Pojemność żołądka jednokomorowego gruczołowego u konia o masie ciała 500-600 kg wynosi
Pojemność żołądka konia o masie około 500-600 kg wynosi zwykle 8 ÷ 15 litrów, więc ta wartość jest zgodna z anatomią i fizjologią przewodu pokarmowego konia. To ważna informacja praktyczna, bo koń jest zwierzęciem jednokomorowym, ale przystosowanym do prawie ciągłego pobierania małych porcji paszy objętościowej. Żołądek jest stosunkowo mały w porównaniu z masą ciała, a dalsze trawienie włókna odbywa się głównie w jelicie ślepym i okrężnicy. Z mojego doświadczenia to jest jedna z tych liczb, które naprawdę przydają się w stajni, nie tylko na sprawdzianie. Mała pojemność żołądka tłumaczy, dlaczego nie powinno się podawać koniowi dużych jednorazowych dawek owsa, musli czy granulatu. Dobra praktyka żywieniowa mówi: pasza objętościowa często i regularnie, pasza treściwa dzielona na kilka mniejszych porcji, a woda stale dostępna. Przepełnienie żołądka i gwałtowne zmiany dawki mogą zwiększać ryzyko kolek, wrzodów żołądka oraz zaburzeń fermentacji w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. Dlatego w żywieniu koni sportowych, hodowlanych i rekreacyjnych zawsze patrzy się nie tylko na wartość pokarmową dawki, ale też na objętość i rytm jej podawania.
W tym pytaniu łatwo pomylić pojemność żołądka z pojemnością innych odcinków przewodu pokarmowego albo z układem trawiennym bydła. Koń, mimo dużej masy ciała, ma żołądek stosunkowo niewielki, zwykle 8 ÷ 15 litrów u osobnika ważącego około 500-600 kg. Wartość 4 ÷ 7 litrów jest za mała dla dorosłego konia tej wielkości; mogłaby kojarzyć się z dużo mniejszym zwierzęciem albo z bardzo uproszczonym zapamiętaniem, że koń ma mały żołądek. Samo stwierdzenie mały żołądek jest prawdziwe, ale nie oznacza aż tak niskiej pojemności u dużego konia. Zakres 17 ÷ 24 litrów jest już przesunięty w stronę zawyżenia. Taki błąd często wynika z myślenia, że skoro koń waży pół tony, to jego żołądek musi być proporcjonalnie duży jak u innych zwierząt gospodarskich. No właśnie nie do końca. Koń jest przystosowany do pobierania małych ilości paszy przez wiele godzin, a nie do magazynowania dużej porcji w żołądku. Jeszcze większe wartości, jak 35 ÷ 50 litrów, pasują raczej do wyobrażenia o zwierzętach przeżuwających albo do pojemności większych części jelita grubego, szczególnie jelita ślepego i okrężnicy, gdzie u konia zachodzi intensywna fermentacja włókna. W praktyce stajennej ta wiedza chroni przed typowym błędem: podaniem zbyt dużej dawki paszy treściwej naraz. Dobre standardy żywienia zalecają dzielenie paszy treściwej, utrzymanie stałego dostępu do siana lub innej paszy objętościowej oraz unikanie nagłych zmian dawki. Moim zdaniem najlepiej zapamiętać to przez zasadę: mały żołądek, częste karmienie, dużo włókna i spokojna rutyna.