Na którym zdjęciu przedstawiono przyrząd do wykonywania pomiarów kątów poziomych i pionowych w terenie?




Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - kamieniarz (BUD.04).
Przyrządem do pomiaru kątów poziomych i pionowych w terenie jest teodolit, przedstawiony na pomarańczowym zdjęciu. Ma lunetę obracającą się wokół osi poziomej i pionowej oraz koła z podziałkami, na których odczytuje się kąty w obu płaszczyznach.
Reguła do zapamiętania: teodolit mierzy kąty, niwelator różnice wysokości, a taśma odległości. Teodolit ma lunetę, którą można pochylać w górę i w dół, podczas gdy luneta niwelatora obraca się tylko poziomo.
Teodolit stosuje się do wytyczania osi budynków, kontroli pionowości i tyczenia kątów. Dziś często zastępuje go tachimetr elektroniczny, który dodatkowo mierzy odległości.
Pomiar kątów teodolitem wykonuje się po spoziomowaniu przyrządu na statywie.
Każde z błędnych zdjęć przedstawia przyrząd geodezyjny, ale przeznaczony do innego pomiaru. Żółta taśma w obudowie z korbką to taśma miernicza, którą mierzy się odległości w terenie, na przykład długość ścian czy działki. Nie pozwala ona odczytać żadnego kąta.
Czarny walec z okienkiem pryzmatu na rączce to węgielnica pryzmatyczna, używana do wytyczania kątów prostych w terenie, bez pomiaru wartości kąta. Żółty przyrząd z lunetą na płaskiej podstawie to niwelator. Jego luneta obraca się wyłącznie w płaszczyźnie poziomej i służy do wyznaczania różnic wysokości, więc nie zmierzy kąta pionowego.
Prawidłowy jest teodolit na pomarańczowym zdjęciu. Luneta obracająca się w dwóch płaszczyznach i koła z podziałkami pozwalają mierzyć kąty poziome i pionowe.
Rozpoznając przyrząd, sprawdź, czy luneta może się pochylać - to odróżnia teodolit od niwelatora.