Lakiery matowe w swoim składzie nie zawierają
To, że lakiery matowe nie zawierają aluminium, wynika głównie z ich przeznaczenia i sposobu uzyskiwania efektu matowego. Aluminium, a właściwie pigmenty aluminiowe, są typowo stosowane w lakierach metalicznych, gdzie zależy nam na uzyskaniu połysku, efektu "metaliku" i odbicia światła. W matowych lakierach kluczowa jest właśnie redukcja odbicia światła. Stosuje się do tego specjalne matujące dodatki, np. woski, krzemiany czy nawet niektóre wypełniacze mineralne, które rozpraszają światło na powierzchni powłoki. Z mojego doświadczenia w warsztacie lakierniczym mogę powiedzieć, że każdy producent wyraźnie oddziela technologie matowe od metalicznych – rzadko kiedy spotkasz aluminium w składzie matowego lakieru. Branżowe standardy, np. zalecenia PKN czy normy EN dotyczące powłok lakierniczych, jasno określają składniki dozwolone i zalecane dla różnych typów lakierów. W codziennej praktyce oznacza to, że wybierając lakier matowy, nie musisz się martwić o obecność aluminium, bo po prostu nie jest tam używane. Warto też znać różnicę między rolą barwników (dają kolor), spoiw (tworzą powłokę) i różnych wypełniaczy, które mogą nadawać matowy efekt, ale nie dają połysku typowego dla aluminium. Często u producentów można wręcz znaleźć adnotację "bez pigmentów metalicznych" przy matowych wyrobach. Moim zdaniem świadomość tej różnicy przydaje się przy pracy zarówno w lakiernictwie samochodowym, jak i meblarstwie czy budownictwie – wszędzie tam, gdzie efekt matu jest pożądany.
Wiele osób błędnie zakłada, że w lakierach matowych nie ma na przykład barwników czy spoiwa – to częsty skrót myślowy, bo faktycznie słyszy się, że matowy lakier to jakby "mniej" składników. Jednak to nieprawda z punktu widzenia technologii powłok. Barwniki są niezbędne do uzyskania koloru – bez nich lakier byłby bezbarwny, a nikt nie oczekuje przecież białej czy przezroczystej powłoki, jeśli zamawia lakier matowy np. do mebli, samochodów czy ścian. Z kolei spoiwo to absolutna podstawa każdego lakieru, niezależnie od efektu końcowego – odpowiada za to, żeby wszystko razem trzymało się powierzchni, zapewnia odporność i trwałość warstwy. Bez spoiwa żaden lakier, czy to matowy, czy błyszczący, nie utworzy powłoki użytkowej. Zdarzają się też przekonania, że w matowych lakierach nie znajdziemy wapnia, ale to też nie do końca trafne – związki wapnia pełnią często rolę tanich, funkcjonalnych wypełniaczy mineralnych poprawiających np. odporność mechaniczną czy właściwości aplikacyjne. To, czego naprawdę nie używa się w matowych lakierach, to aluminium – pigmenty aluminiowe są domeną lakierów metalicznych, gdzie efekt "iskrzenia" i odbicia światła jest pożądany. W matowych powłokach wręcz się tego unika, bo celem jest równomierna, niepołyskliwa powierzchnia. Moim zdaniem najczęstszy błąd polega tutaj na utożsamianiu braku połysku z brakiem pigmentów czy nawet spoiw, co jest nieporozumieniem wynikającym chyba z uproszczonego podejścia do chemii lakierniczej. Warto więc zawsze analizować skład pod kątem funkcji każdej substancji – wtedy łatwiej zrozumieć, dlaczego aluminium nie występuje w lakierach matowych, a pozostałe składniki są tam wręcz niezbędne.