Wadę struktury odkuwki spowodowaną przegrzaniem materiału, nieodpowiednim przekuciem lub/i zakończeniem kucia w zbyt wysokiej temperaturze nazywamy
A. gruboziarnistością.
Dobrze. Przegrzanie i kucie zakończone w zbyt wysokiej temperaturze powodują rozrost ziaren.
B. płatkami śnieżnymi.
Źle. Płatki śnieżne to pęknięcia wywołane wodorem przy zbyt szybkim chłodzeniu.
C. rozwarstwieniem.
Źle. Rozwarstwienie wynika głównie z wad wlewka, jak jamy skurczowe i wtrącenia.
D. pęknięciami wewnętrznymi.
Źle. Pęknięcia wewnętrzne powstają m.in. przy kuciu w zbyt niskiej temperaturze.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - kowal (MEC.02).
Opisana wada to gruboziarnistość. Gdy stal przegrzeje się w piecu, zostanie za słabo przekuta albo kucie zakończy się w zbyt wysokiej temperaturze, jej ziarna rosną. Struktura gruboziarnista ma gorszą udarność i plastyczność, więc odkuwka łatwiej pęka pod obciążeniem.
Do zapamiętania: drobne ziarno to wyższa wytrzymałość i udarność, grube ziarno to kruchość. Odpowiednie przekucie i zakończenie kucia w niższej temperaturze rozdrabniają ziarno. Gruboziarnistość można zwykle usunąć wyżarzaniem normalizującym, w przeciwieństwie do przepalenia, które jest wadą nieusuwalną.
Dlatego w technologii kucia zawsze podaje się temperaturę początku i końca kucia dla danego gatunku stali.
Do zapamiętania: drobne ziarno to wyższa wytrzymałość i udarność, grube ziarno to kruchość. Odpowiednie przekucie i zakończenie kucia w niższej temperaturze rozdrabniają ziarno. Gruboziarnistość można zwykle usunąć wyżarzaniem normalizującym, w przeciwieństwie do przepalenia, które jest wadą nieusuwalną.
Dlatego w technologii kucia zawsze podaje się temperaturę początku i końca kucia dla danego gatunku stali.
Każda z błędnych odpowiedzi to wada o innej przyczynie. Rozwarstwienie to rozdzielenie materiału na warstwy, wynikające najczęściej z wad wlewka, np. jam skurczowych lub wtrąceń niemetalicznych, które zostały rozwalcowane lub rozkute. Płatki śnieżne to drobne pęknięcia wewnętrzne wywołane wodorem w stali, powstające zwykle przy zbyt szybkim chłodzeniu dużych odkuwek - na przełomie przypominają jasne plamki. Pęknięcia wewnętrzne powstają m.in. przy kuciu w zbyt niskiej temperaturze lub zbyt szybkim nagrzewaniu, gdy materiał nie wytrzymuje naprężeń.
Opis z pytania łączy wszystkie przyczyny nadmiernego wzrostu ziaren: przegrzanie, niewłaściwe przekucie i zbyt wysoką temperaturę końca kucia. Wynikiem jest gruboziarnistość, czyli wada struktury, a nie nieciągłość materiału. To rozróżnienie pomaga odrzucić pęknięcia i rozwarstwienia.
Na zgładzie metalograficznym gruboziarnistość widać jako wyraźnie większe ziarna niż w prawidłowo przekutym materiale.
Opis z pytania łączy wszystkie przyczyny nadmiernego wzrostu ziaren: przegrzanie, niewłaściwe przekucie i zbyt wysoką temperaturę końca kucia. Wynikiem jest gruboziarnistość, czyli wada struktury, a nie nieciągłość materiału. To rozróżnienie pomaga odrzucić pęknięcia i rozwarstwienia.
Na zgładzie metalograficznym gruboziarnistość widać jako wyraźnie większe ziarna niż w prawidłowo przekutym materiale.