Jeżeli w motocyklu podczas przyspieszania na wyższym biegu przy dużym obciążeniu silnika, obroty silnika wzrastają przy jednoczesnym braku wzrostu prędkości, wskazuje to na uszkodzenie
A. alternatora.
B. hamulców.
C. sprzęgła.
D. skrzyni biegów.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz MG.23-SG-20.06).
Objaw opisany w pytaniu bardzo typowo wskazuje na ślizganie się sprzęgła. W sprawnym motocyklu wzrost obrotów silnika powinien iść w parze ze wzrostem prędkości jazdy, szczególnie gdy bieg jest już zapięty i napęd ma być przekazywany na koło. Jeżeli przy mocnym przyspieszaniu na wyższym biegu silnik wchodzi na obroty, a motocykl nie przyspiesza albo robi to bardzo słabo, to znaczy, że moment obrotowy nie jest prawidłowo przenoszony przez pakiet sprzęgłowy. Najczęściej winne są zużyte tarcze cierne, przegrzane lub zwichrowane przekładki stalowe, osłabione sprężyny dociskowe, źle ustawiony luz na klamce sprzęgła albo nieodpowiedni olej, np. samochodowy olej z dodatkami zmniejszającymi tarcie w motocyklu z mokrym sprzęgłem. W praktyce warsztatowej taki test robi się właśnie pod obciążeniem, bo na postoju usterka może nie wyjść. Dobra praktyka to sprawdzenie luzu linki lub układu hydraulicznego, pomiar grubości tarcz według danych serwisowych producenta i ocena koloru przekładek. Moim zdaniem to jeden z tych objawów, których nie warto lekceważyć, bo dalsza jazda szybko pogarsza stan całego kosza sprzęgłowego.
W tej sytuacji łatwo pomylić różne układy motocykla, bo kierowca widzi głównie to, że motocykl nie przyspiesza tak jak powinien. Jednak technicznie najważniejszy jest związek między obrotami silnika a prędkością pojazdu. Jeżeli obroty rosną, a prędkość nie, to silnik wytwarza moc, ale ta moc nie przechodzi skutecznie dalej na napęd. To klasyczny trop prowadzący do sprzęgła, a nie do hamulców, alternatora czy samej skrzyni biegów. Hamulce mogłyby powodować opór toczenia, grzanie tarcz, zapach przegrzanych klocków i ospałą jazdę, ale wtedy silnik byłby mocno obciążony i raczej nie wkręcałby się tak lekko na obroty. Alternator należy do instalacji elektrycznej i odpowiada za ładowanie akumulatora oraz zasilanie odbiorników. Jego awaria daje objawy typu świecąca kontrolka ładowania, rozładowany akumulator, problemy z rozruchem albo gaśnięcie motocykla po pewnym czasie, a nie typowe ślizganie napędu podczas przyspieszania. Skrzynia biegów też bywa podejrzewana, ale jej uszkodzenia częściej objawiają się wypadaniem biegów, zgrzytami, trudnym wybieraniem przełożeń albo hałasem z przekładni. Gdy bieg jest zapięty i nie wyskakuje, a mimo to obroty lecą w górę bez wzrostu prędkości, najbardziej logiczne jest zużycie lub nieprawidłowe działanie sprzęgła. Z mojego doświadczenia uczniowie często wybierają skrzynię biegów, bo kojarzą ją ogólnie z jazdą i przełożeniami, ale w diagnostyce trzeba patrzeć, gdzie dokładnie zanika przeniesienie momentu obrotowego. Tu zanika ono na połączeniu silnik - skrzynia, czyli na sprzęgle.