ARKUSZ EGZAMINACYJNY
CHM.04
Wykonywanie badań analitycznych
Zawód: Technik analityk
Liczba pytań: 91
Czas trwania: 60 minut (standardowo)
Próg zdawalności: 50% (46 pytań)
W wyniku badań mikrobiologicznych wody przeznaczonej do produkcji soków, po 3 dniach inkubacji stwierdzono w 1 ml próbki 100 j.t.k. bakterii, w tym 2 j.t.k Escherichia coli.
Ustal jakość wody na podstawie informacji zamieszczonych w tabeli.
| Wymagania mikrobiologiczne, jakim powinna odpowiadać woda |
|---|
| Lp. | Parametr | Najwyższa dopuszczalna wartość liczby jednostek tworzących kolonię [j.t.k] |
|---|
| 1 | Escherichia coli | 0 |
| 2 | Enterokoki | 0 |
| 3 | Pseudomonas aeruginosa | 0 |
| 4 | Ogólna liczba mikroorganizmów w (36±2) °C po 48h | 20 |
| 5 | Ogólna liczba mikroorganizmów w (22±2) °C po 72h | 100 |
A. Nadaje się do produkcji soków po przegotowaniu.
B. Nadaje się do produkcji soków.
C. Nadaje się do produkcji soków po dezynfekcji.
D. Nie nadaje się do produkcji soków.
W tabeli podano kryteria energetyczno-emisyjne dla paliw stałych.
Na podstawie analizy danych zamieszczonych w tabeli wskaż numer próbki, która spełnia kryteria energetyczno-emisyjne w zakresie badanych parametrów.
| Parametr | Jedn. | Kryteria kwalifikacyjne |
|---|
Analiza techniczna | Zawartość popiołu, Ar | % | ≤ 12 |
| Wartość opałowa, Qr | kJ/kg | ≥ 24 000 |
| Zawartość siarki całkowitej, Sr | % | < 1 |
| Spiekalność -Liczba Rogi, RI *3 | | - |
| Temperatura spiekania popiołu w atmosferze utleniającej, TS(O) | °C | ≥ 900 |
| Temperatura mięknienia popiołu w atmosferze utleniającej, TA(O) | °C | ≥ 1200 |
Stężenie zanieczyszczeń w spalinach *1 | Ditlenek siarki, SO2 | [mg/m3] | ≤ 1100 |
| Tlenek węgla, CO | [mg/m3] | ≤ 1200 |
| Tlenki azotu, NOx*2 | [mg/m3] | ≤ 400 |
| Pył | [mg/m3] | ≤ 125 |
| Całkowite zanieczyszczenia organiczne, TOC | [mg/m3] | ≤ 75 |
| Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, 16 WWA wg EPA | [mg/m3] | ≤ 5 |
| Benzo(a)piren, B(a)P | [mg/m3] | ≤ 75 |
| Badany parametr | Nr próbki |
|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|
| SO2 [mg/m3] | 1000 | 1100 | 1200 | 1100 |
| CO [mg/m3] | 900 | 990 | 1200 | 1300 |
| Pył [mg/m3] | 150 | 125 | 125 | 125 |
W Polsce ustalono normy dla pyłów PM10 na trzech poziomach (dobowych):
- poziom dopuszczalny 50 ug/m3 - oznacza, że jakość powietrza jest niezadowalająca, jednak nie powoduje poważnych skutków dla zdrowia ludzkiego.
- poziom informowania 200 ug/m3 - wskazuje, że jakość powietrza jest zła i konieczne jest ograniczenie aktywności na świeżym powietrzu, ponieważ norma została przekroczona czterokrotnie.
- poziom alarmowy 300 ug/m3 - wskazuje, że jakość powietrza jest bardzo zła, norma została przekroczona sześciokrotnie i należy zdecydowanie ograniczyć przebywanie na zewnątrz, a najlepiej pozostać w domu, zwłaszcza osoby z chorobami.
Na stacji Monitoringu Środowiska dokonano pomiarów zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10, uzyskując średnią dobową 0,25 mg/m3. Z przeprowadzonej analizy wynika, że
A. poziom dopuszczalny został przekroczony pięciokrotnie
B. konieczne jest zdecydowane ograniczenie przebywania na świeżym powietrzu
C. jakość powietrza jest w porządku
D. stężenie pyłów znajduje się na akceptowalnym poziomie
Jaką funkcję pełni batometr?
A. pobierania próbek wody
B. pomiaru hałasu
C. pobierania próbek ciał stałych
D. pomiaru zawartości gazu
Jaką temperaturę powinny mieć próbki wody lub ścieków w czasie transportu?
A. 20-25°C
B. 10-15°C
C. 15-20°C
D. 2-5°C
Który z wskaźników wskazuje na zawartość minerałów w ściekach?
A. Chemiczne zapotrzebowanie tlenu
B. Pozostałość po prażeniu
C. Ogólny węgiel organiczny
D. Biochemiczne zapotrzebowanie tlenu
Toksyczność względną zanieczyszczeń opisuje wzór:
Korzystając z danych z tabeli, oblicz toksyczność względną węglowodorów.
Zanieczyszczenia emitowane do ekosystemu powietrza | NDS [ppm] |
|---|
| CO | 40,0 |
| CxHy | 19,3 |
| SO2 | 1,4 |
| NOx | 0,5 |

W celu przeprowadzenia oznaczania pH gleby należy rozetrzeć próbkę gleby w możździerzu, a następnie:
| A. | - do zlewki z próbką gleby dodać wodę destylowaną i energicznie mieszać, aż cały grunt przejdzie w zawiesinę,
- zanurzyć sondę pH-metru w zawiesinie i odczytać wartość na skali urządzenia,
- wykonać jeden pomiar, a następnie przepłukać elektrody wodą destylowaną.
|
| B. | - do zlewki z próbką gleby dodać wodę destylowaną i energicznie mieszać, aż cały grunt przejdzie w zawiesinę,
- zanurzyć sondę pH-metru w zawiesinie i odczytać wartość na skali urządzenia,
- pomiaru dokonać min. 3-krotnie, po każdym pomiarze przepłukując elektrody wodą destylowaną.
|
| C. | - energicznie wymieszać zlewkę z próbką gleby, nie dodając wody,
- zanurzyć sondę pH-metru w próbce i odczytać wartość na skali urządzenia,
- wykonać pomiar, a następnie przepłukać elektrody wodą destylowaną.
|
| D. | - do zlewki z próbką gleby dodać wodę wodociągową i energicznie mieszać, aż cały grunt przejdzie w zawiesinę,
- zanurzyć sondę pH-metru w zawiesinie i odczytać wartość na skali urządzenia,
- pomiaru dokonać min. 3-krotnie, po każdym pomiarze przepłukując elektrody wodą destylowaną.
|
Jakie jest zastosowanie metody Winklera?
A. tlenu rozpuszczonego w wodzie
B. zasadowości wody
C. manganu rozpuszczonego w wodzie
D. pH wody
Jakie jednostki stosuje się do określenia tzw. indeksu nadmanganianowego, który symbolicznie reprezentuje ilość związków organicznych w wodzie pitnej?
A. mg C/l
B. mg O2/l
C. ug/l Mn
D. mval/l
Stężenie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) w analizowanej próbce wynosi 4 g/dm3.
Po przeliczeniu jednostki na mg/m3 stężenie WWA będzie wynosić
A. 4 · 102
B. 4 · 103
C. 4 · 104
D. 4 · 106
Twardość ogólna badanej wody wynosi 2,5 mval/l. Wartość ta wyrażona w mg CaCO
3/l wynosi
| Tabela. Jednostki twardości wody |
| Jednostka twardości | mmol/l | mval/l | mg CaCO3/l | °f stopień francuski | °n stopień niemiecki |
|---|
| 1 mmol/l | 1 | 2 | 100 | 10 | 5,6 |
| 1 mval/l | 0,5 | 1 | 50 | 5,0 | 2,8 |
| 1 mg CaCO3/l | 0,01 | 0,02 | 1 | 0,1 | 0,056 |
| 1 stopień francuski (°f) | 0,1 | 0,2 | 10 | 1 | 0,56 |
| 1 stopień niemiecki (°n) | 0,178 | 0,357 | 17,8 | 1,78 | 1 |
A. 125,00 mg CaCO3/l
B. 12,50 mg CaCO3/l
C. 1,25 mg CaCO3/l
D. 50,00 mg CaCO3/l
Dla czterech różnych próbek gleb lekkich o odczynie kwaśnym oznaczono zawartość metali w mg/kg suchej masy. Wyniki zestawiono w tabeli:
Graniczne zawartości metali śladowych w powierzchniowej warstwie gleb bardzo lekkich niezależnie od pH i lekkich kwaśnych odpowiadające różnym stopniom jej zanieczyszczenia |
|---|
Stopień zanieczyszczenia gleb | Zawartość metali w mg/kg suchej masy |
|---|
| Pb | Cd | Zn | Cu | Ni |
|---|
0 zawartość naturalna | 30 | 0,3 | 50 | 15 | 10 |
1 zawartość podwyższona | 70 | 1 | 100 | 30 | 30 |
2 słabe zanieczyszczenie | 100 | 2 | 300 | 50 | 50 |
3 średnie zanieczyszczenie | 500 | 3 | 700 | 150 | 100 |
4 silne zanieczyszczenie | 2500 | 5 | 3000 | 300 | 400 |
5 bardzo silne zanieczyszczenie | >2500 | >5 | >3000 | >300 | >400 |
| Metal | Próbka 1. | Próbka 2. | Próbka 3. | Próbka 4. |
|---|
| Pb | 180,0 | 15,0 | 25,0 | 29,0 |
| Cd | 1,6 | 0,3 | 0,2 | 0,6 |
| Zn | 40,0 | 55,5 | 48,0 | 37,0 |
| Cu | 328,0 | 25,0 | 8,0 | 56,0 |
| Ni | 135,0 | 8,0 | 8,0 | 19,0 |
Która próbka odpowiada glebie o stopniu zanieczyszczenia 0?
A. Próbka 2.
B. Próbka 3.
C. Próbka 1.
D. Próbka 4.
Wymaganie chemiczne na tlen ChZT określa ilość
A. tlenku węgla(IV) w mg/dm3 pobranego z utleniacza do utlenienia związków organicznych oraz niektórych nieorganicznych obecnych w wodzie
B. tlenu w mg/dm3 pobranego z utleniacza do utleniania organicznych związków obecnych w wodzie
C. tlenku węgla(IV) w mg/dm3 pobranego z utleniacza w celu utlenienia związków organicznych znajdujących się w wodzie
D. tlenu w mg/dm3 pobranego z utleniacza na utlenianie obecnych w wodzie związków organicznych i niektórych nieorganicznych
Na podstawie przedstawionych wyników pomiarów zawartości tlenu, pH, suchej pozostałości oraz zawartości jonów rtęci w wodzie wskaż, która próbka wody jest prawidłowo zaklasyfikowana.
| Próbka | Wynik pomiaru wskaźnika |
|---|
| Zawartość O2 [mg/dm3] | pH | Sucha pozostałość [mg/dm3] | Zawartość Hg2+ [mg/dm3] |
|---|
| 1 | 4 | 9 | 1200 | 0,006 |
| 2 | 5 | 8,5 | 600 | 0,0001 |
| 3 | 5,5 | 9 | 900 | 0,0001 |
| Klasa | Wartości dopuszczalne |
| I | 6 i powyżej | 6,5 ÷ 8 | 500 i poniżej | 0,001 i poniżej |
| II | 5 i powyżej | 6,5 ÷ 9 | 1000 i poniżej | 0,005 i poniżej |
| III | 4 i powyżej | 6 ÷ 9 | 1200 i poniżej | 0,01 i poniżej |
| Numer próbki wody | Klasa wody |
|---|
| A. | 1 | II |
| B. | 2 | II |
| C. | 2 | I |
| D. | 3 | III |
Skróconym badaniom poddano próbki wody z 4 ujęć. Wyniki zapisano w tabeli. Na podstawie analizy danych zawartych w tabelach wskaż zestaw próbek spełniających wymagania jakościowe.
| Wyniki badań próbek wody z 4 ujęć |
|---|
| Wskaźnik organoleptyczny | Próbka 1 | Próbka 2 | Próbka 3 | Próbka 4 |
|---|
| Barwa (Pt) | 10 | 20 | 15 | 20 |
| Odczyn (pH) | 7,5 | 6,5 | 6,8 | 8,8 |
| Mętność | 5 | 4 | 3 | 5 |
| Zapach | 3 – naturalny, nieuciążliwy | 3 – naturalny, nieuciążliwy | 3 – nieuciążliwy, wyczuwalny zapach chloru | 3 – naturalny, nieuciążliwy |
| Zawiesiny, plamy oleju, itp. | Niewidoczne w szklanych naczyniach | Niewidoczne w szklanych naczyniach | Niewidoczne w szklanych naczyniach | Niewidoczne w szklanych naczyniach |
| Warunki organoleptyczne, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze |
|---|
| Lp. | Wskaźniki organoleptyczne, Nazwa substancji | Jednostka miary | Najwyższa dopuszczalna dawka lub przedział |
|---|
| 1 | Barwa (Pt) | mg · dm-3 | 20 |
| 2 | Odczyn (pH) | ---- | 6,5 – 8,5 |
| 3 | Mętność | mg · dm-3 | 5 |
| 4 | Zapach | ---- | 3 – naturalny, nieuciążliwy, dopuszczalny zapach chloru przy dezynfekcji chlorem |
| 5 | Zawiesiny, plamy oleju itp. | ---- | Niewidoczne w szklanych naczyniach |
A. 1,3,4
B. 1,2,4
C. 1,2,3
D. 2,3,4
Jakiego rodzaju proces uzdatniania wody ilustrują podane równania reakcji chemicznych?
CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 + H2O Ca(HCO3)2 + Ca(OH)2 → 2CaCO3 + 2H2O
A. Dekarbonizacji węglanem
B. Dekarbonizacji wapnem
C. Dekarbonizacji wapnem oraz kwasem
D. Dekarbonizacji węglanem oraz kwasem
W trakcie oznaczania ChZT wody, określanego jako utlenialność, substancją utleniającą jest
A. H2O2
B. KMnO4
C. Cl2
D. K2Cr2O7
Oceniając organoleptycznie wodę przeznaczoną do picia przez ludzi, należy określić między innymi
A. zapach.
B. pH.
C. całkowitą liczbę mikroorganizmów.
D. bakterie grupy coli.
Analiza wody basenowej w celu wykrycia bakterii polega na podgrzewaniu próbki w inkubatorze przez 48 godzin w temperaturze 36±2°C. Jaki proces jest opisany?
A. dezynfekcja
B. sterylizacja
C. inkubacja
D. suszenie
Aby określić suchą pozostałość w analizowanej próbce wody, przeprowadzono analizę zgodnie z poniższą procedurą:
Do parownicy odmierzyć 100 cm3 próbki i odparować do całkowitej suchości na łaźni wodnej. Resztki w parownicy suszyć w temperaturze 105ºC przez 60 minut, następnie schłodzić do temperatury pokojowej i zważyć….
Wskaż zestaw urządzeń, które są niezbędne do przeprowadzenia oznaczenia suchej pozostałości według tej procedury.
A. Zlewka o objętości 100 cm3, palnik, trójnóg, siatka z ceramiki, suszarka laboratoryjna, eksykator, waga laboratoryjna
B. Parownica, kolba stożkowa o objętości 100 cm3, łaźnia wodna, suszarka laboratoryjna, waga laboratoryjna
C. Parownica, zlewka o objętości 100 cm3, palnik, eksykator, waga laboratoryjna
D. Parownica, cylinder miarowy o pojemności 100 cm3, łaźnia wodna, suszarka laboratoryjna, eksykator, waga laboratoryjna
Jak należy przygotować próbkę wody do zamrożenia w naczyniu, które
A. nie jest całkowicie wypełnione wodą, ale zostało zamknięte korkiem
B. jest wypełnione całkowicie wodą, lecz nie zostało zamknięte korkiem
C. nie jest całkowicie wypełnione wodą ani nie jest zamknięte korkiem
D. jest wypełnione całkowicie wodą i zostało zamknięte korkiem
Do chemicznych właściwości wód naturalnych można zakwalifikować
A. odczyn
B. mętność
C. barwę
D. zapach
Badaniom poddano wodę z akwarium przed napowietrzaniem i po napowietrzaniu. Wiadomo, że zawartość tlenu w wodzie powinna wzrosnąć o 20%. Który z wykresów obrazuje wyniki tych badań?

Jaką metodę kontroli stanu mikrobiologicznego powietrza opisano w zamieszczonej informacji?
| Otwarte płytki Petriego z podłożem stałym pozostawiono na 30 minut na wysokości 1 metra od podłogi, a następnie inkubowano przez 48 godzin w temperaturze 37°C. Po tym czasie wyhodowane kolonie zliczono i zidentyfikowano ich szczepy. |
A. Sedymentacyjną.
B. Odśrodkową.
C. Filtracyjną.
D. Zderzeniową.
Na schemacie przedstawiono zakres występowania kwasowości i zasadowości w wodach naturalnych w zależności od pH. Dla wody o pH = 4,1 należy wykonać badanie

A. tylko kwasowości ogólnej.
B. tylko kwasowości mineralnej.
C. kwasowości mineralnej i ogólnej.
D. zasadowości mineralnej i ogólnej.
Analiza wody opadowej, obejmująca pomiar: temperatury, koloru, klarowności oraz zapachu, zalicza się do badań
A. chemicznych
B. fizycznych
C. biologicznych
D. mikrobiologicznych
W trakcie analiz mikrobiologicznych wody ze studni stwierdzono obecność bakterii rodzaju coli w ilości 200 bakterii/100 ml. To oznacza, że woda
A. jest odpowiednia do picia jedynie dla zwierząt hodowlanych
B. może być spożywana bezpośrednio
C. jest odpowiednia do konsumpcji po przegotowaniu
D. nie nadaje się do picia
W ramce opisano
| Jest to system zapewnienia jakości badań, odnoszący się do procesów organizacyjnych i warunków w jakich niekliniczne badania z zakresu bezpieczeństwa i zdrowia człowieka i środowiska są planowane, przeprowadzane, monitorowane, zapisywane, przechowywane i sprawozdawane. |
A. system akredytacji laboratoriów środowiskowych.
B. GLP - System Dobrej Praktyki Laboratoryjnej.
C. system akredytacji laboratoriów medycznych.
D. HACCP - System Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności.
Jakim urządzeniem mierzy się zasolenie gleby?
A. konduktometrem
B. refraktometrem
C. pehametrem
D. potencjometrem
Parametr jakości wody, który wskazuje minimalną objętość w cm3, w której może znajdować się jedna komórka bakterii Escherichia coli lub innych pokrewnych bakterii żyjących w jelitach człowieka, określa się mianem
A. indeksu coli
B. liczby coli
C. miana coli
D. wskaźnika coli
Na jakość paliwa nie ma wpływu
A. zawartość siarki
B. liczba oktanowa
C. zawartość propanu-butanu
D. gęstość
W badanym powietrzu zawartość mikroorganizmów wyniosła 33,33 w 10 dm
3. Zgodnie z zamieszczonymi normami powietrze takie uważa się za
| Stopień zanieczyszczenia | Ogólna liczba bakterii w 1 m3 |
|---|
| Niezanieczyszczone | poniżej 1000 |
| Średnio zanieczyszczone | od 1000 do 3000 |
| Silnie zanieczyszczone | powyżej 3000 |
A. niezanieczyszczone.
B. średnio zanieczyszczone.
C. silnie zanieczyszczone.
D. bardzo silnie zanieczyszczone.
Zjawisko alkalizacji gleby jest spowodowane
A. nadmiernym wapnowaniem
B. procesem nitryfikacji
C. hydrolizą soli żelaza i glinu
D. kwaśnymi opadami
Jakie jest zastosowanie psychrometru aspiracyjnego?
A. mierzenia prędkości przepływu gazów i cieczy
B. mierzenia wilgotności względnej powietrza
C. odzyskiwania próbek powietrza
D. pobierania próbek gazów
Twardość całkowita wody
A. dotyczy łącznej zawartości jonów wapnia i magnezu oraz innych jonów metali, które wpływają na twardość wody
B. definiuje ilość chlorków, siarczanów i azotanów, głównie wapnia i magnezu
C. nazywana jest przemijającą, ponieważ znika podczas gotowania
D. odnosi się do całkowitej ilości wodorowęglanów wapnia i magnezu
W próbce wody oznaczono zawartość rozpuszczonego tlenu metodą Winklera. Wyniki zestawiono w tabeli. Korzystając z zamieszczonego wzoru, określ zawartość rozpuszczonego tlenu (x) w badanej próbce wody.
$$ x = \frac{V_1 \cdot 0,2 \cdot 1000}{V_p} $$
\( x \) – zawartość tlenu rozpuszczonego; \( \text{mgO}_2/\text{dm}^3 \)
\( V_1 \) – objętość roztworu \( \text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3 \) o stężeniu \( 0,025 \, \text{mol}/\text{dm}^3 \) zużyta do miareczkowania; \( \text{cm}^3 \)
\( V_p \) – objętość próbki wody użytej do miareczkowania; \( \text{cm}^3 \)
\( 0,2 \) – ilość tlenu odpowiadająca \( 1 \, \text{cm}^3 \) roztworu \( \text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3 \) o stężeniu \( 0,025 \, \text{mol}/\text{dm}^3 \); \( \text{mg} \)
| Objętość próbki; \( V_p \) | Objętość roztworu \( \text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3 \) o stężeniu \( 0,025 \, \text{mol}/\text{dm}^3 \) zużyta do miareczkowania; \( V_1 \) |
| \( 100 \, \text{cm}^3 \) | \( 8,4 \, \text{cm}^3 \) |
A. \( 16,8 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 \)
B. \( 15,8 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 \)
C. \( 17,0 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 \)
D. \( 8,40 \, \text{mgO}_2/\text{dm}^3 \)
Wskaż grupę związków chemicznych powodujących twardość niewęglanową wody.
| A. | CaSO4, MgCl2, Ca(NO3)2, MgSO4 |
| B. | CaCl2, Ca(HCO3)2, MgCl2, MnSO4 |
| C. | Ca(NO3)2, Ca(HCO3)2, MgCl2, MnSO4 |
| D. | CaCO3, Mg(HCO3)2, MgSO4, Ca(NO3)2 |
W wodzie poddawanej procesowi dezynfekcji mierzy się zawartość chloru wolnego. Co oznacza ten parametr?
A. sumą stężenia ClO2-, ClO3-
B. sumą stężenia chloramin oraz chloranów
C. sumą stężenia Cl2, HClO, ClO-
D. stężeniem chloramin
W tabeli przedstawiono skalę wzorców do oznaczania barwy wody.
Wyznacz barwę badanej próbki wody, korzystając ze wzoru:
| Numer wzorca | 1. | 2. | 3. | 4. | 5. |
| Odmierzona ilość roztworu wzorcowego [cm3] | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| Barwa w stopniach mg Pt/dm3 | 0 | 5 | 10 | 15 | 20 |
Objętość badanej próbki wody [cm3] | 100 |
| Wzorzec | 2. |
X = a · 100 V
gdzie:
a – odczytana ze skali wzorców barwa próbki, mg Pt/dm³
V – objętość próbki, cm³
A. 15 mgPt/dm3
B. 0 mgPt/dm3
C. 10 mgPt/dm3
D. 5 mgPt/dm3
Korzystając z rysunków zamieszczonych w tabeli, wybierz zestaw sprzętu potrzebnego do oznaczania CO2 w wodach powierzchniowych metodą miareczkową.

A. 1, 2, 3
B. 1, 3, 4
C. 2, 3, 4
D. 1, 2, 4
Biocydy wprowadza się do próbki środowiskowej w celu
A. utrzymania próbki w dobrym stanie
B. usunięcia derywatów analitów
C. wysuszenia próbki
D. podniesienia efektywności ekstrakcji
pH wodnego roztworu gleby jest miarą kwasowości
A. hydrolitycznej
B. wymiennej
C. potencjalnej
D. czynnej
Na podstawie danych w tabelach 1-2 zawierających wartości graniczne wskaźników jakości wody i uzyskane wyniki pomiarowe oceń jakość wody w punktach pomiarowych X i Y, określając jej klasę.

A. X – III; Y – II
B. X – III; Y – I
C. X – I; Y – I
D. X – I; Y – III
W próbce wody, w której stwierdzono obecność 60,0 mg żelaza, dokonano oznaczenia jego zawartości za pomocą spektrofotometrii, uzyskując wynik 59,1 mg. Jaki jest błąd względny tego oznaczenia?
A. 1,5%
B. 1,4%
C. 0,8%
D. 1,1%
Batymetr jest narzędziem do pozyskiwania próbek
A. odpadów
B. gleby
C. wody
D. powietrza
Glebę leśną o pH
KCl = 6,7 należy zakwalifikować jako
| pHKCl | Gleby uprawne | pHKCl | Gleby leśne |
|---|
| < 4,0 | Bardzo kwaśne | < 3,5 | Bardzo silnie kwaśne |
| 4,1 – 4,5 | Kwaśne | 3,6 – 4,5 | Silnie kwaśne |
| 4,6 – 5,0 | Średnio kwaśne | 4,6 – 5,5 | Kwaśne |
| 5,1 – 6,0 | Słabo kwaśne | 5,6 – 6,5 | Słabo kwaśne |
| 6,1 – 6,5 | Obojętne | 6,6 – 7,2 | Obojętne |
| 6,6 – 7,0 | Słabo alkaliczne | 7,3 – 8,0 | Słabo alkaliczne |
| 7,1 – 7,5 | Średnio alkaliczne | > 8,0 | Alkaliczne |
| > 7,5 | Alkaliczne | | |
A. słabo kwaśną.
B. kwaśną.
C. obojętną.
D. słabo alkaliczną.
Z uwagi na niską zawartość żelaza w wodzie, najbardziej adekwatną metodą określania całkowitej ilości jonów żelaza(II) oraz (III) w próbkach wody pitnej jest
A. spektrfotometryczne wykrywanie jonów żelaza(III) z użyciem metody rodankowej
B. argentometryczne wykrywanie jonów żelaza(III) przy zastosowaniu metody Mohra
C. polarograficzne oznaczanie jonów żelaza(III) z użyciem rodanku potasu
D. manganometryczne wykrywanie jonów żelaza(II)
Uwzględniając zamieszczoną informację, dobierz metodę stosowaną do oznaczania azotanów(V) w wodzie.
| W środowisku stężonego kwasu siarkowego(VI) jony azotanowe(V) ulegają reakcji z salicylanem sodu, dając kwas nitrosalicylowy, który pod wpływem zasad przechodzi w formę zjonizowaną o żółtym zabarwieniu. |
A. Kolorymetryczną.
B. Refraktometryczną.
C. Polarograficzną.
D. Konduktometryczną.
W wodzie do picia identyfikacja stężenia jonów Fe3+ może być zrealizowana
A. spektrofotometrycznie, ponieważ jony Fe3+ tworzą barwne kompleksy z jonami SCN-
B. polarymetrycznie, ponieważ związki żelaza wykazują aktywność optyczną
C. refraktometrycznie, ponieważ wartość współczynnika załamania światła w wodzie pitnej ma prostoliniowy związek z zawartością jonów Fe3+ w wodzie
D. chromatograficznie, ponieważ próbka zyskuje żółte zabarwienie
Jaki wskaźnik jest używany do oceny kontaktu między wodami naturalnymi a fekaliami?
A. Zasadowość mineralna
B. Twardość ogólna
C. Sucha pozostałość
D. Miano coli
Korzystając ze wzoru, oblicz zawartość tlenu (w procentach nasycenia X) w próbce wody, jeżeli stężenie rozpuszczonego w niej tlenu wynosi 7,7 mg/dm
3, a temperatura wody jest równa 284 K.
| Temperatura °C | Rozpuszczalność O2 mg/dm3 |
|---|
| 0 | 14,64 |
| 1 | 14,22 |
| 3 | 13,44 |
| 5 | 12,74 |
| 7 | 12,11 |
| 9 | 11,53 |
| 11 | 11,00 |
| 13 | 10,53 |
| 15 | 10,08 |
| 17 | 9,66 |
| 19 | 9,27 |
| X = |
gdzie: a – oznaczona zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie, mg/dm3 b – rozpuszczalność O2, mg/dm3 |
Wskaź zespół substancji, które przyczyniają się do twardości niewęglanowej wody?
A. CaSO4, CaCl2, Ca(NO3)2
B. Ca(OH)2, CaSO4, CaCl2
C. Mg(OH)2, Mg(NO3)2, MgSO4
D. Mg(OH)2, MgCO3, Mg(NO3)2
Czynniki biologiczne, które są rozproszone w atmosferze, takie jak mikroorganizmy oraz fragmenty roślin i zwierząt, powiązane z drobnymi cząstkami stałymi (pyłem) lub kroplami cieczy, to
A. biofilm.
B. bioaerozol.
C. smog.
D. mikroflora.
Wskaźnik zanieczyszczenia wody bakterią jelitową - miano coli równe 10 - oznacza, że
A. w 1 cm3 wody znajduje się 10 bakterii z rodzaju Escherichia coli
B. w 1 dm3 wody występuje 10 bakterii z rodzaju Escherichia coli
C. w 10 cm3 wody znajduje się co najmniej 1 bakteria Escherichia coli
D. w 10 dm3 wody znajduje się co najmniej 1 bakteria Escherichia coli
Ogólna twardość próbki wody stosowanej w technologiach wynosi 16,5°n, a twardość węglanowa osiąga 7,2°n. Jaką wartość ma twardość stała?
A. 16,5°n
B. 7,2°n
C. 9,3°n
D. 23,7°n
Który zestaw sprzętu jest niezbędny do wykonania oznaczenia kwasowości wody?
| Procedura oznaczania kwasowości wody metodą miareczkowania wobec wskaźników. |
|---|
| Do kolby stożkowej odmierzyć 100 cm3 badanej wody, dodać 3 krople oranżu metylowego i miareczkować roztworem NaOH o stężeniu 0,05 mol/dm3 do pierwszej zmiany barwy z różowej na słomkowożółtą. Następnie dodać 10 kropli fenoloftaleiny i miareczkować roztworem NaOH do wyraźnie różowego zabarwienia utrzymującego się przez 3 minuty. |
A. Kolba stożkowa, cylinder miarowy, zlewki, biureta, statyw do biurety, łapy do biurety z łącznikami, lejek do biurety.
B. Kolba stożkowa, butelka, biureta, statyw do biurety, łapy do biurety z łącznikami, lejek do biurety.
C. Pipeta wielomiarowa, zlewki, butelka, biureta, kolba miarowa, lejek do biurety, cylinder miarowy.
D. Cylinder miarowy, butelka, biureta, statyw do biurety, kolba miarowa, lejek do biurety.
Jakie urządzenie wykorzystuje się do pomiaru zasolenia wody?
A. pehametru
B. konduktometru
C. polarymetru
D. termopary
Na schemacie przedstawiono parametry jakości wód. Dla wody o pH = 8,5 należy wykonać badanie

A. kwasowości ogólnej i mineralnej.
B. tylko zasadowości mineralnej.
C. zasadowości ogólnej i mineralnej.
D. tylko kwasowości ogólnej.
Na rysunku przedstawiono aparat służący do badania zawartości wody w surowcach metodą

A. miareczkową.
B. ekstrakcyjną.
C. destylacyjną.
D. odparowywania.
Badanie organoleptyczne wody przeznaczonej do ludzkiego spożycia obejmuje określenie
A. bakterii z grupy coli
B. koloru, mętności, smaku oraz zapachu
C. łącznej liczby mikroorganizmów w temperaturze 22°C
D. stężenia jonów wodoru (pH) i przewodności elektrycznej
Urządzenie Orsata jest wykorzystywane do pomiaru
A. zawartości gazów w spalinach
B. stężenia tlenu w wodzie
C. poziomu pyłów w powietrzu
D. gęstości cieczy
Dostanie się do środowiska pałeczek Salmonella, hodowanych na podłożach mikrobiologicznych, skutkuje
A. długotrwałym zanieczyszczeniem atmosfery
B. pojawią się u ludzi schorzenia układu pokarmowego
C. pojawią się u ludzi schorzenia układu oddechowego
D. długotrwałym zanieczyszczeniem gruntów
Do początkowych zanieczyszczeń atmosferycznych zalicza się
A. smog kwaśny
B. tlenek siarki(IV)
C. efekt cieplarniany
D. smog fotochemiczny
W analizie najczęściej oznacza się parametry CHZT i BZT
A. cukrów
B. białek
C. wody
D. tłuszczów
Analizując próbkę wody powierzchniowej stwierdzono, że zawartość azotanów wynosi 4,5 mg/dm
3, siarczanów 120 mg/dm
3, a stężenie jonów chlorkowych 180 mg/dm
3. Na podstawie danych zawartych w tabeli wskaż klasę czystości wody, z której została pobrana próbka.
| Wartości graniczne wskaźników jakości wody w klasach jakości wód powierzchniowych |
|---|
| Wskaźnik [mg/dm³] | I klasa czystości | II klasa czystości | III klasa czystości | IV klasa czystości | V klasa czystości |
|---|
Wartości dopuszczalne | | azotany | 5,0 | 15,0 | 25,0 | 50,0 | >50,0 |
| siarczany | 100 | 150 | 250 | 300 | > 300 |
| chlorki | 100 | 200 | 300 | 400 | > 400 |
A. II klasa czystości.
B. I klasa czystości.
C. IV klasa czystości.
D. III klasa czystości.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu opisu wykonania ćwiczenia ustal, który wskaźnik jakości wody jest określany.
| Oznaczenie polega na określeniu ilości tlenu zużywanej do utleniania substancji organicznych w badanej próbce w ciągu n dób inkubacji w temperaturze 20°C. Ilość tę, w przeliczeniu na 1 dm³ wody, oblicza się jako różnicę zawartości tlenu przed i po inkubacji próbki. |
A. Azot azotanowy
B. CHZT
C. Fosfor ogólny
D. BZT5
Oznaczona twardość ogólna wody wynosi 2 mval/dm3. Wartość ta przeliczona na stopnie niemieckie, zgodnie z zamieszczonym przelicznikiem jednostek, wynosi
| 1 mval/dm3 – 2,8°dH (stopni niemieckich) |
A. 5,6°dH
B. 2,0°dH
C. 1,4°dH
D. 2,5°dH
Na rysunku przedstawiono schemat aparatury do oznaczania w wodzie

A. mętności metodą turbidymetryczną.
B. żelaza metodą kolorymetryczną.
C. barwy metodą porównawczą.
D. mętności metodą nefelometryczną.
Glebę uprawną o pH
KCl = 6,7 należy zakwalifikować jako
Podział gleb uprawnych i leśnych w zależności od odczynu, wykazywanego w wyniku działania na glebę roztworu KCl (pHKCl) |
|---|
| pHKCl | Gleby uprawne | pHKCl | Gleby leśne |
|---|
| <4,0 | Bardzo kwaśne | <3,5 | Bardzo silnie kwaśne |
| 4,1 – 4,5 | Kwaśne | 3,6 – 4,5 | Silnie kwaśne |
| 4,6 – 5,0 | Średnio kwaśne | 4,6 – 5,5 | Kwaśne |
| 5,1 – 6,0 | Słabo kwaśne | 5,6 – 6,5 | Słabo kwaśne |
| 6,1 – 6,5 | Obojętne | 6,6 – 7,2 | Obojętne |
| 6,6 – 7,0 | Słabo alkaliczne | 7,3 – 8,0 | Słabo alkaliczne |
| 7,1 – 7,5 | Średnio alkaliczne | >8,0 | Alkaliczne |
| >7,5 | Alkaliczne | | |
A. słabo alkaliczną.
B. słabo kwaśną.
C. średnio alkaliczną.
D. obojętną.
Aby przeprowadzić analizę gleby, przygotowuje się jej zawiesinę w wodzie destylowanej lub w roztworze neutralnej soli, na przykład KCl, w celu określenia jej
A. kwasowości
B. wilgotności
C. odczynu
D. przepuszczalności
W Polsce normy dotyczące pyłów zawieszonych PM10 są określone na trzech poziomach (dobowych):
- poziom dopuszczalny 50 ug/m3 - oznacza, że jakość powietrza nie jest zadowalająca, ale nie wywołuje poważnych skutków dla zdrowia ludzi.
- poziom informacyjny 200 ug/m3 - oznacza, że stan powietrza jest zły i należy ograniczyć aktywności na świeżym powietrzu, gdyż normę przekroczono czterokrotnie.
- poziom alarmowy 300 ug/m3 - wskazuje, że jakość powietrza jest bardzo zła, norma przekroczona sześciokrotnie i konieczne jest zdecydowane ograniczenie pobytu na zewnątrz, a najlepiej pozostać w domu, szczególnie dla osób chorych.
Na stacji Monitoringu Środowiska przeprowadzono pomiary zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10, uzyskując średnią dobową wartość 0,25 mg/m3. Z analizy wynika, że
A. poziom dopuszczalny został przekroczony pięciokrotnie
B. stężenie pyłu znajduje się na dopuszczalnym poziomie
C. należy zdecydowanie ograniczyć przebywanie na powietrzu
D. jakość powietrza jest dobra
Aby określić całkowitą zawartość żelaza w próbce wody, konieczne jest zredukowanie żelaza(III) do żelaza(II), a następnie wykorzystanie metody analitycznej, która nazywa się
A. alkacymetria
B. redoksometria
C. kompleksometria
D. analiza strąceniowa
W zamieszczonej ramce przedstawiono procedurę oznaczania
| Powierzchnię - suchą próbkę rozetrzeć w moździerzu, przesiać przez sito o średnicy oczek 1,25 mm i odważyć z niej 10 g w zlewce poj. 50 cm3. Do zlewki z próbką dodać 25 cm3 1-molowego roztworu KCl i energicznie mieszać, aż całość przejdzie w zawiesinę. Włączyć pH-metr, zanurzyć elektrody w zawiesinie i odczytać wartość na skali urządzenia. Pomiaru dokonać 3-krotnie, po każdym pomiarze przepłukując elektrody wodą destylowaną. Za wynik uznać średnią z trzech pomiarów obliczoną z dokładnością 0,05 pH. |
A. pH gleby metodą kolorymetryczną.
B. pH roztworu chlorku potasu.
C. kwasowości wody.
D. kwasowości gleby.
Na rysunku przedstawiono urządzenie do pobierania

A. powietrza.
B. ścieków.
C. gleby.
D. wód podskórnych.
Do elementów glebowej mikroflory autochtonicznej, składającej się z gatunków trwale żyjących w glebie, nie można zaliczyć
A. bakterii wiążących azot z atmosfery, takich jak Azotobacter, Arthrobacter, Nitrosomonas
B. bakterii zajmujących się biologiczną przemianą fosforu, na przykład Serratia, Pseudomonas
C. mikroorganizmów wykorzystujących proces fotosyntezy, takich jak Chlorobiaceae, Chromatiaceae, Rhodospirillaceae
D. bakterii z rodzajów: Bacillus, Escherichia, Proteus oraz różnych gatunków mikroorganizmów termofilnych
Zapach z grupy oznaczonej symbolem G może być spowodowany zawartością w wodzie
| Grupa zapachów | Symbol | Pochodzenie | Zapach |
|---|
| roślinny | R | obecność substancji organicznych nie będących w stanie rozkładu | ziemisty, kwiatowy |
| gnilny | G | obecność substancji organicznych w stanie rozkładu gnilnego | stęchły, fekalny |
| specyficzny | S | obecność substancji nie występujących normalnie w wodach naturalnych | nafty, chloru |
A. glonów.
B. fenolu.
C. siarkowodoru.
D. torfu.
W tabeli przedstawiono fragment opisu parametrów
| Zakresy pomiarowe | Przewodnictwo: 0,01 µS/cm÷500 mS/cm Zasolenie: 0,0÷1999 mg/l NaCl 2.0÷50,0 g/l NaCl |
| Błąd pomiaru (± 1 cyfra) | Przewodnictwo ≤ 0,5%, Zasolenie ≤ 0,5%, |
| Temperatura odniesienia | 20 lub 25°C. Ustawienie fabryczne: 25°C |
| Warunki otoczenia | Temperatura pracy: 0°C do 50°C, temperatura przechowywania: -15°C do 65°C, 80% wilgotności względnej (bez kondensacji) |
A. konduktometru.
B. nefelometru.
C. pehametru.
D. termometru.
Raport z analizy próbki wody nie zawiera
A. zakresu przeprowadzonych badań
B. wykazu substancji chemicznych
C. metody pobrania próbki
D. lokalizacji pobrania próbki
Metodą, którą można oznaczyć całkowitą zawartość siarki w paliwach stałych, jest
A. Dumasa
B. Pregla
C. Eschki
D. Kiejdahla
Jakie badanie chemiczne dotyczące wody przeprowadza się przy użyciu miareczkowania kompleksometrycznego?
A. Oznaczanie utlenialności
B. Oznaczanie twardości
C. Oznaczanie zawartości chlorków
D. Oznaczanie kwasowości i zasadowości
Jakie urządzenie wykorzystuje się do pomiaru stężenia dwutlenku węgla, tlenku węgla oraz tlenu w atmosferze i w gazach spalinowych?
A. Orsata
B. Kippa
C. Hoffmana
D. Kiejdala
Na rysunku przedstawiono sprzęt stosowany do

A. badania procesu koagulacji.
B. natleniania ścieków.
C. odżelaziania wody.
D. oznaczania ilości zawiesin.
Na którym rysunku przedstawiono sprzęt stosowany do pomiaru mętności wody?

W próbce wody pitnej o objętości 100 cm3 oznaczono zawartość azotanów 4 mg, chlorków 23 mg, manganu 0,006 mg i żelaza 0,01 mg. Korzystając z danych zawartych w tabeli, można stwierdzić, że badana woda
| Tabela. Wybrane parametry, jakim powinna odpowiadać woda do picia |
|---|
| Wskaźnik jakości wody | Jednostka | Najwyższe dopuszczalne stężenie lub zakres |
|---|
| Barwa | mgPt/l | 15 |
| Mętność | NTU | 1 |
| Zapach | - | akceptowalny |
| Odczyn | pH | 6,5 – 9,5 |
| Przewodność | μS/cm w 20°C | 2500 |
| Azotany | mg/l | 50 |
| Chlorki | mg/l | 250 |
| Chlor – wolny | mg/l | 0,1 – 0,3 |
| Mangan | mg/l | 0,05 |
| Twardość ogólna | mg CaCO₃/l | 60 - 500 |
| Twardość niewęglanowa | mval/l | - |
| Utlenialność | mgO₂/l | 5 |
| Żelazo | mg/l | 0,2 |
A. nie spełnia wymagań ze względu na zawartość azotanów.
B. nie spełnia wymagań ze względu na zawartość żelaza.
C. spełnia wymagania dla badanych parametrów.
D. nie spełnia wymagań ze względu na zawartość manganu.
Konduktywność elektrolityczna wody destylowanej stosowanej w laboratorium chemicznym wynosi 0,001 mS cm-1. Z analizy danych przedstawionych na rysunku wynika, że woda ta jest

A. superczysta.
B. dobrej jakości.
C. zanieczyszczona chlorkiem sodu.
D. nieczyszczona doskonałej jakości.
Wykonano analizę mikrobiologiczną próbki wody wodociągowej o objętości 100 ml i uzyskano wyniki:
Wymagania mikrobiologiczne, jakim powinna odpowiadać woda wodociągowa wprowadzana do jednostkowych opakowań w sytuacjach nadzwyczajnych (powodzie, awarie sieci itp.) |
|---|
| Lp. | Parametr | Wartość parametryczna |
|---|
liczba mikroorganizmów [jtk lub NPL] | objętość próbki [ml] |
|---|
| 1. | Escherichia coli | 0 | 250 |
| 2. | Enterokoki | 0 | 250 |
| 3. | Pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) | 0 | 250 |
| 4. | Ogólna liczba mikroorganizmów w 36±2°C | 20 | 1 |
| 5. | Ogólna liczba mikroorganizmów w 22±2°C | 100 | 1 |
| Escherichia coli | nieobecne |
| Enterokoki | nieobecne |
| Pałeczki ropy błękitnej | nieobecne |
| Ogólna liczba mikroorganizmów w 37°C | 1200 |
| Ogólna liczba mikroorganizmów w 22°C | 11000 |
Na podstawie zamieszczonych informacji dotyczących wymagań mikrobiologicznych i wyników analizy wody wodociągowej można stwierdzić, że badana woda
A. nie spełnia wymagań normy pod względem ogólnej liczby mikroorganizmów w temperaturze 36±2°C.
B. spełnia wymagania normy pod względem wszystkich badanych parametrów.
C. nie spełnia wymagań normy pod względem ogólnej liczby mikroorganizmów w temperaturze 22±2°C.
D. spełnia wymagania normy tylko pod względem obecności bakterii: Escherichia coli, Enterokoki, Pseudomonas aeruginosa.
Który z parametrów jakości wody jest nieprawidłowo opisany?
| Mętność | 0,19 NTU |
| Barwa | Akceptowalna - 10 mg Pt/dm3 |
| Jon amonowy | 0,15 mg NH4+/dm3 |
| Twardość | Węglanowa | Stopnie niemieckie |
| 8,01°dH | 140 mg/dm3 |
A. Mętność.
B. Twardość.
C. Barwa.
D. Jon amonowy.
Jaką metodę kontroli stanu mikrobiologicznego powietrza opisano w ramce?
| Otwarte płytki Petriego z podłożem stałym pozostawiono na 30 minut na wysokości 1 metra od podłogi, a następnie inkubowano przez 48 godzin w temperaturze 37°C. Po tym czasie wyhodowane kolonie zliczono i zidentyfikowano ich szczepy. |
A. Zderzeniową.
B. Odśrodkową.
C. Sedymentacyjną.
D. Filtracyjną.
Jedna z analizowanych cech jakości wody ma wartość 0,8 NTU. Cechą tą jest
A. mętność
B. zapach
C. utlenialność
D. barwa
Określenie stężenia jonów Fe3+ w wodzie pitnej powinno być zrealizowane przy użyciu metody
A. polarymetrycznej
B. refraktometrycznej
C. chromatograficznej
D. absorpcjometrycznej
🔑 KLUCZ ODPOWIEDZI
Token: HGOqDi1KmjWpMOUp | CHM.04 | Pytań: 91 | Próg: 46 poprawnych
Numer zadania | Odpowiedź |
|---|
| 1 | D |
| 2 | B |
| 3 | A |
| 4 | A |
| 5 | D |
| 6 | B |
| 7 | D |
| 8 | B |
| 9 | A |
| 10 | B |
| 11 | D |
| 12 | A |
| 13 | B |
| 14 | D |
| 15 | B |
| 16 | C |
| 17 | B |
| 18 | B |
| 19 | A |
| 20 | C |
Numer zadania | Odpowiedź |
|---|
| 21 | D |
| 22 | A |
| 23 | A |
| 24 | D |
| 25 | A |
| 26 | C |
| 27 | B |
| 28 | D |
| 29 | B |
| 30 | A |
| 31 | C |
| 32 | C |
| 33 | C |
| 34 | A |
| 35 | B |
| 36 | A |
| 37 | A |
| 38 | A |
| 39 | C |
| 40 | D |
Numer zadania | Odpowiedź |
|---|
| 41 | B |
| 42 | A |
| 43 | D |
| 44 | A |
| 45 | A |
| 46 | C |
| 47 | C |
| 48 | A |
| 49 | A |
| 50 | A |
| 51 | D |
| 52 | C |
| 53 | A |
| 54 | B |
| 55 | C |
| 56 | C |
| 57 | A |
| 58 | B |
| 59 | C |
| 60 | C |
Numer zadania | Odpowiedź |
|---|
| 61 | B |
| 62 | A |
| 63 | B |
| 64 | B |
| 65 | C |
| 66 | A |
| 67 | D |
| 68 | A |
| 69 | D |
| 70 | A |
| 71 | C |
| 72 | A |
| 73 | B |
| 74 | D |
| 75 | C |
| 76 | D |
| 77 | C |
| 78 | A |
| 79 | B |
| 80 | C |
Numer zadania | Odpowiedź |
|---|
| 81 | B |
| 82 | A |
| 83 | D |
| 84 | C |
| 85 | D |
| 86 | B |
| 87 | C |
| 88 | B |
| 89 | C |
| 90 | A |
| 91 | D |