Zacieki powstają, jeżeli
Warstwy nakładane jedna po drugiej bez odpowiedniego czasu na odparowanie rozcieńczalnika to jeden z najczęstszych powodów powstawania zacieków na lakierowanych powierzchniach. Moim zdaniem to taki klasyczny błąd, który zdarza się nawet doświadczonym lakiernikom, gdy są w pośpiechu lub chcą przyspieszyć robotę. Zbyt szybkie nakładanie kolejnych warstw powoduje, że rozcieńczalnik z dolnych warstw nie zdąży się ulotnić, przez co całość staje się zbyt mokra, a wtedy grawitacja robi swoje – lakier zaczyna spływać i tworzą się nieestetyczne zacieki. Branżowe standardy, np. wytyczne producentów materiałów lakierniczych, jasno mówią o tzw. czasie odparowania między warstwami (ang. flash-off time). Trzymanie się tych zasad daje pewność, że każda warstwa będzie miała odpowiednią przyczepność i nie pojawią się defekty typu zacieki czy marszczenia. Z mojego doświadczenia ważne jest, by nie dać się ponieść rutynie, bo każda farba i każdy rozcieńczalnik mają trochę inne czasy odparowania – wszystko zależy też od temperatury w kabinie i wentylacji. Jeśli chcesz robić to porządnie, zawsze czytaj karty techniczne produktu i nie bagatelizuj czasu odparowania. To jest podstawa profesjonalnego lakiernictwa i naprawdę widać efekty, jak się tego pilnuje. O ile inne czynniki mogą wpływać na wygląd powłoki, to właśnie nieprzestrzeganie odstępów czasowych między warstwami jest główną przyczyną zacieków.
Sporo osób myśli, że kluczowe znaczenie dla powstawania zacieków ma na przykład wielkość dyszy w pistolecie, szybkość parowania rozcieńczalnika albo wysoka temperatura podczas suszenia. W praktyce jednak te czynniki mają wpływ raczej na inne defekty lakiernicze niż typowe zacieki. Użycie pistoletu z małą dyszą może powodować słabszą wydajność natrysku, zbyt duże rozpylenie lub nawet problemy z kryciem, ale nie jest to bezpośredni czynnik prowadzący do zacieków – bardziej do tzw. suchości powłoki lub chropowatości. Rozcieńczalnik, który szybko paruje, wręcz zmniejsza ryzyko zacieków, bo lakier szybciej gęstnieje na powierzchni. Gdy zaś temperatura suszenia jest zbyt wysoka, może dojść do problemów takich jak łuszczenie się, pęcherze czy też matowienie, ale nie do typowych zacieków – tutaj raczej chodzi o odwrotną sytuację, czyli zbyt dużą wilgotność i brak czasu na odparowanie. Najczęstszy błąd, który prowadzi do zacieków, to nakładanie kolejnych warstw zbyt szybko, bez dania czasu poprzedniej warstwie na odparowanie rozcieńczalnika. Wynika to często z pośpiechu, niewłaściwego odczytu karty technicznej lub przekonania, że „jakoś to będzie”. Stąd tak ważne jest zrozumienie technologii nakładania powłok i przestrzeganie zalecanych czasów odparowania między warstwami. Praktyka pokazuje, że jak się tego pilnuje, wykończenie jest dużo lepsze, a ryzyko zacieków praktycznie znika.