Świeżo zebrane ziarno owsa można skarmiać koniom
A. tydzień po zbiorze, tylko gniecione lub ześrutowane.
B. bezpośrednio po zbiorze.
C. po 4 – 6 tygodniach, po tzw. „wypoceniu się ziarna”.
D. po 2 tygodniach od zbioru po wcześniejszym namoczeniu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz R.27-X-19.06).
Świeżo zebrany owies powinien być podawany koniom dopiero po około 4–6 tygodniach przechowywania, czyli po tzw. wypoceniu się ziarna. Chodzi o to, że zaraz po zbiorze ziarno jest jeszcze niestabilne biologicznie: ma podwyższoną wilgotność, intensywniej oddycha, zachodzą w nim procesy dojrzewania pożniwnego i łatwiej rozwijają się pleśnie oraz drobnoustroje. Dla konia, który ma dość wrażliwy przewód pokarmowy, takie ziarno może być ryzykowne. Może sprzyjać kolkom, biegunkom, wzdęciom albo ogólnemu rozstrojowi trawienia. W dobrej praktyce stajennej owies po zbiorze dosusza się i przechowuje w przewiewnym, suchym magazynie, najlepiej na czystym podłożu, zabezpieczony przed gryzoniami i wilgocią. Dopiero po tym okresie ziarno jest bezpieczniejsze, bardziej stabilne i lepiej nadaje się do skarmiania. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które wyglądają prosto, ale w praktyce oszczędzają sporo problemów zdrowotnych w stajni. Nawet gdy owies wygląda ładnie, warto sprawdzić zapach, pylistość i czy nie ma śladów pleśni. Pasza treściwa dla koni musi być czysta, sucha, bez stęchlizny i bez nadmiernego zanieczyszczenia kurzem.
Podawanie owsa bezpośrednio po zbiorze jest kuszące, bo ziarno jest świeże i pozornie wartościowe, ale w żywieniu koni świeżość nie zawsze znaczy bezpieczeństwo. Owies tuż po żniwach przechodzi jeszcze procesy pożniwne, potocznie mówi się, że musi się wypocić. W tym czasie oddaje nadmiar wilgoci, stabilizuje się jego skład i zmniejsza się ryzyko niekorzystnej fermentacji czy rozwoju pleśni. Koński przewód pokarmowy, zwłaszcza jelito ślepe i okrężnica, źle znosi nagłe obciążenie paszą o niestabilnej jakości. Dlatego zbyt wczesne skarmianie może skończyć się kolką, luźnym kałem, spadkiem apetytu albo podrażnieniem układu trawiennego. Samo gniecenie czy śrutowanie po tygodniu nie rozwiązuje problemu dojrzewania ziarna. Obróbka mechaniczna poprawia strawność, szczególnie u koni starszych lub słabiej przeżuwających, ale nie usuwa nadmiaru wilgoci, toksyn pleśniowych ani ryzyka związanego z niedojrzałym ziarnem. Podobnie moczenie po dwóch tygodniach może ograniczyć pylenie i bywa pomocne przy niektórych problemach oddechowych, ale nie zastępuje prawidłowego przechowywania. Typowy błąd myślowy polega na tym, że myli się przygotowanie ziarna do zadania koniowi z jego pełnym bezpieczeństwem paszowym. Dobra praktyka żywieniowa mówi jasno: najpierw właściwe dosuszenie i sezonowanie przez 4–6 tygodni, potem dopiero kontrolowane wprowadzanie do dawki. I jeszcze jedno, każdą nową partię owsa warto wprowadzać stopniowo, bo nawet dobre ziarno może wywołać kłopoty, jeśli nagle zmienimy dawkę.