Rysunek przedstawia lonżowanie konia z użyciem

A. wypinacza trójkątnego.
B. podwójnej lonży.
C. wodzy Pessoa.
D. czambonu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz R.27-X-19.06).
Na rysunku pokazano lonżowanie z użyciem wodzy Pessoa, czyli systemu wodzy pomocniczych prowadzonych przez bloczki lub pierścienie, z charakterystyczną linką przebiegającą także za zadem konia. To właśnie ten element jest tu bardzo ważną wskazówką rozpoznawczą. Wodze Pessoa nie działają tylko na przód konia, ale mają zachęcać go do aktywniejszego podstawienia zadu, pracy grzbietem i utrzymania bardziej stabilnego kontaktu. Moim zdaniem to sprzęt przydatny, ale tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę wie, co robi, bo łatwo przesadzić z ustawieniem i wtedy koń zamiast pracować swobodnie zaczyna się usztywniać. W dobrej praktyce zakłada się je na kawecan lub ogłowie z wędzidłem, zwykle z pasem do lonżowania, po wcześniejszej rozgrzewce i przy spokojnym koniu. Regulacja musi pozwalać na ruch szyi, nos nie powinien być brutalnie ściągany za pion. Wodze Pessoa stosuje się często w treningu gimnastycznym, przy wzmacnianiu grzbietu, poprawie rytmu i równowagi, ale nie jako skrót do zebrania. Standardowo lonżujący powinien obserwować rytm, rozluźnienie, kontakt oraz to, czy koń nie wpada na łopatkę albo nie ucieka zadem na zewnątrz koła.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka rodzajów pomocy do lonżowania, bo wszystkie w pewien sposób wpływają na ustawienie głowy i szyi konia. Czambon działa jednak inaczej niż wodze Pessoa. Jego typowy przebieg prowadzi od pasa lub popręgu, przez okolice potylicy, do wędzidła, a jego zadaniem jest zachęcenie konia do obniżenia szyi i rozciągnięcia górnej linii. Nie ma charakterystycznej linki za zadem, więc nie daje takiego samego bodźca do aktywizowania tylnych kończyn. Z mojego doświadczenia uczniowie często rozpoznają tylko to, że koń ma jakieś sznurki przy głowie, i od razu mówią czambon, a tu trzeba patrzeć na cały przebieg układu. Podwójna lonża też może wyglądać podobnie, bo jedna z lonż często przechodzi za zadem lub przez pierścienie pasa. Różnica jest taka, że przy podwójnej lonży lonżujący trzyma dwie długie wodze i działa nimi podobnie jak jeździec ręką, a nie korzysta z zamkniętego systemu wodzy pomocniczych zamocowanych do pasa. Wypinacz trójkątny natomiast tworzy układ między popręgiem lub pasem, wędzidłem i bokiem konia, ograniczając wysokość i kierunek ustawienia głowy, ale nie obejmuje zadu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ocenia się tylko przód konia, zamiast sprawdzić, czy sprzęt obejmuje również tył i czy ma system charakterystyczny dla Pessoa. W praktyce rozpoznanie sprzętu jest ważne nie tylko na egzaminie, ale też w stajni, bo każdy z tych przyrządów ma inne działanie treningowe i inne ryzyko przy złym dopasowaniu.