Który element rzędu jeździeckiego należy zamieniać co pewien czas stronami ze względu na nierównomierne zużycie?
A. Puśliska.
B. Wodze.
C. Wędzidło.
D. Strzemiona.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz RL.06-SG-20.06).
Puśliska to właściwa odpowiedź, bo właśnie one pracują bardzo nierówno w codziennym użytkowaniu siodła. Są to pasy, najczęściej skórzane albo syntetyczne, na których wiszą strzemiona. Szczególnie lewe puślisko zużywa się szybciej, ponieważ większość jeźdźców wsiada z lewej strony i wtedy cały ciężar ciała przez chwilę działa właśnie na lewy bok siodła. Do tego dochodzi obciążenie podczas jazdy, praca na anglezowaniu, skokach, półsiadzie i różne drobne naprężenia. Z mojego doświadczenia, jak ktoś długo nie zamienia puślisk stronami, to potem lewe bywa wyraźnie bardziej rozciągnięte, a dziurki są wyrobione. Dobra praktyka stajenna mówi, żeby co pewien czas przekładać puśliska lewa-prawa, o ile ich konstrukcja na to pozwala, i przy okazji kontrolować pęknięcia skóry, stan sprzączek, przeszyć oraz otworów. Nie chodzi tylko o estetykę. Nierówne puśliska mogą zaburzać dosiad jeźdźca, ustawiać nogę na różnej wysokości i pogarszać równowagę. W sprzęcie jeździeckim taka profilaktyka jest naprawdę ważna, bo ma wpływ i na komfort, i na bezpieczeństwo.
W tym pytaniu łatwo pomylić elementy rzędu, bo wodze, wędzidło i strzemiona też są często używane i oczywiście także mogą się zużywać. Jednak zasada okresowego zamieniania stronami dotyczy przede wszystkim puślisk, a nie tych pozostałych części. Wodze są trzymane w dłoniach i ich zużycie zależy bardziej od jakości skóry, gumowania, sposobu trzymania oraz kontaktu z potem czy wilgocią. Nie przekłada się ich rutynowo stronami w takim sensie, jak puśliska, bo są częścią ogłowia i mają pracować równo przez prawidłowe użytkowanie oraz konserwację. Wędzidło też nie jest elementem, który zamienia się stronami z powodu rozciągania czy nierównych obciążeń. Tu ważniejsza jest kontrola dopasowania do pyska konia, czystości, braku ostrych krawędzi, zużycia przegubów i odpowiedniej grubości. Strzemiona mogą się porysować albo zabrudzić, ale same w sobie nie rozciągają się tak jak paski nośne. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wybiera się element najbardziej widoczny przy nodze jeźdźca, czyli strzemię, a zapomina się o pasku, który je utrzymuje. To puślisko przyjmuje duże siły, zwłaszcza po stronie, z której się wsiada. Dlatego w dobrej praktyce stajennej regularnie sprawdza się długość obu puślisk, stan dziurek, przeszyć i sprzączek, a także przekłada je stronami. Moim zdaniem to taka mała rzecz, ale potrafi dużo powiedzieć o tym, czy sprzęt jest naprawdę zadbany.