MEC.11 - Użytkowanie obrabiarek skrawających sterowanych numerycznie (CNC)
Kwalifikacja zawodowa MEC.11 w zawodzie Operator obrabiarek skrawających i innych - formuła 2019 CKE.
MEC.11 „Użytkowanie obrabiarek skrawających sterowanych numerycznie (CNC)” to kwalifikacja z branży mechanicznej, która od 1 września 2025 r. zastąpiła wcześniejszą kwalifikację MEC.05 (nowelizacja Dz.U. 2025 poz. 262), kładąc wyraźny nacisk na obróbkę sterowaną numerycznie. Jest wyodrębniona w zawodzie operator obrabiarek skrawających (722307) jako jedyna kwalifikacja oraz stanowi jedną ze ścieżek kształcenia w zawodzie technik mechanik (łącznie z MEC.09). Obejmuje przygotowywanie obrabiarek skrawających - konwencjonalnych i CNC - do planowanej obróbki oraz wykonywanie obróbki części maszyn zgodnie z dokumentacją technologiczną. Uczeń dobiera narzędzia i parametry skrawania, mocuje przedmioty i narzędzia, uruchamia i nadzoruje pracę tokarek oraz frezarek, a w obszarze CNC odczytuje i edytuje programy sterujące, ustawia korekty narzędziowe oraz prowadzi bieżącą obsługę i konserwację maszyn, kontrolując jakość wyrobów przyrządami pomiarowymi.
Egzamin - najważniejsze fakty
| Zawody | operator obrabiarek skrawających (MEC.11) oraz technik mechanik (MEC.11 + MEC.09) |
|---|---|
| Część pisemna | 40 zadań zamkniętych, 60 minut, próg zaliczenia 50% |
| Część praktyczna | model „w” (rezultatem jest wyrób), 120 minut, próg zaliczenia 75% |
Efekty kształcenia
MEC.11.1 - Bezpieczeństwo i higiena pracy
- Jednostka przekrojowa: przepisy BHP, ochrona przeciwpożarowa, ochrona środowiska i ergonomia stanowiska obróbki skrawaniem, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy, a także udzielanie pierwszej pomocy.
MEC.11.2 - Podstawy obróbki ręcznej i maszynowej oraz montażu
- Jednostka podstaw zawodu: rysunek techniczny i dokumentacja, materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne, połączenia mechaniczne, techniki wytwarzania części maszyn, mechanika techniczna, elektrotechnika, elektronika i automatyka, układy mechatroniczne, programy CAD oraz normy i ocena zgodności.
MEC.11.3 - Przygotowywanie obrabiarek skrawających do obróbki
- Rozróżnia rodzaje obróbki skrawaniem.
- Dobiera obrabiarki skrawające do wymagań obróbki, produkcji oraz postaci i wielkości obrabianych przedmiotów.
- Dobiera narzędzia skrawające do właściwości obrabianego materiału, rodzaju obróbki i obrabiarki.
- Dobiera wartości parametrów skrawania do zabiegów obróbki skrawaniem.
- Określa sposób ustalenia i zamocowania obrabianego przedmiotu oraz odczytuje dane z dokumentacji technologicznej.
- Charakteryzuje narzędzia i przyrządy pomiarowe, uwzględniając dokładność obróbki obrabianych przedmiotów.
MEC.11.4 - Wykonywanie obróbki na konwencjonalnych obrabiarkach skrawających
- Sprawdza działanie obrabiarek skrawających zgodnie z dokumentacją technologiczną.
- Dobiera i mocuje przedmioty do obróbki w uchwytach i przyrządach obróbkowych zgodnie z dokumentacją technologiczną.
- Mocuje narzędzia skrawające w uchwytach narzędziowych.
- Wykonuje operacje obróbki skrawaniem zgodnie z dokumentacją technologiczną.
- Dokonuje wymiany narzędzi skrawających.
- Prowadzi kontrolę procesu obróbki maszynowej.
- Stosuje zabezpieczenie antykorozyjne elementów konwencjonalnych obrabiarek skrawających.
- Wykonuje obsługę codzienną oraz konserwację konwencjonalnych obrabiarek skrawających.
MEC.11.5 - Wykonywanie obróbki na obrabiarkach skrawających sterowanych numerycznie
- Rozpoznaje punkty charakterystyczne obrabiarek skrawających sterowanych numerycznie.
- Odczytuje i interpretuje informacje występujące w programach obróbki i układach sterowania obrabiarek CNC.
- Korzysta z kodu języka programowania do edycji programów obróbki.
- Rozpoznaje w dokumentacji technologicznej oznaczenia i dane do nastawienia obrabiarki sterowanej numerycznie.
- Uruchamia obrabiarki skrawające sterowane numerycznie.
- Ustala i mocuje przedmioty do obróbki skrawaniem.
- Mocuje oprawki i narzędzia skrawające w gniazdach narzędziowych lub umieszcza w magazynie narzędziowym obrabiarki CNC.
- Ustala i wprowadza do sterownika wartości korekcyjne narzędzi skrawających przed uruchomieniem programu obróbki.
- Wykonuje operacje obróbki skrawaniem na obrabiarkach sterowanych numerycznie.
- Dokonuje wymiany ostrza w przypadku nadmiernego zużycia lub uszkodzenia.
- Przeprowadza korektę wyników obróbki skrawaniem.
- Wykonuje zabezpieczenie antykorozyjne elementów obrabiarek skrawających sterowanych numerycznie.
- Wykonuje obsługę codzienną oraz konserwację obrabiarek skrawających sterowanych numerycznie.
MEC.11.6 - Język obcy zawodowy
- Jednostka przekrojowa: posługiwanie się obcojęzycznym słownictwem zawodowym w mowie i piśmie w zakresie obsługi obrabiarek, dokumentacji technologicznej i typowych sytuacji na stanowisku pracy.
MEC.11.7 - Kompetencje personalne i społeczne
- Jednostka przekrojowa: kultura osobista i etyka zawodowa, planowanie i organizacja pracy, współpraca w zespole, komunikacja oraz odpowiedzialne wykonywanie zadań zawodowych.
Zawody i testy
Kwalifikacja MEC.11 wchodzi w skład zawodów - wybierz, jak chcesz się przygotować:
Baza pytań testowych dla tej kwalifikacji jest w przygotowaniu.
Baza pytań testowych dla tej kwalifikacji jest w przygotowaniu.
Podstawa programowa kształcenia w zawodzie MEC.11
Oficjalny dokument (rozporządzenie MEN) z pełnymi efektami kształcenia dla kwalifikacji MEC.11 Użytkowanie obrabiarek skrawających sterowanych numerycznie (CNC). Kwalifikacja występuje w kilku zawodach - pobierz podstawę programową właściwego zawodu:
Najczęstsze pytania
W jakich zawodach występuje kwalifikacja MEC.11?
MEC.11 to jedyna kwalifikacja w zawodzie operator obrabiarek skrawających (722307), a w zawodzie technik mechanik stanowi jedną z trzech możliwych ścieżek kształcenia - łączoną z MEC.09 Organizacja i nadzorowanie procesów produkcji maszyn i urządzeń.
Czym różni się MEC.11 od dawnej kwalifikacji MEC.05?
MEC.11 zastąpiła MEC.05 od 1 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 262). Zakres efektów kształcenia pozostał zbliżony, ale nazwa i akcent zostały przeniesione na obróbkę sterowaną numerycznie (CNC). Osoby, które rozpoczęły kształcenie wcześniej, kończą je zgodnie z podstawą MEC.05.
Jak wygląda egzamin zawodowy z kwalifikacji MEC.11?
Część pisemna to 40 zadań zamkniętych w 60 minut (próg 50%). Część praktyczna jest przeprowadzana według modelu „w” - jej rezultatem jest wyrób - trwa 120 minut, a próg zaliczenia wynosi 75%.
Jakie umiejętności obejmuje MEC.11?
Przygotowanie obrabiarek konwencjonalnych i CNC do pracy, dobór narzędzi i parametrów skrawania, mocowanie przedmiotów i narzędzi, obróbkę toczeniem i frezowaniem, odczyt i edycję programów sterujących obrabiarek CNC, ustawianie korekt narzędziowych oraz kontrolę pomiarową gotowych elementów.
Gdzie pracuje osoba z kwalifikacją MEC.11?
W zakładach produkcyjnych i obróbki metali - przy tokarkach, frezarkach i centrach obróbczych CNC, jako operator obrabiarek skrawających, ustawiacz lub - po uzyskaniu MEC.09 w zawodzie technik mechanik - na stanowiskach związanych z organizacją produkcji.