Renowację skruszałego ornamentu kamiennego pozbawionego naturalnego spoiwa należy przeprowadzić metodą
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - kamieniarz (BUD.04).
Renowację skruszałego ornamentu kamiennego pozbawionego naturalnego spoiwa przeprowadza się metodą stabilizacji wgłębnej. Kamień nasyca się preparatem wzmacniającym, który wnika w głąb porów i odtwarza spoiwo między ziarnami. Ornament odzyskuje wytrzymałość, a jednocześnie zachowuje swój oryginalny kształt i materiał.
Reguła do zapamiętania: gdy kamień się sypie, bo zanikło spoiwo, najpierw trzeba go wzmocnić od wewnątrz. Uzupełnianie ubytków i flekowanie stosuje się później, gdy materiał jest już stabilny.
Stabilizacja wgłębna jest zgodna z zasadą konserwatorską zachowania jak największej ilości oryginalnej substancji zabytku. Zabieg prowadzi się etapami, aby preparat dotarł do zdrowej części kamienia.
Każda z błędnych odpowiedzi to metoda naprawy, która nie rozwiązuje problemu utraty spoiwa w całym ornamencie. Flekowanie polega na wstawieniu dopasowanego kawałka kamienia w miejsce ubytku. Pozwala uzupełnić brakujący fragment, ale nie wzmacnia sypiącego się materiału wokół, więc flek nie miałby się czego trzymać.
Wymiana spękanego elementu na nowy usuwa oryginalny ornament, co przy obiektach zabytkowych jest ostatecznością. Poza tym opisany ornament jest skruszały, a nie spękany. Uzupełnienie kamieniem sztucznym odtwarza brakujące fragmenty, ale tak jak flekowanie nie wzmacnia kamienia, który utracił spoiwo w całej objętości.
Prawidłowa jest stabilizacja wgłębna. Preparat wzmacniający wnika w pory kamienia, odtwarza spoiwo i zatrzymuje kruszenie się ornamentu.
Kolejność prac konserwatorskich zapamiętaj prosto: najpierw wzmocnienie, potem uzupełnienie, na końcu zabezpieczenie powierzchni.
Przy pytaniach o renowację zawsze ustal najpierw, jaki jest stan materiału, a dopiero potem dobieraj metodę.