Narzędzie przedstawione na ilustracji służy
A. do regulacji łańcucha.
B. do cofania tłoczków hamulcowych.
C. do centrowania tarczy sprzęgłowej.
D. do montażu tłoków w silniku.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz M.45-X-18.06).
To narzędzie służy do cofania tłoczków hamulcowych w zacisku, najczęściej podczas wymiany klocków hamulcowych albo obsługi zacisku. Widać śrubę z pokrętłem, płytki oporowe oraz wymienne adaptery z wypustami. Taki zestaw pozwala nie tylko wcisnąć tłoczek, ale w wielu zaciskach także go jednocześnie wkręcać. To ważne szczególnie przy mechanizmach z hamulcem postojowym albo konstrukcjach, gdzie tłoczek nie cofnie się zwykłym naciskiem. Z mojego doświadczenia wynika, że próba wciskania tłoczka przypadkowym śrubokrętem kończy się często uszkodzeniem gumowej osłony, przekoszeniem tłoczka albo porysowaniem jego powierzchni. Dobra praktyka serwisowa jest taka: przed cofaniem tłoczka kontroluje się poziom płynu hamulcowego w zbiorniczku, stan osłon przeciwpyłowych, odpowietrznika i prowadnic zacisku. Po montażu nowych klocków trzeba kilka razy nacisnąć dźwignię lub pedał hamulca, żeby tłoczki doszły do klocków. Bez tego hamulec może za pierwszym razem nie zadziałać jak trzeba, a to już nie są żarty.
Narzędzie pokazane na ilustracji łatwo pomylić z różnymi przyrządami warsztatowymi, bo ma śrubę, pokrętło i wymienne końcówki, ale jego budowa jest typowa dla przyrządu do cofania tłoczków hamulcowych. Regulacja łańcucha w motocyklu wygląda zupełnie inaczej. Do tego używa się najczęściej nakrętek regulacyjnych przy osi tylnego koła, mimośrodów albo specjalnych napinaczy wahacza. Nie ma tam potrzeby stosowania talerzyków z wypustami i śruby dociskowej działającej osiowo na element okrągły. Mylenie tego wynika często z tego, że oba zadania robi się przy obsłudze motocykla, ale mechanicznie są to całkiem inne układy. Montaż tłoków w silniku również wymaga innego oprzyrządowania. Przy wkładaniu tłoka z pierścieniami do cylindra używa się opaski do ściskania pierścieni tłokowych, ewentualnie odpowiednich prowadników i narzędzi montażowych. Tam priorytetem jest ochrona pierścieni, gładzi cylindra i prawidłowe ustawienie zamków pierścieni, a nie obracanie tłoczka w zacisku. Centrowanie tarczy sprzęgłowej też ma swoją specyfikę. Przyrząd centrujący sprzęgło jest zwykle trzpieniem dopasowanym do wielowypustu tarczy i łożyska prowadzącego, aby tarcza znalazła się dokładnie w osi wałka sprzęgłowego. Prezentowane narzędzie ma natomiast adaptery pasujące do rowków lub otworów w tłoczku hamulcowym, a jego zadaniem jest kontrolowane cofnięcie tłoczka bez niszczenia uszczelek i osłon. Moim zdaniem to dobry przykład pytania, gdzie trzeba patrzeć nie tylko na ogólny kształt narzędzia, ale na szczegóły robocze: talerzyk, śruba dociskowa i końcówki z bolcami od razu kierują nas w stronę zacisku hamulcowego.