Który przyrząd pomiarowy należy zastosować do sprawdzania napięcia akumulatora?
Do sprawdzania napięcia akumulatora stosuje się woltomierz, czyli przyrząd przeznaczony do pomiaru różnicy potencjałów między biegunami źródła prądu. W praktyce warsztatowej najczęściej będzie to multimetr ustawiony na pomiar napięcia stałego DC, z zakresem np. 20 V przy instalacji 12 V. Końcówkę czerwoną przykłada się do bieguna dodatniego akumulatora, a czarną do bieguna ujemnego. Pomiar wykonuje się równolegle do akumulatora, bo napięcie mierzymy między dwoma punktami obwodu, a nie przez włączanie miernika szeregowo. Dla sprawnego, naładowanego akumulatora motocyklowego napięcie spoczynkowe zwykle wynosi około 12,6–12,8 V. Wartość około 12,2 V może już sugerować znaczne rozładowanie, a przy pracującym silniku napięcie ładowania często powinno mieścić się w granicach mniej więcej 13,8–14,5 V, zależnie od konstrukcji układu. Moim zdaniem to jeden z podstawowych pomiarów, który mechanik powinien robić odruchowo przy problemach z rozruchem, kontrolkami czy ładowaniem. Dobra praktyka to sprawdzić też stan przewodów, klemy i masę, bo czasem sam akumulator jest w porządku, a problem robi zaśniedziałe połączenie.
Przy sprawdzaniu napięcia akumulatora trzeba dobrać przyrząd do wielkości elektrycznej, którą faktycznie chcemy zmierzyć. Napięcie mierzy się woltomierzem, najczęściej jako funkcją multimetru ustawionego na napięcie stałe DC. Typowy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy akumulator ogólnie z prądem i wybiera amperomierz. Amperomierz służy jednak do pomiaru natężenia prądu, czyli przepływu ładunku w obwodzie, i włącza się go szeregowo. Podłączenie go bezpośrednio do biegunów akumulatora może skończyć się zwarciem, przepaleniem bezpiecznika w mierniku, a w gorszym przypadku uszkodzeniem przewodów albo samego przyrządu. Omomierz też nie jest właściwy, bo mierzy rezystancję i używa się go przy odłączonym zasilaniu. Sprawdzanie oporu na podłączonym akumulatorze jest niepoprawne technicznie i może uszkodzić miernik, bo omomierz sam podaje niewielkie napięcie pomiarowe. Watomierz służy do pomiaru mocy, czyli zależności napięcia i prądu w pracującym obwodzie, ale nie jest standardowym narzędziem do oceny napięcia akumulatora w motocyklu. W warsztacie najrozsądniej użyć multimetru jako woltomierza, przyłożyć sondy równolegle do klem i odczytać wartość w woltach. Z mojego doświadczenia wynika, że pomylenie pojęć napięcie, prąd, opór i moc to klasyczna pułapka na początku nauki elektrotechniki, ale da się to szybko opanować przez zapamiętanie jednostek: V dla napięcia, A dla prądu, Ω dla rezystancji i W dla mocy.