TKO.09 - Wykonywanie robót związanych z utrzymaniem i naprawą pojazdów kolejowych
Kwalifikacja zawodowa TKO.09 w zawodzie Mechanik pojazdów kolejowych i innych - formuła 2019 CKE.
TKO.09 - Wykonywanie robót związanych z utrzymaniem i naprawą pojazdów kolejowych - to kwalifikacja wyodrębniona w dwóch zawodach: mechanik pojazdów kolejowych (symbol 723318) oraz technik pojazdów kolejowych (symbol 311518), wprowadzonych do klasyfikacji nowelizacją podstawy programowej (Dz.U. 2020 poz. 635). Obejmuje praktyczne umiejętności utrzymania taboru kolejowego: przeglądy, diagnozowanie usterek oraz naprawy wagonów towarowych i pasażerskich, a także pojazdów trakcyjnych. Uczeń poznaje budowę pojazdów kolejowych, materiałoznawstwo, techniki obróbki i połączeń mechanicznych oraz układy pneumatyczne, elektryczne i hamulcowe. Duży nacisk położony jest na pracę z dokumentacją utrzymaniową (DTR, DSU, AVV/GCU, VPI) oraz na wykonywanie napraw podwozi, urządzeń cięgłowo-zderznych i wyposażenia wagonów. To kwalifikacja dla osób, które chcą pracować w zapleczu technicznym kolei - warsztatach naprawczych i punktach utrzymania taboru.
Egzamin - najważniejsze fakty
| Zawody | mechanik pojazdów kolejowych (TKO.09) oraz technik pojazdów kolejowych (TKO.09 + TKO.10) |
|---|---|
| Część pisemna | 40 zadań zamkniętych, 60 minut, próg zaliczenia 50% |
| Część praktyczna | według modelu w (rezultatem jest wyrób lub usługa), 180 minut, próg zaliczenia 75% |
Efekty kształcenia
TKO.09.1 - Bezpieczeństwo i higiena pracy
- Przepisy BHP, ochrona przeciwpożarowa i przeciwporażeniowa, ergonomia stanowiska pracy, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej oraz pierwsza pomoc w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
TKO.09.2 - Podstawy kolejnictwa
- Funkcjonowanie kolei w Polsce, struktura infrastruktury kolejowej, cechy linii kolejowych, sygnalizacja, urządzenia łączności (radiotelefony, urządzenia rozgłoszeniowe) oraz normy i procedury oceny zgodności.
TKO.09.3 - Utrzymanie i naprawa pojazdów kolejowych
- Klasyfikuje pojazdy kolejowe (trakcyjne, bez napędu, specjalne) według podziału i przeznaczenia
- Stosuje podstawowe zasady elektrotechniki, elektroniki i mechatroniki
- Identyfikuje elementy elektryczne i elektroniczne w pojazdach kolejowych
- Charakteryzuje właściwości materiałów stosowanych w budowie i utrzymaniu pojazdów kolejowych
- Określa sposoby ochrony przed korozją i dobiera powłoki ochronne
- Opisuje techniki obróbki mechanicznej
- Opisuje techniki obróbki plastycznej
- Opisuje techniki obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej
- Opisuje techniki odlewnicze
- Opisuje rodzaje i zastosowanie połączeń mechanicznych w konstrukcji pojazdów kolejowych
- Posługuje się podstawowymi przyrządami pomiarowymi (suwmiarki, mikrometry, średnicówki, sprawdziany)
- Stosuje zasady podstaw mechaniki (części maszyn, przekładnie, łożyska, statyka, wytrzymałość materiałów)
- Charakteryzuje układy i urządzenia pneumatyczne stosowane w pojazdach kolejowych
- Naprawia elementy układu pneumatycznego, w tym układu hamulcowego
- Naprawia elementy podwozia pojazdów kolejowych (wózki, łożyska osiowe, odsprężynowanie)
- Naprawia urządzenia cięgłowo-zderzne (sprzęgi śrubowe, zderzaki, haki cięgłowe)
- Posługuje się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR), dokumentacją systemu utrzymania (DSU), dokumentacją AVV/GCU i VPI oraz warunkami WTWiO
- Identyfikuje urządzenia transportu bliskiego stosowane w warsztacie (suwnice, podnośniki, przeciągarki)
TKO.09.4 - Naprawa wagonów kolejowych
- Naprawia nadwozia wagonów towarowych (poszycia, drzwi, kłonice, ściany przesuwne, urządzenia wyładowcze)
- Naprawia urządzenia ogrzewania, wentylacji, klimatyzacji i układu elektrycznego wagonu pasażerskiego
- Sprawdza i naprawia drzwi wagonów pasażerskich (odskokowo-przesuwne, czołowe, blokady)
- Sprawdza stan techniczny i naprawia wyposażenie przedziałów wagonu pasażerskiego (instalacja wodna, WC, okna, hamulec bezpieczeństwa)
TKO.09.5 - Naprawa pojazdów trakcyjnych
- Charakteryzuje urządzenia Automatyki Bezpieczeństwa Pociągów (ABP) i urządzenia rejestracji pracy pojazdów trakcyjnych
- Charakteryzuje elementy nadwozia pojazdów trakcyjnych
- Wykonuje pomiary eksploatacyjne w urządzeniach, aparatach i mechanizmach napędowych pojazdu trakcyjnego
- Posługuje się dokumentacją eksploatacyjną pojazdu trakcyjnego
- Naprawia elementy maszyn elektrycznych stosowanych w pojazdach trakcyjnych
- Naprawia elementy urządzeń elektrycznych w pojazdach trakcyjnych
- Naprawia zespoły i elementy napędowe w spalinowych pojazdach trakcyjnych
TKO.09.6 - Język obcy zawodowy
- Posługiwanie się językiem obcym w czynnościach zawodowych - rozumienie i tworzenie prostych wypowiedzi, komunikacja w typowych sytuacjach warsztatowych, korzystanie z obcojęzycznej dokumentacji technicznej.
TKO.09.7 - Kompetencje personalne i społeczne
- Kultura osobista i etyka zawodowa, planowanie pracy, odpowiedzialność, kreatywność, radzenie sobie ze stresem, komunikacja interpersonalna i współpraca w zespole.
Zawody i testy
Kwalifikacja TKO.09 wchodzi w skład zawodów - wybierz, jak chcesz się przygotować:
Podstawa programowa kształcenia w zawodzie TKO.09
Oficjalny dokument (rozporządzenie MEN) z pełnymi efektami kształcenia dla kwalifikacji TKO.09 Wykonywanie robót związanych z utrzymaniem i naprawą pojazdów kolejowych. Kwalifikacja występuje w kilku zawodach - pobierz podstawę programową właściwego zawodu:
Najczęstsze pytania
W jakich zawodach występuje kwalifikacja TKO.09?
TKO.09 jest jedyną kwalifikacją w zawodzie mechanik pojazdów kolejowych (723318) oraz pierwszą kwalifikacją w zawodzie technik pojazdów kolejowych (311518), gdzie uzupełnia ją TKO.10 - Eksploatacja i utrzymanie pojazdów kolejowych. Oba zawody dodano do klasyfikacji nowelizacją z 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 635).
Jak wygląda egzamin zawodowy z kwalifikacji TKO.09?
Egzamin składa się z części pisemnej (40 zadań zamkniętych, 60 minut, próg 50%) oraz części praktycznej przeprowadzanej według modelu w - zdający wykonuje zadanie, którego rezultatem jest wyrób lub usługa. Część praktyczna trwa 180 minut, a próg zaliczenia wynosi 75%.
Czym różni się TKO.09 od TKO.10?
TKO.09 dotyczy robót warsztatowych - przeglądów i napraw wagonów oraz pojazdów trakcyjnych. TKO.10 (Eksploatacja i utrzymanie pojazdów kolejowych) jest kwalifikacją wyłącznie technika i obejmuje m.in. przygotowanie do uzyskania licencji maszynisty, rewizję techniczną i diagnostykę pojazdów kolejowych.
Jakie umiejętności obejmuje kwalifikacja TKO.09?
Naprawy podwozi, układów pneumatycznych i hamulcowych, urządzeń cięgłowo-zderznych, nadwozi wagonów towarowych, wyposażenia wagonów pasażerskich oraz maszyn i urządzeń elektrycznych pojazdów trakcyjnych. Do tego materiałoznawstwo, techniki obróbki, pomiary warsztatowe i praca z dokumentacją utrzymaniową (DTR, DSU, AVV/GCU, VPI).
Gdzie można pracować po zdobyciu kwalifikacji TKO.09?
Przede wszystkim w zakładach naprawczych taboru kolejowego, punktach utrzymania taboru przewoźników kolejowych oraz w firmach serwisujących wagony i lokomotywy. Kwalifikacja przygotowuje do pracy przy przeglądach i naprawach wszystkich rodzajów pojazdów kolejowych.