożądanych. Każdy z tych leków ma unikalny mechanizm działania oraz różne efekty uboczne, które wynikają z ich farmakologicznych właściwości. Właściwe zrozumienie różnic między lekami oraz ich wpływu na organizm jest kluczowe dla skutecznego i bezpiecznego leczenia. W praktyce klinicznej istotne jest również, aby pacjenci byli świadomi możliwych skutków ubocznych swoich leków, co pozwala na wczesne rozpoznanie i interwencję w przypadku ich wystąpienia.

Pytanie 34

Preparaty wykrztuśne powinny być stosowane

A. w ciągu całego dnia, aż do godzin popołudniowych
B. wcześnie rano oraz późno wieczorem
C. przede wszystkim w godzinach popołudniowych i wieczornych
D. tylko w porannych godzinach
Preparaty wykrztuśne pomagają w pozbywaniu się wydzieliny z dróg oddechowych, co jest mega ważne, kiedy masz problem z kaszlem. Zwiększają one objętość i płynność śluzu, przez co jest łatwiej go wykrztusić. W ciągu dnia, szczególnie po południu, potrzebujemy ich działania, bo wtedy jesteśmy bardziej aktywni i często mamy więcej wydzieliny do usunięcia. Jak weźmiesz leki w tym czasie, to efekty będą lepsze, co zdecydowanie poprawi komfort Twojego samopoczucia. Syropy ziołowe to dobry przykład, bo nie tylko wspomagają odkrztuszanie, ale też działają przeciwzapalnie, co pomaga w ogólnym zdrowiu. Pamiętaj tylko, żeby brać te leki zgodnie z tym, co mówi lekarz albo producent, żeby nie narobić sobie problemów. Regularne przyjmowanie ich w ciągu dnia jest kluczowe, żeby organizm miał stałe wsparcie w leczeniu.

Pytanie 35

Nie można zastosować pozycji bocznej ustalonej u pacjenta

A. nieprzytomnego, ale oddychającego
B. wymiotującego krwią lub treścią żołądkową
C. z podejrzeniem urazu kręgosłupa
D. przytomnego, z napadem padaczkowym
Odpowiedź "z podejrzeniem urazu kręgosłupa" jest prawidłowa, ponieważ stosowanie pozycji bocznej ustalonej może być niebezpieczne dla pacjentów z urazem kręgosłupa. W przypadku takich pacjentów, nieprawidłowe ruchy ciała mogą prowadzić do dalszych uszkodzeń, w tym do uszkodzenia rdzenia kręgowego, co może skutkować paraliżem lub innymi poważnymi powikłaniami. W takich sytuacjach zaleca się unikanie wszelkich manewrów, które mogą pogorszyć stan pacjenta, a także stosowanie stabilizacji, aby zapobiec ruchom, które mogłyby zaszkodzić. Zamiast pozycji bocznej, w przypadku urazu kręgosłupa, należy zapewnić pacjentowi wsparcie w pozycji leżącej, kontrolować jego oddech, a w razie potrzeby wezwać pomoc medyczną. Praktyka ta jest zgodna z wytycznymi pierwszej pomocy oraz standardami postępowania w przypadku urazów kręgosłupa, co podkreśla konieczność ostrożności w takich sytuacjach.

Pytanie 36

Kategoria dostępności leku zawarta w Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych, które mogą być wprowadzane do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej, przekazuje

A. informację o odpłatności pacjenta za lek, jeśli jest refundowany
B. informację o możliwości nabycia leku na receptę lub bez recepty
C. informację o wysokości limitu ustalonego dla leków refundowanych
D. informację o przynależności do odpowiedniej listy leków refundowanych
Analizując odpowiedzi, można zauważyć, że odpowiedzi wskazujące na przynależność do listy leków refundowanych, odpłatność pacjenta za lek, czy wysokość limitu wyznaczonego dla leków refundowanych, odnoszą się do innych aspektów regulacji leków w Polsce. Kategoria dostępności leku nie informuje o refundacji, czyli o tym, czy dany lek jest finansowany przez NFZ. Refundacja jest złożonym procesem, który zależy od wielu czynników, takich jak wskazania terapeutyczne leku oraz jego skuteczność i bezpieczeństwo. Ponadto, odpłatność pacjenta za lek refundowany jest określana w przepisach dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego i nie jest bezpośrednio związana z kategorią dostępności. Wysokość limitu wyznaczonego dla leków refundowanych również nie jest związana z dostępnością leku. Limity te są ustalane w kontekście ekonomicznych aspektów refundacji i nie mają wpływu na to, czy lek można kupić z receptą, czy bez. Kwestie te często wprowadzają w błąd, ponieważ pacjenci mogą mylić refundację z dostępnością leku na rynku. Kluczowe jest zrozumienie, że dostępność leku koncentruje się na tym, jak i gdzie można go nabyć, co ma na celu zapewnienie odpowiedniego dostępu do terapii, a nie na jego finansowaniu czy kosztach.

Pytanie 37

Czym jest cerezyna?

A. olbrot
B. parafina stała
C. olej parafinowy
D. cignolina
Wybór innych odpowiedzi, takich jak olbrot, olej parafinowy czy cignolina, wynika z powszechnego mylenia terminologii i właściwości poszczególnych substancji. Olbrot to termin, który nie jest powszechnie używany w kontekście substancji chemicznych, co może prowadzić do nieporozumień w ocenie jego właściwości. Olej parafinowy, będący płynną formą parafiny, różni się od cerezyny, która ma stałą konsystencję. Olej parafinowy jest wykorzystywany głównie w przemyśle, np. jako środek smarny czy składnik kosmetyków, jednak nie ma zastosowania identycznego do cerezyny. Cignolina, z kolei, jest związkiem chemicznym, który nie ma bezpośredniego związku z parafinami i cerezyną, co czyni tę odpowiedź jeszcze bardziej mylną. Powszechnym błędem myślowym jest zakładanie, że wszystkie związki chemiczne o podobnych nazwach mają zbliżone właściwości, co prowadzi do błędnych wniosków na temat ich zastosowania. Aby poprawnie ocenić właściwości substancji, kluczowe jest zrozumienie ich struktury chemicznej oraz zastosowań przemysłowych, co jest zgodne z dobrymi praktykami badań chemicznych i technologicznych. Użytkownicy powinni być świadomi istotnych różnic między tymi terminami, aby uniknąć nieporozumień w przyszłych aplikacjach i badaniach.

Pytanie 38

W jakiej sekcji Farmakopei Polskiej X można znaleźć informacje dotyczące pH roztworu substancji aktywnej?

A. W farmakognostycznych metodach badawczych
B. W monografii ogólnej
C. W monografii szczegółowej
D. W biologicznych metodach badawczych
Wybór biologicznych metod badań jako źródła informacji o pH roztworu substancji czynnej jest nieodpowiedni, ponieważ ten dział koncentruje się na ocenie aktywności biologicznej substancji oraz ich wpływie na organizmy żywe. Badania biologiczne są istotne w kontekście skuteczności terapeutycznej, ale nie dostarczają informacji dotyczących fizykochemicznych właściwości substancji, takich jak pH. Podobnie, monografia ogólna, mimo że zawiera ogólne zasady dotyczące metod analitycznych i jakości preparatów, nie dostarcza szczegółowych informacji na temat poszczególnych substancji, w tym ich pH. Farmakognostyczne metody badań również nie odnoszą się do kwestii pH, ponieważ dotyczą one analizy substancji pochodzenia roślinnego i ich właściwości chemicznych oraz farmakologicznych. Kluczowym błędem w poszczególnych odpowiedziach jest pomylenie ogólnych zasad analizy z konkretnymi wymaganiami dotyczącymi substancji czynnych. Istnieje powszechne przekonanie, że ogólne ramy regulacyjne zastępują szczegółowe informacje zawarte w monografiach szczegółowych, co prowadzi do nieporozumień i błędów w praktyce laboratoryjnej. Właściwe podejście do badania pH roztworu substancji czynnej wymaga korzystania z monografii szczegółowych, które dostarczają precyzyjnych danych niezbędnych do prowadzenia badań analitycznych.

Pytanie 39

Aby zweryfikować tożsamość Collargolu zgodnie z FP X, należy przeprowadzić badania jakościowe dotyczące obecności

A. kwasów fenolowych
B. jonu chlorkowego Cl"
C. jonu srebra Ag+
D. garbników
Potwierdzenie tożsamości Collargolu, według FP X, wymaga przeprowadzenia badań w celu wykrycia jonu srebra Ag+. Collargol jest roztworem koloidalnym srebra, a jego właściwości terapeutyczne wynikają głównie z obecności tego jonu. Badania jakościowe, które odnajdują Ag+, są kluczowe w ocenie jakości i czystości preparatu, co ma praktyczne zastosowanie w medycynie, farmacji oraz w produkcji kosmetyków. W kontekście standardów branżowych, analizy chemiczne dotyczące obecności srebra w preparatach koloidalnych są regulowane przez normy, takie jak farmakopea. Przykładowo, w produkcji leków zawierających srebro, kluczowe jest potwierdzenie stężenia Ag+ w celu zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności działania. Zrozumienie roli jonu srebra w Collargolu nie tylko pomaga w potwierdzeniu jego tożsamości, ale także w określeniu potencjalnych zastosowań terapeutycznych. Właściwe metody analityczne, takie jak spektroskopia UV-Vis czy metoda kolorymetryczna, są powszechnie stosowane do wykrywania i ilościowego oznaczania jonu srebra w preparatach koloidalnych.

Pytanie 40

Który z wymienionych nie jest glikokortykosteroidem?

A. Hydrocortisonum
B. Prednisolonum
C. Hydrochlorothiazidum
D. Dexamethazonum
Prednisolon, hydrokortyzon i deksametazon to leki, które są klasyfikowane jako glikokortykosteroidy. Ich działanie polega na interakcji z receptorami steroidowymi, co prowadzi do zmniejszenia stanu zapalnego i regulacji odpowiedzi immunologicznej. Prednizolon jest często stosowany w chorobach zapalnych, takich jak astma czy choroby reumatyczne, natomiast hydrokortyzon znajduje zastosowanie w terapii adrenalnej oraz w przypadku ostrych stanów alergicznych. Deksametazon, z kolei, charakteryzuje się długotrwałym działaniem i jest wykorzystywany w leczeniu stanów zapalnych, nowotworów oraz w terapii chorób autoimmunologicznych. Zrozumienie różnicy między glikokortykosteroidami a innymi grupami leków jest kluczowe w praktyce medycznej. Często błędnie zakłada się, że wszystkie leki stosowane w terapii stanów zapalnych należą do tej samej grupy, co może prowadzić do nieprawidłowego stosowania leków, ich interakcji oraz niepożądanych działań, co jest niezgodne z najlepszymi praktykami klinicznymi. Warto zatem dostrzegać różne mechanizmy działania leków oraz ich zastosowania, aby móc skutecznie dopasować terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta.