TKO.10 - Eksploatacja i utrzymanie pojazdów kolejowych
Kwalifikacja zawodowa TKO.10 w zawodzie Technik pojazdów kolejowych - formuła 2019 CKE.
TKO.10 - Eksploatacja i utrzymanie pojazdów kolejowych to druga kwalifikacja w zawodzie technik pojazdów kolejowych (symbol cyfrowy 311518), wprowadzonym do klasyfikacji nowelizacją podstawy programowej z 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 635). Stanowi nadbudowę nad kwalifikacją TKO.09 i koncentruje się na bezpiecznej eksploatacji taboru oraz utrzymaniu go w sprawności technicznej. Uczeń przygotowuje się do uzyskania licencji maszynisty - poznaje budowę pojazdów szynowych, ich układy elektryczne i pneumatyczne, systemy hamulcowe, infrastrukturę kolejową, sygnalizację oraz technikę prowadzenia ruchu kolejowego. Drugi filar kwalifikacji to rewizja techniczna pociągów - oględziny, próby hamulców, kontrola podwozia i nadwozia oraz prowadzenie dokumentacji systemu utrzymania. Trzeci obszar stanowi diagnostyka pojazdów kolejowych, czyli pomiary eksploatacyjne, ocena stanu technicznego zespołów i podzespołów oraz praca z dokumentacją techniczną. Kwalifikacja otwiera drogę do pracy u przewoźników kolejowych, w zakładach taboru i na stanowiskach związanych z utrzymaniem ruchu.
Egzamin - najważniejsze fakty
| Zawody | technik pojazdów kolejowych (TKO.09 + TKO.10) |
|---|---|
| Część pisemna | 40 zadań zamkniętych, 60 minut, próg zaliczenia 50% |
| Część praktyczna | model d (rezultatem jest dokumentacja), 120 minut, próg zaliczenia 75% |
Efekty kształcenia
TKO.10.1 - Bezpieczeństwo i higiena pracy
- Przepisy BHP, ergonomia stanowiska, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej, procedury na wypadek pożaru w pociągu lub na terenie kolejowym, pierwsza pomoc.
TKO.10.2 - Przygotowanie do uzyskania licencji maszynisty
- Charakteryzuje system przyznawania uprawnień maszynisty w Unii Europejskiej
- Wyjaśnia podstawowe pojęcia i zjawiska z zakresu elektrotechniki
- Określa zasady eksploatacji pojazdów szynowych
- Charakteryzuje budowę pojazdów kolejowych
- Opisuje maszyny elektryczne stosowane w pojazdach szynowych
- Charakteryzuje aparaty elektryczne i urządzenia wysokiego i niskiego napięcia stosowane w pojazdach szynowych
- Charakteryzuje elementy układów i urządzeń pneumatycznych stosowanych w pojazdach szynowych
- Opisuje działanie spalinowych pojazdów szynowych
- Charakteryzuje systemy i rodzaje hamulców w pojazdach szynowych
- Klasyfikuje urządzenia bezpieczeństwa pracy pojazdów szynowych
- Charakteryzuje infrastrukturę kolejową
- Wyjaśnia technikę prowadzenia ruchu kolejowego
- Stosuje sygnalizację obowiązującą w transporcie kolejowym
- Określa zakres prac pracowników rewizji technicznej pociągów
- Objaśnia sposoby wykonywania przewozów towarów niebezpiecznych oraz przewozów wojskowych
- Stosuje zasady bezpiecznej pracy
- Objaśnia zasady bezpiecznych metod pracy przy urządzeniach elektroenergetycznych zainstalowanych w pojazdach szynowych
- Charakteryzuje ochronę przeciwpożarową pojazdów szynowych i terenów kolejowych
- Określa postępowanie maszynisty podczas zdarzenia kolejowego
- Prowadzi dokumentację związaną z pracą maszynisty
TKO.10.3 - Rewizja techniczna pojazdów kolejowych
- Charakteryzuje czynności dopuszczające pojazdy kolejowe do eksploatacji po wykonanych przeglądach technicznych
- Określa zakres prac pracowników rewizji technicznej pociągów
- Sporządza dokumentację techniczno-ruchową i dokumentację systemu utrzymania pojazdów kolejowych
- Wypełnia dokumentację związaną z rewizją techniczną
- Charakteryzuje hamulce kolejowe (typy, budowa, zasada działania, obsługa i próby działania)
- Dokonuje oględzin technicznych
- Przeprowadza próby hamulca dla pociągu
- Dokonuje kontroli i oceny elementów podwozia pojazdu kolejowego
- Dokonuje kontroli i oceny elementów nadwozia pojazdu kolejowego
- Określa zagrożenia występujące w ruchu kolejowym
TKO.10.4 - Diagnostyka pojazdów kolejowych
- Posługuje się normami dotyczącymi części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych
- Posługuje się podstawowymi informacjami i umiejętnościami z zakresu miernictwa elektrycznego
- Wykonuje pomiary eksploatacyjne w urządzeniach, aparatach i mechanizmach napędowych pojazdu kolejowego
- Wykonuje pomiary parametrów urządzeń i mechanizmów w pojazdach kolejowych
- Posługuje się dokumentacją eksploatacyjną pojazdu trakcyjnego
- Posługuje się rysunkiem technicznym
- Posługuje się dokumentacją techniczną maszyn, urządzeń i pojazdów kolejowych
- Wykonuje pomiary dopuszczalnego zużycia części i elementów w pojazdach kolejowych
- Wykonuje oględziny i ocenia stan techniczny urządzeń, zespołów, podzespołów i części pojazdów kolejowych
- Przeprowadza działania na stanowiskach diagnostyki pojazdów kolejowych
TKO.10.5 - Język obcy zawodowy
- Posługiwanie się językiem obcym w zakresie słownictwa kolejowego - rozumienie i tworzenie prostych wypowiedzi oraz dokumentów związanych z czynnościami zawodowymi.
TKO.10.6 - Kompetencje personalne i społeczne
- Kultura osobista i etyka zawodowa, planowanie zadań, odpowiedzialność, radzenie sobie ze stresem, komunikacja i współpraca w zespole.
TKO.10.7 - Organizacja pracy małych zespołów
- Organizowanie i kierowanie pracą małego zespołu, dobór osób do zadań, ocena jakości ich wykonania oraz wprowadzanie usprawnień technicznych i organizacyjnych.
Zawody i testy
Kwalifikacja TKO.10 wchodzi w skład zawodu - wybierz, jak chcesz się przygotować:
Podstawa programowa kształcenia w zawodzie TKO.10
Oficjalny dokument (rozporządzenie MEN) z pełnymi efektami kształcenia dla kwalifikacji TKO.10 Eksploatacja i utrzymanie pojazdów kolejowych. Pobierz pełny dokument w formacie PDF:
Najczęstsze pytania
W jakim zawodzie występuje kwalifikacja TKO.10?
TKO.10 - Eksploatacja i utrzymanie pojazdów kolejowych to druga kwalifikacja w zawodzie technik pojazdów kolejowych (311518). Pierwszą jest TKO.09 - Wykonywanie robót związanych z utrzymaniem i naprawą pojazdów kolejowych.
Czym różni się TKO.10 od TKO.09?
TKO.09 dotyczy prac warsztatowych - utrzymania i naprawy pojazdów kolejowych, w tym wagonów i pojazdów trakcyjnych. TKO.10 obejmuje eksploatację taboru: przygotowanie do uzyskania licencji maszynisty, rewizję techniczną pociągów oraz diagnostykę pojazdów kolejowych.
Jak wygląda egzamin zawodowy z kwalifikacji TKO.10?
Część pisemna to 40 zadań zamkniętych rozwiązywanych w 60 minut (próg 50%). Część praktyczna trwa 120 minut i jest przeprowadzana według modelu d - rezultatem pracy zdającego jest dokumentacja (próg 75%).
Czy TKO.10 przygotowuje do pracy maszynisty?
Tak, jedna z jednostek efektów kształcenia (TKO.10.2) to przygotowanie do uzyskania licencji maszynisty - obejmuje budowę pojazdów szynowych, hamulce, sygnalizację, technikę prowadzenia ruchu i zasady bezpiecznej pracy. Samą licencję wydaje się odrębnie, zgodnie z przepisami o transporcie kolejowym.
Jakie perspektywy zawodowe daje kwalifikacja TKO.10?
Absolwent może pracować u przewoźników kolejowych pasażerskich i towarowych, w zakładach naprawczych i punktach utrzymania taboru - m.in. jako rewident taboru, diagnosta pojazdów kolejowych, a po uzyskaniu licencji i świadectwa maszynisty także w prowadzeniu pojazdów kolejowych.