Spektrofotometr używany jest do pomiaru
Spektrofotometr to urządzenie, które pozwala bardzo precyzyjnie zmierzyć barwę, czyli kolor różnych powierzchni i materiałów. W branży lakierniczej czy samochodowej spektrofotometry są niezastąpione – służą do dokładnego dopasowania odcienia lakieru podczas napraw powłok lakierniczych, tak żeby naprawiany element nie odróżniał się od reszty karoserii. Moim zdaniem, właśnie dzięki temu narzędziu można osiągnąć taki efekt, że nawet wprawne oko nie zauważy różnicy w kolorze. Spektrofotometr analizuje światło odbite od powierzchni i zamienia to na wartości liczbowe, które potem można porównać ze wzornikami kolorów lub nawet przesłać do mieszalni lakieru. To zdecydowanie nowoczesne podejście, dużo dokładniejsze niż tradycyjne „na oko”. Warto nadmienić, że takie urządzenia są wykorzystywane nie tylko w motoryzacji, ale też w przemyśle farbiarskim, tekstylnym, a nawet w laboratoriach chemicznych. Dobre praktyki mówią, żeby spektrofotometr kalibrować przed pomiarami i dbać o czystość powierzchni, bo nawet drobny brud albo tłusta plama może zafałszować wynik. Z mojego doświadczenia wynika, że umiejętność obsługi spektrofotometru to dzisiaj jedna z podstawowych kompetencji lakiernika – bez tego trudno mówić o profesjonalnym podejściu do doboru barw.
Spektrofotometr nie służy ani do pomiaru elektrolitu, ani do określania grubości lakieru czy podkładu. To jest bardzo częsty błąd, bo nazwa bywa myląca i często kojarzona jest ogólnie z pomiarami laboratoryjnymi. Jeśli chodzi o elektrolit, czyli substancję przewodzącą prąd w akumulatorach, do jego pomiaru używa się areometru lub refraktometru, które pozwalają określić gęstość i stan naładowania, ale absolutnie nie spektrofotometru. Pomiar grubości lakieru wykonywany jest zupełnie innymi urządzeniami, np. miernikami grubości powłok (tzw. grubościomierzami), które wykorzystują metodę magnetyczną lub indukcyjną, zależnie od rodzaju podłoża. Miernik taki przykłada się do karoserii i od razu pokazuje na wyświetlaczu, ile mikrometrów ma warstwa lakieru czy podkładu. Pomiar grubości podkładu również opiera się na tych samych zasadach co grubość lakieru, bo oba te materiały to powłoki nakładane na blachę. Natomiast spektrofotometr analizuje światło odbite od powierzchni, żeby precyzyjnie określić barwę – nie interesuje go ani chemiczny skład elektrolitu, ani fizyczna grubość powłok. Moim zdaniem wielu uczniów myli te urządzenia przez to, że każde z nich jest jakimś „miernikiem”, ale ich zastosowania są zupełnie inne. W dobrych praktykach lakiernictwa czy serwisowania akumulatorów ważne jest, żeby używać specjalistycznych przyrządów zgodnie z ich przeznaczeniem – to nie tylko kwestia dokładności, ale i bezpieczeństwa pracy.