Niewłaściwe nagrzanie w piecu stali zwykłej jakości do temperatury 1000°C spowoduje, że materiał ulegnie
A. przegrzaniu.
Dobrze. Zbyt wysoka temperatura nagrzania powoduje rozrost ziaren, czyli przegrzanie.
B. zahartowaniu.
Źle. Zahartowanie wymaga szybkiego chłodzenia, a nie samego nagrzania.
C. odpuszczeniu.
Źle. Odpuszczanie wykonuje się po hartowaniu w niższej temperaturze.
D. niedogrzaniu.
Źle. Niedogrzanie to zbyt niska temperatura lub nagrzanie nie na wskroś.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - kowal (MEC.02).
Materiał ulegnie przegrzaniu. Przegrzanie to skutek nagrzania stali powyżej temperatury właściwej dla danej obróbki lub zbyt długiego przetrzymania w wysokiej temperaturze. Ziarna stali nadmiernie rosną, a materiał po ostygnięciu ma gorszą udarność i plastyczność.
Do zapamiętania: przegrzanie jest wadą zwykle usuwalną - drobne ziarno przywraca się wyżarzaniem normalizującym. Gorsze jest przepalenie, gdy przy jeszcze wyższej temperaturze utleniają się granice ziaren - taki materiał nadaje się tylko na złom.
Aby uniknąć przegrzania, temperaturę w piecu kontroluje się regulatorem lub pirometrem, a czas nagrzewania dobiera do wymiarów wsadu.
Kontrola temperatury jest prostsza niż późniejsze naprawianie struktury materiału.
Do zapamiętania: przegrzanie jest wadą zwykle usuwalną - drobne ziarno przywraca się wyżarzaniem normalizującym. Gorsze jest przepalenie, gdy przy jeszcze wyższej temperaturze utleniają się granice ziaren - taki materiał nadaje się tylko na złom.
Aby uniknąć przegrzania, temperaturę w piecu kontroluje się regulatorem lub pirometrem, a czas nagrzewania dobiera do wymiarów wsadu.
Kontrola temperatury jest prostsza niż późniejsze naprawianie struktury materiału.
Każda z błędnych odpowiedzi opisuje inny skutek nagrzewania. Niedogrzanie oznacza, że materiał nie osiągnął wymaganej temperatury lub nie został nagrzany na wskroś - skutek odwrotny do opisanego, bo w pytaniu temperatura jest za wysoka. Zahartowanie nie wynika z samego nagrzania, lecz z szybkiego chłodzenia z temperatury austenityzowania; pytanie dotyczy wyłącznie nagrzania w piecu. Odpuszczanie to zabieg wykonywany po hartowaniu w niższych temperaturach, zwykle od około 150°C do około 650°C, w celu zmniejszenia kruchości.
Pytanie mówi o niewłaściwym nagrzaniu do wysokiej temperatury, więc skutkiem jest przegrzanie, czyli rozrost ziaren. Łatwo pomylić je z zahartowaniem, bo oba hasła kojarzą się z wysoką temperaturą, ale hartowanie zawsze wymaga szybkiego chłodzenia po nagrzaniu.
Skutek nagrzewania zależy więc od temperatury, a skutek obróbki cieplnej także od sposobu chłodzenia.
Pytanie mówi o niewłaściwym nagrzaniu do wysokiej temperatury, więc skutkiem jest przegrzanie, czyli rozrost ziaren. Łatwo pomylić je z zahartowaniem, bo oba hasła kojarzą się z wysoką temperaturą, ale hartowanie zawsze wymaga szybkiego chłodzenia po nagrzaniu.
Skutek nagrzewania zależy więc od temperatury, a skutek obróbki cieplnej także od sposobu chłodzenia.