MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Kwalifikacja zawodowa MED.14 w zawodzie Opiekun medyczny - formuła 2019 CKE.
MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej - to jedyna kwalifikacja wyodrębniona w zawodzie opiekun medyczny (symbol cyfrowy 532102), zdobywana w szkole policealnej. Obejmuje rozpoznawanie problemów funkcjonalnych oraz potrzeb biologicznych i psychospołecznych pacjenta, planowanie i wykonywanie czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych, a także wybrane czynności medyczne - m.in. podawanie leków na zlecenie lekarza, pielęgniarki lub położnej, pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej do badań, testy diagnostyczne przy pacjencie oraz przyłóżkową aktywizację osób leżących. Kwalifikacja MED.14 zastąpiła od 1 września 2021 r. wcześniejszą kwalifikację MED.03, znacząco poszerzając kompetencje opiekuna medycznego o czynności z zakresu opieki medycznej (Dz.U. 2021 poz. 1087). Podstawa programowa została następnie zaktualizowana rozporządzeniem Ministra Edukacji (Dz.U. 2025 poz. 81), które nadało jej nowe brzmienie obowiązujące od 1 lutego 2025 r. - osoby, które rozpoczęły naukę wcześniej, kończą ją według poprzedniej wersji. Absolwenci pracują w podmiotach leczniczych, jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz w środowisku domowym pacjenta.
Egzamin - najważniejsze fakty
| Zawody | opiekun medyczny (MED.14; wcześniej MED.03) |
|---|---|
| Część pisemna | 40 zadań zamkniętych, 60 minut, próg zaliczenia 50% |
| Część praktyczna | wykonanie zadania praktycznego na stanowisku egzaminacyjnym (model w - rezultatem jest usługa wykonana przy pacjencie), 120 minut, próg zaliczenia 75% |
Efekty kształcenia
MED.14.3 - Identyfikowanie problemów opiekuńczych i medycznych w opiece nad osobą chorą i niesamodzielną
- Identyfikuje problemy funkcjonalne oraz potrzeby biologiczne i psychospołeczne człowieka w różnych fazach życia i stanach zdrowia, m.in. na podstawie pomiarów tętna, ciśnienia tętniczego, oddechu, saturacji, temperatury ciała i BMI
- Współpracuje z zespołem i rodziną w procesie identyfikowania problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej
- Charakteryzuje skutki niesamodzielności w zakresie odżywiania, kontroli mikcji i defekacji, mobilności oraz utrzymania higieny ciała
- Identyfikuje możliwości osoby chorej i niesamodzielnej w zakresie samoopieki, wykorzystując skale oceny funkcjonalnej (Barthel, Katza, Lawtona)
- Wyjaśnia znaczenie efektywnego komunikowania się z osobą chorą i niesamodzielną oraz jej rodziną w rozpoznawaniu potrzeb i problemów
MED.14.4 - Planowanie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych dla osoby chorej i niesamodzielnej
- Planuje czynności higieniczne i pielęgnacyjne adekwatnie do zidentyfikowanych problemów funkcjonalnych oraz potrzeb biologicznych i psychospołecznych podopiecznego
- Określa wpływ choroby i niesamodzielności na sytuację życiową osoby chorej i niesamodzielnej oraz jej rodziny
- Modyfikuje działania w zależności od zmieniających się problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej, dobierając sprzęt wspomagający
MED.14.5 - Organizowanie i wykonywanie czynności higienicznych oraz wykonywanie wybranych czynności opieki pielęgnacyjnej
- Organizuje warunki do wykonania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych z uwzględnieniem oceny stanu osoby chorej i niesamodzielnej oraz ergonomii pracy
- Wykonuje czynności higieniczne i pielęgnacyjne, w tym profilaktykę przeciwodleżynową oraz dobór i wymianę produktów chłonnych
- Uzasadnia konieczność przestrzegania zasad aseptyki i antyseptyki, w tym dezynfekcji i sterylizacji
- Przestrzega procedur sanitarno-epidemiologicznych podczas zabiegów, m.in. higienicznego mycia rąk i segregacji odpadów medycznych
- Przestrzega zasad postępowania wobec osoby chorej i niesamodzielnej w sytuacjach trudnych
- Przeprowadza edukację podopiecznego i jego rodziny w zakresie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych
MED.14.6 - Wykonywanie wybranych czynności z zakresu opieki medycznej
- Wykonuje zabiegi i czynności medyczne na zlecenie lekarza, pielęgniarki lub położnej - m.in. karmienie przez zgłębnik lub gastrostomię (PEG), bilans płynów, zmianę opatrunku, płukanie jamy ustnej, gardła, oka i rany
- Wykonuje określone zabiegi i czynności medyczne, m.in. pielęgnację skóry wokół niepowikłanej tracheostomii, gastrostomii, ileostomii i kolostomii oraz wymianę worka stomijnego i worka na mocz
- Wykonuje wybrane czynności opieki nad pacjentem z trudnościami oddychania - gimnastykę oddechową, oklepywanie, pomoc przy inhalacji i korzystaniu z koncentratora tlenu
- Podaje leki na zlecenie lekarza, pielęgniarki lub położnej - przez układ pokarmowy i oddechowy, na skórę oraz podskórnie
- Wykonuje testy diagnostyczne w miejscu opieki nad pacjentem - oznaczenie glukozy i ciał ketonowych, cholesterolu we krwi włośniczkowej oraz inne testy paskowe
- Wykonuje czynności z zakresu pobierania krwi żylnej i włośniczkowej oraz innych materiałów do badań laboratoryjnych i mikrobiologicznych na zlecenie
MED.14.7 - Planowanie, organizowanie i wykonywanie czynności opiekuńczych dla osoby chorej i niesamodzielnej z uwzględnieniem opieki nad osobami z demencją
- Planuje czynności opiekuńcze z uwzględnieniem oceny stanu osoby chorej i niesamodzielnej, w tym osób z chorobami neurodegeneracyjnymi
- Wykonuje czynności opiekuńcze wspierające mobilność, samoobsługę i codzienne funkcjonowanie podopiecznego
- Udziela wsparcia osobie chorej i niesamodzielnej w sytuacjach dla niej trudnych, m.in. w adaptacji do pobytu w placówce
- Współpracuje z zespołem terapeutycznym i opiekuńczym - lekarzem, pielęgniarką, fizjoterapeutą, terapeutą zajęciowym, logopedą i psychologiem
- Komunikuje się z osobą chorą i niesamodzielną, jej rodziną i grupą społeczną, wykazując empatię i asertywność
MED.14.8 - Prowadzenie przyłóżkowej aktywizacji pacjentów leżących
- Współpracuje z zespołem terapeutycznym w zakresie treningu czynności życia codziennego (ADL), w tym nauki ubierania się i spożywania posiłków
- Współpracuje z zespołem terapeutycznym w zakresie pionizacji pacjenta i asekuruje go podczas pionizacji do pozycji siedzącej
- Asekuruje pacjenta podczas transferów z łóżka na wózek i z wózka na toaletę, wykorzystując maty poślizgowe, deski transferowe i podnośniki
- Współpracuje z fizjoterapeutą przy fizjoterapii przyłóżkowej - ćwiczeniach oddechowych oraz ćwiczeniach czynnych i biernych według zaplanowanego programu
MED.14.1 - Bezpieczeństwo i higiena pracy
- Przepisy BHP w opiece zdrowotnej, bezpieczne przemieszczanie pacjentów, środki ochrony indywidualnej, pierwsza pomoc w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
MED.14.2 - Podstawy opieki nad osobą chorą i niesamodzielną oraz podstawy opieki medycznej
- Prawno-etyczne podstawy zawodu, system ochrony zdrowia i pomocy społecznej, anatomia i fizjologia człowieka, dokumentacja medyczna, podstawy języka migowego, promocja zdrowia i reagowanie na przemoc.
MED.14.9 - Język obcy zawodowy
- Posługiwanie się językiem obcym w zakresie słownictwa i sytuacji typowych dla pracy opiekuna medycznego.
MED.14.10 - Kompetencje personalne i społeczne
- Kultura osobista i etyka zawodowa, radzenie sobie ze stresem, komunikacja interpersonalna, praca w zespole i doskonalenie zawodowe.
MED.14.11 - Organizacja pracy małych zespołów
- Planowanie pracy zespołu, dobór osób do zadań, kierowanie ich wykonaniem oraz wprowadzanie rozwiązań poprawiających warunki i jakość pracy.
Zawody i testy
Kwalifikacja MED.14 wchodzi w skład zawodu - wybierz, jak chcesz się przygotować:
Baza pytań testowych dla tej kwalifikacji jest w przygotowaniu.
Podstawa programowa kształcenia w zawodzie MED.14
Oficjalny dokument (rozporządzenie MEN) z pełnymi efektami kształcenia dla kwalifikacji MED.14 Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej. Pobierz pełny dokument w formacie PDF:
Najczęstsze pytania
W jakim zawodzie występuje kwalifikacja MED.14?
MED.14 to jedyna kwalifikacja wyodrębniona w zawodzie opiekun medyczny (symbol cyfrowy 532102). Kształcenie prowadzą szkoły policealne, a praktyki zawodowe (6 tygodni, 210 godzin) odbywają się m.in. w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej.
Czym MED.14 różni się od wcześniejszej kwalifikacji MED.03?
MED.03 (Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej) obejmowała głównie czynności higieniczne, pielęgnacyjne i opiekuńcze. MED.14, obowiązująca od 1 września 2021 r., znacząco poszerzyła kompetencje opiekuna medycznego o wybrane czynności medyczne - m.in. pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej, podawanie leków na zlecenie, testy diagnostyczne przy pacjencie, pielęgnację stomii oraz przyłóżkową aktywizację pacjentów leżących.
Czy podstawa programowa MED.14 była aktualizowana?
Tak. Rozporządzenie Ministra Edukacji z 23 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2025 poz. 81) nadało podstawie programowej zawodu opiekun medyczny nowe brzmienie od 1 lutego 2025 r. Zmieniono m.in. jednostkę MED.14.8 - w miejsce gimnastyki osiowo-symetrycznej (SOS 3D - metoda Hoppe) wprowadzono przyłóżkową aktywizację pacjentów leżących (trening ADL, pionizacja, transfery, fizjoterapia przyłóżkowa). Osoby, które rozpoczęły naukę przed tą datą, kończą ją według poprzedniego brzmienia.
Jak wygląda egzamin zawodowy z kwalifikacji MED.14?
Egzamin składa się z części pisemnej (40 zadań zamkniętych, 60 minut, próg 50%) oraz części praktycznej, przeprowadzanej według modelu w, podczas której zdający wykonuje zadanie praktyczne na stanowisku egzaminacyjnym - trwa ona 120 minut, a próg zaliczenia wynosi 75%.
Gdzie pracuje opiekun medyczny po zdaniu MED.14?
Opiekun medyczny znajduje zatrudnienie w podmiotach leczniczych - szpitalach, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych, hospicjach - a także w domach pomocy społecznej i innych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz w opiece domowej nad pacjentem.