Który środek chemiczny należy zastosować, aby podwyższyć zasadowość kąpieli garbującej?
Dobrze. Kwaśny węglan sodowy ma odczyn zasadowy i służy do zasadowania kąpieli garbującej.
Źle. Kwas mlekowy obniża odczyn, czyli zwiększa kwasowość kąpieli.
Źle. Aldehyd mrówkowy ma działanie garbujące, ale nie podwyższa zasadowości.
Źle. Sól spożywcza nie zmienia odczynu, chroni skórę przed pęcznieniem.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik garbarz (MOD.01).
Aby podwyższyć zasadowość kąpieli garbującej, stosuje się kwaśny węglan sodowy, czyli wodorowęglan sodu. Proces ten nazywa się zasadowaniem i przeprowadza się go pod koniec garbowania chromowego. Podwyższenie zasadowości sprzyja wiązaniu garbnika chromowego z kolagenem skóry i utrwala garbowanie.
Do zapamiętania: garbowanie chromowe zaczyna się w kąpieli kwaśnej, aby garbnik wniknął w głąb skóry, a kończy podwyższeniem zasadowości, aby garbnik się w niej związał. Środek zasadujący dodaje się powoli i porcjami, bo zbyt szybki wzrost odczynu może spowodować wytrącenie garbnika na powierzchni skóry.
Przebieg zasadowania kontroluje się pomiarem pH kąpieli. Stosuje się też inne środki o działaniu zasadującym.
Wśród błędnych odpowiedzi jest jeden środek, który działa wręcz odwrotnie, i dwa, które nie wpływają na zasadowość kąpieli. Kwas mlekowy, jak każdy kwas, obniża odczyn - zwiększa kwasowość kąpieli zamiast zasadowości. Kwasy organiczne stosuje się w garbarstwie na przykład w procesach zakwaszania.
Sól spożywcza, czyli chlorek sodu, nie zmienia odczynu kąpieli - w garbarstwie chroni skórę przed pęcznieniem w kąpielach kwaśnych, na przykład przy piklowaniu. Aldehyd mrówkowy, czyli formaldehyd, jest związkiem o działaniu garbującym i utrwalającym, ale nie służy do podwyższania zasadowości. Ponadto jest substancją szkodliwą, więc stosuje się go ostrożnie.
Zasadowość kąpieli podwyższa środek o odczynie zasadowym - kwaśny węglan sodowy. Nazwa „kwaśny” może mylić, bo kojarzy się z kwasem, ale oznacza tylko, że to sól z wodorem w cząsteczce, a jej roztwór ma odczyn lekko zasadowy.